Chủ đề dư luận
Giáo dục & Khoa học
Thông tin giáo dục
Dạy học theo dự án (Bài 2)
11-4-2018
Dạy học theo dự án (DHDA) là một trong những phương pháp dạy học tích cực được Bộ GD-ĐT khuyến khích vận dụng. Đây được xem là hình thức dạy học hiệu quả giúp người học phát huy được những kỹ năng cần thiết như: kỹ năng giải quyết vấn đề sáng tạo và phức tạp, kỹ năng tích lũy kiến thức một cách chủ động, kỹ năng giao tiếp và hợp tác với mọi người, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin (CNTT)…

Bài 2: Sức mạnh từ những dự án học tập

Khi DHDA, giáo viên thường chọn những dự án có tính thời sự, tính nhân văn và tính vấn đề. Theo đó, dự án đặt ra cho từng học sinh, từng nhóm học sinh vấn đề mà các em phải cùng nhau giải quyết. Đó có thể là những vấn đề xuất phát từ kiến thức trong chương trình học, cũng có thể là vấn đề trong giáo dục học sinh. Nhờ tính thời sự và tính nhân văn, dự án sẽ được lan tỏa trong cộng đồng…
Những dự án giàu tính nhân văn

Năm học 2016 - 2017, thầy Hoàng Long Trọng, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THCS Văn Lang (quận 1, TP. Hồ Chí Minh đã hướng dẫn các học sinh khối lớp 8 và 9 thực hiện dự án “Chuyện đời quanh em”. Theo đó, thầy chia học sinh thành 9 nhóm nhỏ. Mỗi nhóm sẽ thực hiện một dự án riêng. Các em tìm gặp những nhân vật có hoàn cảnh khó khăn, tiếp xúc, trò chuyện với họ để lấy tư liệu. Sau đó, các em thực hiện các bài viết, phóng sự về những nhân vật này. Không dừng lại ở đó, các cô bé, cậu bé học trò còn tìm cách để chia sẻ với những khó khăn của các nhân vật này. Sau khi hoàn thành sản phẩm, các em đã có buổi báo cáo dự án. Cô Nguyễn Thị Hường (giáo viên dạy môn Toán ở một trường học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh), một trong 9 nhân vật của dự án đã được mời đến để giao lưu chương trình.

Cô Hường quê ở Nghệ An, dù bị liệt tay phải từ khi còn nhỏ nhưng cô vẫn theo đuổi ước mơ trở thành giáo viên của mình. Vì gia cảnh khó khăn nên sau khi sinh con được 6 tháng, cô Hường phải trao lại 2 cô con gái sinh đôi cho bà ngoại chăm sóc để vào TP. Hồ Chí Minh tìm việc làm. Suốt 4 năm trời, cô chỉ được gặp mặt con vài lần. Bản thân cô chỉ được nhận dạy hợp đồng và đi làm gia sư nên khó có thể đón 2 con vào ở cùng… Tại buổi báo cáo dự án, cô Hường chia sẻ mong ước mộc mạc của mình là bố mẹ khỏe mạnh, cô có một việc làm ổn định để sau này có thể đón hai con vào. Một em học sinh nữ đứng dậy, xin phép đưa tay bịt mắt cô. Khi mở mắt ra, cô Hường ngạc nhiên và xúc động khi thấy trước mặt mình là mẹ và 2 cô con gái nhỏ… Cuộc đoàn tụ khiến cả hội trường rơi nước mắt.

10.JPG
Thầy Hoàng Long Trọng (giáo viên Trường THCS Văn Lang, quận 1, TP. Hồ Chí Minh) đã hướng dẫn học sinh thực hiện các dự án học tập có tính nhân văn cao. Nhờ đó, không chỉ học sinh học tập hiệu quả mà các dự án còn lan tỏa trong xã hội. Trong ảnh: Thầy Trọng (người đứng giữa) nhận giải thưởng tại Hội thi Giáo viên sáng tạo trên nền tảng CNTT

Để có được cuộc đoàn tụ bất ngờ này, các em học sinh và thầy Trọng xin được một hãng hàng không tài trợ 3 vé máy bay khứ hồi. Sau đó bí mật liên hệ với mẹ của cô Hường và đón bà cùng 2 cháu vào Nam… Câu chuyện về cô Hường được nhiều người biết đến. Cô được một trường dân lập nhận vào dạy học và còn chu cấp tiền để hai con của cô học miễn phí tại đây.

