Đề tài Vai trò và ý nghĩa của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc – Tài liệu, tai lieu
Bạn đang đọc: Đề tài Vai trò và ý nghĩa của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc – Tài liệu, tai lieu
37 trang |
Chia sẻ: maiphuongtl
| Lượt xem : 9429
| Lượt tải: 6
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Vai trò và ý nghĩa của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Đỗ Phủ và Bạch Cư Dị. Lý Bạch ( 701 – 762 ) được gọi là Thi tiên ( ông tiên trong làng thơ ). Ông đã dể lại 1200 bài thơ về đủ mọi đề tài : vịnh cảnh, thưởng hoa, tình bạn, nỗi khổ đau của người nông dân, nỗi đáng cay của chinh phụ, thương phụ … Nỗi cay đắng vì có tài mà không được dùng. Tác phẩm tiêu biểu vượt trội : “ Hành lộ nan ” ( đường đi khó ), “ Vọng lí Sơn bộc bố ” ( Xa ngắm thác núi Lư ) Đỗ Phủ ( 712 – 770 ) được gọi là Thi thánh – vị thánh trong làng thơ. Thơ Đỗ Phủ thấm đẫm máu và nước mắt của nhân dân trong thời đại loạn ly – Người đời gọi thơ ông là một tập Thi Sử, bởi người viết sử đứng trên quan điểm của dân đen, coi nỗi đau của họ như nỗi đau của chính mình. Thơ ông biểu lộ tư tưởng nhân đạo lớn lao. Ông để lại 1400 bài thơ Bạch Cư Dị ( 772 – 846 ) : Kế thừa truyền thống cuội nguồn thơ ca hiện thực của Đỗ Phủ, góp thêm phần đưa thơ Đường đến tột đỉnh vinh quang. Tiêu biểu là “ Trường hận ca ” và “ Tỳ Bà Hành ” Tiểu thuyết : Đặc biệt tăng trưởng vào thế kỉ XIV – XVII. Thời kì này thuộc hai triều đại Minh ( 1368 – 1644 ) và Thanh ( 1644 – 1911 ) thế cho nên còn gọi là tiểu thuyết Minh – Thanh. Thời kì này, kinh tế tài chính thương nghiệp tăng trưởng, nhiều đô thị lớn hình thành. Trong những buổi hội hè thường Open những nghệ nhân kể chuyện, đề tài của họ thường là những sự tích lịch sử dân tộc. Các nhà văn thời Minh và Thanh đã sưu tầm những truyện kể ấy, gia công thêm bớt trau chuốt văn chương, hình thành hàng loạt bộ tiểu thuyết có giá trị. Trong hơn 300 bộ tiểu thuyết, nổi tiếng là những tác phẩm : Thuỷ Hử – kể về 1 số ít nhân vật anh hùng cuối thời Bắc Tống, do bị bức hại mà phải lên Lương Sơn Bạc, qua đó phản ánh thâm thúy sự áp bức giai cấp ở thời Bắc Tống, vạch trần tội ác của xã hội phong kiến, bộc lộ lòng bất mãn và ý chí phản kháng của quàn chúng nhan dân lao động. Tam quốc chí diễn nghĩa ( La Quán Chung ) : tá phẩm kể lại lịch sử dân tộc gần một thế kỉ từ năm 184 – 280 SCN, đa phần khắc hoạ cuộc đấu tranh về chính trị, quân sự chiến lược phức tạp giữa ba nước : Nguỵ, Thục, Ngô Tây du kí ( Ngô Thừa Ân ) viết về chuyện nhà sư Huyền Trang và những đồ đê sang Ấn Độ đi lấy kinh Phật, trải qua rất nhiều gian truân nguy khốn ở đầu cuối đã đạt được mục tiêu. Nho lâm ngoại sử là một bộ tiểu thuyết trào phúng viết về chuyện làng nho. Qua tác phẩm này, Ngô Kính Tử đả kích chính sách thi tuyển đương thời và mỉa mai những cai xấu xa của tàng lớp tri thức dưới chính sách thi tuyển đó Hồng lâu mộng ( Tào thuyết Cần ) viết về câu truyện hưng suy của một mái ấm gia đình quý tộc phong kiến và câu truyện yêu đương giữa một đôi thiếu niên nhưng qua đó, tác giả vẽ lên bộ mặt của xã hội phong kiến Trung Quốc trong tiến trình suy tàn. Hồng lâu mộng được nhìn nhận là tác phẩm có giá trị nhất trong kho tàng văn học hiện thực cổ xưa Trung Quốc. 1.2.2. 3 Sử học Trung Quốc là một nước rất coi trọng lịch sử vẻ vang, thế cho nên sử học ở Trung Quốc tăng trưởng rất sớm và Trung Quốc có một kho tàng sử sách rất nhiều mẫu mã và đạt được nhiều thành tựu. Thời Hoàng Đế đã có sử quan. Thời Tây Chu đã có viên quan ghi chép sử. Thời Tấn-Sở, Lỗ cũng có những chức quan ghi chép sử sách. Quyển sử tốt nhất là biên niên của nước Lỗ. Cơ sở đó Khổng Tử biên soạn thành sách xuân thu, đây được coi là quyển sử tư nhân biên soạn sớm nhất ở Trung Quốc. Thời Chiến Quốc, có nhiều sách sử quan trọng : Tả truyện, Chiến quốc sách … Thời Tây Hán, sử học trở thành một nghành độc lập, Tư Mã Thiên là người đặt nền móng. Sử kí là bộ sử tiên phong do ông ghi chép lịch sử vẻ vang gần 3000 năm từ thời Hoàng Đế đến thời Hán Vũ. Ghi chép nội dung, sự kiện xảy ra trong hoàng cung và những hiện tượng kỳ lạ vạn vật thiên nhiên ( ít phản ánh đời sống của nhân dân lao động ). Các tác phẩm sử kí được viết theo lối kể chuyện. Đây là một khu công trình nổi tiếng, là sử gia tiên phong ghi chép lịch sử vẻ vang của một nước, mặc dầu còn hạn chế nhưng ông vẫn được ca tụng là cha đẻ của sử học Trung Quốc. Thời Đường, có cơ quan biên soạn sử sách gọi là Sử Quán. Từ đó về sau những bộ sử đều do nhà nước biên soạn Thời Minh – Thanh, Trung Quốc biên soạn nhiều bộ sử sách quí ( 26 bộ ) : Sử thông, Thông điển, Vĩnh Lạc Đại Điển, Tứ Khố Toàn Thư. Sử kí còn có giá trị văn học, mở màn cho một thể loại văn học. Đó là truyện kí lịch sử dân tộc. Cũng chúnh khởi đầu từ sử ký mà Trung Quốc trở thành nước có nhiều truyện lịch sử vẻ vang nhất quốc tế. Từ đời Hán trở đi việc viết sử được triển khai liên tục. Các tác phẩm tiêu biểu vượt trội : Hán Thư, Hậu Hán Thư, Tuỳ Thư, Đường Thư, Tống Sử, Minh Sử, Thanh Sử. Từ đời Đường, nhà nước đã chăm sóc đến sử học bằng những hình thức lập Quốc sử quán trở thành một mạng lưới hệ thống, soạn ra bộ bách khoa toàn thư tiên phong của trái đất : “ Vĩnh lạc đại điển ” do 2000 học giả biên soạn trong năm năm ( thời nhà Minh / Minh Thành tổ / Vĩnh Lạc ) 1.2.2. 4 Nghệ thuật Về nghệ thuật và thẩm mỹ quốc gia Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tựu. Hai nghành lớn đạt nhiều thành tựu là kiến trúc và hội hoạ Kiến trúc : Trung Quốc là nơi lưu giữ được nhiều khu công trình đời xưa nhất, sử dụng nhiều nguyên vật liệu khác nhau. Các khu công trình kiến trúc khi nào cũng có nhiều mái, thường theo lối mái cong. Gắn liền với kiến trúc là điêu khắc. Trên những công kiến trúc có nhiều tác phẩm điêu khắc, không phô trương, không có quy mô to lớn. Tiêu biểu có những khu công trình sau : Cố đô Bắc Kinh ( Tử Cấm Thành ) : kiến thiết xây dựng khoảng chừng 1406 – 1420 ( đời vua Vĩnh Lạc ). Cố kinh từ đó trở thành nơi ở của 24 triều vua Minh Thanh. Hiện nay vẫn còn 100 toà hoàng cung, và 8600 gian. Trong quần thể kiến trúc này, lớn nhất là điện Thái Hoà và điện Trung Hoà Di Hoà Viên : Một vườn hoa thiết kế xây dựng cách thành phố Bắc Kinh 18 km về phía Tây Bắc, kiến thiết xây dựng từ năm 1888 để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 60 của Từ Hy Thái Hậu. Vườn hoa được thiết kế xây dựng bằng số tiền 35 triệu lạng bạc mà Quang Tự dùng để kiến thiết xây dựng lực lượng thủy quân. Định Lăng : Ngôi mộ của vua Vạn Lịch được kiến thiết xây dựng trong khu Thập tam lăng, ở phía Tây Bắc thủ đô hà nội Bắc Kinh. Công trình này có nhiều kiến trúc như nhà thời thánh, nhà để bia .. Vạn Lý Trưởng Thành : Do ba nước Tần, Yên, Triệu thời Chiến Quốc kiến thiết xây dựng nhằm mục đích ngăn ngừa người Hung Nô từ phương Bắc tràn xuống dài hơn 6.700 km chạy ua 6 tỉnh xây trên địa hình núi cao, có nơi cao 1000 m, vực thẳm, lũng sâu, cồn cát gồm 4 bộ phận hầu hết : tuờng thành, cửa ải, tháp canh, phong hoả đài. 1.2.2. 