Bài giảng Nhập môn nghiên cứu Nguyễn Đức Trí

Ngày đăng: 11/06/2014, 12:35

Nhập môn Nghiên cứu TS Nguyễn Đức Trí Trưởng Bộ môn Du lịch Khoa Thương mại-Du lịch-Marketing Đại học Kinh tế TP.HCM [email protected] 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 2 Phần 1: Nghiên cứu là gì? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 3 Nghiên cứu là gì?  Là quá trình thu thập và phân tích thông tin một cách hệ thống để tìm hiểu cách thức và lý do hành xử của sự vật, hiện tượng xung quanh chúng ta  Nghiên cứu luôn kế thừa công trình của người khác  Nghiên cứu trong quá khứ tạo điều kiện cho nghiên cứu hiện tại  Nghiên cứu KHÔNG PHẢI là sao chép công trình của người khác  Nghiên cứu có thể được lặp lại  Khả năng lặp lại là một dấu hiệu về sự tin cậy của nghiên cứu khoa học  Sự lặp lại giúp cho các nghiên cứu trong tương lai  Nghiên cứu có thể Tổng quát hóa  Nghiên cứu có thể ứng dụng giải thích cho các sự kiện nằm ngoài môi trường nghiên cứu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 4 Nghiên cứu là gì? Nghiên cứu không được thực hiện 1 cách cô lập  Nó được dựa trên các lập luận logic  Nó gắn liền với lý thuyết  Nghiên cứu là “có thể thực hiện được”  Các câu hỏi nghiên cứu tốt có thể biến thành các dự án thực hiện được!  Nghiên cứu là quá trình tiếp diễn  Nghiên cứu luôn đặt ra các câu hỏi mới  Nghiên cứu là sự nâng cao ngày càng nhiều hơn  Nghiên cứu mang lại lợi ích  Nghiên cứu cần lấy mục tiêu làm cho xã hội tốt hơn làm mục tiêu tối thượng của mình 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 5 Phương pháp khoa học  Cách tiếp cận một cách có triết lý để giúp ta hiểu thế giới xung quanh  Các bước tuần tự tiêu chuẩn làm hình thành và trả lời các câu hỏi 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 6 Phương pháp khoa học  Không có phương pháp khoa học đơn lẻ nào có thể giải quyết tất cả các vấn đề khoa học  Nhìn chung, một phương pháp khoa học bao gồm:  Hình thành nên giả thuyết  Thực hành (empiricism) 1 cách hệ thống (tức là thu thập thông tin 1 cách hệ thống)  Xây dựng kiến thức cho mọi người  Kiểm tra hay phản biện (falsifiability) lại kết quả hay kết luận 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 7 Tại sao cần nghiên cứu?  Để biết các phương pháp khoa học  Để có thể lựa chọn và áp dụng các phương pháp khoa học  Để có thể đánh giá các nghiên cứu (của ta và của người khác) 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 8 Tính hợp lý (Rationalism) và Tính thực tế (Empiricism)  Tính hợp lý  Xuất phát từ nguồn kiến thức nội tại  Sử dụng lý do và sự hợp lý  Tính thực tế  Nguồn kiến thức ngoại lai  Sử dụng quan sát  Cả 2 phương pháp này được dùng cho các nghiên cứu ngày nay  Tính hợp lý dành cho phát triển lý thuyết/giả thuyết và rút ra kết luận  Tính thực tế dành cho thu thập dữ liệu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 9 Tính tích cực (Positivism) và Tính cục diện (Phenomenology)  Tính tích cực  Thực tế khách quan tồn tại và chúng có thể được phát hiện bởi thực hành nghiên cứu (empiricism)  Tính cục diện  Tất cả thực tế là tương đối so với quan điểm của người quan sát 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 10 Phần 2: Qui trình nghiên cứu […]…Vấn đề→Câu hỏi nghiên cứu →Giả thuyết nghiên cứu →Ôn lại lý thuyết Vấn đề Ôn lại lý thuyết Câu hỏi nghiên cứu Giả thuyết nghiên cứu Từ ý tưởng và lý thuyết đến giả thuyết 11 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Các bước trong nghiên cứu Xác định vấn đề Câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu (giới hạn nghiên cứu) Đề cương nghiên cứu (proposal) Thiết kế nghiên cứu Lý thuyết, Mô hình, Biến số,… hệ giữa câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu Tầm quan trọng của nghiên cứu, Đã có công trình nghiên cứu này chưa? Họ đã khám phá được gì? Câu hỏi nghiên cứu, Yêu cầu của bên đặt hàng Giả thuyết Giả thuyết Giả thuyết Mục tiêu cụ thể Các bước ta cần tiến hành để tìm câu trả lời 24 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết  Giả thuyết là một cách diễn đạt khách quan câu hỏi nghiên cứu     Nó… ảnh hưởng đạo đức nào không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu 21 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu  Cách đánh giá câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu này có được chấp thuận không?   22 Người hướng dẫn, hay đặt hàng công trình này có nghĩ rằng tôi đang đi đúng hướng ông ta đang muốn không? Những chuyên gia trong lĩnh vực này có nghĩ rằng câu hỏi nghiên cứu của tôi là… quan tâm chăm sóc cha mẹ của chúng đã tăng trong vòng 10 năm qua 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu tốt khi:  Định nghĩa cuộc khảo sát  Xác định giới hạn  Cung cấp định hướng cho nghiên cứu 15 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu Ba dạng câu hỏi nghiên cứu  Câu hỏi về sự khác biệt    Câu hỏi về sự liên hệ    Xác định mức độ liên hệ của các hiện tượng… tính 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết Giả thuyết nghiên cứu Cách thể hiện • H1: X1 ≠ X2 – – X1 : Trung bình lý thuyết của đám đông 1 – 31 H1: Giả thuyết nghiên cứu X2 : Trung bình lý thuyết của đám đông 2 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết  Giả thuyết nghiên cứu Giả thuyết nghiên cứu có thể là loại phi định hướng   Giả thuyết nghiên cứu có thể là loại có định hướng  32 VD: Mức chi tiêu… phân phối thu nhập ở các chức vụ trong một 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu công ty Câu hỏi nghiên cứu  Cách đánh giá câu hỏi nghiên cứu Có phải câu hỏi này đúng là điều tôi muốn biết?   17 Câu hỏi có giải quyết vấn đề tôi quan tâm không? Nó có bị chi phối bởi thiên kiến, nhận định chủ quan của mình không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi này có trả lời được không?      20 Thông… câu hỏi nghiên cứu của tôi là xứng đáng và khả thi không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Mục tiêu nghiên cứu   Là xác định những kết quả cần đạt để trả lời cho câu hỏi nghiên cứu VD:   Câu hỏi nghiên cứu: Xác định mức độ ảnh hưởng của số lượng nhân viên bán hàng đến doanh thu của 1 công ty Mục tiêu nghiên cứu:    23 Xác định sự tồn tại mối tương quan giữa sự thay đổi số lượng nhân viên bán hàng… lại lý thuyết (Literature Review)    Là tìm kiếm xem vấn đề mà ta đang quan tâm nghiên cứu đã được nghiên cứu trước đây chưa và kết quả của nó như thế nào Đối với đề tài khoa học: Nếu phát hiện đã có người nghiên cứu rồi thì cũng đừng nên chán nãn mà nên chọn những đề tài khác, hoặc phát triển thêm một số vấn đề nghiên cứu từ công trình đã có Các chuyên gia đánh giá phần này sẽ dựa vào:    33 Tính… đề nghiên cứu (Research Problem)   Là vấn đề mà ta quan tâm hay buộc ta phải nghiên cứu VD:   13 Một Ngân hàng muốn xác định xem số dư tiền mặt trung bình trong dân chúng để đề ra chính sách huy động tiền gửi Tại sao lượng du khách viếng thăm một điểm đến bị sút giảm? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Ví dụ Các mối quan tâm nghiên cứu hay vấn đề/ý tưởng Lớp học mở và thành công học đường Kỹ năng làm bài . lịch-Marketing Đại học Kinh tế TP.HCM [email protected] 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 2 Phần 1: Nghiên cứu là gì? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 3 Nghiên cứu là gì?  Là quá trình thu thập và phân tích. Vấn đề Ôn lại lý thuyết Câu hỏi nghiên cứu Giả thuyết nghiên cứu 20/08/2008 11 Nhapmon Nghiencuu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 12 Các bước trong nghiên cứu Xác định vấn đề Câu hỏi nghiên cứu Mục. quan tâm chăm sóc cha mẹ của chúng đã tăng trong vòng 10 năm qua. 20/08/2008 14 Nhapmon Nghiencuu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 15 Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu tốt khi:  Định nghĩa cuộc

