Covid-19: Chống dịch kiểu Việt Nam – Chỉ thương cho người dân! – BBC News Tiếng Việt

Covid-19: Chống dịch kiểu Việt Nam – Chỉ thương cho người dân!

  • Song Chi
  • Gửi cho BBC News Tiếng Việt từ Anh Quốc

8 tháng 7 2021

Những ngày này VN đang “vỡ trận” với Covid-19, lướt qua trang báo nào cũng chỉ thấy toàn tin về tình hình dịch bệnh, số ca bị lây nhiễm, chỗ này vùng kia bị phong tỏa…Sài Gòn, nơi số ca nhiễm tăng nhanh, vừa có quyết định giãn cách xã hội toàn thành phố 15 ngày, từ 0h ngày 9/7 để phòng chống Covid-19.

Người dân xét nghiệm Covid-19 tại Hà NộiNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Người dân xét nghiệm Covid-19 tại TP.HN

Từ tự hào quá mức đến rối như canh hẹ

Trước hết phải nói ngay rằng kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát tiên phong ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc vào tháng 12.2019 cho đến nay, không có một vương quốc nào, dù là những cường quốc có nền kinh tế tài chính tiên tiến và phát triển số 1 như Mỹ, Tây Âu, Canada, Nhật, Hàn … mà lại không mắc phải những sai lầm đáng tiếc trong cách chống dịch, hoặc do nhìn nhận thấp dịch lúc đầu hoặc tự mãn, không có kế hoạch vaccine về sau .Giai đoạn đầu khi Nước Ta trấn áp được dịch thì từ quan chức cho tới báo chí truyền thông tiếp thị quảng cáo đều có ý thức ” tự sướng “, quá lố, ” nổ ” vang trời, đến mức ông cựu Thủ tướng, cũng là đương kim quản trị nước Nguyễn Xuân Phúc còn công bố rằng trong đại dịch COVID-19, có hàng vạn người từ quốc tế ĐK về Nước Ta, rằng ” Nếu cột điện biết đi ở Mỹ, thì nó sẽ về Nước Ta “. Trong khi những vương quốc khác trong khu vực cũng trấn áp dịch tốt, như Đài Loan ví dụ điển hình còn tốt hơn Nước Ta, thì chả ai ” ngất ngây ” như vậy cả .Tranh cổ động chống dịch Covid-19 tại Hà Nội, Việt NamNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Vẽ tranh tường cổ động chống dịch Covid-19 tại TP.HN, Nước TaBây giờ dịch bùng phát, thì lại rối loạn, làm toàn những chuyện quẫn, như liên tục cho bầu cử, thi tuyển tụ tập đông người, rồi chích ngừa thì hàng ngàn người chen lấn nhau, đi kiểm tra lấy giấy xét nghiệm âm tính-một cái giấy chỉ có giá trị 3-5 ngày là một việc làm vừa hành dân vừa không có ý nghĩa, và cũng lại chen lấn đông đúc lây nhiễm thêm …Đọc bài ” Khổ vì giấy xét nghiệm Covid-19 ” trên VNExpress ví dụ điển hình, để thấy cái việc làm không thiết yếu, gây tiêu tốn lãng phí nguồn lực này đã làm khổ doanh nghiệp, khổ người dân, mất thì giờ, tốn tiền như thế nào. Ngay cả cái chuyện cách ly tập trung chuyên sâu, dồn mọi người vào một chỗ cũng sai, vì cũng tạo điều kiện kèm theo lây nhiễm, bắt cả trẻ nhỏ bà bầu đi cách ly, thay vì để người ta tự cách ly ở nhà .Một người dân đang được xét nghiệm Covid-19 tại Việt NamNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Xét nghiệm Covid-19 tại Nước TaLàm toàn những chuyện phản khoa học như vậy, mặt khác lại gây ra một không khí sợ hãi quá mức trong người dân .