5 Tư tưởng và tôn giáo Lĩnh vực tư tưởng của Trung Quốc rất nhiều mẫu mã, đạt thành tựu rất cao, trong đó quan trọng nhất là những phái : Nho gia, Đạo gia, Mặc gia, Pháp gia. Và trong 4 nhà Đạo này, điển hình nổi bật là tư tưởng Nho gia Thời Xuân Thu là thời rối loạn về xã hội và chính trị : nội chiến liên miêm giữa những nước chư hầu để giành quyền bá chủ. Những mối quan hệ khác : vua tôi, cha con, vợ chồng rối loạn. Trong toàn cảnh đó đã Open nhiều nhà tư tưởng muốn tìm ra giaỉ pháp không thay đổi lại trật tự xã hội đương thời. Trong số đó có Khổng Tử – người sáng lập Nho giáo. Các sách do Khổng Tử chỉnh lí có 6 bộ, về sau gọi là Lục kinh : Dịch, Thi, Thư, Lễ, Nhạc, Xuân Thu. Sách Luận ngữ thì do môn nhân đệ tử ghi chép lời của ông đàm thoại với học trò. Luận ngữ là một góp sức vô cùng quan trọng của ông cho hậu thế, cho nền văn hiến Phương Đông cổ đại. Có thể tiếp cận tư tưởng Khổng Tử từ ba mặt : Tư tưởng chính trị : ông đưa ra lý tưởng về một quốc tế Đại đồng. Đó là quốc tế không còn cảnh rối loạn, xã hội công minh, Khổng Tử cũng đề cập đến tư tưởng “ lấy dân làm gốc ”. Tư tưởng đạo đức : Khổng Tử rất coi trọng vì đó là những chuẩn mực để duy trì trật tự xã hội, ông cho rằng xã hội rối loạn là do con người đối xử với nhau chẳng ra gì. Vì vậy học thuyết của ông được coi là Nhân và Lễ. Các khái niệm của học thuyết này khi được vận dụng đúng đắn sẽ tạo ra cảm hứng nghĩa vụ và trách nhiệm của con người, khiến cho con người có mục tiêu sống rõ ràng và trở nên có ích cho cuộc sống. Tư tưởng giáo dục : Khổng Tử có những góp phần rất quan trọng, là người tiên phong sáng lập ra chính sách giáo dục tư thục ở Trung Quốc – Giáo dục đào tạo lan rộng ra từ những tầng lớp quý tộc đến những tầng lớp thứ dân. Ông đã giảng dạy nhiều thế hệ học trò ( 3000 người ), trong đó có 72 người nổi tiếng tham gia trong tổng thể những nghành. Nho gia đã ảnh hưởng tác động thâm thúy rộng trong mọi nghành, nhất là nghành chính trị trị trong xã hội phong kiến cũng như những nước đồng văn như Triều Tiên, Nhật Bản, Nước Hàn, Nước Ta 1.2.2. 6 Khoa học tự nhiên Cách ngày này trên bốn ngàn năm, khoa học tự nhiên của Trung Quốc đã có những thành tựu rực rỡ tỏa nắng * Thời cổ đại Thiên văn học sinh ra rất sớm, đạt nhiều văn minh ở thời Xuân Thu – Chiến Quốc. Đó là sự ghi chép lại những lần nhật thực ( 37 lần trong vòng 242 năm ), những vì tinh tú ( 800 vì tinh tú, trong đó có 120 vì tinh tú được xác lập ). Bảng ghi chép những hành tinh khác của người Trung Quốc – “ Cam Thạch Tinh ” có từ thời Xuân Thu, được coi là bảng ghi chép những vì sao xưa nhất quốc tế. Thế kỉ VII TCN, người Trung Quốc đã biết dùng một cái cọc đứng để đo bóng mặt trời ( gọi là Thổ khuê ), qua đó đã xác lập được ngày hạ chí và đông chí, làm cho cách tính lịch ngày càng đúng mực. Lịch : Yêu cầu của sản xuất nông nghiệp đã làm cho người Trung Quốc biết làm lịch từ rất sớm. Đến đời Thương, họ đã phát minh ra lịch – âm lịch. Lich pháp âm lịch cho đến nay, vẫn còn đang được sử dụng song song với dương lịch ở Trung Quốc. Y học : Từ thời Chiến Quốc, những thầy thuốc đã biết giải phẫu khung hình người, biết nội tạng và cỗ máy tuần hoàn của người, chuẩn đoán bệnh qua bắt mạch, châm cứu, sắc thuốc để chữa bệnh. Đặc biệt, thời kì này đã Open nhiều cuốn sách có đặc thù tổng kết về y học và dược học như : “ Hoàng đế nội kinh ”, “ Sơn hải kinh ” … Ngoài những nghành khoa học trên, những tri thức về toán học, lý học, nông học, sinh vật học cũng đạt tới trình độ cao. * Thời trung đại Trên cơ sở thừa kế những thành tựu tỏa nắng rực rỡ của thời cổ đại, Trung Quốc đã có những góp sức suất xắc cho nền văn minh của quả đât ở những nghành nghề dịch vụ toán học, thiên văn học và y dược. Toán học : Tìm ra những chiêu thức tính diện tích quy hoạnh ruộng đất theo những hình khác nhau ; tính khối lượng đất trong những khu công trình xây đắp thành, đào hào ; tính giá tiền lương thực, gia súc. Các chiêu thức này được ghi lại thành cuốn sách “ Cửu chương toán thuật ” ( Đời Hán ). Thời Nam – Bắc triều, người Trung Quốc đã phát hiện ra số pi đúng chuẩn đến số lượng thập phân thứ 10 Thiên văn học : Người Trung Quốc thời Tần – Hán đã phát minh ra nông lịch, chia một năm ra thành 24 tiết, giúp nông dan dựa vào đó mà biết thời vụ sản xuất, đời Đông Hán đã biết sản xuất ra “ địa động nghi ”, một dụng cụ đo phương hướng động đất khá đúng chuẩn. Y dược : Nhiều thầy thuốc giỏi và sách quý chữa bệnh đã Open từ thời Hán. Các giải pháp khám, chữa bệnh : hỏi, nghe, bắt mạch, châm cứu, dùng thuốc và phẫu thuật. Thời Đông Hán, có tác phẩm y học nổi tiếng của Trương Trọng Cảnh : Thương hàn tạp bệnh. Từ Thời Hán về sau, Trung Quốc có nhiều thầy thuốc giỏi : tiêu biểu vượt trội là Hoa Đà. Ông chữa được bách bệnh, dùng rượu để gây tê khi mổ. Ông là người tiên phong lôi kéo mọi người tập thể dục để chữa bệnh, ông sáng tạo ra những bài tập thể dục bắt trước theo những con vật. Thời Minh có thầy thuốc nổi tiếng về y dược, Lý Thời Trân, ông đã tìn được nhiều loại cây thuốc để chữa bệnh, được trình diễn trong tác phẩm “ Bản thảo cương mục ”. Nhà nước Open sớm, cùng với chữ viết và những thành tựu lớn lao của nền văn hoá Trung Quốc thời cổ trung đại đã làm cho Trung Quốc trở thành một quốc gia có nền văn minh rực rỡ tỏa nắng. Chương 2 : VAI TRÒ VÀ Ý NGHĨA CỦA NHỮNG PHÁT MINH LỚN VỀ KỸ THUẬT CỦA NẾN VĂN MINH TRUNG QUỐC 2.1. Những yếu tố ảnh hưởng tác động đến những thành tựu về khoa học kỹ thuật của văn minh Trung Quốc. 2.1.1. Yếu tồ về điều kiện kèm theo tự nhiên Trung Quốc là một nước lớn nằm ở Đông bắc Á, có hai con sông lớn chảy qua : Hoàng Hà và Trường Giang ( Dương Tử ), hai con sông đã bồi đắp cho Trung Quốc những vùng đất phù sa rất phì nhiêu, thuận tiện cho việc tăng trưởng kinh tế tài chính đặc biệt quan trọng là nông nghiệp. Do chủ quyền lãnh thổ trải rộng nên Trung Quốc có cảnh sắc tương đối phong phú, phía tây có nhiều cao nguyên và núi non, trong khi phía đông đất đai phẳng phiu và thấp hơn. Do vậy, hầu hết những con sông chính đều chảy từ tây sang đông, trong đó có Dương Tử, Hoàng Hà và Hắc Long Giang cũng như chảy từ phía tây về phía nam như Châu Giang, Mê Kông, và Brahmaputra ), và tổng thể những sông này đều đổ ra Thái Bình Dương, trừ Brahmaputra đổ ra Ấn Độ Dương. Hầu hết những vùng đất trồng trọt được đều nằm dọc theo hai con sông chính là Dương Tử và Hoàng Hà, và đây cũng là TT phát sinh những nền văn minh cổ đại tỏa nắng rực rỡ của Trung Quốc .. Khi mới xây dựng Trung Quốc chỉ là một vùng đất nhỏ ở lưu vực sông Hoàng