Phát triển du lịch nông thôn: Cần những bước đi thận trọng

Mới chỉ dừng ở quy mô nhỏ và mang tính tự phát

Hội thảo về khuynh hướng và giải pháp phát triển du lịch nông thôn gắn với thiết kế xây dựng nông thôn mới ( NTM ) quy trình tiến độ 2021 – 2025 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ( NN&PTNT ) phối hợp cùng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức triển khai, diễn ra chiều 14/7, ông Nguyễn Minh Tiến – Chánh Văn phòng điều phối Nông thôn mới Trung ương – cho biết, theo thống kê sơ bộ từ báo cáo giải trình của 37 tỉnh, thành phố, có 73 tuyến du lịch có dẫn khách đến những điểm du lịch nông thôn và có 365 điểm du lịch nông thôn. Các mô hình du lịch nông thôn chủ yếu lúc bấy giờ là du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái xanh và du lịch hội đồng.

Du lịch cộng đồng ở Ninh Thuận thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: Công Thử/TTXVN)
Du lịch cộng đồng ở Ninh Thuận thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: Công Thử/TTXVN)

Bên cạnh hiệu quả đạt được, theo ông Nguyễn Minh Tiến, du lịch nông thôn hiện còn nhiều khó khăn vất vả, hạn chế. Số lượng lao động tham gia vào du lịch nông thôn chưa nhiều. Ước tính tại những tỉnh, TP có trung bình khoảng chừng 500 – 1.000 lao động trong nghành du lịch nông thôn. Du lịch nông thôn hiện vẫn đa phần ở quy mô nhỏ, do những doanh nghiệp, hộ mái ấm gia đình, tổ hợp tác cung ứng. Mô hình tổ chức triển khai du lịch nông thôn cũng đa phần mang đặc thù tự phát.

Sản phẩm du lịch nông thôn của nhiều địa phương hiện chưa đặc sắc. Đặc biệt, thị trường khách du lịch nông thôn còn nhiều hạn chế, chủ yếu vẫn là khách trong nước (nội địa) và khách tại chỗ (trong tỉnh, TP). Một số trung tâm du lịch bước đầu có thêm du khách nước ngoài, nhưng số lượng còn ít như: Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Lào Cai, Quảng Ninh…

Do vậy, trong thời hạn tới, để phát triển du lịch nông thôn, cần có chủ trương, chính sách và chủ trương đồng nhất từ Trung ương đến địa phương để phát triển du lịch nông thôn, đặc biệt quan trọng là những chủ trương về quản trị đất đai, hạ tầng, về quản trị du lịch nông thôn, tương hỗ du lịch nông thôn, quản trị lưu trú, link chuỗi giá trị du lịch nông thôn.

Cần bước đi thận trọng

Nhằm góp thêm phần đưa thiết kế xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu và chất lượng, nâng cao hiệu suất cao thực thi Chương trình tiềm năng vương quốc kiến thiết xây dựng nông thôn mới quá trình 2021 – 2025, đồng thời thôi thúc chuyển dời cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính nông thôn theo hướng thương mại dịch vụ, tăng tỷ trọng góp phần của dịch vụ du lịch vào kinh tế tài chính nông thôn, hiện Bộ NN&PTNT và Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đang thiết kế xây dựng dự thảo Đề án “ Phát triển du lịch nông thôn gắn với thiết kế xây dựng nông thôn mới quá trình 2021 – 2025 ”.

Mục tiêu cụ thể của đề án đến năm 2025 là hoàn thành quy hoạch mạng lưới điểm du lịch nông thôn; có ít nhất 200 dịch vụ du lịch cộng đồng và điểm du lịch nông thôn được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó có ít nhất 10% sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn 5 sao. Bên cạnh đó là có ít nhất 50% làng nghề truyền thống tham gia vào chuỗi giá trị du lịch nông thôn…

Du lịch nông thôn là xu thế của thời đại. Nước Ta có điều kiện kèm theo tự nhiên, truyền thống văn hóa truyền thống để phát triển mô hình du lịch này. Do đó, ông Phạm S – Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Lâm Đồng – ý kiến đề nghị, Đề án cần làm rõ những khái niệm, bổ trợ tiêu chuẩn du lịch nông thôn đạt tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời cũng cần làm rõ việc có hay không lưu trú trong du lịch nông thôn. Đại diện Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Quảng Nam cho biết thêm, hiện việc quản trị du lịch thuộc cấp huyện trở lên. Nếu phát triển du lịch nông thôn thì cấp quản trị cần lan rộng ra. Khi du lịch thì hành khách thường thích lưu trú, như vậy việc quy đổi sử dụng đất sẽ đặt ra như thế nào. Bởi vậy, cần xác lập là làm du lịch trong nông thôn chứ không phải nông thôn làm du lịch để tránh những ảnh hưởng tác động sau này. Cùng với đó là có sự quy đổi số trong du lịch nông thôn.

