Dân Số – AIPA 2020
Nội Dung Chính
Quy mô dân số Việt Nam tăng thêm 10,4 triệu người
Theo hiệu quả TĐT năm 2019, tính tới 0 giờ ngày 01/4/2019, tổng số dân của Việt Nam là 96.208.984 người. Trong đó, dân số nam là 47.881.061 người, chiếm 49,8 % ; dân số nữ là 48.327.923 người, chiếm 50,2 %. Việt Nam là vương quốc đông dân thứ ba trong khu vực Khu vực Đông Nam Á ( sau In-đô-nê-xi-a và Phi-li-pin ) và thứ 15 trên quốc tế .
Như vậy sau 10 năm, quy mô dân số Việt Nam đã tăng thêm 10,4 triệu người. Tỷ lệ tăng dân số bình quân năm giai đoạn 2009-2019 là 1,14%/năm, giảm nhẹ so với giai đoạn 1999-2009 (1,18%/năm).
Bạn đang đọc: Dân Số – AIPA 2020
Trong tổng số 54 dân tộc bản địa tại Việt Nam, dân tộc bản địa Kinh chiếm đa phần ( 85,3 % ) với quy mô 82,1 triệu người. Tỷ lệ tăng dân số trung bình năm của dân tộc bản địa Kinh quá trình 2009 – 2019 là 1,09 % / năm thấp hơn mức trung bình chung của cả nước ( 1,14 % / năm ) và thấp hơn tỷ suất tăng dân số trung bình năm của nhóm dân tộc bản địa khác ( 1,42 % ) .
Trong 53 dân tộc thiểu số, 6 dân tộc bản địa có dân số trên 1 triệu người là : Tày, Thái, Mường, Mông, Khmer, Nùng ( trong đó dân tộc bản địa Tày là dân tộc bản địa đông dân nhất với 1,85 triệu người ) ; 11 dân tộc bản địa có dân số dưới 5000 người, trong đó Ơ Đu là dân tộc bản địa có dân số thấp nhất ( 428 người ) .
Mật đô dân số tăng và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, tỷ lệ dân số của Việt Nam là 290 người / km2, tăng 31 người / km2 so với năm 2009. Với hiệu quả này, Việt Nam là vương quốc có tỷ lệ dân số đứng thứ ba trong khu vực Khu vực Đông Nam Á, sau Phi-li-pin ( 363 người / km2 ) và Xin-ga-po ( 8.292 người / km2 ) .
Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ là hai vùng có tỷ lệ dân số cao nhất toàn nước, tương ứng là 1.060 người / km2 và 757 người / km2. Đây là những vùng gồm có hai địa phương đông dân nhất cả nước, trong đó TP. Hà Nội thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng với tỷ lệ dân số là 2.398 người / km2 và thành phố Hồ Chí Minh thuộc vùng Đông Nam Bộ với tỷ lệ dân số là 4.363 người / km2 .
Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên là hai vùng có tỷ lệ dân số thấp nhất, tương ứng là 132 người / km2 và 107 người / km2. Thành phố Hồ Chí Minh có tỷ lệ dân số cao nhất, cao hơn gần 86 lần so với tỉnh Lai Châu ( có tỷ lệ dân số là 51 người / km2 ), là địa phương có tỷ lệ dân số thấp nhất cả nước .
Quy mô hộ giảm
Cả nước có 26.870.079 hộ dân cư, tăng 4,4 triệu hộ so với cùng thời gian năm 2009. Bình quân mỗi hộ có 3,6 người / hộ, thấp hơn 0,2 người / hộ so với năm 2009. Trong tiến trình 2009 – 2019, tỷ suất tăng bình quân số hộ dân cư là 1,8 % / năm, thấp hơn 1,2 điểm Tỷ Lệ so với tiến trình 1999 – 2009 và là quá trình có tỷ suất tăng số hộ dân cư thấp nhất trong vòng 40 năm qua .
Quy mô hộ trung bình khu vực nông thôn là 3,6 người / hộ, cao hơn quy mô hộ trung bình khu vực thành thị là 0,2 người / hộ. Trung du và miền núi phía Bắc có số người trung bình một hộ lớn nhất cả nước ( 3,9 người / hộ ) ; Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ có số người trung bình một hộ thấp nhất cả nước ( đều bằng 3,4 người / hộ ) .
