Xây dựng môi trường văn hóa gia đình với việc hình thành, phát triển nhân cách của con người
 |
1. Sau 30 năm thay đổi, cùng với những thành tựu khá rõ nét về cơ sở vật chất kỹ thuật của xã hội, về thu nhập trung bình đầu người … tất cả chúng ta đang phải đối lập với rất nhiều thử thách, đặc biệt quan trọng là sự xuống cấp trầm trọng, sự suy thoái và khủng hoảng về thiên nhiên và môi trường tự nhiên và môi trường tự nhiên văn hóa. Đây là một yếu tố lớn, bức xúc, tạo ra sự chăm sóc, lo ngại chung của toàn xã hội, từ những nhà chỉ huy quản trị cho đến những người dân thường. Câu hỏi được đặt ra là nếu không có sự xuống cấp trầm trọng về đạo đức, về văn hóa như lúc bấy giờ thì sự tụt hậu về hiệu suất lao động, về thu nhập của người lao động, so với những nước láng giềng có diễn ra không ? Và có phải sự xuống cấp trầm trọng về đạo đức, về văn hóa đang tạo nên sự không an tâm, thậm chí còn lo ngại trong toàn xã hội hay không ? Khi sự thương mến, kính trọng lẫn nhau giữa con người với con người suy yếu đi, thì sợi dây kết nối con người với con người sẽ bị lơi lỏng, con người sẽ dễ trở thành ốc đảo, đơn độc và yếu ớt. Cha ông ta từ lâu đã dạy : “ Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao ”. Nhưng để làm được điều đó, thì việc làm tiên phong là phải có tình yêu dấu giữa con người với con người với niềm tin : “ Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn ”. Phải xuất phát từ tình hình trong thực tiễn đó để thấy rằng trong toàn cảnh xã hội lúc bấy giờ, việc chăm sóc thiết kế xây dựng và tăng trưởng văn hóa, con người phải trở thành trách nhiệm TT của hàng loạt những hoạt động giải trí xã hội, từ kinh tế tài chính, chính trị, xã hội, bảo mật an ninh, quốc phòng, v.v… Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI về “ Xây dựng và tăng trưởng văn hóa, con người Nước Ta phân phối nhu yếu tăng trưởng vững chắc quốc gia ” sinh ra trong toàn cảnh đó.
Chúng ta biết rằng, nói văn hóa là nói tới con người, vì con người sáng tạo ra văn hóa, và cũng chính văn hóa tạo ra con người. Nói cách khác, không có con người thì không có văn hóa, và không có văn hóa thì cũng không có con người. Văn hóa với con người gắn chặt với nhau một cách mật thiết như hai trang của một tờ giấy. Người ta không thể tách một trang ra khỏi tờ giấy, vì hành động đó sẽ xé rách cả tờ giấy. Đối với văn hóa và con người cũng vậy. Tách con người ra khỏi văn hóa thì sẽ hủy diệt văn hóa, tách văn hóa ra khỏi con người thì sẽ hủy diệt con người. Vai trò của môi trường văn hóa đối với việc hình thành và phát triển nhân cách con người được hình thành từ đó.
