Chủ đề dư luận
Xã hội
Phóng sự - Ký sự
Nỗi niềm lao động tự do
12-3-2018
Vất vả, thu nhập không ổn định, đối mặt với nhiểu rủi ro, nguy hiểm mỗi ngày, chịu thiệt thòi khi không được đảm bảo các chế độ như bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động…, đó là chuyện của những lao động tự do như lái xe ôm, thợ hồ, thợ sơn nước, bán hàng rong hay thu mua ve chai. Dù vậy, vì gánh nặng mưu sinh, họ vẫn phải gồng mình lam lũ mỗi ngày.
Vất vả, rủi ro

Ông Nguyễn Văn Lịch, 60 tuổi, lái xe ôm tại khu vực ngã tư Amata (TP. Biên Hòa) chia sẻ, ông gắn bó với nghề xe ôm đã vài chục năm nay. Từng ấy năm cũng là khoảng thời gian ông nếm trải biết bao vất vả, nguy hiểm từ nghề. Chuyện bị cướp tiền, cướp xe, bị “xù” tiền, bị “đinh tặc” hoành hành… ông và những người đồng nghiệp không ai là chưa từng “dính” phải. “Cái nghề của mình nó vậy. Xui xẻo, rủi ro thì mình phải tự chịu thôi, chứ biết kêu ai, nhờ ai ”, ông giãi bày. Theo ông Lịch, nhiều năm nay, dịch vụ taxi phát triển, nghề xe ôm của ông trở nên “hẩm hiu” hơn, thu nhập bị giảm đi nhiều phần. “Có ngày chẳng được “cuốc” nào là chuyện bình thường. Rất nhiều người phải bỏ nghề sau nhiều năm gắn bó với hy vọng tìm được công việc khác khá hơn, nhưng chủ yếu vẫn là những người trẻ tuổi, còn có khả năng xin được việc khác chứ lớp tuổi hơn 50 như chúng tôi trở đi thì khó lắm nên vẫn cố bám nghề”, ông Lịch trải lòng.

8b.JPG
Một người làm nghề lái xe ôm đang đợi khách


Bà Nguyễn Thị Lành, 48 tuổi, quê Quảng Ngãi, gắn bó với công việc bán hàng rong được hơn 10 năm nay. Hành trang trên con đường mưu sinh của bà mỗi ngày là một tấm ván gỗ mang trên vai với đủ thứ món hàng tạp hóa như mắt kính, bông tai, móc khóa, bóp da… Mỗi ngày bà đi bộ khắp mọi nẻo đường để bán dạo. Đôi vai và đôi chân của bà cũng vì thế mà trở nên chai sần. Bà cho biết, các địa điểm mà bà cũng như những người bán dạo thường đến là những nơi tập trung đông người như công viên, bến xe, cổng bệnh viện… “Trước kia không có nhiều người bán như bây giờ nên thu nhập khá hơn, đủ lo cho con cái ăn học nhưng nay mỗi ngày trừ chi phí ăn ở, cả hai vợ chồng chỉ kiếm được chừng 150.000 đồng. Tuổi đã cao, trình độ không có nên cũng không dám mong nhiều hơn nữa”, bà Lành bộc bạch.

8d.JPG
Vất vả hàng rong


Không chỉ vất vả, những người lao động tự do còn đối mặt với không ít hiểm nguy, tai nạn rập rình, đe dọa đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng. Câu chuyện của chị Đỗ Thủy Liên (25 tuổi, quê ở Kiên Giang) làm nghề thợ hồ là minh chứng cụ thể. Chị Liên chia sẻ, làm nghề này, ngày nào cũng phải tiếp xúc với khối lượng lớn gạch, cát, xi măng… và bụi nơi công trình. Hơn thế, chuyện bị rơi gạch vào người, dẫm phải đinh, đá bắn vào mắt… có thể xảy ra bất cứ lúc nào. “Lần gần đây nhất cách đây khoảng một năm, trong lúc chuyển gạch để xây tầng 2 của một ngôi nhà, tôi bị gạch rơi vào đầu, phải vào bệnh viện khâu tới gần chục mũi. Vừa chịu đau, vừa mất tiền công, tiền viện lại không ai lo cho con, vất vả vô cùng”, chị nhớ lại. Xuất viện được hai tuần, vết thương chưa lành hẳn, chị lại vội vàng trở lại công trình cùng chồng mưu sinh.

Nhiều thiệt thòi

Những người làm nghề lao động tự do đều rất thiệt thòi vì hầu hết đều không có chế độ bảo hiểm xã hội, không được bảo đảm về an toàn vệ sinh lao động… Anh Đỗ Văn Dương (27 tuổi), làm thuê cho một cơ sở sản xuất than tổ ong tư nhân ở xã Phước Tân (TP. Biên Hòa) đã 6 năm gắn bó với cơ sở này mà không có chế độ bảo hiểm, chế độ độc hại… dù lúc nào cũng lấm lem trong than bụi, với thu nhập trung bình 7 triệu đồng/tháng. Anh cho biết, khi vào xưởng, anh và gần 20 người thợ khác đều phải làm quen và sau đó phải làm được tất cả mọi việc liên quan trong xưởng, từ làm than, bốc vác hàng, cho đến sửa máy móc lúc hư hỏng… “Lương tháng vẫn vậy, nhưng có ngày nhằm lúc máy hỏng, xuất hàng… phải từ sáng đến tận 9 - 10 giờ đêm mới được về. Làm than tổ ong vất vả mà độc hại, lắm lúc muốn nghỉ nhưng vì món nợ hơn trăm triệu, được ông chủ khuyến khích cho vay mua mảnh đất nhỏ sau khi lấy vợ cách đây 2 năm mà vẫn phải tiếp tục làm”, anh Dương chia sẻ. 
 