Quy mô hộ trung bình thông dụng trên cả nước là từ 2 đến 4 người / hộ, chiếm 64,5 % tổng số hộ. Tỷ lệ hộ chỉ có một người ( hộ độc thân ) tăng so với năm 2009 ( năm 2009 : 7,2 %, năm 2019 : 10,4 % ), trong đó tỷ suất hộ độc thân ở khu vực thành thị cao hơn so với khu vực nông thôn ( 12,3 % so với 9,4 % ). Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng là hai vùng có tỷ suất hộ độc thân cao nhất, tương ứng là 12,4 % và 12,3 % .
Tỷ lệ hộ có từ 5 người trở lên có xu thế giảm ( 2009 : 28,9 %, năm 2019 : 25,1 % ). Trong đó, Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên là hai vùng có tỷ suất hộ từ 5 người trở lên cao nhất cả nước, tương ứng là 32,2 % và 29,4 %. Đây là hai vùng tập trung chuyên sâu nhiều người dân tộc thiểu số, có tập quán sinh sống theo mái ấm gia đình nhiều thế hệ và có mức sinh cao nên có nhiều hộ đông người .
Tỷ số giới tính tăng và đạt cân bằng ở nhóm 45-49 tuổi
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, tỷ số giới tính của dân số Việt Nam là 99,1 nam / 100 nữ. Trong đó, tỷ số giới tính khu vực thành thị là 96,5 nam / 100 nữ, khu vực nông thôn là 100,4 nam / 100 nữ. Tỷ số giới tính của dân số Việt Nam liên tục tăng nhưng luôn ở mức dưới 100 kể từ TĐT năm 1979 đến nay .
Tỷ số giới tính có sự độc lạ theo những nhóm tuổi, tuổi càng cao tỷ số giới tính càng thấp, cao nhất ở nhóm 0-4 tuổi ( 110,3 nam / 100 nữ ) và thấp nhất ở nhóm từ 80 tuổi trở lên ( 48,6 nam / 100 nữ ). Tỷ số giới tính gần như cân đối ở nhóm 45-49 tuổi ( 100,2 nam / 100 nữ ) và khởi đầu giảm xuống dưới 100 ở nhóm 50-54 tuổi ( 95,9 nam / 100 nữ ) .
Kết quả TĐT năm 2019 cũng cho thấy có sự độc lạ đáng kể về tỷ số giới tính giữa những vùng. Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên là hai vùng có tỷ số giới tính cao nhất, tương ứng là 100,9 nam / 100 nữ và 101,7 nam / 100 nữ ; trong khi đó, Đông Nam Bộ là vùng có tỷ số giới tính thấp nhất, 97,8 nam / 100 nữ .
Phân bố dân cư không đồng đều giữa các vùng
Theo hiệu quả TĐT năm 2019, dân số thành thị là 33.122.548 người, chiếm 34,4 % tổng dân số cả nước ; dân số nông thôn là 63.086.436 người, chiếm 65,6 %. Tỷ lệ tăng dân số trung bình năm khu vực thành thị tiến trình 2009 – 2019 là 2,64 % / năm, tăng gấp sáu lần so với tỷ suất tăng dân số trung bình năm khu vực nông thôn tuy nhiên vẫn thấp hơn mức tăng 3,4 % / năm của quá trình 1999 – 2009. Tỷ lệ dân số sống ở khu vực thành thị của Việt Nam đã tăng lên những vẫn đang ở mức thấp so với những nước trong khu vực Khu vực Đông Nam Á, chỉ cao hơn Ti-mo Lét-xtê ( 31 % ), Mi-an-ma ( 29 % ) và Cam-pu-chia ( 23 % ) .
Dân số Việt Nam phân bổ không đồng đều giữa những vùng kinh tế tài chính – xã hội, trong đó, Đồng bằng sông Hồng là nơi tập trung chuyên sâu dân cư lớn nhất của cả nước với 22,5 triệu người, chiếm 23,4 % tổng dân số cả nước ; tiếp đến là vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung với 20,2 triệu người đang sinh sống, chiếm 21,0 %. Tây Nguyên là nơi có ít dân cư sinh sống nhất với 5,8 triệu người, chiếm 6,1 % dân số cả nước .