Bạn đang đọc: Xây dựng môi trường văn hóa gia đình với việc hình thành, phát triển nhân cách của con người
Ai đó đã từng nói và nói rất đúng rằng : một con hổ sinh ra đã là con hổ, nhưng một con người sinh ra chưa hẳn đã là một con người. Vì sao ? Con hổ lúc mới sinh ra đã biết ăn thịt sống. Ăn thịt sống là tín hiệu của những loài muông thú. Nhưng một con người sinh ra mà không được giáo dục bằng những giá trị văn hóa mà xã hội đã phát minh sáng tạo và tích góp được thì làm thế nào con người có nhân tính, có tình thương, biết tự hào và xấu hổ, biết những việc nên làm và nên tránh. Nói cách khác, một con người mà không có tính người, không có lương tâm, thì có nên gọi là con người không ? Chắc chắn là không. Chính thế cho nên, không hề tách rời con người với thiên nhiên và môi trường văn hóa. Vậy môi trường tự nhiên văn hóa là gì ? Cuộc sống con người không hề tách rời khỏi thiên nhiên và môi trường, đó là chân lý ai cũng hiểu. Ngoài nhu yếu về thực phẩm để nuôi sống khung hình, con người cần có không khí và nước để duy trì sự sống sót và tăng trưởng. Về phương diện đó, nhu yếu sống của con người không khác mấy so với nhu yếu sống sót của những động vật hoang dã, cố nhiên phương pháp sử dụng thì hoàn toàn có thể khác nhau. Tất cả những thứ đó ta gọi là môi trường tự nhiên tự nhiên, môi trường sinh thái. Việc xâm hại, làm ô nhiễm thiên nhiên và môi trường tự nhiên đó hoàn toàn có thể gây nên những tác nhân rình rập đe dọa đời sống vật chất của con người. Nhưng khác với con vật, ngoài môi trường tự nhiên tự nhiên để bảo vệ sự sống sót vật chất, con người còn cần đến thiên nhiên và môi trường văn hóa để thực sự trở thành con người viết hoa … Đây là tín hiệu lớn để phân biệt đời sống con người với đời sống con vật. Nói thiên nhiên và môi trường văn hóa là nói đến một khái niệm to lớn, hoặc trên khoanh vùng phạm vi toàn thế giới, hoặc khoanh vùng phạm vi vương quốc, những vùng miền, những địa phương ( gồm có làng xã, thành phố, v.v.. ) và sau cuối là gia đình. Tùy độ trưởng thành của mỗi con người mà những thiên nhiên và môi trường văn hóa tác động ảnh hưởng trực tiếp tới mỗi con người. Nhưng so với bất kỳ ai, thì gia đình vẫn là thiên nhiên và môi trường văn hóa tiên phong để mỗi con người đảm nhiệm những giá trị văn hóa của dân tộc bản địa, của địa phương mình. Có thể coi gia đình là một xã hội thu nhỏ, nơi mỗi người lần tiên phong tiếp xúc với nhiều “ người khác ”, học hỏi cách tiếp xúc với “ người khác ” và đó cũng là nơi mỗi con người được học những bài học kinh nghiệm tiên phong để biết làm người. Đây là yếu tố có ý nghĩa xã hội cực kỳ quan trọng, mà trong dòng chảy liên tục của đời sống, thường tất cả chúng ta ít có điều kiện kèm theo dừng lại để tâm lý. Có phải từ lúc mỗi tất cả chúng ta được sinh ra trên toàn cầu này, thì cùng với dòng sữa tươi của mẹ nuôi khung hình ta lớn lên từng ngày, tất cả chúng ta còn được lớn lên với tiếng ru ngọt ngào của mẹ, sự âu yếm nghênh đón của những thành viên trong gia đình, của bạn bè họ hàng, làng xóm hay không. Tất cả những điều đó đều là giá trị văn hóa, cứ thấm sâu dần vào tâm hồn tất cả chúng ta, làm xanh tươi tâm hồn trẻ thơ, và đó là những ký ức sâu thẳm trong đời sống niềm tin của mỗi người. Tuổi thơ chưa có điều