Hà, chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc được lan rộng ra dần. Từ thế kỉ III TCN, Trung Quốc trở thành một nước phong kiến, không ngừng tăng cường những cuộc cuộc chiến tranh xâm lược để lan rộng ra chủ quyền lãnh thổ. Đến thế kỉ XVIII, chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc cơ bản như ngày này. Về phía đông, dọc theo bờ biển Hoàng Hải và Đông Hải là những đồng bằng phù sa rất đông dân ; còn bờ biển của Biển Đông ( ” Nam Hải Trung Quốc ” ) và miền nam Trung Quốc có nhiều đồi núi và dãy núi thấpVề phía đông, dọc theo bờ biển Hoàng Hải và Đông Hải là những đồng bằng phù sa rất đông dân ; còn bờ biển của Biển Đông ( ” Nam Hải Trung Quốc ” ) và miền nam Trung Quốc có nhiều đồi núi và dãy núi thấp. Về phía tây, miền bắc có đồng bằng phù sa lớn ( bình nguyên Hoa Bắc ), còn miền nam có cao nguyên đá vôi bát ngát bao trùm bởi những ngọn đồi với độ cao tương đối, trong đó dãy Himalaya có đỉnh điểm nhất là ngọn Everest. Phía tây-bắc cũng có những cao nguyên khá cao trong những vùng đất sa mạc khô cằn như Takla-Makan và sa mạc Gobi ngày càng lan rộng ra. Do hạn hán lê dài và hoàn toàn có thể là kỹ thuật canh tác kém nên những cơn bão cát đã ngày càng thông dụng vào mùa xuân ở Trung Quốc. Các trận bão cát thổi xuống tận phía nam Trung Quốc, Đài Loan, và có cả dấu vết ở Bờ Tây Hoa Kỳ. Biên giới tây nam của Trung Quốc có nhiều núi cao và thung lũng sâu ngăn cách với những nước Myanma, Lào và Nước Ta. Trung Quốc có loài người Open từ rất sớm, gần đây người ta tìm thấy dấu tích của người vượn ở vùng Vân Nam, có niên đại 1.700.000 năm. Thời cổ đại là sự phối hợp của nhiều giống người. Cư dân đến cư trú sớm nhất ở lưu vực sông Hoàng Hà thuộc giống người Mông Cổ đó là người Hạ và người Thương ( không phải là dân địa phương ), người Hạ và người thương đồng hoá nhau cho sinh ra bộ tộc Hoa Hạ ( tiền thân người Hán sau này ). Ở lưu vực sông Trường Giang là địa phận cư trú của người Man, Di. Đến thời xuân thu bị người Hoa Hạ đồng hoá. Tên nước Trung Quốc thường được đặt tên theo tên của những triều đại. Người Trung Quốc cho rằng họ là vương quốc văn minh, là TT của thiên hạ, những nước xung quanh chỉ là chư hầu, man di lỗi thời. Từ đó họ có tên là Nước Trung Hoa. Đến năm 1912, khi triều đại sau cuối của Trung Quốc sụp đổ trọn vẹn, tên Trung Quốc chính thức trở thành tên nước Trung Quốc. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử dân tộc, Trung Quốc tạo ra một lớp người có đặc tính bình tĩnh và thâm trầm. 2.1.2. Yếu tố về kinh tế tài chính, xã hội Thời cổ đại Nhà Hạ : Về tình hình kinh tế tài chính – xã hội, thời đại này người Hạ đạ biết sản xuất, sử dụng những công cụ, vũ khí bằng đồng và có tín hiệu Open văn tự. Vào thời nhà Thương, trình độ sản xuất còn thấp, công cụ sản xuất còn lỗi thời ( đồ sắt chưa phổ cập ). Về văn hoá đã phát minh ra chữ viết, đã quan sát được sự quản lý và vận hành của mặt trăng, những vì sao, tính chu kỳ luân hồi lên xuống của nước sông, làm ra âm lịch, lịch mùa dựa trên “ can ” và “ chi ”. Về tư tưởng, con người ở thời nhà Thương đã bước vào tiến trình thờ tổ tiên thay cho tín ngưỡng Tô tem giáo. Khoảng thế kỷ XI tr. CN, Chu Vũ Vương – con trai Chu Văn Vương đã diệt vua Trụ nhà Thương, lập nên nhà Chu, đóng đô ở Thiểm Tây thời nay, phía tây nước Chu, gọi là Tây Chu, đưa chính sách nô lệ ở Trung Quốc lên đỉnh điểm. Hình thái kinh tế tài chính – xã hội thời Tây Chu có những đặc thù cơ bản sau : Nhà Chu triển khai chính sách quốc hữu về tư liệu sản xuất ( ruộng đất ) và sức lao động. Về nguyên tắc, ruộng đất và mọi thành viên đều thuộc quyền quản trị của vua nhà Chu. Trong xã hội có sự phân loại thành hai hạng người, đó là quân tử ( quý tộc ) và tiểu nhân ( kẻ hèn ) Sự phân công lao động, chia tách xã hội lần thứ nhất chưa triệt để. Về tư tưởng có sự gắn chặt giữa thần quyền và thế quyền Thời Xuân Thu ( khoảng chừng 770 – 475 tr. CN ). Thời Chiến Quốc ( 475 – 221 tr. CN ) : Về lực lượng sản xuất : Đồ sắt tăng trưởng khá thông dụng, kỹ thuật canh tác tăng trưởng. Nền sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. Sự phân công lao động và chuyên môn hoá sản xuất ngày càng cao. Sự tăng trưởng của lực lượng sản xuất, của kinh tế tài chính đã có ảnh hưởng tác động mạnh đến hình thức chiếm hữu ruộng đất, cấu trúc và vị thế kinh tế tài chính của những giai tầng trong xã hội. Về chính trị : Thời Xuân Thu, mệnh lệnh của Thiên tử nhà Chu không còn được tuân thủ, trật tự lễ nghĩa, kỷ cương xã hội bị đảo lộn, đạo đức suy đồi. Sự tranh giành vị thế xã hội của những thế lực cát cứ đã đẩy xã hội Nước Trung Hoa cổ đại vào thực trạng cuộc chiến tranh quyết liệt liên miên. Đây chính là điều kiện kèm theo lịch sử dân tộc yên cầu giải thể chính sách thị tộc nhà Chu, hình thành xã hội phong kiến ; yên cầu giải thể nhà nước của chính sách gia trưởng, thiết kế xây dựng nhà nước phong kiến nhằm mục đích giải phóng lực lượng sản xuất, mở đường cho xã hội tăng trưởng. Sự biến chuyển sôi động đó của thời đại đã đặt ra và làm Open những tụ điểm, những TT những “ kẻ sĩ ” luôn tranh luận về trật tự xã hội cũ và đề ra những hình mẫu của một xã hội tương lai. Lịch sử gọi thời kỳ này là thời kỳ “ Bách gia chư tử ” ( trăm nhà trăm thầy ), “ Bách gia minh tranh ” ( trăm nhà đua tiếng ). Từ thời cổ đại, trên lưu vực Hoàng Hà và Trường Giang có nhiều vương quốc nhỏ của người Trung Quốc. Giữa những nước này liên tục xảy ra những cuộc xung đột thôn tính lẫn nhau. Thời kì trung đại Chế độ phong kiến được xác lập dưới thời nhà Tần và sau đó liên tục tăng trưởng dưới thời nhà Hán. Vua Tần tự xưng là Hoàng đế, có ý coi mình là đấng tối cao, vua của những vua. Vua tiên phong là Tần Thuỷ Hoàng đã khởi đầu việc thiết kế xây dựng cỗ máy chính quyền sở tại phong kiến, trong đó Hoàng đế có quyền tuyệt đối .. Tần Thủy Hoàng đã thi hành một loạt chủ trương như chia quốc gia thành những Q., huyện và trực tiếp cử quan lại đến quản lý, phát hành một chính sách giám sát và tiền tệ thống nhất cho cả nước, gây cuộc chiến tranh, lan rộng ra chủ quyền lãnh thổ về phía bắc và phía nam. Nhà Tần trị vì được 15 năm thì nhà Hán lên thay. Các nhà vua nhà Hán liên tục củng cố chính quyền sở tại, và lan rộng ra hình thức tiến cử con trẻ của những mái ấm gia đình địa chủ. Bộ máy chính quyền sở tại TW, gọi là triều đình, có mạng lưới hệ thống quan văn, quan võ. Thừa tướng đứng đầu những quan văn, Thái uý đứng đầu những quan võ. Đây là chức quan cao nhất của triều đình để giúp Hoàng đế trị nước. Ngoài ra còn có những chức quan coi giữ binh mã, tiền tài, lương thực, tư pháp. Các địa phương được Hoàng đế chia thành Q., huyện, đặt những chức quan Thái thú ( ở Q. ) và Huyện lệnh ( ở huyện ). Các quan lại phải trọn vẹn tuân theo mệnh lệnh của Hoàng đế và pháp luật của nhà nước. Nhưng Tần