Giai đoạn 2009 – 2019, Đông Nam Bộ có tỷ suất tăng dân số trung bình cao nhất cả nước ( 2,37 % / năm ), đây là TT kinh tế tài chính năng động, lôi cuốn rất nhiều người di cư đến làm ăn, sinh sống và học tập ; Đồng bằng sông Cửu Long có tỷ suất tăng dân số trung bình thấp nhất ( 0,05 % / năm ) .
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, quy mô dân số đa phần của những tỉnh trên cả nước là từ 1 đến 2 triệu người ( 35 tỉnh ), tiếp đến là nhóm những tỉnh có quy mô dân số nhỏ, dưới 1 triệu người ( 21 tỉnh ), 7 tỉnh có quy mô dân số trên 2 triệu người. Hai thành phố là Thành Phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh có quy mô dân số lớn nhất cả nước ( tương ứng là 8.053.663 người và 8.993.082 người ), trong đó chênh lệch về dân số giữa địa phương đông dân nhất cả nước ( thành phố Hồ Chí Minh ) và địa phương ít dân số nhất cả nước ( tỉnh Bắc Kạn ) là trên 28 lần .
Việc phân bố dân cư không đồng đều giữa các địa phương chủ yếu là do điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội, tiếp cận việc làm, giáo dục và dịch vụ y tế của một số địa phương có lợi thế hơn hẳn các địa phương khác nên di cư để lựa chọn nơi sinh sống phù hợp hơn là một trong những lý do làm gia tăng chênh lệch về tăng dân số ở một số địa phương. Tình hình này xảy ra ngay cả trong điều kiện những tỉnh có đông dân nhưng tỷ lệ sinh luôn thấp hơn mức sinh thay thế trong nhiều thập kỷ qua.
Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy tỷ trọng dân số từ 15-64 tuổi chiếm 68,0 % ( giảm 1,1 điểm Xác Suất so với năm 2009 ), tỷ trọng dân số dưới 15 tuổi và từ 65 tuổi trở lên chiếm lần lượt là 24,3 % và 7,7 %. Như vậy, Việt Nam đang trong thời kỳ “ cơ cấu tổ chức dân số vàng ” khi mà cứ một người phụ thuộc vào thì có hai người trong độ tuổi lao động. Dự báo đến khoảng chừng năm 2040, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ “ cơ cấu tổ chức dân số vàng ” .
Mặc dù thời kỳ cơ cấu tổ chức dân số vàng tạo ra nhiều thuận tiện, thế mạnh tuy nhiên cũng đặt ra không ít những khó khăn vất vả, thử thách cần phải xử lý. Ngoài những yếu tố về nâng cao trình độ kỹ năng và kiến thức của người lao động để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phân phối nhu yếu của thị trường lao động nhất là trong toàn cảnh cuộc cách mạng công nghệ tiên tiến 4.0, liên kết cung và cầu thị trường lao động thì việc giảm bớt áp lực đè nén về thiếu việc làm, trật tự, bảo mật an ninh xã hội cần liên tục được chăm sóc .
Già hóa dân số có xu hướng tăng
Tại Việt Nam, do sự đổi khác về cơ cấu tổ chức tuổi của dân số theo xu thế tỷ trọng của trẻ nhỏ dưới 15 tuổi giảm và tỷ trọng của dân số từ 60 tuổi trở lên tăng đã làm cho chỉ số già hóa có xu thế tăng lên nhanh gọn trong hai thập kỷ qua : Chỉ số già hóa năm 2019 là 48,8 %, tăng 13,3 điểm Tỷ Lệ so với năm 2009 và tăng hơn hai lần so với năm 1999. Chỉ số già hóa có xu thế liên tục tăng lên trong những năm sắp tới .
Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng là hai vùng có chỉ số già hóa cao nhất cả nước ( tương ứng là 58,5 % và là 57,4 % ). Tây Nguyên là nơi có chỉ số già hóa thấp nhất so với những vùng còn lại trên cả nước ( 28,1 % ) .
