Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa – Hồi thứ Bảy

Thứ Bảy 04/12/2021, 07 : 48 ( GMT + 7 )’ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ‘ là sự đồng cảm và sự cảm thông của nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu hướng về những người nông dân chất phác .Nhà văn - nhà báo Đỗ Bảo Châu. Nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu.

Nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu (12/1/1946 – 4/11/2021) là một cây bút gắn bó mấy mươi năm với sự tồn tại và phát triển của báo Nông Nghiệp Việt Nam. Ông không chỉ mang đến cho bạn đọc những bài điều tra sắc sảo và cẩn trọng, mà ông còn tạo ra dấu ấn riêng trên báo Nông Nghiệp Việt Nam bằng thiên truyện dài kỳ “Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa” đáo để và hài hước.

“ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ” được nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu ký hai bút danh Tú Sườn và La Quán Gió, có ngầm ý trào lộng bản thân là hậu sinh của Tú Xương và La Quán Trung. Mà thực sự thì “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ” đã chứng minh điều ấy, vì ông viết với điệu cười chua cay kiểu Tú Xương và diễn biến chương hồi kiểu La Quán Trung. “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ” từng được fan hâm mộ báo Nông Nghiệp Việt Nam theo dõi hào hứng và mê hồn. Thậm chí, nhiều bà con vùng sâu, vùng xa còn tàng trữ để dành đọc cho nhau nghe sau những buổi lên nương lên rẫy, như một món quà ý thức mê hoặc. Yếu tố nào đã làm nên giá trị mê hoặc kỳ lạ của “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ” ? Đó là sự đồng cảm và sự cảm thông của nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu hướng về những người nông dân chất phác. Thông qua hình tượng nhân vật Cả Tĩn, “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ” trình diện bi hài kịch của những kẻ nhẹ dạ và cả tin, khi va chạm với thực tiễn xô bồ đô thị đầy chiêu trò tinh quái và bịp bợm. Cả Tĩn nhẹ dạ vì lương thiện, cả tin vì nhân hậu. Cả Tĩn bị lừa gạt nhiều lần, nhưng không oán hận tình đời và không chối bỏ tình người. Những trớ trêu mà Cả Tĩn nếm trải, khiến fan hâm mộ cười ra nước mắt, nhưng dứt tiếng cười lại thấy đồng cảm xót xa và trìu mến thân thiện. Nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu cả đời luôn giữ ý niệm về nghề cầm bút “ để lại nhân cách, cũng là tác phẩm ”. Và khi ông đã rời xa cõi nhân gian này, đồng nghiệp và công chúng đều nhận ra, ông không chỉ để lại nhân cách mà còn để lại tác phẩm. Chỉ riêng “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ”, đã khẳng định chắc chắn tấm lòng của ông với những người nông dân siêng năng và thua thiệt. Ông bao dung sự yếu ớt của họ, ông cổ vũ sự hăm hở của họ và ông nâng đỡ sự trong sáng của họ. Để tưởng niệm nhà văn – nhà báo Đỗ Bảo Châu, báo Nông Nghiệp Việt Nam xin trình làng lại một số ít trích đoạn đáng nhớ từ thiên truyện dài kỳ “ Nhà quê ra tỉnh diễn nghĩa ”. HỒI THỨ BẢY

“Ê xua” xúp – Một chuyến mua khôn

“Sú vớ nia” quần – Hai lần bán dại

Theo dõi những hồi trước, bạn đọc đã biết : bác Cả Tĩn của tất cả chúng ta vẫn đang bị bác Cả gái quản thúc tại gia, không cho bác được ra tỉnh, dù có một nguyên do chính đáng nào đó. Vậy mà đùng một cái bác Cả gái – rất vui tươi – hủy ngay lệnh cấm vận ( hành ) so với bác Cả giai. Chuyện gì lạ vậy ? Số là sau khi nuôi cua xuất khẩu trúng lớn, bác Cả giai được bầu là lão nông làm VAC giỏi nhất huyện. Và, thật là giật mình đến sửng sốt – bác được đi du lịch thăm quan ở tận quốc tế. Thế mới biết cuộc sống cũng lắm bước ngoặt. Ai hoàn toàn có thể ngờ một lão nông đặc … nhà quê, lại được đi lên tỉnh tận bên Tây ? Người ta còn phản hồi, nếu không có lệnh “ cấm vận ” của bác gái, thì chưa chắc bác Cả giai được đổi đời như vậy. Cũng hoàn toàn có thể ! Mặc dù người Việt của tất cả chúng ta đã “ cầy nát ” mảnh đất Liên Xô ( xin mở ngoặc là hồi bác Cả đi, thì vẫn còn gọi là Liên Xô ) nhưng với bác Cả, thì quả là hoảng sợ vì lần đầu được “ cấy ”. Bác cũng rất lo ngại vì chưa đi Tây khi nào, ngôn từ sự không tương đồng, không biết tính sao.