Thủy Hoàng cũng là ông vua tàn ác, đã bắt hàng trăm người đi lính, đi phu xây đắp Vạn lí trường thành, cung A Phòng, lăng Li Sơn, … Vì thế, nông dân khắp nơi nổi dậy chống lại và lật đổ nhà Tần. Các vua thời nhà Hán đã xóa bỏ chính sách pháp lý khắc nghiệt của nhà Tần, giảm nhẹ tô thuế và sưu dịch, khuyến khích họ nhận ruộng đất và khai khẩn đất hoang, tăng trưởng sản xuất nông nghiệp. Nhờ thế, kinh thế tăng trưởng, trật tự xã hội không thay đổi, thế nước đã vững vàng. Nhà Hán còn triển khai nhiều cuộc cuộc chiến tranh, xâm lấn bán đảo Nhật Bản, thôn tính những nước phương bắc. Các vua Tần, Hán còn chú ý quan tâm đến việc thiết kế xây dựng và tăng trưởng nền kinh tế tài chính. Nhà nước ban bố nhiều chủ trương nhằm mục đích khuyến khích sản xuất. Nhà Tần định mạng lưới hệ thống tiền tệ chung, thống nhất đơn vị chức năng thống kê giám sát và mở thêm đường giao thông vận tải. Nhà Hán lại chú trọng việc làm thuỷ lợi. Việc sử dụng cày sắt và trâu bò kéo đã khá phổ cập, sản lượng nông nghiệp tăng hiưn trước. Kho lương thực nhà nước khá dồi dào. Cùng với nông nghiệp, nghề bằng tay thủ công cũng phát đạt. Việc khai thác mỏ và nghề rèn đúc đồ sắt, đồ đồng được mở mang. Một số ngành bằng tay thủ công khác như dệt vải, lụa, gấm vóc và làm giấy đã sớm trở thành nghề truyền thống cuội nguồn, mẫu sản phẩm làm ra có chất lượng tốt. Việc trao đổi kinh doanh đã được thực thi thuận tiện và thoáng đãng trong nước. Kinh đô Trường An ( thuộc tỉnh Thiểm Tây ) và một số ít thành thị khác như Lạc Dương, Thủ Đô … trở thành những nơi kinh doanh khá sầm uất. Các nhà vua Trung Quốc sớm có tham vọng chiếm nhiều đất đai của những nước khác. Nhà Tần và nhà Hán đã phát động nhiều cuộc cuộc chiến tranh xâm lược để thôn tính, đồng hoá những nước xung quanh. Đó là những cuộc hành quân xâm lấn bán đảo Triều Tiên, thôn tính những nước phương Nam, chiếm nước Nam Việt. Nhưng những cuộc cuộc chiến tranh liên miên, hao người tốn của đã làm cho xích míc giai cấp ngày càng nóng bức. Trung Quốc lại bước vào thời kỳ loạn lạc lê dài hàng mấy thế 2.2 Những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc. 2.2.1 Giấy Kĩ thuật làm giấy, một trong bốn phát minh lớn cuả Trung Quốc đã có hai ngàn năm lịc sử. Trước khi lam được giấy, người Trung Quốc đã viết trên thẻ tre, thẻ trúc, phiến gỗ, lụa … những văn bản này hoặc nặng nề, cồng kềnh, hoặc đắt tiền, cho nên vì thế không hề dùng một cách thoáng rộng. Trong quy trình nghiên cứu và điều tra 1 số ít ngôi mộ cổ có niên đại Tây Hán ( 206 tr. CN – 235 CN ) ở Tây An, Cam Túc, những nhà khoa học đã tìm thấy giấy, có loại thô ráp, có lẽ rằng chỉ dùng để gói bọc ; có loại trắng, mịn, hoàn toàn có thể dùng ghi chép. Đến khoảng chừng cuối đời Hán sử sách đã ghi việc dùng giấy để sao chép kinh Phật. Tuy nhiên nguyên vật liệu làm giấy ở thời đó vẫn còn hiếm, giá tiền cao, do đó việc sản xuất giấy vẫn chưa cung ứng được nhu yếu của xã hội. Cần phải tìm ra một nguyên vật liệu làm giấy dồi dào hơn, dễ kiếm do đó giá rẻ hơn và một kĩ thuật làm giấy tiên tiến và phát triển hơn. Đó là một nhu yếu bức thiết của một thời đại mà những hoạt động giải trí ngôn từ viết đang trên đà tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. Thái Luân – người Đông Hán ( 23 – 220 ) giữ chức Thượng phương lệnh, chuyên quản việc sản xuất những vật phẩm cần dùng cho triều đình, đã dày công tìm tòi điều tra và nghiên cứu thí nghiệm, ở đầu cuối đã phân phối được nhu yếu nói trên. Ông dùng sơ đay, giẻ rách, lưới đánh cá cũ hỏng …., ngâm nước cho mủn ra, cho vào nồi nấu rồi đem giã thành bột nhuyễn, tiếp đó đem thứ bột nhiễm này dàn thành màng mỏng mảnh trên một tấm mành tre, rồi đem hong cho khô ; ở đầu cuối nhẹ tay bóc lớp màng mỏng dính đó ra khỏi mành, thế là thu được một tờ giấy khá mịn. Năm Nguyên Hưng thứ sáu đời Hán Hoà Đế ( năm 105 ) Thái Luân dùng loại giấy này dâng lên triều đình. Cách làm giấy của ông được thông dụng thoáng rộng vì nguyên vật liệu dễ kiếm, tiến trình sản xuất đơn thuần. Do công lao ấy, năm 114, Thái Luân được phong tước Long Đình Hầu. Vì vạy người đương thời gọi loại gaiays được sản xuất theo kĩ thuật do ông phát minh ra là giấy “ Long Đình ” tôn ông làm sư tổ của nghề làm giấy. Khoảng từ thế kỉ III – V, giấy phần nhiều đã trọn vẹn sửa chữa thay thế những loại thẻ tre, trúc. Kỹ thuật làm giấy liên tục được thay đổi và nâng cao. Đã Open nhiều loại giấy có khuôn khổ rộng hẹp, độ dày mỏng dính, sắc tố khác nhau. Nguyên liệu làm giấy được pha thêm những chất phụ gia làm cho mặt giấy trơn nhẵn, dai bền hơn, hoặc pha thêm chất hoàng nghiệt để chống mối mọt, thường được dùng để viết những văn kiện quan trọng. Cũng có những loại giấy chuyên dùng được trang trí thêm những hình rộng phượng, hoa lá … rất đẹp. Đặc biệt có loại giấymang cái tên rất lạ : “ giấy hoàn hồn ” là loại giấy tái sinh, dùng giấy vô hiệu có chữ để làm nguyên vật liệu sản xuất. Có thể coi đây là một loại phát minh quan trọng, có giá trị kinh tế tài chính, kỹ thuật rất lớn trong nghành nghề dịch vụ sản xuất giấy. Hiện nay rất khó xác lập loại giấy “ hoàn hồn ” này được sản xuất lần tiên phong vào thời gian nào. Trong tác phẩm “ Thiên công khai minh bạch vật ’ của Tống Ưng Tinh người thời Minh có đoạn ghi chép như sau : “ đem giấy viết đã viết rồi nay vô hiệu, tẩy sạch vết mực, ngâm nước giã thành bột để làm giấy, như vậy đỡ tốn nhiều công sức của con người, tiền của … Giấy tái chế như vậy gọi là giấy hoàn hồn chỉ. Hiện nay ở Viện Bảo tàng Lịch sử của Trung Quốc có tọa lạc cuốn “ Cứu chư chúng sinh khổ nạn kinh, trong đó có những tờ giấy còn xen kẽ những mảnh giấy cũ nhỏ có vết chữ ( do khâu chế tác nguyên vật liệu làm không được kĩ còn để sót lại ). Qua giám định cuốn kinh trên đã sử dụng loại giấy hoàn hồn. Kỹ thuật làm giấy của Trung Quốc trước hết được truyền sang những nước trong khu vực. Thế kỉ III nghề làm giấy được truyền sang Nước Ta, thế kỉ IV truyền sang Triều Tiên, thế kỉ V truyền sang Nhật Bản, thế kỉ VII truyền sang Ấn Độ. Giữa thế kỉ VIII, do cuộc cuộc chiến tranh giữa nhà Đường và Arập, kĩ thuật làm giấy của Trung Quốc truyền sang Arập. Năm 1150, người Arập lại truyền nghề làm giấy sang Tây Ban Nha. Sau đó, nghề làm giấy lần lượt truyền sáng Ý ( 1276 ), Đức ( 1320 ), Hà Lan ( 1323 ), Anh ( 1460 ). Sau khi làm giấy được truyền bá thoáng rộng, những vật liệu dùng để viết trước kia như lá cây ở Ấn Độ, giấy papirut ở Ai Cập, da cừu ở Châu Âu … đều bị sửa chữa thay thế 2.2.2 In Theo sử sách còn ghi chép, kỹ thuật in đã Open ở Trung Quốc vào thời Tuỳ ( 581 – 618 ), cách ngày này khoảng chừng trên 1300 năm, và in bằng ván khắc. Cách in bằng ván khắc có lẽ rằng đã khởi đầu từ việc in dập văn bia ( la thác bản ) và việc sử dụng phổ cập con dấu ( ấn chương ) thay cho chữ kí. Như vậy Trung Quốc là