kiện kèm theo để nhận thức ra những giá trị đó, nhưng càng trưởng thành, những giá trị đó càng trở thành giá đỡ vững chãi để tất cả chúng ta bước vào đời, và là đôi cánh để nâng bước ta đi. Thông qua đời sống của xã hội thu nhỏ trong gia đình, tất cả chúng ta học được từ ông bà, cha mẹ anh chị em tình thương yêu, kính trọng lẫn nhau, sự nhường nhịn san sẻ cho nhau, biết lo ngại cho nhau. Đó là những cơ sở tiên phong để con người nhận ra đạo lý làm người – đặc biệt quan trọng là lối sống tình nghĩa như Bác Hồ thường dạy. Từ thời xưa, những gia đình Nước Ta thường hay nói đến gia phong ( nếp nhà ). Nói nếp nhà là nói đến những truyền thống tốt đẹp mà cha ông ta đã thiết kế xây dựng nên. Gia phong đó nhiều khi không phụ thuộc vào vào sự giàu nghèo, mà tùy thuộc vào truyền thống văn hóa của gia đình, nên cha ông ta thường dạy “ đói cho sạch, rách nát cho thơm ”. Sự hình thành và thông dụng của văn hóa gia đình, mà đỉnh điểm là gia phong thực ra cũng không trọn vẹn là yếu tố có tính tự phát. Trái lại, đó cũng là tác dụng của sự tăng trưởng của văn hóa dân tộc bản địa kể từ khi nước ta thực sự là một vương quốc tự chủ. Theo sử sách ghi lại, những thời kỳ phong kiến thịnh trị trước đây, với sự Open những bậc vua anh minh, nhà nước đã rất chăm sóc cho sự tăng trưởng của văn hóa gia đình, vì cấu trúc vững chắc của văn hóa Nước Ta là Nhà – Làng – Nước. Cuộc sống của những gia đình có không thay đổi thì làng mới bình yên và quốc gia mới thịnh vượng. Nhờ cấu trúc đó, trong trường kỳ lịch sử dân tộc của quốc gia hàng ngàn năm qua, có những lúc quốc gia bị xâm lăng, thậm chí còn là bị đô hộ, nhưng nhờ đời sống của những làng và những gia đình vẫn không thay đổi, nên quốc gia đã vượt qua sự suy yếu. Hơn thế nữa, nhờ sự không thay đổi của những gia đình và làng mạc nên những giá trị của văn hóa dân tộc bản địa vẫn được lưu giữ, được bồi đắp và trở thành động lực cho sự trỗi dậy của quốc gia. Điều đó cắt nghĩa vì sao vua Lê Thánh Tông, một vị vua anh minh thời Lê cách tất cả chúng ta hơn 500 năm đã rất chăm sóc đến việc kiến thiết xây dựng thuần phong mỹ tục cho quốc gia. Nhà vua đã soạn ra 24 điều giáo huấn để dạy cho mọi người, trong đó có những điều đến nay vẫn còn giá trị : 1. Cha mẹ dạy con phải có phép tắc, trai gái đều có nghề nghiệp, không được rượu chè cờ bạc. 2. Người gia trưởng phải tự mình giữ lễ phép để cả nhà bắt chước, nếu con em của mình làm càn thì bắt tội gia trưởng. 3. Vợ chồng cần kiệm làm ăn, ơn nghĩa toàn vẹn. 4. Các xã, thôn phải chọn một vài người già cả, đạo đức làm trưởng, những ngày thư thả đem dân ra đình, tuyên giảng những lời cáo dụ, để khiến dân bắt chước làm điều thiện, thành ra mỹ tục. Kể từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dù bận trăm công ngàn việc, Bác Hồ vẫn đặc biệt quan trọng chăm sóc đến nghành văn hóa – nghành thiết kế xây dựng và tăng trưởng con người, nhất là thế hệ trẻ. Người nhu yếu phải liên tục tích hợp gia đình, nhà trường và xã hội, để huấn luyện và đào tạo một thế hệ công dân mới, mở màn từ thiếu niên, nhi đồng. Năm 1961, trò chuyện với đồng bào và cán bộ tỉnh Bắc Giang, Bác khuyên “ những cháu nhi đồng thi đua triển khai 5 tốt, tức là đoàn kết tốt, học tập tốt, kỷ luật tốt, vệ sinh tốt, lao động tốt. Về lao động, ví dụ những cháu nên chăn trâu bò cho béo khỏe, tham gia trồng cây và bảo vệ cây cho tốt ” 1. Như vậy, theo Bác, thiết kế xây dựng văn hóa gia đình không hề tách rời việc hình thành những công dân tốt. Vậy kiến thiết xây dựng văn hóa gia đình là gì ? Ngày xưa, trong chính sách cũ, những gia đình, làng xóm đều sống một cách khác biệt, theo kiểu “ đèn nhà ai rạng nhà ấy ”. Vì vậy, việc thiết kế xây dựng văn hóa gia đình chỉ bó hẹp trong khoanh vùng phạm vi những thành viên gia đình, cũng như với những nghĩa vụ và trách nhiệm nghĩa vụ và trách nhiệm trong gia đình. Bước sang thời kỳ lịch sử dân tộc mới, những mối quan hệ xã hội được rộng mở, khái niệm gia đình cũng được lan rộng ra. Bác Hồ là người tiên phong chứng minh và khẳng định yếu tố này. Trong “ Bài nói tại Đại hội liên hoan phụ nữ “ năm tốt ”, Người nói : “ Điều thứ năm trong trào lưu “ năm tốt ” là “ thiết kế xây dựng gia đình ”, nuôi dạy con cháu tốt. Điều này cũng đúng, nhưng cần lý giải thêm. Gia đình có nghĩa cũ và nghĩa mới, nghĩa hẹp và nghĩa rộng. “ Gia ” là nhà, “ đình ” là sân. Theo nghĩa cũ thì gia đình chỉ giới hạn hẹp hòi trong một cái nhà, cái sân. Nghĩa là chỉ lo cha mẹ, vợ con trong nhà mình ấm no yên ổn, ngoài những ai nghèo khó mặc ai. Như thế là ích kỷ, không tốt. Theo nghĩa mới thì gia đình thoáng đãng hơn, tốt đẹp hơn. Ví dụ những người cùng lao động trong một xí nghiệp sản xuất, trong một cơ quan đều phải đoàn kết và yêu dấu nhau như bạn bè trong một gia đình, vì “ đã là đại gia đình thì sự săn sóc dạy dỗ không chỉ nhằm mục đích làm cho con cháu mình khỏe và ngoan, mà phải cố gắng nỗ lực trợ giúp cho toàn bộ những cháu đều ngoan và khỏe ” ( 2 ).
Như vậy đối với Hồ Chí Minh, vấn đề văn hóa gia đình trực tiếp liên quan đến việc giáo dục thế hệ trẻ – những thiếu niên nhi đồng, để họ trở thành những công dân tốt sau này. Để văn hóa gia đình thực sự trở nên vững chắc và phát huy kết quả to lớn thì phải hiểu gia đình không chỉ theo nghĩa hẹp, mà còn phải hiểu theo nghĩa rộng; Có nghĩa là văn hóa gia đình không chỉ thu hẹp trong từng gia đình nhỏ lẻ. Người làm ông bà, làm cha mẹ không chỉ có trách nhiệm làm cho con cháu mình khỏe và ngoan, mà còn phải cố gắng giúp đỡ cho tất cả các con cháu. Làm được như vậy, thì theo Bác, trẻ em không chỉ ngoan lúc ở nhà, mà con ngoan khi ngoài xã hội. Tình thương yêu, chăm sóc lẫn nhau mà trẻ em học được trong gia đình, sẽ được thể hiện ra ngoài xã hội. Điều này cực kỳ quan trọng trong tình hình hiện nay, khi nhu cầu giao tiếp ngoài xã hội của thế hệ trẻ ngày càng tăng.
2. Trong vài thập niên gần đây, khi tất cả chúng ta tiến sâu vào kinh tế thị trường và toàn thế giới hóa, thì nền văn hóa và con người cũng có nhiều biến hóa. Không thể không nói đến tính tích cực năng động, sự lan rộng ra tầm hiểu biết của mọi người mà nền kinh tế thị trường và toàn thế giới hóa mang tới. Tuy vậy, vẫn phải thừa nhận rằng nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, đặc biệt quan trọng công nghệ thông tin viễn thông, đã tạo ra rất nhiều khó khăn vất vả và thử thách trong việc thiết kế xây dựng và tăng trưởng văn hóa, con người. Tình hình đang diễn ra là sự suy thoái và khủng hoảng về tư tưởng, đạo đức, lối sống ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt quan trọng trong thế hệ trẻ. Số trẻ nhỏ phạm tội ngày càng tăng, trong đó có những tội phạm nghiêm trọng. Ngày xưa ta thường nói : trẻ nhỏ không biết nói dối, nhưng ngày này có không ít trẻ nhỏ liên tục nói dối cha mẹ, thầy cô. Nạn đấm đá bạo lực học đường đang báo động, tương quan trực tiếp tới sự xuống cấp trầm trọng về môi trường tự nhiên văn hóa, trong đó có thiên nhiên và môi trường văn hóa gia đình. Có hàng loạt câu hỏi có tương quan đến hiện tượng kỳ lạ đó cần được đặt ra và cần có lời giải đáp. Có phải một bộ phận dân cư, do kinh tế tài chính khó khăn vất vả, đã không có điều kiện kèm theo chăm nom và giáo dục con cháu không ? Có phải một bộ phận phong phú đang ra sức nuông chiều con cháu không ? Có phải một bộ phận ông bà, cha mẹ đang thiếu những hiểu biết thiết yếu trong việc nuôi dạy con cháu hay không ? Về phương diện quản trị nhà nước, ngoài chủ trương thiết kế xây dựng khu dân cư văn hóa, gia đình văn hóa, tất cả chúng ta đã có những chế tài đơn cử, thiết thực để kiến thiết xây dựng văn hóa gia đình chưa ? Tất nhiên, để vấn đáp một cách có sức thuyết phục những câu hỏi đó, cần thực thi những cuộc tìm hiểu xã hội học trên khoanh vùng phạm vi từng địa phương, từng vùng miền. Theo cảm nhận chủ quan, tôi nghĩ rằng sự xuống cấp trầm trọng về văn hóa gia đình lúc bấy giờ đang là hiện tượng kỳ lạ phổ cập trên mọi vùng miền của quốc gia. Và nguyên do đều tương quan đến những yếu tố mà những câu hỏi trên đã đặt ra. Ai cũng biết, muốn sống thì con người cần có cái để ăn. Khi con người đói lả thì cũng khó mà nói đến sự tăng trưởng những nhu yếu về hiểu biết, về tình thương, về niềm tin nghĩa vụ và trách nhiệm. Bác Hồ từng nói “ dân dĩ thực vi tiên ” ( dân coi có cái ăn là việc tiên phong ), thế cho nên từ sau cách mạng Tháng Tám thành công xuất sắc, Bác Hồ phát động trào lưu toàn dân tăng gia sản xuất và thực hành thực tế tiết kiệm ngân sách và chi phí. Mấy chục năm qua, Đảng ta chủ trương và thực thi công cuộc xóa đói giảm nghèo. Nói vậy để thấy rằng ở toàn bộ những vùng, miền, đặc biệt quan trọng ở những vùng khó khăn vất vả, cần ra sức tăng trưởng kinh tế tài chính gia đình. Các gia đình có điều kiện kèm theo no ấm, thì việc thiết kế xây dựng văn hóa gia đình chắc như đinh sẽ có thuận tiện. Nhưng kinh tế tài chính, xét ra chỉ là điều kiện kèm theo ; kinh tế tài chính không phải là tiềm năng, do tại con người làm ra của cải, chứ của cải không làm ra con người, do đó, Đảng ta đã xác lập : con người phải là động lực, tiềm năng của sự tăng trưởng kinh tế tài chính. Như vậy, để tìm ra động lực cho sự tăng trưởng kinh tế tài chính, để mọi người dân đều được ấm no, thì phải đặc biệt quan trọng chăm sóc đến sự tăng trưởng con người. Bác Hồ nói : “ Vì quyền lợi mười năm thì phải trồng cây, vì quyền lợi trăm năm thì phải trồng người ”. Nói trồng người là nói đến giáo dục, rèn luyện con người, phát huy và tăng trưởng ở con người những năng lượng về hiểu biết, về tình thương và niềm tin nghĩa vụ và trách nhiệm, là tạo nên sự đồng cảm, niềm tin hợp tác giữa con người với con người. Trồng người cũng có nghĩa vô hiệu khỏi con người những thói hư tật xấu, những vi rút làm hủy hoại nhân cách con người. Đây là sự nghiệp cực kỳ khó khăn vất vả, lâu dài hơn, gian nan. Trong một bài thơ viết lúc bị nhốt trong nhà tù Quốc dân đảng Trung Quốc, Bác viết : “ Ngủ thì ai cũng như lương thiện Tỉnh dậy, phân ra kẻ dữ hiền Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên ”. Bác cũng thường nhắc, trong mỗi người đều có phần thiện, phần ác ; gặp thiên nhiên và môi trường thuận tiện, tốt đẹp, thì cái thiện tăng trưởng ; gặp thiên nhiên và môi trường xấu, thì cái ác sẽ nổi lên. Môi trường mà Bác nói ở đây là thiên nhiên và môi trường văn hóa. Đối với thế hệ trẻ, đặc biệt quan trọng là trẻ nhỏ, thì môi trường tự nhiên văn hóa thân thiện nhất và thiết thân nhất là thiên nhiên và môi trường văn hóa gia đình. Nói môi trường tự nhiên văn hóa gia đình là nói đến nơi lưu giữ, thông dụng, truyền đạt những giá trị văn hóa mà dân tộc bản địa và quả đât đã phát minh sáng tạo ra. Những người làm trách nhiệm lưu giữ và truyền đạt những giá trị văn hóa đó là những thành viên trong gia đình. Những người được đảm nhiệm những giá trị văn hóa đó chính là những con cháu trong gia đình, trải qua sự truyền dạy trực tiếp của ông bà, cha mẹ. Hình thức truyền dạy những giá trị văn hóa trong gia đình cũng rất phong phú, đa dạng chủng loại. Thông thường là tiếng ru của người mẹ đưa con vào giấc ngủ thần tiên, và chỉ trải qua tiếng ru, trẻ mới dễ đi vào giấc ngủ. Điều kỳ diệu là đằng sau những âm thanh ngưng trệ lại chứa đựng một bài học kinh nghiệm làm người. Có thể khi còn bé, đứa con chưa hiểu nội dung của tiếng ru, nhưng rồi càng lớn lên, với việc tích góp những kinh nghiệm tay nghề sống trên đường đời, âm thanh tiếng ru, ý nghĩa lời ru càng in đậm trong tâm lý mỗi người. Trong nhiều trường hợp, tiếng ru của người mẹ từ rất lâu rồi lại hiện về và chắp cánh cho ta vững bước trên cuộc sống này. Năm 1929, khi về hoạt động giải trí ở Thailand, nghe tiếng ru con của người mẹ Việt Kiều, Bác Hồ xúc động thốt lên : “ Xa nhà đã mấy mươi niên Đêm qua nghe tiếng mẹ hiền ru con ”. Ngoài tiếng ru của người mẹ, tuổi ấu thơ của mỗi người còn được nuôi dưỡng bởi những câu truyện cổ tích, thần thoại cổ xưa, cả những câu truyện về lịch sử vẻ vang, những bài dân ca, cùng những lời chỉ bảo ban truyền dạy về cách ứng xử so với mọi người … Cứ thế, cùng với năm tháng, tâm hồn, trí tuệ của mỗi người cũng được vun xới, đơm hoa và tác dụng.
Bên cạnh việc tiếp nhận những giá trị văn hóa do ông bà, cha mẹ truyền dạy, tuổi thơ của mỗi người còn được giáo dục bởi những cảm nhận trực tiếp từ những cử chỉ, hành vi và cách ứng xử của người lớn trong gia đình. Đây là điều mà người lớn thường ít khi quan tâm; nhưng khi dân ta đúc kết “cha nào con nấy”, “con nhà tông không giống lông cũng giống cánh”, thì điều đó không chỉ nói đến các gien di truyền nòi giống, mà còn nhắc nhở mỗi người, đặc biệt người lớn trong gia đình phải có ý thức gương mẫu trước mặt con cái. Cách cư xử hòa thuận, biết kính trên nhường dưới, biết tôn trọng nhau, quan tâm lẫn nhau… sẽ tạo nên tấm gương sáng cho con cái noi theo. Tính hung hãn, thích bạo lực, thiếu trung thực, ích kỷ, v.v.. thường nảy sinh trong số thanh thiếu niên mà tuổi thơ không được may mắn sống trong một môi trường văn hóa lành mạnh. Môi trường văn hóa không lành mạnh nói ở đây bao hàm nhiều nghĩa, kể cả việc nuông chiều con cháu quá đáng.
Trong hoạt động giải trí văn hóa nói chung và trong kiến thiết xây dựng thiên nhiên và môi trường văn hóa gia đình nói riêng, việc thống nhất giữa lời nói và việc làm là cực kỳ quan trọng. Lời nói chỉ mới ảnh hưởng tác động đến nhận thức, nhưng chỉ với những hành vi, những việc làm mới thực sự tác động ảnh hưởng đến trái tim. Để giáo dục trẻ con trong gia đình sống có văn hóa, có nhân cách, cha mẹ không chỉ phải làm gương, mà còn phải chăm sóc liên tục đến những hành vi, đến những quan hệ xã hội của con cháu. Đây là điều rất khó, nhưng lại cực kỳ quan trọng để giáo dục thế hệ trẻ. Những hành vi sai lầm của trẻ nhỏ nếu không được uốn nắn phê phán kịp thời, thì dễ trở thành thói quen vì khi đã thành thói quen thì rất khó biến hóa. Người ta thường nói : “ Gieo hành vi thì gặt thói quen. Gieo thói quen thì gặt tính cách ”. Như vậy, nói môi trường tự nhiên văn hóa gia đình là nói tới một bộ phận trong môi trường tự nhiên văn hóa của xã hội. Nó là bộ phận, là thành tố của môi trường tự nhiên văn hóa chung, vì thế những giá trị văn hóa được lưu giữ, được phổ cập ở đây cũng phải mang ý nghĩa phổ quát của xã hội, nghĩa là phải hướng tới chân, thiện, mỹ. Trong tình hình lúc bấy giờ, việc thiết kế xây dựng môi trường tự nhiên văn hóa gia đình cần gắn với nội dung đặc thù của nền văn hóa Nước Ta tiên tiến và phát triển, đậm đà truyền thống dân tộc bản địa. Các gia đình, đặc biệt quan trọng ở nông thôn, ở vùng xa, thường có điều kiện kèm theo lưu giữ những giá trị của lịch sử vẻ vang, ví dụ những liên hoan, những phong tục tập quán, cách phục trang, v.v.. Đó là điều kiện kèm theo rất tốt để bảo vệ truyền thống dân tộc bản địa, nhưng cũng phải thấy rằng trong những truyền thống đó, có cái đã lỗi thời, không thích hợp với sự văn minh văn minh của thời đại. Ví dụ, có những tập tục quá rườm rà, gây tốn kém về tiền của, về thời hạn … thì cần lược bỏ đi, đặc biệt quan trọng trong những đám hiếu, hỉ. Có những tục lệ mang nặng đặc thù mê tín dị đoan dị đoan, những thói quen mất vệ sinh như nuôi trâu, bò, lợn gà dưới nhà sàn, v.v.. thì cần phải dứt bỏ. Việc sử dụng những phương tiện đi lại thông tin tiếp thị quảng cáo cũng tạo điều kiện kèm theo để góp thêm phần giáo dục tình cảm, tâm hồn và sự hiểu biết cho thế hệ con cháu trong gia đình. Đây là thuận tiện to lớn mà vài chục năm về trước không thể nào có được. Tuy vậy, việc ngăn ngừa mặt xấu đi của thông tin tiếp thị quảng cáo cũng đang là yếu tố bức xúc mà cả xã hội đã lên tiếng. Không ít trẻ nhỏ đang bị hấp dẫn vào những game show đấm đá bạo lực, những quan hệ xã hội ảo trên mạng. Nhiều thông tin xấu Viral trên mạng cũng chuẩn bị sẵn sàng đầu độc đầu óc trẻ thơ. Ngoài ra, sự suy thoái và khủng hoảng về đạo đức, lối sống trong một bộ phận xã hội, trong đó có cả cán bộ, đảng viên, cũng làm suy giảm niềm tin của một bộ phận thanh thiếu niên vào tương lai, mà khi đánh mất niềm tin, thì con người sẽ dễ rơi vào sự khủng hoảng cục bộ về niềm tin. Sự nghiệp “ thiết kế xây dựng và tăng trưởng văn hóa, con người Nước Ta phân phối nhu yếu tăng trưởng bền vững và kiên cố quốc gia ” mà Nghị quyết Trung ương 9 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI nêu ra, đang đặt trách nhiệm kiến thiết xây dựng môi trường tự nhiên văn hóa, trọng tâm là kiến thiết xây dựng văn hóa gia đình, vào vị trí cực kỳ quan trọng chính là vì lẽ đó. /.
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