Thực ra, nỗi lo của bác Cả hơi thừa. Bởi vì bác đi là đi theo đoàn, mà đoàn thì hầu như ai cũng giống bác – nghĩa là cũng “mù chữ Tây” như bác. Với lại giao dịch gì đã có trưởng đoàn. Cần hỏi gì, đã có phiên dịch. Nói chung là chưa gặp trở ngại đáng kể. Và sau những ngày đầu choáng ngợp vì nhà cao tầng, vì ô tô dầy đặc, vì cửa kính cửa gương bóng nhoáng… bác Cả của chúng ta cũng quen dần, thậm chí còn có thể dạo chơi một mình trên đường phố, hoặc rẽ vào một quán giải khát, điểm tâm nào đó. Lắm khi cũng không cần tiếng nói làm gì. Cứ ra hiệu là ai cũng hiểu. Thế mới biết, ngôn ngữ tay vẫn hiện đại hơn cái ngôn ngữ mồm. Điều này, chỉ khi được đi Tây, bác Cả mới hiểu ra. Đúng là “đi một ngày đàng, học một sàng khôn” vậy.

Một lần, quá mải dạo phố, bác Cả không kịp về để ăn bữa trưa. Vốn đã hơi quen, bác liền rẽ vào một cửa hàng siêu thị nhà hàng cạnh đường, đĩnh đạc ngồi vào ghế một cách rất tự tin. Chưa ngồi nóng chỗ, một anh “ bồi ” đã đến bên, nói một tràng dài mà bác chẳng hiểu mô tê. Tuy vậy, bác Cả cũng đoán được rằng anh ta hỏi bác cần món ăn gì. Bác chợt nhớ ra cái tên quen thuộc ai cũng biết, bèn lớn tiếng hô : “ Súp ! ”. Nghe thấy thế, anh “ bồi ” hơi cúi xuống, “ Bờ ra xi bơ ” và đi ngay. Chỉ lát sau, một bát súp đã được bày trước mặt bác Cả. Đang đói ngấu, bác Cả vội xúc một thìa đầy đưa lên miệng. Ối cha mẹ ơi ! Thì ra đó là một món nửa cơm, nửa cháo. Bác Cả đành nhắm mắt nhắm mũi nuốt cho hết. Đúng lúc ấy, ngay bàn bên cạnh, bác Cả thấy một ông Tây đang xơi ngon lành miếng thịt thơm phức. Bác thèm lắm, nhưng không biết tên món đó là gì, bèn cố đợi thời cơ. May sao, ông Tây đã vẫn anh bồi đến và hô “ Ê xua ”, anh bồi hấp tấp vội vàng đi liền, rồi lát sau đã đem đến miếng thịt nữa thơm phưng phức. Bây giờ thì bác Cả đã biết món ấy là gì rồi. Bác bèn vẫy anh bồi đến và dõng dạc hô : “ Ê xua ”. Anh bồi tròn mắt kinh ngạc biến mất. Hai phút sau Open, đặt ngay ngắn trước mặt bác bát súp còn đầy hơn lúc nãy. Bác Cả giật mình, toát mồ hôi. Thì ra, cái tiếng “ Ê xua ” là “ một lần nữa ” chứ không phải tên gọi món thịt nướng nọ. Ấy chính là vụ “ mua khôn ” lần thứ nhất của bác Cả. Lần thứ hai là trước hôm ra về, bác Cả tính mãi không biết mua quà gì. Sau cùng, bác mới nhớ ra thằng “ nối dõi tông đường ” của bác chỉ ao ước cái quần bò mốc diện tết. Kể ra nếu chỉ ở nhà, bác đã cho nó ăn roi rồi. Nhưng đằng này, bác lại đi Tây. Vậy thì … vậy thì … Bác Cả đành cắn rang, đi mua cho cậu ấm cái quần bò. Bác vội vã đi chọn đúng kích cỡ và nhất là đồ Tây đúng thương hiệu. Gớm ! Cái hàng của Tây có khác, cái chỉ khâu mác dán và mùi thơm nó cũng khác hẳn hàng nội. Thôi ! Cũng là để an ủi một chuyến đi Tây ( lắm phần cay cực hơn là sung sướng ) và chiều lòng cậu “ ấm sứt vòi ”. Ấy tui lắm nỗi cay cực, nhưng khi về nhà, bác Cả thật hởi lòng hởi dạ vì gần như cả làng đến chia vui. Trong nhà thì vui nhất là cậu ấm, thứ đến là bác Cả gái. Cậu ấm nhà ta, chả biết nếp tẻ gì, mặc béng ngay cái quần vào và diễn đi khắp xóm. Nào ngờ, đến chiều, thằng bé bỗng chạy về, mặt ỉu xìu xìu. Nó cởi phắt cái quần và ném lên giường : – Con ứ mặc nữa đâu. Chị Hồng con bác Lục bảo đây là quần nội. Chính loại hàng mà nhà máy sản xuất chị ấy sản xuất để xuất khẩu đi Tây … Bác Cả choáng người, cầm cái quần lên soi. Hai cô con gái cũng chạy lên dòm. Tinh mắt, những cô phát hiện ra đúng là hàng Tây “ rởm ” thật. Cái thằng Tây sản xuất tại … Nước Ta. Bác Cả gieo phịch người xuống ghế. Thì nào ai có ngờ. Ai có ngờ bác lại bị mua … khôn lần nữa. Thế thực là :

Đã tưởng một “đòn” thì bớt dại

Ai dè hai “ quả ” vẫn chưa khôn. Muốn biết chuyện bác Cả lên tỉnh lần sau ra sao, xin xem hồi sau sẽ rõ.

LA QUÁN GIÓ