Phải coi nông nghiệp là một nghề, nông dân được đào tạo, đóng bảo hiểm | Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam

Kinh tế hộ vẫn là lực lượng chính

Tham gia góp ý tại Hội nghị lấy ý kiến góp ý dự thảo các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức mới đây, ý kiến của ông về vai trò của kinh tế hộ rất được quan tâm. Xin ông nói rõ thêm về quan điểm này?

– Trong dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đều đã đề cập đến kinh tế hợp tác, kinh tế tư nhân nhưng chưa đề cập đến kinh tế hộ. Theo tôi, trong bối cảnh có nhiều thay đổi do biến đổi khí hậu, dịch bệnh như hiện nay, vai trò của kinh tế hộ vẫn vô cùng quan trọng.

Mục tiêu của Đảng đặt ra trong dự thảo văn kiện là kinh tế tài chính tăng trưởng nhanh và vững chắc, trong toàn cảnh có nhiều rủi ro đáng tiếc do thiên tai, dịch bệnh như lúc bấy giờ, tăng trưởng nông nghiệp nên hướng đến sự bền vững và kiên cố .
Nhìn vào bức tranh sản xuất nông nghiệp lúc bấy giờ, tất cả chúng ta thuận tiện nhận thấy, lực lượng sản xuất chính vẫn là nông dân, số lượng doanh nghiệp nông nghiệp trực tiếp tham gia sản xuất chưa nhiều, mà hầu hết tham gia ở chuỗi đáp ứng dịch vụ. Câu hỏi đặt ra là, vai trò của hộ nông dân như thế nào trong tình hình mới ?
Theo tôi, trong sản xuất nông nghiệp, vai trò của nông dân rất quan trọng, chiếm vai trò chủ yếu. Ngay cả hợp tác xã tăng trưởng cũng là để tương hỗ kinh tế tài chính hộ tăng trưởng, nói cách khác, kinh tế tài chính hộ là hạt nhân của hợp tác xã .
Hiện nay, kinh tế tài chính hộ chưa được coi là một phần của kinh tế tài chính tư nhân, chính vì thế, trong văn kiện nên dành nội dung nhấn mạnh vấn đề vai trò của kinh tế tài chính hộ, nhất là trong nông nghiệp, bởi nông dân vẫn là lực lượng phần đông .

Hiện nay, chúng ta đang hướng đến sản xuất quy mô lớn, vậy việc phát triển kinh tế hộ có gì mâu thuẫn không, thưa ông?

– Thế giới cũng thừa nhận kinh tế tài chính hộ đóng vai trò chủ yếu, cung ứng 85 % sản lượng lương thực thực phẩm ; Liên Hợp quốc cũng phát động trào lưu ưu tiên những chủ trương thôi thúc kinh tế tài chính hộ trong thập kỷ tới, Nước Ta cũng nên hưởng ứng việc này .
Rất nhiều nước đang muốn học tập kinh nghiệm tay nghề của Nước Ta trong tăng trưởng kinh tế tài chính hộ. Bạn hoàn toàn có thể thấy, trong đợt dịch bệnh Covid-19 vừa mới qua, vai trò của kinh tế tài chính hộ đã được chứng tỏ, kinh tế tài chính hộ đã trở thành nền tảng để bảo vệ tăng trưởng của ngành nông nghiệp .
Tại sao một số ít nước trên quốc tế rơi vào khủng hoảng kinh tế, thiếu lương thực dù họ có thừa đất đai để sản xuất nông nghiệp, một trong những nguyên do là do kinh tế tài chính hộ không được coi trọng, trong khi doanh nghiệp họ sản xuất dựa trên doanh thu là đa phần .
Do vậy, tất cả chúng ta không hề sửa chữa thay thế vai trò, vị trí của kinh tế tài chính hộ trong nông nghiệp bằng doanh nghiệp, không nên lấy đất của nông dân giao cho doanh nghiệp, thay vào đó, nên đi tìm chính sách link hiệu suất cao .

Nông nghiệp phải là một nghề

Nhưng rõ ràng trong giai đoạn mới, định nghĩa về kinh tế hộ cũng phải có những thay đổi cho phù hợp, chứ không thể là quy mô vài mảnh ruộng, đúng không thưa ông?

