Khái niệm và đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính

Khái niệm quan hệ pháp luật hành chính

Khái niệm : “ Quan hệ pháp luật hành chính ” là quan hệ xã hội, phát sinh trong quy trình quản lí hành chính nhà nước, được kiểm soát và điều chỉnh bởi những quy phạm pháp luật hành chính giữa những cơ quan, tổ chức triển khai cá thể mang quyền và nghĩa vụ so với nhau theo lao lý của pháp luật hành chính.

Các đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính

Trước hết quan hệ pháp luật hành chính mang những đặc thù chung của những quan hệ pháp lý : Quan hệ pháp luật hành chính là quan hệ xã hội có tính ý chí bởi nó được hình thành và được kiểm soát và điều chỉnh theo ý chí của con người.

Các bên chủ thể khu tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính có các quyền và nghĩa vụ pháp lí được nhà nước quy định hoặc thừa nhận và bảo đảm thực hiện.

Quan hệ pháp luật hành chính còn có những đặc thù riêng : QHPLHC hoàn toàn có thể phát sinh theo nhu yếu hợp pháp của chủ thể quản trị hay đối tượng người dùng quản trị hành chính nhà nước. Việc kiểm soát và điều chỉnh pháp lý so với những QHQLHCNN không chỉ nhằm mục đích mục tiêu bảo vệ quyền lợi của nhà nước, mà còn ảnh hưởng tác động tới quyền lợi và nghĩa vụ nhiều mặt của những cơ quan, tổ chức triển khai, cá thể trong xã hội. Thẩm quyền QLHCNN chỉ hoàn toàn có thể triển khai nếu có sự tham gia tích cực từ phía đối tượng người tiêu dùng quản trị. Ngược lại, nhiều quyền lợi và nghĩa vụ của đối tượng người dùng QLHCNN chỉ hoàn toàn có thể được bảo vệ nếu có sự tương hỗ tích cực của những chủ thể quản lí bằng hành vi pháp lí đơn cử Ví dụ : Quan hệ hành chính này sinh từ nhu yếu của đối tượng người tiêu dùng quản lí : Một công ty thực thi đăng kí giấy phép kinh doanh thương mại. Quan hệ hành chính phát sinh từ nhu yếu của chủ thể quản lí : Bộ Nội vụ triển khai quản lí nhân sự của mình, cắt giảm biên chế để giảm đi sự cồng kềnh của cỗ máy nhà nước. Nội dung của QHPLHC là những quyền và nghĩa vụ pháp lí hành chính của những bên tham gia quan hệ đó. Các bên tham gia hoàn toàn có thể là CQNN, tổ chức triển khai hay cá thể ; hoàn toàn có thể nhân danh NN, vì quyền lợi NN hoặc nhân danh chính mình nhưng họ đều triển khai quyền và nghĩa vụ do QPPLHC lao lý. Việc lao lý quyền và nghĩa vụ này là thiết yếu so với việc xác lập và duy trì trật tự QLHCNN. Ví dụ : Khi một công ty đăng kí kinh doanh thương mại, công ty đó sẽ tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính. Công ty đó sẽ có quyền và nghĩa vụ nhất định, ngược lại Nhà nước cũng có quyền và nghãi vụ nhất định để bảo vệ cho công ty đó đăng kí kinh doanh thương mại được và hoạt động giải trí. Một bên tham gia QHPLHC phải được sử dụng quyền lực tối cao nhà nước. Các chủ thể trong QHPLHC gồm có chủ thể đặc biệt quan trọng ( những cơ quan, tổ chức triển khai, cá thể được nhân danh và sử dụng QLNN trong quan hệ ấy ) và chủ thể thường ( là đối tượng người tiêu dùng quản lí-không được sử dụng QLNN và có nghĩa vụ phục tùng việc sử dụng QLNN của những chủ thể quản lí ). Vì vậy, hoàn toàn có thể đánh giá và nhận định, QHPLHC không hề phát sinh và sống sót nếu thiếu chủ thể đặc biệt quan trọng. Ví dụ : Khi xử phạt vi phạm giao thông vận tải, công án chính là bên được sử dụng quyền lực tối cao nhà nước. Trong một QHPLHC thì quyền của bên này tương ứng với nghĩa vụ của bên kia và ngược lại. QHPLHC là quan hệ “ quyền lực-phục tùng ”, bất bình đẳng về ý chí giữa những bên tham gia. Tuy nhiên, không có nghĩa là trong QHPLHC, chủ thể đặc biệt quan trọng chỉ có quyền và chủ thể thường chỉ có nghĩa vụ : Việc thực thi thẩm quyền của chủ thể đặc biệt quan trọng vừa là quyền vừa là nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ thể này. Bên cạnh đó, chủ thể thường tuy có nghĩa vụ chấp hành mệnh lệnh tuy nhiên cũng có những quyền nhất định ( xuất phát từ yếu cầu bảo vệ tính khách quan, đúng pháp lý của hành vi QLHCNN hoặc bảo vệ quyền và quyền lợi hợp pháp của họ ). VD : quyền nhu yếu, đề xuất, khiếu nại, tố cáo, … Việc triển khai thẩm quyền của chủ thể đặc biệt quan trọng chỉ có hiệu lực thực thi hiện hành khi nó làm phát sinh nghĩa vụ chấp hành của chủ thể thường. Mặt khác, việc thực thi quyền của chủ thể thường trong QHPLHC chỉ có ý nghĩa thực sự nếu nó làm phát sinh nghĩa vụ và trách nhiệm đảm nhiệm, xem xét xử lý của chủ thể đặc biệt quan trọng. VD : Công dân có quyền khiếu nại nhưng nếu việc thực thi quyền khiếu nại đó của công dân không làm phát sinh nghĩa vụ và trách nhiệm đảm nhiệm, xem xét, xử lý của người có thẩm quyền xử lý khiếu nại thì việc khiếu nại đó chỉ mang tính hình thức, không có giá trị pháp lí. Phần lớn tranh chấp phát sinh trong QHPLHC được xử lý theo thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, do đặc thù và nhu yếu xử lý 1 số ít tranh chấp phát sinh trong QHPLHC mà việc xử lý chúng hoàn toàn có thể thực thi bằng những phối hợp thủ tục hành chính với thủ tục tố tụng. Ví dụ : Khi cơ quan nhà nước xử lý chưa thỏa đáng khiếu nại của công dân dẫn đến tranh chấp, việc xử lý tranh chấp này cũng được triển khai theo thủ tục hành chính …. Bên tham gia QHPLHC ( cả chủ thể đặc biệt quan trọng và chủ thể thường ) vi phạm nhu yếu của PLHC thì phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí trước NN. Ví dụ : Công dân vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông vận tải, những cơ quan nhà nước sử dụng chưa đúng thẩm quyền để xử lý tố cáo, khiếu nại gây thiệt hại cho người dân … đều phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí trước nhà nươc. Các quan hệ pháp luật hành chính có những đặc thù riêng đó vì :

