Văn hóa nông thôn
Có nhà thơ viết : “ Làng là bờ duối, rặng tre / Cánh đồng nước nổi đêm hè buồn tênh ”. Quả là khung cảnh rất đỗi dịu dàng êm ả, thanh thản, của một thời đời sống người nông dân còn nhiều gian khó .
Vì sao làng trở nên thân thương, gắn bó với mỗi người đến thế ? Sâu xa trong truyền thống cuội nguồn, lịch sử vẻ vang quốc gia tất cả chúng ta, cái tạo ra sự sức sống lâu bền, tạo ra sự dáng vóc của làng, chính là văn hóa. Văn hóa làng được biểu lộ ở mấy đặc thù chính : Ý thức cố kết hội đồng rất cao, từ ý thức đó mà hình thành nên những phong tục, tập quán, nếp sống dân chủ .
Thông qua các hương ước, lệ làng, thể hiện rõ nét ý thức tự cai quản, tôn ti trật tự trong các dòng họ và trong từng lũy tre xanh. Ngoài những đặc điểm chung, mỗi làng còn có những nét riêng, làm nên sự độc đáo, sự ràng buộc tự nhiên, theo kiểu “đất lề quê thói”. Văn hóa làng còn thể hiện ở sự đa thần giáo trong đời sống tín ngưỡng của làng.
Bạn đang đọc: Văn hóa nông thôn
Cùng với truyền thống lịch sử tốt đẹp, những mặt tích cực, văn hóa làng cũng có những mặt xấu đi, trong đó có không ít hủ tục lỗi thời. Ðó là khuynh hướng tự cung tự túc, tự cấp trong sản xuất, tiêu dùng ; đó là nếp sống đóng kín, “ đèn nhà ai nhà nấy rạng ”. Ðó là tàn dư phong kiến còn sống sót dai dẳng trong đời sống, “ phép vua thua lệ làng ”, “ dại bầy hơn khôn độc ” …
Về đời sống văn hóa, ý thức, trong những năm qua nông thôn ta đã được tận hưởng những thành quả to lớn do đời sống được nâng cao, khoa học – công nghệ tăng trưởng. Giao thông nông thôn thuận tiện, đường đi tới đâu, ánh sáng tới đó. Các điểm văn hóa xã, nhà văn hóa, bưu điện văn hóa được chăm sóc thiết kế xây dựng .
Tuy nhiên, nhìn chung mức hưởng thụ văn hóa ở làng, xã còn thấp. Theo một điều tra xã hội học, chi tiêu của người dân ở TP Hồ Chí Minh dành cho vui chơi, giải trí chiếm 30% thu nhập trong gia đình. Ở Hà Nội, Huế, tỷ lệ đó là 20%. Còn ở nông thôn, mức chi tiêu đó vô cùng nhỏ bé. Hình thức giải trí chủ yếu là xem truyền hình, nghe đài. Báo chí cho bạn đọc nông thôn cũng rất thiếu.
Mấy năm nay những địa phương đã chăm sóc kiến thiết xây dựng nhà văn hóa thôn. Nhưng hầu hết những nhà văn hóa này mới chỉ là nơi để hội họp, hoạt động và sinh hoạt tập thể. Sách báo, nhạc cụ, và những trang bị, thiết bị ship hàng trình diễn văn nghệ hầu hết không có. Ðiều đáng chú ý quan tâm là, những đội văn nghệ ở làng, xã, những chiếu chèo ở khu vực đồng bằng sông Hồng, vốn một thời hoạt động giải trí rất sôi sục, nhưng nay thì ít nơi nào duy trì được. Ở miền núi, vùng cao đời sống văn hóa của đồng bào những dân tộc bản địa còn khó khăn vất vả hơn nhiều .
Phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nông dân, cần quan tâm xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần ở nông thôn. Trong đó, văn hóa làng là nét đặc trưng của văn hóa nông thôn, phải được kế thừa, phát huy. Ðể làm cho văn hóa làng mang những giá trị và sức sống mới, một mặt tiếp tục kế thừa những tinh hoa, thuần phong mỹ tục, mặt khác, loại bỏ những tàn dư phong kiến, những tiêu cực, mặt trái của văn hóa làng xã.
Trong tăng trưởng kinh tế tài chính nông nghiệp, luôn luôn gắn với thiết kế xây dựng nông thôn mới, chăm sóc đời sống vật chất, ý thức của nông dân. Xây dựng đời sống văn hóa nông thôn có nhiều nội dung, nhưng điển hình nổi bật là : nếp sống văn hóa, hành vi đạo đức, khởi đầu từ mỗi mái ấm gia đình ; cung ứng những nhu yếu tận hưởng văn hóa, những hoạt động giải trí đi dạo vui chơi, như xem phim, màn biểu diễn thẩm mỹ và nghệ thuật, đọc sách báo, thiết kế xây dựng trào lưu văn hóa – văn nghệ quần chúng ; củng cố, nâng cao chất lượng những nhà văn hóa thôn, làng ; thiết kế xây dựng hương ước làng với những chuẩn mực tương thích trong thời kỳ mới, v.v.
Xây dựng đời sống văn hóa nông thôn chính là góp thêm phần tích cực vào công cuộc bảo tồn và chấn hưng văn hóa nước nhà, vì một nền văn hóa Nước Ta tiên tiến và phát triển, đậm đà truyền thống dân tộc bản địa .
Nguồn: Báo Nhân Dân
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
