Chủ đề dư luận
Kinh tế
Thị trường
Ngành mây tre lá: Không thể thiếu sự liên kết
Phạm Lưu
Toàn tỉnh có khoảng 194 triệu cây lồ ô, tre, nứa, song mây… nhưng chỉ mới khai thác được khoảng 30 - 50% để làm nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất ngành mây tre lá. Trong khi đó, nguồn nguyên liệu ngày càng khan hiếm, phải mua từ các tỉnh khác. Do vậy, vấn đề xây dựng chuỗi liên kết các cơ sở, công ty cung cấp nguyên liệu, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm đang trở nên bức thiết hơn bao giờ hết…
Ngày 15-10, Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn (NN-PTNT) đã tổ chức hội thảo “Thực trạng, phương hướng và giải pháp phát triển ngành mây tre lá tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2014 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030”.

Thiếu nguyên liệu

Theo ThS. Nguyễn Đức Ngắn, Phân viện Điều tra Quy hoạch rừng Nam bộ, tỉnh Đồng Nai hiện có 35.096 ha diện tích rừng có lồ ô, tre, nứa. Toàn tỉnh có khoảng 194 triệu cây lồ ô, tre, nứa và một số các loại nguyên liệu khác như: song mây, le, mum khuy, dây rừng… Đây chính là nguồn nguyên liệu dồi dào, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển ngành mây tre lá của tỉnh. Tuy nhiên, trữ lượng không được khai thác của các loại cây này chiếm tới 50% tổng số cây do nằm trong rừng đặc dụng đã ảnh hưởng mạnh tới việc khai thác và sử dụng nguồn nguyên liệu cho các cơ sở mây tre lá của tỉnh.

“Phần lớn diện tích và trữ lượng lồ ô, tre, nứa phân bố trong các khu rừng đặc dụng, đó là sinh cảnh rừng để các động vật hoang dã kiếm ăn và cư trú, là nguồn thức ăn của một số loài vật nên nếu tiến hành khai thác, sử dụng sẽ ảnh hưởng đến công tác bảo tồn do nhiều tác động. Bên cạnh đó, việc khai thác lồ ô, tre, nứa dễ gây cháy rừng trong mùa khô cùng với hiện tượng cây lồ ô, mum khuy theo chu kỳ… là những khó khăn, thách thức lớn trong vấn đề nguồn nguyên liệu cho ngành mây tre lá Đồng Nai”, ông Ngắn nói.

IMG_5550.JPG
Sản xuất mây tre lá tại Công ty TNHH SXTM Khánh Lộc, huyện Định Quán

Ông Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Chi nhánh Công ty CP tư vấn tài chính và đầu tư AFI, công ty tư vấn thực hiện đề án phát triển ngành mây tre lá tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2014 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Sở NN-PTNT cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có trên 280 cơ sở chuyên sản xuất mây tre lá. Với tổng trữ lượng lồ ô, tre, nứa gần 194 triệu cây, sản lượng có thể khai thác hàng năm khoảng từ 20 - 30%, tương ứng từ 39 - 58 triệu cây/năm đủ khả năng đáp ứng nguyên liệu tre, nứa cho các cơ sở sản xuất mây tre lá trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, do chính sách đóng cửa tất cả các loại rừng tự nhiên của tỉnh nên nguồn nguyên liệu lồ ô, tre, nứa cung cấp cho các cơ sở mây tre lá trở nên khan hiếm. Từ đó, đã có hàng loạt các cơ sở mây tre lá nhỏ buộc phải đóng cửa do thiếu nguyên liệu. Một số cơ sở lớn thì tìm kiếm nguồn nguyên liệu tre, nứa ngoài tỉnh như Lâm Đồng, Tây Ninh để phục vụ sản xuất hoặc chuyển sang dùng loại nguyên liệu khác để thay thế hoặc nguyên liệu giả mây.

Cũng theo ông Đức, toàn tỉnh hiện có 1.416,5 ha mây trong rừng gỗ hoặc rừng hỗn giao với tổng trữ lượng trên 600 ngàn sợi, sản lượng có thể khai thác hàng năm khoảng 30%, tương ứng 92 - 100 tấn song mây/năm. Với sản lượng này, hằng năm có khả năng đáp ứng 38% tổng nhu cầu nguyên liệu song mây cho các cơ sở sản xuất mây tre lá trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, do chính sách “đóng cửa rừng” của tỉnh, nên nguồn nguyên liệu song mây trên thực tế hiện nay chỉ đáp ứng khoảng 5 - 10% nhu cầu sản xuất cho các cơ sở.

Chủ cơ sở mua bán mây Hoàng Lệ (TP. Biên Hòa) chuyên cung cấp tới 60 - 70% nhu cầu nguyên liệu song mây cho các cơ sở mây tre lá trong tỉnh cho biết, nguồn nguyên liệu song mây được thu mua chủ yếu từ các tỉnh miền Trung. Những năm gần đây, nhu cầu mua loại nguyên liệu này có xu hướng giảm mạnh do giá nguyên liệu, giá nhân công làm hàng mây cao nên các cơ sở chuyển sang dùng nguyên liệu giả mây để thay thế.

Có liên kết với nhau mới ăn nên, làm ra

Hiện nay, số cơ sở mây tre lá trên địa bàn tỉnh được tổ chức theo hình thức cá thể, hộ gia công chiếm số lượng lớn, tới trên 90%. Bên cạnh đó, quy mô sản xuất của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này còn nhỏ lẻ, chủ yếu là sản xuất thủ công với kỹ thuật, công nghệ lạc hậu nên năng suất, chất lượng sản phẩm thấp dẫn đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm chưa cao. Các doanh nghiệp chưa có sự liên kết với nhau và với người trồng nguyên liệu. Do đó, cả người trồng nguyên liệu và người chế biến hưởng lợi rất ít từ ngành mây tre lá. Việc phân phối, tiếp thị, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm mây tre lá trên địa bàn tỉnh còn nhiều hạn chế và chưa có tính định hướng phát triển nên khối lượng tiêu thụ của mặt hàng này chủ yếu xuất bán qua khâu trung gian, mang lại hiệu quả kinh tế thấp và thiếu tính bền vững.

Theo ông Phạm Văn Nhân, Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, dự báo đến năm 2020, trên địa bàn tỉnh có khoảng 300 cơ sở và đến năm 2030 vào khoảng 350 cơ sở sản xuất mây tre lá. Để phát triển ngành mây tre lá, bên cạnh việc tập trung cho nhóm sản phẩm có lợi thế như: lục bình, giả mây, tre và đa dạng các hình thức tổ chức sản xuất của ngành thì việc phát triển chuỗi giá trị ngành là vô cùng quan trọng. Bởi việc hình thành và phát triển chuỗi giá trị sẽ góp phần cung cấp nguồn nguyên liệu mây tre lá chất lượng, ổn định và bền vững thông qua việc quản lý thu hoạch các vùng nguyên liệu đã được quy hoạch, cải tiến và khoanh nuôi theo kỹ thuật mới. Nâng cao năng lực sản xuất của các cơ sở, công ty chế biến trong Hiệp hội các nhà sản xuất mây tre lá của tỉnh nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của các khách hàng lớn trong và ngoài nước cũng như thâm nhập, phát triển thị trường mới. Đồng thời, thắt chặt mối quan hệ mới giữa các cơ sở, công ty cung cấp nguyên liệu, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, góp phần tăng quy mô kinh tế và năng lực sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Đức cũng khẳng định, việc phát triển chuỗi giá trị ngành mây tre lá tăng cường năng lực thể chế và quan hệ hợp tác trong các tiểu ngành, tạo cơ hội cho các nhà sản xuất tiếp cận với thị trường trong nước và quốc tế, gia tăng giá trị cho sản phẩm, đẩy mạnh xuất khẩu gia tăng thu nhập cho người sản xuất.

“Phát triển chuỗi giá trị sản phẩm sẽ góp phần nâng cao năng lực của các cơ sở sản xuất kinh doanh ngành mây tre lá về kiến thức, công nghệ sản xuất, kỹ năng quản lý, tiếp thị. Thúc đẩy đổi mới thiết kế và phát triển sản phẩm nhằm tạo ra các sản phẩm mây tre lá đa dạng đáp ứng nhu cầu thị trường”.

Theo bà Nguyễn Hoàng Quyên, Phó phòng Kế hoạch Sở Công thương, để phát triển ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chế biến mây tre lá, tỉnh cần ban hành chính sách phát triển đầu tư theo mô hình chuỗi liên kết phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến. Đối với các doanh nghiệp mây tre lá, cần phải đầu tư sâu, đổi mới máy móc thiết bị, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng được các đơn hàng xuất khẩu.

Theo Sở Công thương, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm mây tre lá trên địa bàn tỉnh năm 2013 đạt 9 triệu USD; 9 tháng đầu năm 2014 đạt 7,5 triệu USD, đóng góp 0,08% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị sản xuất ngành mây tre lá của tỉnh giai đoạn 2010 - 2014 đạt 10,7%. Việc phát triển ngành nghề mây tre lá đã giải quyết việc làm cho khoảng 2.000 lao động nông thôn, thu nhập bình quân khoảng 2,5 - 5 triệu đồng/người/tháng. Thị trường xuất khẩu mặt hàng mây tre lá tập trung vào 3 thị trường chính là châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, trong đó, nhiều nhất là các nước: Đức, Mỹ, Nhật.



BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 15/08/2019 8:11:32 CH
    Ngày 14-8, Sở Kế hoạch - đầu tư (KH-ĐT) đã làm việc với các sở, ngành và Hiệp hội Doanh nghiệp Đồng Nai về mở rộng công tác tuyên truyền về hội nhập, trọng tâm là tuyên t...
  • 13/08/2019 9:33:22 CH
    Ngày 30-6-2019, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EU) (EVFTA) và Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và EU (IPA) đã được ký kết. 2 sự kiện này kh...
  • 11/08/2019 10:06:02 CH
    Theo Sở Công thương, trong 7 tháng đầu năm, Ðồng Nai đã xuất khẩu gần 9.000 tấn hồ tiêu, sản lượng xuất khẩu mặt hàng này tăng gần 46% so với cùng kỳ năm trước. Về giá tr...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)