Các nước dân chủ: chống dịch nghiêm túc nhưng vẫn nhẹ nhàng, văn minh

Cần phải thấy rằng, ngay cả trong những ngày này, số ca bị nhiễm, số người chết vì Covid-19 ở Nước Ta, nếu những số lượng đó là đúng, thì so với Mỹ và châu Âu trong thời gian dịch bùng phát nặng, vẫn là không ăn thua gì. Còn nhớ Mỹ và Anh từng có những quy trình tiến độ thê thảm, trong lúc số người bị nhiễm và số người chết ở Mỹ cao nhất quốc tế thì Anh cao nhất châu Âu. Nhưng sống ở Anh tôi không hề thấy sự hoảng sợ, từ chính phủ nước nhà cho tới người dân. Không chỉ vì tính cách dân Anh lãnh đạm phớt ăng-lê như người ta thường nói, nhưng những bè bạn tôi ở Pháp, Đức, Bỉ, Canada … tình hình cũng vậy .Người dân tại Cardiff, xứ Wales tại một quán ăn ngoài trời tháng 10/2020Nguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Người dân tại Cardiff, xứ Wales tại một quán ăn ngoài trời tháng 10/2020Không hoảng sợ, không quẫn trí, ngay cả khi Anh và một số ít nước Tây Âu khác phải lockdown tới 6, 7 tháng-đợt gần đây nhất Anh phong tỏa ( lockdown ) toàn nước từ tháng 12.2020 tới 17.5.2021 mới thả lỏng bớt, và đến 19.7 này nếu không có gì biến hóa, thì mới Open lại trọn vẹn .Phong tỏa ( Lockdown ) một thời hạn dài như vậy, mà nói đóng là đóng thực sự, quán xá nhà hàng quán ăn mọi thứ đều đóng cửa, ngoại trừ siêu thị nhà hàng, tiêm thuốc tây, một vài shop thiết yếu, người dân thì chỉ được phép đi ẩm thực ăn uống, đi mua thuốc tây, đi bộ hoặc chạy bộ ngoài trời, hai mái ấm gia đình không được phép gặp nhau, càng không có chuyện tụ tập gì hết. Mãi đến 17.5 như đã nói ở Anh mới thả lỏng một chút ít. Người dân tất yếu là bức bối, kể cả bị trầm cảm vì suốt một thời hạn dài không có những tiếp xúc xã hội, không hề gặp gỡ người thân trong gia đình, không shopping, siêu thị nhà hàng nhà hàng quán ăn gì được. Nhất là những người ở một mình, càng dễ bị trầm cảm .Khán giả xem tennis tại giải Wimbledon, London ngày 6/7Nguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,

Khán giả xem tennis tại giải Wimbledon, London ngày 6/7

Nhưng ngoài những không có sự căng thẳng mệt mỏi, cơ quan chính phủ không lên gân, không hô hào khẩu hiệu ” chống dịch như chống giặc “, ” mỗi người dân là môt chiến sỹ ” … ; khi tình hình bi đát không quẫn trí mà lúc đạt được hiệu quả số người bị nhiễm, số người chết thấp hẳn nhờ triển khai tiêm chủng vaccine nhanh gọn, cũng không ngất ngây ” tự sướng ” .Dịch thì đúng là chết người, nhưng không ai coi người bị nhiễm là tội phạm phải xa lánh hay chỉ trích, đời sống kinh tế tài chính của những thành phần xã hội bị ảnh hưởng tác động vì đại dịch từ người thất nghiệp, người lao động tự do, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp lớn … đều được cơ quan chính phủ tương hỗ rất đầy đủ .Chích vaccine ai cũng như ai, từ mái ấm gia đình Hoàng gia, Thủ tướng cho đến người dân, cứ tính theo độ tuổi từ già đến trẻ, đến lượt là chích, lứa tuổi nào được phép chích loại vaccine nào thì chích, ai cũng như ai không phân biệt. Đi chích vaccine những TT y tế đã sắp xếp giờ giấc sao cho không có đông người cùng một lúc, mỗi người ngồi cách xa nhau 2 mét chờ đến lượt .Thủ tướng Anh được tiêm liều thứ 2 của vaccine AstraZeneca hôm 3/6Nguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Thủ tướng Anh được tiêm liều thứ 2 của vaccine AstraZeneca hôm 3/6Còn thông thường nếu muốn thử xem mình có bị nhiễm hay không thì cũng rất nhẹ nhàng, nếu xét nghiệm ( test ) nhanh ( Lateral flow test, Rapid Antigen Test ) thì ra tiệm thuốc tây gần nhà lấy bộ test kit về nhà tự thử lấy, còn nếu test không thiếu ( PCR test ) thì cũng hoàn toàn có thể tự thử tại nhà nhưng sau đó phải gửi mẫu đến phòng lab đợi tác dụng, hoặc đặt hẹn trực tuyến, tìm một TT nào gần nhà nhất mà đặt, đúng ngày giờ tới thử, tác dụng sau đó được gửi qua email, hoặc tin nhắn qua điện thoại thông minh, mọi thứ cứ thế nhẹ nhàng, tuần tự mà làm .Bộ xét nghiệm Covid-19 tại nhà ở AnhNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Người dân tại Anh hoàn toàn có thể sử dụng bộ xét nghiệm Covid-19 tại nhà như thế nàyAnh: Một phụ nữ sử dụng bộ tự xét nghiệm Covid-19 tại nhàNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Anh : Một phụ nữ sử dụng bộ tự xét nghiệm Covid-19 tại nhàMọi hoạt động giải trí đông người tuyệt đối tránh. Và không có chuyện ” nói một đằng làm một nẻo ” ở đây. Một ví dụ, ngay ông Bộ trưởng Y tế Anh Matt Hancock khi bị báo chí truyền thông khui mấy tấm hình ông và người trợ lý của mình ôm hôn nhau tại văn phòng, đã buộc phải từ chức trong tháng 6 vừa mới qua. Chuyện ngoại tình là một phần, nhưng cái chính là vì ông Bộ trưởng đã vi phạm lao lý giãn cách xã hội, trong thời gian chính phủ nước nhà Anh đang khuyến nghị mọi người tránh tiếp xúc, giữ khoảng cách 2 mét .Ông Matt Hancok đã từ chức Bộ trưởng Y tế Anh hôm 26/6Nguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Ông Matt Hancok đã từ chức Bộ trưởng Y tế Anh hôm 26/6