8c.JPG
Nhọc nhằn thợ hồ


Sau tai nạn phải cắt bỏ 3 ngón chân vào cuối năm qua, anh  Trần Văn Lợi (30 tuổi, quê Nghệ An) quyết định từ bỏ nghề sơn nước sau nhiều năm gắn bó để đi làm công nhân. Anh kể, lúc vào Đồng Nai lập nghiệp anh cũng đã từng đi làm công nhân trong khu công nghiệp Biên Hòa 2. Thế nhưng, thấy công việc nhiều áp lực lại rất gò bó mà lương thấp nên anh nghỉ ngang chỉ sau 8 tháng làm việc. Được một người bạn giới thiệu, anh chuyển sang mưu sinh bằng nghề sơn nước. Công việc có phần thoải mái giờ giấc hơn công nhân, nhưng cũng từ đó, anh bắt đầu những ngày làm việc đứng chênh vênh trên giàn giáo, treo mình lơ lửng trên tường nhà cao tầng trong bụi bay mù mịt, quần áo mặt mũi lấm lem… Mỗi ngày anh được trả hơn 300.000 đồng. “Nghe thì tưởng nhiều nhưng thực chất tổng thu nhập một tháng cũng chỉ tầm 6 - 7 triệu đồng. Vì công việc này cũng như thợ hồ, tính công theo ngày. Ngày nào có việc mới có lương, còn không thì ở nhà vẫn ăn tiêu mà không có tiền”, anh nói.

 Không những thế, anh cho biết, anh và đa số những người làm nghề này đều không được trang bị bảo hộ lao động, không được ký hợp đồng lao động, không được đóng các loại bảo hiểm và không được hưởng chế độ nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm… Khi anh bị tan nạn do vật liệu xây dựng rơi vào người, phải nhập viện điều trị nhiều ngày và cắt bỏ 3 ngón chân, chủ thầu cũng chỉ hỗ trợ mấy triệu đồng, còn lại mọi chi phí khác vợ anh phải chạy vạy vay mượn. “Qua sự việc ấy, tôi càng cảm thấu được sự vất vả và thiệt thòi của lao động tự do nói chung, trong đó có nghề làm sơn nước như mình. Vì vậy, tôi mới bỏ nghề đi làm công nhân được nửa tháng nay. Dù làm công ty có vất vả và áp lực thật nhưng sẽ an toàn hơn và quan trọng là có các chế độ bảo hiểm đầy đủ cho mình”, anh Lợi trải lòng.

Khi được hỏi về chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện mà những người lao động tự do nói chung đều có thể tham gia, hầu hết họ đều cho biết không nắm và hiểu rõ thông tin cũng như quyền lợi về chính sách BHXH này vì không có nhiều điều kiện để tiếp cận. Mặt khác, thu nhập thấp, bấp bênh, không ổn định, chỉ đủ để trang trải cuộc sống sinh hoạt nên dù muốn cũng không thể đóng BHXH tự nguyện để hưởng quyền lợi sau này.

Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH

Để góp phần thu hút đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, từ 1-1-2018, Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hàng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn đối với người tham gia BHXH tự nguyện. Theo đó, Nhà nước hỗ trợ cụ thể bằng 30% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo; bằng 25% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ cận nghèo; bằng 10% đối với các đối tượng khác. Dù vậy, theo ghi nhận của PV, vì thu nhập còn thấp, thiếu tính ổn định, nhiều lao động tự do vẫn chưa “mặn mà” tham gia BHXH tự nguyện.


Hồ Thảo
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
  • 23/09/2018 8:58:13 CH
    Trong khoảng thời gian này, cùng với các cấp chính quyền và tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội, bằng tấm lòng yêu thương, sẻ chia, nhiều câu lạc bộ, nhóm thiện nguyện đã...
  • 20/09/2018 9:48:53 CH
    Không chỉ nỗ lực thi đua lao động giỏi, nhiều công nhân lao động (CNLĐ) còn thể hiện năng khiếu và niềm đam mê của mình qua việc tham gia dạy võ thuật, nhiếp ảnh, tổ chức...
  • 18/09/2018 9:24:03 CH
    “Xóm giáo viên” hình thành ở ấp Trảng Táo, xã Xuân Thành, huyện Xuân Lộc, đến nay đã gần 10 năm. Thành viên “xóm” ban đầu là những người trẻ từ khắp các ...
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)
Thông tin doanh nghiệp