Chủ đề dư luận
Thời Sự
Chính trị
Công nhân, Công đoàn Đồng Nai trong tiến trình phát triển (Bài 1)
10-7-2019
Cách đây 90 năm, ngày 28-7-1929, tổ chức Công đoàn Việt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình đấu tranh, phát triển của phong trào công nhân Việt Nam. 90 năm qua, tổ chức Công đoàn Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, lớn mạnh; đội ngũ công nhân, viên chức, lao động trở thành lực lượng tiên phong và nòng cốt dưới ngọn cờ cách mạng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, có đóng góp to lớn và quan trọng vào công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, giải phóng giai cấp, trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Cùng với giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn cả nước, công nhân lao động (CNLĐ) Đồng Nai cũng có những bước phát triển gắn liền với lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, những con người bản lĩnh, năng động, sáng tạo, tác phong công nghiệp, hiện đại và văn minh đang vững vàng bước trên con đường hội nhập, tiến vào kỷ nguyên kinh tế tri thức; cùng giai cấp công nhân cả nước viết tiếp những trang sử vẻ vang của tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Bài 1: Công nhân, Công đoàn đóng góp vào những trang sử vẻ vang

Đồng Nai được biết đến là vùng đất hình thành nền kinh tế theo hướng công nghiệp sớm và lớn của cả nước. Trong cuộc đấu tranh chống khai thác thuộc địa, giành độc lập dân tộc và thống nhất nước nhà, đội ngũ CNLĐ của tỉnh cùng với công nhân, nhân dân lao động cả nước đã góp công lớn làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc.
Từ những cuộc đấu tranh đòi quyền lợi cơ bản...

Giữa thế kỷ XIX, thực dân Pháp nổ súng xâm chiếm Việt Nam với mục đích biến nước ta thành thị trường tiêu thụ hàng hóa, khai thác tài nguyên và làm căn cứ quân sự của Pháp tại Đông Dương. Sự bóc lột thậm tệ của thực dân Pháp đã làm cho những người công nhân tập hợp nhau lại, lập ra các tổ chức công hội để đấu tranh bảo vệ quyền lợi cho mình. Ngày 17-6-1929, Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, đã liên kết các công hội ở khắp các địa phương trong cả nước. Ngày 28-7-1929, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ chính thức được thành lập và bầu ra Ban chấp hành lâm thời do đồng chí Nguyễn Đức Cảnh phụ trách. Sự kiện này có ý nghĩa lịch sự to lớn trong quá trình phát triển của phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam. Kể từ đây, giai cấp công nhân Việt Nam có một tổ chức cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích dẫn dắt phong trào cách mạng.

Tại Biên Hòa, giai cấp công nhân cũng được hình thành sớm. Từ những năm đầu thế kỷ XIX, những nông dân từ miền Trung, miền Bắc vào Nam làm phu đồn điền cao su, làm thợ thủ công ở các xí nghiệp đã hình thành nên một đội ngũ lao động trong lĩnh vực công nghiệp. Ngay khi hình thành, đội ngũ này đã chịu sự đàn áp, bóc lột dã man của thực dân Pháp. Và những người phu, người thợ đã liên kết nhau lại, không ngừng đấu tranh cải thiện đời sống và môi trường lao động.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, CNLĐ đã tiến hành nhiều cuộc đấu tranh có quy mô và tổ chức, tiêu biểu như: các cuộc đấu tranh của công nhân Đồn điền Cao su Cam Tiêm (năm 1926), Phú Riềng (năm 1928 và 1929), công nhân nhà máy cưa BIF, nhà máy đề pô xe lửa Dĩ An cuối những năm 20 của thế kỷ trước… Những cuộc đấu tranh này đã gây tiếng vang lớn trong và ngoài nước, thể hiện nguyện vọng, ý chí và tinh thần đấu tranh của CNLĐ. Từ đây, giai cấp công nhân Biên Hòa trở thành giai cấp tiên tiến, là lực lượng quan trọng trong công cuộc kháng chiến trường kỳ, giải phóng đất nước.

5.jpg
Công nhân khu Kỹ nghệ Biên Hòa đình công, đấu tranh đưa kiến nghị đòi chính quyền Sài Gòn, giới chủ thực hiện cải cách dân chủ, dân sinh (Ảnh: Tư liệu)

Trong giai đoạn lịch sử khó khăn nhất của thời kỳ đầu cách mạng, giai cấp công nhân ở Biên Hòa vừa là lực lượng bảo vệ cán bộ cách mạng vừa là nguồn đấu tranh, tập hợp cho cách mạng tiến lên dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam. Khi thời cơ đến, giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng đã nhanh chóng tập hợp và trở thành lực lượng nòng cốt để giành chính quyền về tay nhân dân.

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công đã đem lại sự tự do và cơ hội thay đổi cuộc sống cho giai cấp công nhân ở Biên Hòa. Thế nhưng, với dã tâm và tham vọng điên cuồng, ngày 23-9-1945, thực dân Pháp nổ súng tấn công Sài Gòn, xâm chiếm nước ta lần thứ 2. Thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân ở Biên Hòa sẵn sàng kháng chiến chống giặc với khẩu hiệu: “Thà chết tự do còn hơn sống nô lệ”. Cuộc tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra vào tháng 1-1946, lần đầu tiên những người phu, người thợ ở Biên Hòa được đi bầu cử trong không khí long trọng và sôi nổi.

...Đến cuộc đấu tranh thống nhất đất nước

Bất chấp dư luận quốc tế, thực dân Pháp phản bội hòa ước, tiếp tục khai thác thuộc địa ở nước ta lần thứ hai. Ở Biên Hòa, thực dân Pháp khôi phục đồn điền, nhà máy, tiếp tục bóc lột giai cấp công nhân. Giai cấp công nhân tiếp tục cùng nhân dân cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc đánh bại thực dân Pháp bằng chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Chiến thắng Điện Biên Phủ buộc thực dân Pháp phải ngồi vào bàn đàm phán ngừng chiến với ta ở Genève, Thụy Sĩ.

Ở Biên Hòa, từ cuối những năm 50, công nghiệp bắt đầu được chú trọng phát triển. Bắt đầu từ các ngành công nghiệp nhẹ như Nhà máy Giấy Đồng Nai (Cogido), Nhà máy Giấy Tân Mai (Cogivina)… Bước sang thập niên 60, Khu Kỹ nghệ Biên Hòa ra đời với hàng loạt các xí nghiệp, nhà máy vừa và nhỏ thuộc các ngành cơ khí, hóa chất đi vào hoạt động như Công ty Dệt sợi Đồng Nai (Dofitex), Nhà máy Gạch ngói Đồng Nai, Nhà máy hóa chất Biên Hòa (Vicaco)… Sự phát triển của công nghiệp cùng nhiều căn cứ quân sự lớn được hình thành như: Tổng kho Long Bình, Sân bay Biên Hòa… đã góp phần phát triển giai cấp công nhân ở Biên Hòa lên 175.000 người năm 1968. Cùng với sự phát triển về số lượng, tay nghề và ý thức giác ngộ cách mạng của giai cấp công nhân ở đây ngày càng cao. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, phong trào công nhân ở Biên Hòa diễn ra sôi nổi, quyết liệt; liên tục có những cuộc đấu tranh có tổ chức của công nhân gây được tiếng vang lớn.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân năm 1975, giai cấp công nhân ở Biên Hòa đã phát huy vai trò tiên phong cùng đồng bào các giới thực hiện cuộc nổi dậy giải phóng hoàn toàn Khu kỹ nghệ Biên Hòa - khu công nghiệp lớn nhất ở miền Nam và toàn bộ đồn điền cao su. Với thành tích bảo quản tài sản, nhà máy công nghiệp không bị phá hoại, làm nền tảng quan trọng cho việc khôi phục sản xuất công nghiệp trong thời kỳ đầu khôi phục nền kinh tế đất nước sau chiến tranh.

Lịch sử sang trang mới. Nước ta đã hoàn toàn độc lập, nhân dân ta hoàn toàn tự do; Non sông liền một dải, Nam Bắc sum họp một nhà. Các cơ sở kinh tế công nghiệp, thương nghiệp của đế quốc, ngụy quyền và tư sản mại bản đã thuộc quyền sở hữu của toàn dân. Từ vị trí làm thuê cho đế quốc, tư sản mại bản, giai cấp công nhân ở Đồng Nai cùng giai cấp công nhân ở miền Nam đã chuyển thành người làm chủ xã hội, làm chủ các xí nghiệp, nhà máy.

Công đoàn góp phần ổn định và khôi phục sản xuất

Ngay sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước, ở Đồng Nai (khi đó bao gồm các tỉnh Biên Hòa, Bà Rịa - Long Khánh, Tân Phú) các đồn điền cao su, nhà máy xí nghiệp thuộc khu kỹ nghệ Biên Hòa đều bị hư tổn, ngưng hoạt động. Nhiệm vụ đặt ra là tiếp quản, tổ chức điều hành, thực hiện mọi biện pháp cần thiết để nhanh chóng khôi phục sản xuất. Khu kỹ nghệ Biên Hòa lúc bấy giờ có 94 công ty, xí nghiệp, nhà máy đã được tiếp quản nhanh gọn, thể hiện ý thức làm chủ của giai cấp công nhân.

Theo chủ trương của Đảng, Đảng ủy Khu Công nghiệp, Liên hiệp Công đoàn tỉnh Biên Hòa, Liên hiệp Công đoàn Khu kỹ nghệ Biên Hòa lần lượt được thành lập bước đầu có những hoạt động ổn định tổ chức và khôi phục sản xuất.
Sáng ngày 15-5-1975, tại Nhà máy Cogido, Liên hiệp Công đoàn tỉnh Biên Hòa và Liên hiệp Công đoàn Khu kỹ nghệ Biên Hòa tổ chức cuộc mít tinh với trên 3.000 công nhân, chào mừng thắng lợi của dân tộc và khẳng định ý chí quyết tâm của giai cấp công nhân Biên Hòa trong xây dựng, khôi phục kinh tế và bảo vệ vững chắc nền độc lập tự do của Tổ quốc.

Đồng chí Nguyễn Việt Trân, nguyên Thư ký Liên hiệp Công đoàn tỉnh Biên Hòa, nguyên thư ký Liên hiệp Công đoàn Khu công nghiệp Biên Hòa nhớ lại: Sau cuộc mít tinh chào mừng thắng lợi của dân tộc, tinh thần của công nhân và nhân dân lao động ở Đồng Nai rất phấn khởi, tin tưởng vào Đảng, vào đất nước. Giai cấp công nhân khi ấy nhanh chóng cùng với chính quyền bắt tay vào phục dựng nhà xưởng, máy móc. Một tháng sau giải phóng, đã có trên 50% tổng số nhà máy hoạt động trở lại, hơn 40% thuộc diện đang xây dựng, lắp ráp, chỉ số ít nhà máy ngừng hoạt động vì thiếu nguyên liệu, máy móc hư hỏng.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, Liên hiệp Công đoàn Biên Hòa đã tổ chức tuyên truyền, vận động CNLĐ khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất; phát huy sáng kiến cải tiến trong lao động. Đặc biệt, công tác giáo dục ý thức làm chủ xí nghiệp, nhà máy đã phát huy được ý thức dám nghĩ, dám làm và làm việc có tổ chức, có kỷ luật góp phần tăng năng suất lao động, phát triển nền kinh tế ở địa phương.

(Còn tiếp)

Hoàng Lộc
BÌNH LUẬN
Ý kiến của bạn
Tin bài khác cùng chuyên mục
Bạn có thường xuyên đọc báo Lao động Đồng Nai không?
  • Náo nức Xuân về
  • Chúc mừng Năm mới Đinh Dậu. Chúc Báo Lao Động Đồng Nai đạt nhiều thành công mới.
    Trần Hoàng Thanh (24/01/2017 5:28:48 CH)
  • Vui Xuân cùng công nhân lao động
  • Rất vui khi người công nhân lao động được quan tâm về vật chất lẫn tinh thần khi xuân về, Tết đến.
    Nguyễn Trọng Đài (24/01/2017 5:24:14 CH)
  • Lưu giữ nghề thổ cẩm Châu Mạ
  • Nghề dệt thổ cẩm truyền thống cần duy trì và phát triển, nhưng điều này cũng thật khó đấy!
    Nguyễn Hoàng Lộc (24/01/2017 5:13:34 CH)
  • Náo nức Xuân về
  • Năm mới chúc mọi điều tốt lành đến với mọi nhà. Chúc Báo Lao động Đồng Nai ngày càng khởi sắc với nhiều tin, bài có giá trị.
    Nguyễn Minh Trúc (24/01/2017 5:07:05 CH)