nước tiên phong trên quốc tế biết đến nghề in sớm hơn những nước phương Tây gần 800 năm. Đầu thế kỷ XX, đãđược ở Đôn Hoàng ( Cam Túc ) bộ Kinh Kim Cang khắc in vào năm 868 ( thời Đường ). Có thể coi đây là bộ sách in cổ nhất trên quốc tế còn được bảo tồn đến ngày này. Vào thời Tuỳ – Đường ( từ thế kỷ VI đến thế kỷ X ), ở vùng lưu vực sông Trường Giang, tại những thị xã lớn, đã thấy có những shop dùng ván khắc in sách lịch, sách học chữ Hán, tác phẩm thơ ca … để bán. Đầu thể kỉ XI, nghề khắc ván in sách tư nhân ở những tỉnh Chiết Giang, Phúc Kiến, Sơn Tây … rất tăng trưởng. Trước đó, nhà nước phong kiến đã tổ chức triển khai những cơ sở khắc ván, in sách với quy mô lớn, tiêu biểu vượt trội nhất là cơ sở ấn loát thuộc Quốc tử giám. Đương thời tuy vẫn in bằng ván khắc, những kĩ thuật khắc in đã được nâng cấp cải tiến, nâng cao rất nhiều. Ngoài sách in hai màu ( chữ đen trên giấy trắng ), in nhiều màu ( có 5 loại màu chữ khác nhau để phân biệt chính văn, chú thích, lời bình giải ), còn có sách in cả chữ lẫn tranh minh hoạ …. Kỹ thuật in bằng ván khắc là một phát minh rất quan trọng giúp người ta hoàn toàn có thể in nhiều bản trong một thời hạn ngắn, công nghệ tiên tiến khắc in đơn thuần, ít tốn, thế cho nên cách in bằng ván khắc này đã được sử dụng rất lâu dài hơn. Thời Ngũ Đại ( 960 – 1127 ), 130 loại sách tầm cỡ của Nho gia đã được khắc in. Thời Bắc Tống ( 960 – 1127 ), bộ Đại Tạng Kinh ( tầm cỡ Phật Giáo ) được khắc in, số ván khắc là 130.000 tấm, đóng thành 1.436 tập, khắc ván và in ấn trong 12 năm mới xong. Ngaòi tầm cỡ Nho giáo và tầm cỡ Phật giáo, tầm cỡ Đạo giáo cũng được khắc in vào đời Tống Huy Tông gồm 5.481 quyển … Tuy vậy, cách in này cũng xuất hiện chưa được tiện nghi lắm vì nếu không cần in nữa thì ván khắc sẽ vô dụng. Để khắc phục được điểm yếu kém đó, đến thập kỷ 40 của thế kỉ XI, một người dân thường tên là Tất Thăng đã phát minh ra cách in chữ rời bằng đất sét nung. Các con chữ được xếp lên một tấm sắt có sáp, xếp xong đem hơ nóng cho sáp chảy ra, dùng một tấm ván ép cho bằng mặt rồi để nguội. Như vậy sáp đã giữ chặt lấy chữ và hoàn toàn có thể đem in. Phát minh của Tất Thăng tuy là một tân tiến nhảy vọt của nghề in nhưng vẫn còn 1 số ít điểm yếu kém như chữ hay mòn, khó tô mực, chữ không được sắc nét. Để khắc phục điểm yếu kém đó, từ thế kỉ XI, Thẩm Quát đã thử dùng chữ gỗ thay chữ đất sét nung nhưng chưa có hiệu quả. Đến thời Nguyên, Vương Trinh mới cải tiến thành công việc dùng con chữ rời bằng gỗ. Bộ sách “ Vũ Anh điện tụ trân bản tùng thư ” in vào năm 1773, gồm hơn 2.300 quyển được in bằng chữ rời gỗ táo. Sau đó người ta còn dùng chữ rời bằng thiếc, đồng, chì, in rõ hơn. Nhiều cuốn sách thời Minh Thanh được in bằng chữ đồng, chữ nhỏ li ti như con kiến nhưng vẫn rõ và đủ nét. Từ đời Đường, kĩ thuật in của Trung Quốc đã truyền sang Nhật Bản, Triều Tiên, Nước Ta và theo con đường tơ lụa truyền qua Iran, vào Ai Cập và những nước A Rập, rồi tiếp tục truyền sang Châu Âu. Năm 1456, một thợ in người Đức là Johanné Gutenberg đã dùng con chữ rời để in cuốn Kinh Thánh. Đó là cuốn sách được in bằng chữ rời sớm nhất ở Châu Âu, nhưng so với phát minh và ứng dụng thực tiễn của Tất Thăng thì còn muộn hơn tới 400 năm. 2.2.3 La bàn Từ thế kỉ III TCN, người Trung Quốc đã biết được từ tính và tính chỉ hướng của đá nam châm hút. Lúc bấy giờ người Trung Quốc phát minh ra một dụng cụ chỉ hướng gọi là tư nam. Tư nam làm bằng đá vạn vật thiên nhiên. Dụng cụ này gồm có một khối từ thạch được đẽo gọt thành hình cái thìa, đáy lồi như vỏ trứng. Đặt cái thìa tư tyhạch này lên trên một tấm mặt phẳng hình vuông vắn bằng đồng hoặc bằng gỗ phủ sơn, trên đó có vẽ một vòng tròn chia thành 24 ô ghi lại bằng 8 can ( Giáp, Ất, Bình, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý ). 12 chi ( Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi ) và tứ duy ( Càn, Khôn, Tốn, Cấn ), tổng số là 24 phương, gọi là địa phận, phối hợp với từ thạch để xác lập phương hướng. Đặt thìa từ thạch vào giữa vòng tròn, đáy lồi của nó sẽ là điểm tựa để cả cái thìa xoay chuyển, rồi đứng dừng lại, cái cán thìa sẽ chỉ về phương Nam. Như vậy tư nam chính là tổ tiên của mục tiêu. Tuy nhiên, tư namcòn có nhiều hạn chế như khó mài, nặng, lực ma sát lớn, hoạt động không nhạy, chỉ hướng không được đúng mực nên chưa được vận dụng thoáng rộng. Đến đời Tống, những thầy phong thuỷ đã phát minh ra kim nam châm từ tự tạo. Họ dùng sắt, mài mũi kim vào đá nam châm từ để thu từ tính, rồi dùng kim đó để làm la bàn. La bàn lúc đầu còn rất thô sơ : xâu kim nam châm hút qua cọng rơm sợi bấc đèn rồi thả nổi trên bát nước gọi là “ thuỷ la bàn ”, hoặc treo kim nam châm hút bằng một sợi tơ ở chỗ kín gió. La bàn được những thầy phong thuỷ sử dụng tiên phong để xem hướng đất. Đến khoảng chừng cuối thời Bắc Tống, la bàn được sử dụng trong việc đi biển. Khoảng nửa sau thế kỉ XII, la bàn do đường thủy chuyển sang Arập rồi truyền sang Châu Âu. Người Châu Âu cải tiến thành “ la bàn khô ” tức là la bàn có khắc những vị trí cố định và thắt chặt. Nửa sau thế kỉ XVI la bàn khô truyền trở lại Trung Quốc. 2.2.4 Thuốc súng Thuốc súng là một trong bốn phát minh lớn của Trung Quốc cổ đại được quốc tế công nhận. Việc tạo ra thuốc súng được phát minh ngẫu nhiên của những người luyện đan thuộc phái Đạo gia. Vốn là, đến đời Đường, Đạo giáo rất thông dụng. Phái Đạo gia tin rằng, người ta hoàn toàn có thể luyện được thuốc trường sinh bất lão hoặc luyện được vàng, do đó thuật luyện đan rất tăng trưởng. Nguyên liệu mà người luyện đan sỷư dụng là diêm tiêu, lưu huỳnh và than gỗ. Trong quy trình luyện thuốc tiên, họ đã dùng nhiều vật liệu khác nhau, trộn lẫn theo những phương pháp riêng không liên quan gì đến nhau rồi cho vào lò nung với nhiệt độ cao. Do ngẫu nhiên, họ đã trộn lưu huỳnh, diêm tiêu, than bột rồi cho vào lò nung, và đã dẫn đến hiện tượng kỳ lạ phát cháy phát nổ. Sách “ Châu nguyên huyền đạo yếu lược ” chuyên bàn về thuạt luyện kim đan, Open ở thời Đường đã đưa ra lời cảnh báo nhắc nhở : “ Có người đem lưu huỳnh, diêm tiêu, than, mật trộn lẫn với nhau rồi cho vào lò nung, tác dụng là cháy xém cả mặt mũi, tiếng nổ làm đổ cả nhà ! ” và “ diêm tiêu … không được trộn lẫn với lưu huỳnh rồi cho vào lò nung ! ( Nếu cứ cố làm ) sẽ lập tức gặp tai hoạ ! ”. Sách “ Đan kinh nội phục lưu hoàng pháp ” cũng Open dưới thời nhà Đường, ghi cách điều chế “ thuốc đen ” ( thuốc súng ) sớm nhất quốc tế. Uy lực phá hoại của thuốc cháy nổ vốn từ thuật luyện kim đan mà ra, đã được dùng trong việc quân. Đến đầu thế kỉ X, thuốc súng mở màn được dùng để làm vũ khí. Những vũ khí tiên phong này được gọi là tên lửa, cầu lửa, pháo, đạn bay … ; công dụng của chúng chỉ dùng để đốt doanh trại của đối phương mà thôi. Đến đời Tống, vũ khí làm bằng thuốc súng