Đây là năm thứ 2 thầy Phạm Thư Tùng và thầy Mai Xuân Long, giáo viên môn Vật lý, Trường THPT Ten Lơ Man (quận 1, TP. Hồ Chí Minh) hướng dẫn các học trò thực hiện dự án “Ánh sáng hạnh phúc”. Theo đó, với mong muốn giúp những hộ dân nghèo được sử dụng bóng đèn thắp sáng mà không phải trả tiền điện, thầy và trò Trường Ten Lơ Man đã mày mò, tìm cách lắp các bóng đèn sử dụng năng lượng mặt trời cho những hộ dân này. Vật liệu dùng làm bóng đèn chính từ những vỏ chai nhựa đã bỏ đi. Vì vậy, các thầy trò còn gọi vui đây là bóng đèn ve chai. Sau khi lắp thành công cho các hộ dân ở quận 8, năm học này, các em học sinh Trường THPT Ten Lơ Man thực hiện dự án ở huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước.

10a.jpg
Cô Nguyễn Thị Hường vui mừng được gặp hai con gái. Đây là món quà bí mật mà các học sinh thực hiện dự án “Chuyện đời quanh em” dành tặng cô Hường


Em Nguyễn Thu Thủy, lớp 11A3, Trường THPT Ten Lơ Man kể: “Em tham gia dự án từ đầu năm lớp 10. Ban đầu, khi đến thuyết phục lắp “bóng đèn ve chai” thì các hộ dân (ở quận 8) không đồng ý vì họ sợ chúng em làm hư mái nhà. Sau đó có một hộ đồng ý và chúng em lắp thành công nên các hộ khác cũng đồng ý cho làm. Để lắp được một bóng đèn này thì chỉ cần 2 - 3 bạn đi lắp là được”.

Bà Tô Thụy Diễm Quyên, chuyên gia giáo dục toàn cầu của Microsoft, xúc động chia sẻ: “Hôm báo cáo dự án tôi có đến dự. Một em học sinh đã nói rằng: “Chúng con đặt tên dự án là “Ánh sáng hạnh phúc” vì nghĩ rằng mình đem ánh sáng đến cho người nghèo là mình đã làm cho họ hạnh phúc. Nhưng khi lắp xong cái bóng đèn, mồ hôi nhễ nhại, một bạn lại bật công tắc bóng đèn và bóng đèn sáng lên, tất cả chúng con cùng bật khóc. Chúng con nhận ra rằng khi mình đem hạnh phúc đến cho người khác thì bản thân mình cũng hạnh phúc”. Chia sẻ của các em đã khiến tôi cũng như những phụ huynh cùng dự buổi báo cáo dự án đó rất cảm động. Trong DHDA, “sản phẩm” quan trọng nhất chính là con người. Nghĩa là đứa trẻ được gì sau dự án. Các em đã phát triển, thay đổi về nhận thức, hành vi như thế nào… Đó mới là điều quan trọng, chứ không phải chỉ là điểm số”.

“Chuyện đời quanh em” và “Ánh sáng hạnh phúc” chỉ là 2 trong số các dự án góp mặt tại cuộc thi “Giáo viên sáng tạo trên nền tảng công nghệ thông tin” toàn quốc diễn ra vào tháng 1-2018. Ngoài việc đặt ra vấn đề liên quan đến kiến thức trong sách giáo khoa và liên hệ với thực tế cuộc sống để học sinh giải quyết, có rất nhiều dự án mang đậm tính nhân văn. Đó cũng là yếu tố khiến cho những dự án này được lan tỏa rộng rãi, tạo được hiệu ứng trong xã hội và có thể tiếp tục duy trì, phát triển thành một dự án dài hơi, mang lại lợi ích cho cộng đồng.