Già hóa dân số đang trở thành một trong những chủ đề được chăm sóc không riêng gì ở Việt Nam mà trên toàn quốc tế. Già hóa dân số sẽ tác động ảnh hưởng đến hầu hết những nghành của đời sống xã hội gồm có : thị trường lao động, kinh tế tài chính, nhu yếu về những sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ, giáo dục, phúc lợi xã hội và chăm nom sức khỏe thể chất cho người cao tuổi, ..
Kết quả TĐT năm 2019 cũng cho thấy, trong 10 năm qua, tỷ số phụ thuộc vào chung của nước ta đã tăng 2,4 điểm Phần Trăm, đa phần là do tăng nhóm dân số từ 65 tuổi trở lên .
Như vậy, yếu tố già hóa đang đặt ra thử thách cho Việt Nam khi vận tốc già hóa nhanh trong toàn cảnh nước ta vẫn là một vương quốc có mức thu nhập trung bình thấp. Vì vậy, cần có những chủ trương để bảo vệ thích ứng với già hóa dân số. Trong đó, cải tổ công tác làm việc chăm nom sức khỏe thể chất cho người cao tuổi và mạng lưới hệ thống phúc lợi xã hội, chủ trương lao động cho người cao tuổi nhưng vẫn đang tham gia hoạt động giải trí kinh tế tài chính giúp xử lý những yếu tố về xã hội, nâng cao mức sống, góp thêm phần thôi thúc hoạt động giải trí sản xuất sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ, tăng quy mô sản xuất .
Tuổi kết hôn trung bình lần đầu tăng 0,7 tuổi so với năm 2009
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, tỷ suất dân số từ 15 tuổi trở lên đã từng kết hôn là 77,5 %. Trong đó, dân số đang có vợ / chồng chiếm 69,2 %, dân số đã ly hôn hoặc ly thân chiếm 2,1 % ; giao động 70 % phái mạnh từ 15 tuổi trở lên hiện đang có vợ và 68,5 % phụ nữ từ 15 tuổi trở lên hiện đang có chồng. Nam giới kết hôn muộn hơn phái đẹp .
Về xu thế kết hôn có sự độc lạ về trình độ tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội, phân bổ dân cư, cơ cấu tổ chức nhóm tuổi, văn hóa truyền thống, phong tục tập quán dẫn đến chênh lệch về tỷ suất dân số từ 15 tuổi trở lên chưa có vợ / chồng giữa những vùng. Đông Nam Bộ là vùng kinh tế tài chính tăng trưởng nhất cả nước, tập trung chuyên sâu lực lượng lao động di cư người trẻ tuổi lớn và cũng là nơi có tỷ suất dân số từ 15 tuổi trở lên chưa có vợ / chồng cao nhất ( 30,2 % ), cao hơn 1,8 lần so với vùng Trung du và miền núi phía Bắc ( 17,0 % ), vùng có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống với những tập tục văn hóa truyền thống tương quan đến kết hôn sớm .
Bên cạnh đó, tăng trưởng kinh tế tài chính trong 10 năm qua cũng phần nào tác động ảnh hưởng tới khuynh hướng kết hôn. Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên chưa vợ / chồng năm 2019 giảm 4,3 điểm Tỷ Lệ so với năm 2009, tương ứng là 22,5 % và 26,8 %. Tuy nhiên, tỷ suất dân số từ 15 tuổi trở lên ly hôn hoặc ly thân tăng nhẹ so với năm 2009, tương ứng là 2,1 % và 1,4 % .
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, người trẻ tuổi ở khu vực nông thôn có xu thế kết hôn sớm hơn ở thành thị, biểu lộ qua tỷ suất dân số nhóm 15-19 tuổi đã từng kết hôn ở khu vực nông thôn cao hơn khu vực thành thị 4,1 điểm Xác Suất ( tương ứng là 6,7 % và 2,6 % )
Nhìn chung, tỷ suất ly hôn ở nước ta thấp ; tuy nhiên tỷ suất này đang có xu thế tăng trong 10 năm qua ( năm 2009 : 1,0 %, năm 2019 : 1,8 % ). Tỷ lệ ly hôn có sự độc lạ theo giới tính và khu vực thành thị, nông thôn : Tỷ lệ ly hôn của phái đẹp cao hơn phái mạnh ( 2,1 % so với 1,4 % ), khu vực thành thị cao hơn khu vực nông thôn ( 2,1 % so với 1,6 % ) .