không ngừng được nâng cấp cải tiến. Trong cuộc cuộc chiến tranh Tống – Kim, quân Tống đã dùng một loại vũ khí gọi là “ chấn thiên lôi ”, tiếng nổ to như sấm, sức nóng toả ra hơn nửa mẫu đất, người và da bò nát vụn không còn dấu vết. Năm 1132, Trung Quốc đã phát minh ra loại vũ khí hình ống gọi là “ hoả thương ”. Lúc đầu làm bằng ống tre to, phía trong nạp thuốc súng, khi đánh nhau thì đốt ngòi, lửa sẽ phun ra thiêu cháy quân địch. Vào thế kỉ XIII, trong quy trình tiến công Trung Quốc, người Mông Cổ đã học tập được cách làm thuốc súng của Trung Quốc. Sau đó, người Mông Cổ chinh phục Tây Á, do đó đã truyền thuốc súng sang Arập. Người Arập lại truyền thuốc súng và súng vào Châu Âu qua con đường Tây Ban Nha. 2.3 Vai trò của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc Người Trung Quốc vô cùng tự hào về bốn phát minh lớn về kĩ thuật của họ đó là : Kỹ thuật làm giấy, kỹ thuật ấn loát, sản xuất la bàn và làm thuốc súng. Những phát minh này đóng một vai trò quan trọng trong sự văn minh của văn minh loài người. Tác động thâm thúy và to lớn của chúng có lẽ rằng đã vượt xa tổng thể những mày mò khác. Ngoài ra, những phát minh này cũng đóng vai trò ‘ chiếc cầu nối ’ giữa Trung Quốc và phần còn lại của quốc tế 2.3.1 Vai trò so với quốc gia Trung Quốc Một phát minh được phát hiện sớm nhất đó là phát minh ra giấy của người Trung Quốc. Chúng ta vẫn chưa biết rõ ai là người tiên phong nghĩ ra việc phải chuyển tải những ý nghĩ và lời nói thành văn bản, nhưng phát minh của Thái Luân rõ ràng đóng vai trò rất quan trọng so với người Trung Quốc. Điều đó được chứng tỏ qua việc nhà vua đã ghi nhận công ơn của ông và phong tước “ Long Đình Hầu ” – một chức quan to thời bấy giờ. Người Trung Quốc đương thời gọi loại giấy mà ông sản xuất theo kĩ thuật do ông phát minh ra là giấy “ long đình ”. Kĩ thuật làm giấy giúp cho người Trung Quốc không còn phải viết trên những thẻ tre, trúc, phiến gỗ là những văn bản nặng nề, cồng kềnh. Phát minh của Thái Luân đã cải tổ được trọn vẹn những điểm yếu kém, hạn chế của những loại giấy được phát minh trước đó. Đặc biệt, nhờ phát minh ra kĩ thuật làm giấy quốc gia Trung Quốc thời bấy giờ đã thực thi được nhu yếu bức thiết của một thời đại mà những hoạt động giải trí ngôn từ viết đang trên đà tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. Giấy đóng vai trò rất quan trọng trong việc truyền tải văn hoá cho người dân Trung Quốc. Cũng từ đây giấy được dùng để viết những văn kiện quan trọng, những tác phẩm để đời cho nền văn minh Trung Quốc. Bởi vậy, sau khi phát minh ra giấy, văn minh Trung quốc văn minh nhanh gọn, chỉ trong năm thế kỷ đã vượt qua những nước Tây Âu. In : Trước khi phát minh ra kĩ thuật in ấn, văn hoá nghệ thuật và thẩm mỹ thường trải qua sao chép bằng tay để lưu truyền lại. Chép bằng tay vừa tốn sức vừa tốn thời hạn, lại hay nhầm hay thiếu sót, từ đó tác động ảnh hưởng và hạn chế rất nhiều đến sự tăng trưởng của nền văn hoá. Chính vì những hạn chế này người Trung Quốc đã phát minh ra kĩ thuật in. Phát minh này đóng vai trò vô cùng quan trọng so với người Trung Quốc. Kĩ thuật in đã giúp Trung Quốc in hàng loạt sách lịch, sách học chữ Hán, tác phẩm thơ ca. Từ đời Đường trở về sau, những sách tầm cỡ của Nho gia phần nhiều đã được in bằng ván khắc. Có thể nói sự phát minh ra kĩ thuật in của Trung Quốc đã mở màn cho sự tăng trưởng nền văn hoá thời bấy giờ. La bàn : Phát minh ra la bàn bắt nguồn từ những người tu luyện thời cổ đại, những người sau khi đạt đến một cảnh giới nhất định, hoàn toàn có thể thấy được thân thể người và ngoài hành tinh đối xứng cầu thông với nhau như thế nào. Trong văn hoá Trung Quốc hướng nam có vị trí tôn quý nhất trong cả bốn phương hướng. Chính thế cho nên những kiến trúc cung đình, miếu mạo của Trung Quốc đều quay về hướng Nam. Việc phát minh ra la bàn giúp cho người Trung Quốc tìm được hướng nam một cách đúng chuẩn. La bàn có vai trò quan trọng, Giao hàng trong quân sự chiến lược, đo đạc đất đai, xem phong thuỷ. Đặc biệt ship hàng cho nhu yếu đi lại, kinh doanh, trao đổi trên biển. Trung quốc được xem là nước tiên phong dùng la bàn từ trong ngành hàng hải. Trước khi phát minh ra la bàn, thủy thủ xu thế bằng vị trí mặt Trời lúc ban ngày và vị trí của sao vào đêm hôm, và người ta cũng thường theo hướng gió mậu dịch ( Trade winds ) theo mùa. Người ta đã tìm được những map thiên văn cho vị trí những chòm sao. Trong một map thiên văn xưa của Trung quốc ta hoàn toàn có thể thấy chòm sao Thần nông ( Scorpio hay Scorpion ) và chòm sao Thiên ngưu ( Taurus hay Taureau ). Nhưng khi trời nhiều mây hoặc mưa thì không hề xu thế được. La bàn từ đã giúp xử lý việc khuynh hướng trong mọi thực trạng thời tiết, kể cả việc xu thế của gió mậu dịch. Thuốc súng : Do nhu yếu của luyện vàng và thuốc trường sinh do đó thuốc súng Open. Đây là phát minh khá quan trọng của người Trung Quốc cổ đại. Đầu tiên người Trung Quốc dùng thuốc súng làm pháo hiệu và pháo hoa trước khi ứng dụng để sản xuất ra quả lựu đạn thô sơ. Các màn pháo hoa thích mắt ngày này Open khi con người nhận ra rằng nếu trộn sắt kẽm kim loại và thuốc súng, vụ nổ sẽ có màu rất tỏa nắng rực rỡ. Thuốc súng đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong quân sự chiến lược, ship hàng cho cuộc chiến tranh chống quân xâm lược của Trung Quốc. Sau này, súng thần công của nhà Nguyên là một phát minh rất quan trọng, nó hoàn toàn có thể giúp cho vũ khí công thành tiến thêm 1 bước mới ( trong trận chiến tại Tương Dương, Hốt Tất Liệt đã dùng thuốc nổ, súng thần công để bắn nát thành, làm cho quân Tống thất trận dù trước đó họ dã giữ thành đứng vững trong mấy chục năm trời ). Sự phục hưng và tăng trưởng khoa học kĩ thuật của Trung Quốc nhanh gọn và tiêu biểu vượt trội những nước phương Tây. 2.3.2 Vai trò so với Thế giới Bốn phát minh lớn của Trung Quốc không chỉ có vai trò quan trọng so với người Trung Quốc mà còn đóng vai trò rất lớn so với quả đât. Trong thời đại những hoạt động giải trí ngôn từ viết đang trên đà tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. Việc phát minh ra giấy của Thái Luân không chỉ đóng vai trò quan trọng so với người Trung Quốc mà còn có tầm tác động ảnh hưởng tới toàn quốc tế. Kĩ thuật làm giấy của người Trung Quốc trước hết được truyền sang những nước trong khu vực rồi từ từ truyền sang những nước trên quốc tế. Từ khi có giấy, những nước trên quốc tế đã thừa kế phát minh vô cùng quan trọng này để tăng trưởng quốc gia. Kĩ thuật làm giấy đã được dùng để viết những tác phẩm có giá trị và được lưu truyền. Nhờ vậy mà sự tăng trưởng văn hoá của quả đât bước lên một bậc trọn vẹn mới. Kĩ thuật in : Ngay từ thời Đường, kĩ thuật in của Trung Quốc đã được truyền sang những nước Nước Ta, Nhật Bản, Triều Tiên. Sau đó truyền sang Tây Âu và