Chủ thể đặc biệt tham gia vào QHPLHC trên cơ sở QLNN nên phải chịu trách nhiệm trước NN khi sử sụng quyền lực ấy.

Chủ thể thường thực thi quyền và nghĩa vụ của mình trước bên đại diện thay mặt cho NN, do đó phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trước NN về tính hợp pháp của hành vi do mình triển khai trong quan hệ này. Những vi phạm trên đều xâm hại đến trật tự QLHCNN. Do đó, bên vi phạm phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí trước Nhà nước về hành vi vi phạm của mình. Tuy nhiên không phải trong mọi trường hợp chủ thể vi phạm nhu yếu của pháp luật hành chính đều phải chịu cùng một loại nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí trước NN. Mà tùy thuộc vào việc hành vi trái PLHC cấu thành loại vi phạm pháp lý nào mà NN sẽ truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự, hành chính, kỉ luật so với người vi phạm, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Khái niệm và đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính Bài viết cùng chủ đề : Phân biệt quyết định hành động hành chính với văn bản là nguồn của luật hành chính Phân loại cơ quan hành chính nhà nước

Trên đây là tư vấn của luatthanhmai về chủ đề Khái niệm và đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính. Nếu có thắc mắc hay vấn đề cần được tư vấn vui lòng liên hệ email: [email protected] để được luật sư tư vấn hỗ trợ

5

/

5 ( 2 bầu chọn )