Kết quả Tổng tìm hiểu năm 2019 cho thấy, tuổi kết hôn trung bình lần đầu là 25,2 tuổi, tăng 0,7 tuổi so với năm 2009. Trong đó, tuổi kết hôn trung bình của phái mạnh cao hơn phái đẹp 4,1 tuổi ( tương ứng là 27,2 tuổi và 23,1 tuổi ). Tuổi kết hôn lần đầu ở thành thị cao hơn nông thôn so với cả phái mạnh và phái đẹp .
Dân số Đông Nam Bộ kết hôn muộn hơn so với những vùng khác ( phái mạnh kết hôn khi 28,1 tuổi và phái đẹp kết hôn khi 24,9 tuổi ) ; Trung du và miền núi phía Bắc là vùng có độ tuổi kết hôn trung bình lần đầu sớm nhất ( 25 tuổi so với nam và 20,8 tuổi so với nữ ) .
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, tỷ suất phụ nữ từ 20-24 tuổi kết hôn lần đầu trước 15 tuổi là 0,4 % và kết hôn lần đầu trước 18 tuổi là 9,1 %. Tỷ lệ kết hôn sớm ở khu vực nông thôn cao hơn khu vực thành thị ( cao hơn 8,9 điểm Tỷ Lệ so với nhóm kết hôn trước 18 tuổi và cao hơn 0,4 điểm Tỷ Lệ so với nhóm kết hôn trước 15 tuổi ) .
Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên là hai vùng có tỷ suất phụ nữ từ 20-24 tuổi kết hôn lần đầu trước 15 tuổi và trước 18 tuổi cao nhất cả nước. Đây là hai vùng tập trung chuyên sâu nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống có phong tục kết hôn sớm, điều kiện kèm theo kinh tế tài chính – xã hội khó khăn vất vả, trình độ dân trí cũng như hiểu biết về pháp lý còn hạn chế. Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ là hai vùng có điều kiện kèm theo kinh tế tài chính – xã hội tăng trưởng nhất cả nước và cũng là hai vùng có tỷ suất kết hôn sớm thấp nhất .
Các tỉnh có tỷ suất phụ nữ từ 20-24 tuổi kết hôn lần đầu trước 18 tuổi cao nhất là Điện Biên, Lai Châu, Sơn La ( tương ứng là 39,1 % ; 38,5 % và 37,1 % ) ; những tỉnh có tỷ suất phụ nữ từ 20-24 tuổi kết hôn lần đầu trước 18 tuổi thấp nhất là TP. Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh và Thừa Thiên Huế ( tương ứng là 1,9 % ; 2,2 % và 3,5 % ) .
Dân tộc Lô Lô, Mông, Khơ Mú, Xinh Mun, Hrê, Gia Rai, Brâu là những dân tộc thiểu số có tỷ suất phụ nữ từ 20-24 tuổi kết hôn sớm cao nhất cả nước. Đây là những dân tộc thiểu số hầu hết sinh sống ở Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên .
Tỷ lệ khuyết tật của nữ giới cao hơn nam giới
Kết quả TĐT năm 2019 cho thấy, tỷ lệ người từ 5 tuổi trở lên bị khuyết tật ở Việt Nam là 3,7%. Tỷ lệ khuyết tật của nữ giới cao hơn nam giới, của khu vực nông thôn cao hơn khu vực thành thị.
Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung là vùng có tỷ suất người khuyết tật cao nhất cả nước ( 4,5 % ) ; Tây Nguyên và Đông Nam Bộ là hai vùng có tỷ suất người khuyết tật thấp nhất ( đều bằng 2,9 % ). Tỷ lệ khuyết tật chịu tác động ảnh hưởng mạnh bởi cơ cấu tổ chức tuổi, nhóm tuổi từ 60 tuổi trở lên có tỷ suất khuyết tật cao nhất ( 20,7 % ), cao hơn nhiều so với tỷ suất khuyết tật của cả nước ( 3,7 % ). Điều này lý giải cho tỷ suất khuyết tật thấp đã được ghi nhận ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ khi hai vùng này có tỷ trọng dân số già thấp nhất cả nước. /
Nguồn : consosukien.vn
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