Không thể cứ duy ý chí và bỏ quên bao số phận con người

Trong khi đó nhìn sang Nước Ta mà lo mà thương cho đồng bào. Nhà nước vẫn cứ luẩn quẩn cách ly, phong tỏa chỗ này, ngăn sông cấm chợ chỗ kia, mà giải pháp này thì giờ đây không còn hiệu suất cao nữa khi dịch đã lan rộng .Nhưng chưa chết vì dịch thì nhiểu người đã có năng lực chết vì đói ! Suốt mùa dịch người dân chả nhận được bất kỳ sự tương hỗ nào từ nhà nước thì chớ, lại còn bị bóp họng bắt phải góp phần tiền mua vaccine, để rồi chưa mua được thì nhà cầm quyền cho đó là ” tiền thư thả ” bỏ vào ngân hàng nhà nước lấy lãi, rồi nào cách ly cũng phải đóng tiền, làm cái giấy xét nghiệm âm tính chỉ có giá trị 3-5 ngày cũng phải trả tiền …Bài viết về cuộc tranh cãi trên các báo được nhiều người quan tâmNguồn hình ảnh, Chụp màn hình hiển thịChụp lại hình ảnh ,Bài viết về cuộc tranh cãi trên những báo được nhiều người chăm sócNói tóm lại, nhà cầm quyền trọn vẹn bất lực, thay vì chống dịch bằng tư duy khoa học thì chống dịch bằng tư duy thời chiến, bằng ý thức, khẩu hiệu, suốt ngày ” thần tốc ” với ” quyết thắng “, đưa sinh viên vào tương hỗ Sài Gòn chống dịch thì hô hào ” giải phóng miền Nam ” …

Câu chuyện đưa sinh viên tỉnh Hải Dương vào Sài Gòn còn nói lên cái thói quen làm việc thích phô trương hơn là thực chất, bởi nhiều người đã phải đặt ra câu hỏi, Sài Gòn đã sử dụng hết nguồn lực tại chỗ chưa, có thật cần thiết phải đưa người vào vừa tốn kém hơn nhiều như vậy chưa, và đưa nhiều người từ nơi này sang nơi khác giữa lúc dịch đang lan tràn có phải là khôn ngoan?

Điều đáng nói nhất là nhà nước Nước Ta trọn vẹn không chăm sóc gì đến người dân sinh sống khổ sở trong thời đại dịch ra làm sao, chỉ nghĩ làm thế nào moi tiền dân bằng mọi cách, trong khi tay kia vẫn ngửa ra xin viện trợ, xin vaccine của quốc tế !Và người Việt mình thì vẫn quen nhẫn nhịn chịu đựng, trong những ngày đại dịch này mặt mũi ai nấy đều phờ phạc, nỗi lo dịch một phần thì nỗi lo chết đói, chết vì vỡ nợ … mười phần. Nhưng vừa tự lo cho mình, vừa giúp sức, đùm bọc người khác theo ý thức ” lá nát đùm lá rách nát ” như hồi nào tới giờ vẫn thế, và lại còn bị nhà nước hành chuyện này chuyện khác !

Bài thể hiện quan điểm riêng của Nhà báo tự do Song Chi (cựu đạo diễn truyền hình, từ Leeds, Anh Quốc).