Dẫn câu chuyện thực tế tại tỉnh Lâm Đồng, ông Đoàn Văn Việt – Thứ trưởng Bộ Văn Hóa Thể thao và Du lịch- cho biết, cách đây 2 năm, câu chuyện Khu du lịch canh nông Vườn thượng uyển bay tại TP. Đà Lạt khi đi vào hoạt động, rà soát kiểm tra lại thấy rất nhiều vấn đề đặt ra, nhất là việc chuyển từ đất nông nghiệp sang loại hình khác là vấn đề rất khó giải quyết. Bên cạnh đó, là vấn đề quy hoạch. Trước đây, có quy hoạch của địa phương, của huyện, của tỉnh, quy hoạch của ngành nhưng nay, tất cả được tích hợp chung vào Luật Quy hoạch. Cần tính bài toán này. Quy hoạch du lịch nông thôn cần được các địa phương xác định rõ và tích hợp với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội chung của cả nước.

Cũng theo ông Đoàn Văn Việt, để phát triển du lịch nông thôn bền vững và kiên cố cần những nhìn nhận đơn cử cho từng vùng miền, ví dụ điển hình đồng bằng sông Hồng, miền núi trung du, hay đồng bằng sông Cửu Long bởi mỗi một khu vực lại có lợi thế, đặc thù riêng, nên không hề trộn lẫn và phát triển chung chung. Đồng thời cho rằng nếu kiến thiết xây dựng Đề án riêng cho yếu tố này sẽ khó có cái nhìn tổng thể và toàn diện. ” Chúng ta cần tầm nhìn và những khảo nghiệm chắc như đinh, hoàn toàn có thể là vài năm trở lên, sau đó mới đưa ra những chủ trương thích hợp. Cần đi từng bước một, đi bước nào chắc bước ấy. Yếu tố thận trọng phải được đặt lên số 1, bởi phát triển du lịch nông thôn hiện còn thiếu cơ sở thực tiễn “, ông Đoàn Văn Việt nhấn mạnh vấn đề và cho biết về phía Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ cố gắng nỗ lực bảo vệ nhu yếu, chỉ huy Tổng cục Du lịch và những đơn vị chức năng có tương quan để triển khai xong Đề án, để từ đó trình lên nhà nước. Thực tế mới chỉ có 1 số ít địa phương đã thiết kế xây dựng chính sách, chủ trương riêng cho phát triển du lịch nông thôn. Hiện nay đang có khoảng chừng 365 quy mô du lịch hội đồng, nhưng hầu hết là tự phát. Do đó, ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT – cho biết, cần chăm sóc đến chủ trương cho phát triển du lịch nông thôn. Bên cạnh đó, rất cần chăm sóc đến khoảng trống của du lịch nông thôn. Để tránh việc tận dụng du lịch nông nghiệp đất để chuyển mục tiêu sử dụng đất hay phát triển không đúng mục tiêu, ông Trần Thanh Nam cho rằng yếu tố là làm thế nào phát triển mà quản trị được. Phát triển loại sản phẩm cho du lịch nông thôn, có cần bổ trợ thêm điều gì ? Những yếu tố trên cần liên tục được lấy quan điểm để triển khai xong.

Phát triển du lịch nông thôn cũng cần hướng đến khai thác sự sáng tạo, khác biệt về văn hoá, cảnh quan sinh thái để tạo ra những sản phẩm mới phù hợp với thị trường. Đặc biệt, cần chú trọng khai thác chuỗi giá trị du lịch trên cơ sở liên kết với các ngành nghề, dịch vụ liên quan nhằm cung cấp đa dạng các trải nghiệm, thu hút, tăng chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của du khách trong và ngoài nước…