toàn quốc tế. Phát minh ra kĩ thuật in có vai trò đặc biệt quan trọng quan trọng, người quốc tế đã dùng kĩ thuật in để làm công cụ dạy học mới và làm phương tiện đi lại tăng trưởng khoa học. Nhờ vậy mà ngành giáo dục tăng trưởng, nền văn hoá và khoa học bước vào một thời đại mới La bàn : Người Arập học được cách dùng la bàn trong khi kinh doanh với Nước Trung Hoa. Sau đó la bàn được đem qua Tây Âu vào cuối thế kỷ thứ 12, rồi đến Bắc Âu vào thế kỷ thứ 13. Dưới thời nhà Minh, nhà hàng hải Zhen He cùng với một thái giám triều đình nhà Minh đã đi 7 chuyến thật xa, qua tận bờ biển Phi châu. Mỗi chuyến đi, Zheng He dùng một đội từ 100 tới 200 chiếc thuyền và la bàn đã giữ vai trò quan trọng trong những cuộc hành trình dài này. Từ cuối thế kỷ thứ 15 cho tới đầu thế kỷ 16, những nhà hàng hải Âu châu đã đi thám hiểm nhiều nơi, vẽ những đường đi mới, mày mò ra châu Mỹ và đã thực thi những chuyến đi vòng quanh quốc tế. Nếu không có la bàn từ thì khó thể thực thi được những chuyến viễn du này. Thuốc súng : Kinh qua những thời kỳ lịch sử dân tộc, thuốc súng đóng một vai trò ngày càng quan trọng hơn trong quân sự chiến lược. Theo giáo lý trong những tôn giáo ở cả phương Đông và phương Tây, cũng như thuyết pháp trong giới tu luyện, thì con người có ‘ nghiệp ’, hay tội lỗi. Để ngăn loài người bại hoại quá sớm, thiên thượng đã an bài cuộc chiến tranh để giúp loài người tiêu nghiệp, hay vô hiệu bớt tội lỗi. Thuốc súng trong cuộc chiến tranh có năng lượng sát thương cực mạnh, đồng thời gây đau đớn thê thảm, có tính năng cảnh tỉnh trái đất phải tuân theo Thiên Lý và duy trì tiêu chuẩn đạo đức. Nếu con người để đạo đức bại hoại, thì thiên thượng sẽ buộc phải dùng cuộc chiến tranh để tiêu giảm tội nghiệp của những sinh mệnh, đồng thời trừng phạt chính quyền sở tại bạo chính của kẻ hôn quân vô đạo. Thuốc súng sống sót cũng là để nhắc nhở trái đất rằng đạo lý quản lý chân chính là coi trọng Đức và nâng cao đạo đức con người. Thuốc súng đã được sản xuất thành đạn dược làm vũ khí để chống lại quân địch xâm lược. Thuốc súng còn đóng vai trò quan trọng trong những cuộc phát kiến địa lí của Châu Âu. 2.4 Ý nghĩa của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc 2.4.1 Ý nghĩa so với quốc gia Trung Quốc Tứ đại phát minh của người Trung Quốc cổ đại đóng vai trò rất quan trọng so với người Trung Quốc và những nước trên quốc tế. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn dưới góc nhìn vai trò của nó thì chưa đủ. Bốn phát minh này còn có ý nghĩa vô cùng lớn lao ngay trên quê nhà của họ và toàn thể trái đất. Sự phát minh ra giấy viết là một sự kiện lớn trong lịch sử vẻ vang quốc gia Trung Quốc. Từ khi có giấy, Trung Quốc đã có sự thừa kế và văn hoá tăng trưởng trọn vẹn mới. Kỹ thuật làm giấy và ấn loát khởi đầu trong toàn cảnh Phật giáo mở màn thông dụng ở Trung Thổ. Cả kỹ thuật ấn loạt lẫn nguyên vật liệu in ấn đều thiết yếu để in Kinh Phật. Trong hàng ngàn năm kể từ khi hai phát minh này Open, vô lượng kinh sách đã được truyền lại qua những thế hệ, và giúp bảo tồn nền văn hóa truyền thống chính thống của Trung Quốc một cách có mạng lưới hệ thống. Vô số tác phẩm tầm cỡ quý giá của Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo đã được truyền lại qua lịch sử dân tộc, mặc kệ cuộc chiến tranh và tai ương, để từ đó giáo hóa con người trọng Đức hành Thiện, có ảnh hướng tới tận thời nay. Trong đó tiêu biểu vượt trội có những cuốn “ Cứu chư chúng sinh cửu nạn kinh ”, “ Kinh Kim Cang ”, “ Đại Tạng Kinh ” … có giá trị đến tận thời nay Sự phát minh ra la bàn có ý nghĩa rất lớn so với người Trung Quốc thời bấy giờ. Nó không chỉ có ý nghĩa trong những hoạt động giải trí, quân sự chiến lược, đo đạc đất đai và phong thuỷ mà nó còn có ý nghĩa rất lớn lao trong nghành nghề dịch vụ hàng hải. Nhờ có la bàn, nghề hang hải của Trung Quốc đã đạt những bước tăng trưởng mới, nhiều tàu loại lớn đã triển khai những chuyến đi đến tận bờ biển Đông Phi và xa hơn nữa. Trong đó điển hình nổi bật nhất là những hành trình dài viễn dương của Trịnh Hoà ( 1371 – 1433 ) thời Minh triển khai. Nhờ những cuộc viễn chinh này đã lan rộng ra quan hệ giao lưu kinh tế tài chính, kinh doanh với những nước Tây Âu và quốc tế. Thuốc súng được phát minh ra có ý nghĩa vô cùng to lớn so với người Trung Quốc. Nó không chỉ có ý nghĩa trong việc làm pháo hiệu và pháo hoa ship hàng nhu yếu vui chơi của con người. Bên cạnh đó, đây là phát minh có ý nghĩa rất lớn trên con đường sản xuất vũ khí thuốc nổ. Sau quy trình nâng cấp cải tiến, thuốc súng càng có ý nghĩa hơn trong nghành quân sự chiến lược, nó làm nền tảng trong việc phát minh ra những vũ khí mới chống lại quân địch, tạo ra sự những thắng lợi lịch sử dân tộc của người Trung Quốc thời bấy giờ. Thời nhà Tống, quân Liên và Tây Hạ ở phương Bắc không ngừng xâm lược xuống phía Nam. Sau này lại bị quân Kim và Mông Cổ ( Nguyên ) xâm lược. Do vậy, việc sản xuất vũ khí có thuốc nổ tăng trưởng một cách nhanh gọn. Trong đợt tiến công Kỳ Châu ( nay là Kỳ Xuân, Hồ Bắc, Trung Quốc ) của quân Kim năm 1221 súng bắn đá và bắn ” thiết hỏa pháo ” được sử dụng khá nhiều. Năm 1232, quân Kim vây hãm Khai Phong Phủ. Quân Tống bắn ra những bình sắt chứa đầy thuốc nổ ( thiết quan trang hoả dược ) gọi là ” chân thiên lôi ” ( sấm đông ) phá vây, đẩy lùi quân Kim. Thời Minh, với một loại vũ khí mới có cánh mang tên ” chấn thiên lôi pháo ” Nhà Minh đã tiến công thành trì địch bằng cách châm ngòi ” chấn thiên lôi ” thuận theo chiều gió bay thẳng vào thành và bùng nổ hủy hoại quân địch. 2.4.2 Ý nghĩa so với Thế giới Bốn phát minh gồm có kỹ thuật làm giấy, kỹ thuật in, la bàn và thuốc súng là những góp sức rất là quý báu của dân tộc bản địa Trung Quốc cho nền văn minh quốc tế. “ Bốn phát minh ” đã thôi thúc truyền bá và giao lưu văn hóa truyền thống khoa học quốc tế, ảnh hưởng tác động thâm thúy tới tiến trình của lịch sử dân tộc quốc tế. Mỗi phát minh trong 4 phát minh này đều trải qua quy trình nâng cấp cải tiến và diễn biến trong thời hạn dài, không phải chỉ riêng là công lao của một người và một thời đại. Sự phát minh ra giấy viết là một sự kiện lớn trong lịch sử dân tộc loài người. Từ khi có giấy, sự thừa kế và truyền bá kiến thức và kỹ năng tiến vào thời đại trọn vẹn mới kỹ thuật làm giấy lan rộng ra khắp những lục địa Nghề in của Trung Quốc phát minh đã góp thêm phần tăng cường sự tăng trưởng văn hoá trên toàn quốc tế. Ngày nay, nghề in càng triển khai xong cùng với trình độ khoa học tân tiến. Sự sinh ra của kỹ thuật ấn loát đã tăng cường vận tốc giao lưu, tăng trưởng văn hóa truyền thống giữa những nước trên quốc tế, do đó hoàn toàn có thể coi kỹ thuất ấn loát hoạt tự là một góp sức lớn của Trung Quốc so với toàn quốc tế. Nhờ phát minh ra giấy viết và kĩ thuật in công cụ dạy học được thay