– Đúng là như vậy, trong bối cảnh thị trường chuyển động trong từng giây phút, biến đổi khí hậu khó lường, rủi ro về dịch bệnh mới, nông nghiệp để phát triển, người nông dân phải được trang bị các kiến thức, công cụ để giảm thiểu những rủi ro ấy.

Kinh tế hộ trong quá trình vừa mới qua có điểm yếu là quy mô quá nhỏ, đất đai manh mún nên khó vận dụng công nghệ tiên tiến, nhưng tất cả chúng ta cũng không hề tập trung chuyên sâu đất đai giao cho doanh nghiệp .
Trong khi đó, với nông dân, đất vẫn là tư liệu sản xuất quan trọng, nên việc tích tụ ruộng đất lớn không hề đơn thuần. Và trong thực tiễn, quy mô sản xuất càng lớn rủi ro đáng tiếc càng nhiều khi bảo hiểm nông nghiệp chưa tăng trưởng .
Để hóa giải những thử thách này, theo tôi nên tăng trưởng những trang trại quy mô trung bình, sau đó tạo ra quy mô lớn bằng cách xây dựng hợp tác xã, trong đó, khâu thị trường sẽ được ưu tiên .
Muốn tham gia hợp tác xã, hộ nông dân phải được chuyên nghiệp hóa, nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu, cung ứng lương thực thực phẩm cho nội tiêu, hộ nông dân phải được chuyên nghiệp hóa, nông nghiệp phải được coi là một nghề như bao nhiêu nghề khác trong xã hội .
Tại sao tôi nói vậy ? Bởi nông nghiệp giờ đây làm không riêng gì để tự cung tự túc tự cấp mà phải từng bước được chuyên nghiệp hóa. Nông dân tham gia sản xuất phải có bảo hiểm, phải được đào tạo và giảng dạy .
Đào tạo nghề ở đây cũng phải biến hóa nội dung, cung ứng nhu yếu mới chứ không đơn thuần là chuyển giao kỹ thuật như từ trước đến nay. Theo đó, cần giảng dạy cho nông dân kỹ năng và kiến thức về bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường tự nhiên, tham gia chuỗi giá trị, thị trường như thế nào ?

Một trong những rào cản khiến nông dân khó ứng dụng công nghệ vào sản xuất là do đất đai manh mún. Theo ông, nên hóa giải điều này như thế nào?

– Theo tôi, nên khuyến khích theo hướng trao đổi quyền sử dụng đất, lúc bấy giờ, nhiều địa phương nông dân vẫn có tâm ý giữ đất, nhưng lại không canh tác, rất tiêu tốn lãng phí, trong khi doanh nghiệp rất muốn có diện tích quy hoạnh đất lớn để góp vốn đầu tư nhưng việc tập trung chuyên sâu rất khó khăn vất vả .
Do vậy, cần có giải pháp trao đổi quyền sử dụng đất, trong khi quyền sở hữu không đổi khác. Nếu thôi thúc việc này sẽ khuyến khích hình thành những trang trại quy mô vừa, phối hợp với tham gia hợp tác xã thì quy mô sản xuất sẽ được cải tổ .

Nếu nông nghiệp được coi là một nghề thì rõ ràng việc thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ cao phải được ưu tiên?

– Đúng là như vậy, nông dân thế hệ mới cần phải hội nhập, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Nhưng theo tôi, việc lựa chọn công nghệ phù hợp quan trọng hơn, bởi nếu không sẽ dễ thất bại. Hiện nay, có nhiều công nghệ được giới thiệu trên thị trường, quan trọng là lựa chọn công nghệ nào phù hợp.

Ngay cả Đài Loan họ cũng chỉ có 20 % diện tích quy hoạnh sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Và đừng nghĩ phải làm nhà kính, nhà lưới mới là công nghệ cao, việc sử dụng những chế phẩm vi sinh, công nghệ sinh học để thôi thúc sản xuất cũng là công nghệ cao rồi .
Hiện nay, nông nghiệp sinh thái xanh đang là quy mô được nhiều địa phương hướng đến. Hiện, Viện Khoa học nông nghiệp Nước Ta cũng đang phối hợp với tỉnh Sơn La thiết kế xây dựng quy mô, với mục tiêu sử dụng hợp lý hóa chất, phân bón, sử dụng nguyên tắc sinh thái xanh để tăng trưởng .

Xin cảm ơn ông!

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn