08/10/1895: Nhà khoa học Đức phát hiện ra tia X

Nguồn: German scientist discovers X-rays, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1895, nhà vật lí Wilhelm Conrad Rontgen (1845-1923) trở thành người đầu tiên quan sát tia X, một tiến bộ khoa học quan trọng có thể đem lại lợi ích cho nhiều lĩnh vực khác nhau, hầu hết là trong y học, bằng cách cho phép chúng ta nhìn thấy những điều vốn không nhìn thấy được.

Phát hiện của Rontgen xảy đến rất vô tình ở phòng thí nghiệm Wurzburg, Đức. Khi đó, ông đang kiểm tra xem liệu tia cathode ( tia âm cực ) hoàn toàn có thể đi xuyên qua kính hay không thì giật mình nhận thấy một ánh sáng phát ra từ một tấm được phủ hóa chất gần đó. Ông gọi những tia tạo ra ánh sáng này là tia X, vì thực chất chưa rõ của chúng .

Tia X là sóng năng lượng điện từ hoạt động tương tự như tia sáng thông thường, nhưng ở bước sóng ngắn hơn khoảng 1.000 lần. Rontgen đã chôn chân trong phòng thí nghiệm của mình và tiến hành một loạt các thí nghiệm để hiểu rõ hơn về khám phá mới này. Ông biết rằng tia X xuyên qua da thịt người nhưng không để xuyên qua những chất có mật độ cao như xương hoặc chì, và chúng có thể được chụp ảnh lại.

Phát hiện của Rontgen được xem là một phép lạ y học, và tia X sớm trở thành một công cụ chẩn đoán quan trọng trong y học, lần tiên phong được cho phép những bác sĩ nhìn thấy bên trong khung hình người mà không cần phẫu thuật. Năm 1897, tia X lần tiên phong được sử dụng trên mặt trận quân sự chiến lược, trong Chiến tranh Balkan, để tìm những mảnh đạn và vị trí xương gãy bên trong khung hình bệnh nhân .

Các nhà khoa học đã nhanh chóng nhận ra những lợi ích của tia X, nhưng lại chậm hơn trong việc hiểu được tác hại của bức xạ. Ban đầu, người ta tin rằng tia X đi xuyên qua da thịt cũng vô hại như ánh sáng. Tuy nhiên, sau vài năm, các nhà nghiên cứu bắt đầu ghi nhận các trường hợp bị bỏng và tổn thương da sau khi tiếp xúc với tia X, và vào năm 1904, trợ lý của Thomas Edison, Clarence Dally, người đã làm việc rất nhiều với tia X, qua đời vì ung thư da. Cái chết của Dally đã làm cho một số nhà khoa học bắt đầu chấp nhận rủi ro của bức xạ cách nghiêm túc hơn, nhưng họ vẫn chưa hiểu hết.

Suốt những thập niên 1930, 1940 và 1950, trên thực tiễn, nhiều shop giày của Mỹ trang bị máy quang phổ sử dụng tia X để người mua hoàn toàn có thể nhìn thấy xương ở chân họ ; phải đến tận những năm 1950 hành vi này mới bị xem là nguy hại. Wilhelm Rontgen nhận được rất nhiều lời khen cho khu công trình nghiên cứu và điều tra của ông, gồm có cả giải Nobel Vật lý năm 1901, nhưng ông vẫn nhã nhặn và không khi nào tìm cách ĐK bằng bản quyền sáng tạo. Ngày nay, công nghệ tiên tiến tia X được sử dụng thoáng rộng trong y học, nghiên cứu và phân tích vật tư và những thiết bị như máy quét bảo mật an ninh trường bay .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Phát Minh