đổi, khoa học tăng trưởng. Nền văn hoá quốc tế bước sang một quá trình mới. Nếu không có la bàn, con nguời sẽ lạc lối trên hành trình dài của mình. Vì vậy, việc phát minh ra la bàn của người Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong ngành hàng hải. Kế thừa phát minh này, nhiều nước phương Tây đã dùng la bàn để thực thi những cuộc phát kiến địa lí lớn. Những cuộc phát kiến địa lí đã thành công xuất sắc bùng cháy rực rỡ, tiểu biểu nhất là những cuộc phát kiến lớn về địa lý của Gama ( 1479 ), Côlômbô ( 1492 ), Magiơlăng ( 1579 ). Những cuộc phát kiến địa đã lan rộng ra khoanh vùng phạm vi kinh doanh của Tây Âu và quốc tế, những cuộc kinh doanh mới được xác lập, quan hệ kinh doanh trong những lục địa được diễn ra. Từ đó diễn ra cuộc cách mạng Chi tiêu ở Châu Âu ; có sự hình thành của chủ nghĩa thực dân : Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha. Nhờ những cuộc phát kiến địa lí Tây Ban Nha từ một quốc gia nghèo bỗng chốc trở thành một cường quốc giàu sang trong khu vực Châu Mĩ La Tinh. Những cuộc phát kiến địa lí đã tạo điều kiện kèm theo cho sự tiếp xúc giữa những nền văn hoá và văn minh trên quốc tế Nhìn chung nhờ có la bàn, những cuộc phát kiến địa lí đã góp thêm phần rất lớn tăng trưởng nền văn minh quốc tế, lan rộng ra sự giao lưu kinh tế tài chính, văn hoá trên khoanh vùng phạm vi thế giứo, tạo tiền đề cho ngững đổi khác thâm thúy trong nề kinh tế tài chính, xã hội, tăng cường sự sinh ra của chủ nghĩa tư bản. Thuốc súng tuy được phát minh vô tình, ngẫu nhiên nhưng ý nghĩa của việc phát minh ra thuốc súng lại không hề nhỏ. Phát minh ra thuốc súng đã lần lượt được những nước tiếp thu và nâng cấp cải tiến có ý nghĩa quan trọng trong những hoạt động giải trí quân sự chiến lược. Sự văn minh về kĩ thuật quân sự chiến lược đã biến hóa phương pháp cuộc chiến tranh. Các loại vũ khí mới là phương tiện đi lại quan trọng bảo vệ cho sự thắng lợi của CNTB so với chính sách phong kiến và sự chinh phục thuộc địa được thắng lợi ở những nước Tây Âu. Thứ vũ khí này đã góp thêm phần phá vỡ nền tảng phong kiến ở Châu Âu, tăng nhanh quan hệ TBCN. Ngày nay, trong thời đại công nghiệp, ý nghĩa của bốn phát minh lớn của Trung Quốc không hề bị mờ nhạt. Nó vẫn còn có ý nghĩa vô cùng to lớn không chỉ so với người Trung Quốc mà còn với cả quốc tế. Đó là cả niềm tự hào của quốc gia Trung Quốc PHẦN KẾT LUẬN Những thành tựu văn minh về khoa học kỹ thuật, đặc biệt quan trọng là bốn phát minh lớn của nền văn minh Trung Quốc đã góp thêm phần giải phóng sức lao động, tạo điều kiện kèm theo cho con người phát hiện, tò mò những huyền bí của vạn vật thiên nhiên, của môi trường tự nhiên sống, sự hiểu biết để thích nghi với vạn vật thiên nhiên, tận dụng những quy luật của vạn vật thiên nhiên để kìm hãm và tận dụng nó để Giao hàng cho đời sống của mình. Nhờ đó điều kiện kèm theo lao động ngày càng được cải tổ, mức sống đổi khác. Điều đó chứng tỏ năng lượng phát minh sáng tạo của con người là vô tận và sự đồi hỏi của đời sống là vô cùng. Những thành tựu văn minh là tác dụng chung của loài người đã phát minh sáng tạo nên qua bao thế hệ, trở thành kho tàng tri thức chung của mọi hội đồng được tích góp trong suốt tiến trình lịch sử vẻ vang. cho nên vì thế, văn minh quốc tế tiềm ẩn những nét chung nhất mà mỗi người, mỗi dân tộc bản địa cũng cần phải tiếp thu và vận dụng vào đời sống. Ngày nay, cùng với sự tăng trưởng nhảy vọt của khoa học kỹ thuật và công nghệ tiên tiến. Trên cơ sở những phát minh lớn về kỹ thuật của văn minh Trung Quốc, con người đã cải tổ, hoàn thành xong những phát minh này nhằm mục đích Giao hàng cho con người thời đại ngày này. Những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc không chỉ có giá trị trong thời đại xưa mà thời nay, vai trò và ý nghĩa của những phát minh này vẫn còn có giá trị so với toàn thể trái đất. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. A.A Radugin ( chủ biên ) ( 2002 ), Từ điển bách khoa văn hóa học, Viện điều tra và nghiên cứu Văn hóa Nghệ thuật TP. Hà Nội 2. Cao Liên ( Chủ biên ) ( 2003 ), Phác thảo lịch sử vẻ vang quốc tế, Nxb Thanh niên, TP. Hà Nội. 3. Đặng Đức Siêu ( 2000 ), Văn hoá Trung Quốc, Nxb Giáo dục đào tạo TP.HN. 4. Hồ Sỹ Quý ( 1999 ), Tìm hiểu về văn hóa truyền thống và văn minh, Nxb chính trị Quốc gia TP. Hà Nội. 5. Lý Phúc Điền – Liên Diên Mai chủ biên ( người dịch và biên soạn, Nguyễn Thị Thu Hiền ) ( 2000 ), Tri thức văn hóa truyền thống Trung Quốc, Nxb hội Nhà văn TP. Hà Nội. 6. Lương Ninh, Đinh Bảo Ngọc ( 1995 ), Lịch sử quốc tế cổ đại, Nxb Giáo dục đào tạo Thành Phố Hà Nội. 7. Lương Ninh ( Chủ biên ) ( 1998 ), Lịch sử văn hoá quốc tế cổ – trung đại, Nxb Giáo dục đào tạo, TP. Hà Nội 8. Trịnh Nhu ( 1990 ), Đại cương lịch sử vẻ vang quốc tế cổ đại, Tập I, Tập II, Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Thành Phố Hà Nội. 9. Vũ Dương Ninh, Nguyễn Văn Hồng ( 1998 ), Lịch sử quốc tế cận đại, Nxb Giáo dục đào tạo, TP.HN 12. 10. X.Carpusina và Carpusin ( 2004 ), Lịch sử văn hoá quốc tế, Nxb Thế giới, Thành Phố Hà Nội. 11. Will Durant ( 2003 ), Lịch sử văn minh, Nxb Chính trị Quốc gia Thành Phố Hà Nội. 12. Nguồn google MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lí do chọn đề tài 1 2. Lịch sử yếu tố 2 3. Mục đích điều tra và nghiên cứu 2 4. Đối tượng và khoanh vùng phạm vi điều tra và nghiên cứu 3 5. Phương Pháp điều tra và nghiên cứu 3 6. Đóng góp của đề tài 3 7. Cấu trúc của đề tài 3 PHẦN NỘI DUNG Chương 1 : TỔNG QUAN VỀ NỀN VĂN MINH TRUNG QUỐC 4 1.1. Giới thuyết thuật ngữ. 4 1.1.1. Khái niệm về văn hóa truyền thống và văn minh 4 1.1.2. Khái niệm về vai trò và ý nghĩa 5 1.2. Vài nét về lịch sử vẻ vang và những thành tựu của nền văn minh Trung Quốc 5 1.2.1. Về lịch sử dân tộc 5 1.2.2 Những thành tựu của nền văn minh Trung Quốc 9 Chương 2 : VAI TRÒ VÀ Ý NGHĨA CỦA NHỮNG PHÁT MINH LỚN VỀ KỸ THUẬT CỦA NẾN VĂN MINH TRUNG QUỐC 18 2.1. Những yếu tố tác động ảnh hưởng đến những thành tựu về khoa học kỹ thuật của văn minh Trung Quốc. 18 2.1.1. Yếu tồ về điều kiện kèm theo tự nhiên 18 2.1.2. Yếu tố về kinh tế tài chính, xã hội 19 2.2 Những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc. 22 2.2.1 Giấy 22 2.2.2 In 24 2.2.3 La bàn 25 2.2.4 Thuốc súng 26 2.3 Vai trò của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc 27 2.3.1 Vai trò so với quốc gia Trung Quốc 27 2.3.2 Vai trò so với Thế giới 29 2.4 Ý nghĩa của những phát minh lớn về kỹ thuật của nền văn minh Trung Quốc 31 2.4.1 Ý nghĩa so với quốc gia Trung Quốc 31 2.4.2 Ý nghĩa so với Thế giới 32 PHẦN KẾT LUẬN 34 TÀI LIỆU THAM KHẢO 35
Các file đính kèm theo tài liệu này :
- vai_tro_va_y_nghia_cua_nhung_phat_minh_lon_ve_ky_thuat_cua_nen_van_minh_trung_quoc_927.doc
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Phát Minh