“Trường nghèo” cũng có thể dạy học dự án

Từ năm học 2012 - 2013, khi đang là giáo viên một trường quốc tế ở TP. Hồ Chí Minh, thầy Hoàng Long Trọng đã bắt đầu thực hiện DHDA. Ban đầu, thầy cho học sinh làm dự án thuyết minh bằng phim. Thầy cho hay: “Văn thuyết minh là  thể loại văn mới được đưa vào chương trình lớp 8, lớp 9. Nếu cứ dạy theo cách thông thường thì sẽ rất tẻ nhạt. Vì thế, thay vì cho học sinh kiểm tra bằng các bài văn thuyết minh, tôi cho các em thuyết minh bằng phim. Khi đó, các em sẽ cùng nhau làm việc nhóm với các công việc như: Viết kịch bản, quay phim, dựng phim, viết lời bình… theo chủ đề được yêu cầu. Với cách làm này, các em tỏ ra hứng thú hơn nhiều so với việc chỉ ngồi một chỗ và viết”.

Năm 2015, thầy Trọng quyết định chuyển công tác về Trường THCS Văn Lang (quận 1). Sau một năm quan sát quá trình học tập của học sinh, thầy Trọng nhận thấy các em học sinh trường công có nhiều thiệt thòi so với môi trường cũ mà thầy đã công tác. “Các em gần như bị gò bó trong vòng quay: học - thi - học - thi. Và vì vậy, các em ít được tiếp cận với những hoạt động thú vị, với những phương pháp học tập tiên tiến của thế giới để phát triển những kỹ năng, thái độ, tình cảm của bản thân phù hợp với thời đại mới, thế giới mới”, thầy Trọng chia sẻ. Đó cũng là lý do khiến thầy “lôi kéo” các giáo viên khác trong trường cùng thực hiện dự án.

Thực tế, Trường THCS Văn Lang có khá đông học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhiều em thậm chí phải đi làm thêm sau giờ học để cùng với cha mẹ trang trải cuộc sống gia đình. Với cách dạy học theo dự án của mình, thầy Trọng đã “thả” học sinh vào cuộc sống để các em quan sát, trải nghiệm, cảm nhận và rút ra những bài học, bồi đắp những tình cảm cho mình… Ngoài dự án “Chuyện đời quanh em”, năm học này, thầy Trọng hướng dẫn các học sinh thực hiện dự án “Tiếng gọi từ biển”. Đây đều là những dự án có tính giáo dục cao nhưng không quá tốn kém, phù hợp với điều kiện kinh tế chung của các học sinh trong trường.

Thầy Trọng cho rằng: “Trong DHDA, điều quan trọng nhất là giáo viên phải có sự sáng tạo và có tâm với học trò. Bởi dù là người có óc sáng tạo nhưng không có tâm với học trò thì cũng sẽ không làm. Ngược lại, nếu có tâm với học trò nhưng không biết sáng tạo thì không thể làm được. Qua các dự án đã thực hiện, bản thân tôi thấy mình làm rất nhẹ nhàng chứ không vất vả, cực nhọc. Theo tôi, giáo viên phải biết truyền cảm hứng cho học sinh, phải “đẩy’ được học sinh tự làm thì giáo viên mới “nhàn” được. Nếu không làm được điều này, giáo viên sẽ phải làm thay toàn bộ công việc cho học sinh”.

Là người có nhiều kinh nghiệm trong việc DHDA, theo bà Tô Thụy Diễm Quyên, để giáo viên chịu khó đầu tư DHDA, Ban giám hiệu các trường phải luôn ủng hộ, khuyến khích giáo viên. Một số trường, khi giáo viên có kế hoạch thực hiện DHDA, Ban giám hiệu còn giảm bớt công việc để giáo viên tập trung làm dự án. Đồng thời hỗ trợ về chuyên môn, tìm nguồn tiền cho giáo viên thực hiện dự án.

Bà Tô Thụy Diễm Quyên, chuyên gia giáo dục toàn cầu của Microsoft cho rằng: “Khi DHDA, học sinh nên quảng bá sản phẩm của mình cho xã hội được biết. Đây là cách làm hay để xã hội thấy được những tích cực của quá trình giáo dục trong nhà trường. Vì làm như thế thì phụ huynh và xã hội sẽ hiểu để cùng chung tay, góp sức, ủng hộ cho nhà trường, giáo viên, học sinh trong việc DHDA nói riêng và tham gia vào quá trình giáo dục học sinh nói chung. Điều này sẽ rất có lợi cho những hoạt động giáo dục của nhà trường.

Hải Yến
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)