Bài giảng Nhập môn nghiên cứu nhằm trình bày về các nội dung: nghiên cứu là gì, phương pháp khoa học, câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu của nghiên cứu khoa học, tính tích cực (Positivism) và tính cục diện (Phenomenology), mối quan hệ giữa câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu.TSTrưởng BộDu lịch Khoa Thương mại-Du lịch-Marketing Đại học Kinh tế TP.HCM [email protected] 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 2 Phần 1:là gì? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 3là gì?  Là quá trình thu thập và phân tích thông tin một cáchhệ thống để tìm hiểu cách thức và lý do hành xử củasự vật, hiện tượng xung quanh chúng ta luôn kế thừa công trình của người khác trong quá khứ tạo điều kiện chohiện tại KHÔNG PHẢI là sao chép công trình của người khác có thể được lặp lại  Khả năng lặp lại là một dấu hiệu về sự tin cậy củakhoahọc Sự lặp lại giúp cho cáctrong tương lai có thể Tổng quát hóa có thể ứng dụng giải thích cho các sự kiện nằm ngoàimôi trường20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 4là gì?không được thực hiện 1 cách cô lập  Nó được dựa trên các lập luận logic Nó gắn liền với lý thuyết là “có thể thực hiện được”  Các câu hỏitốt có thể biến thành các dự án thực hiệnđược! là quá trình tiếp diễn luôn đặt ra các câu hỏi mới là sự nâng cao ngày càng nhiều hơn mang lại lợi ích cần lấy mục tiêu làm cho xã hội tốt hơn làm mục tiêutối thượng của mình20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 5 Phương pháp khoa học  Cách tiếp cận một cách có triết lý để giúp tahiểu thế giới xung quanh  Các bước tuần tự tiêu chuẩn làm hình thành vàtrả lời các câu hỏi 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 6 Phương pháp khoa học  Không có phương pháp khoa học đơn lẻ nào có thểgiải quyết tất cả các vấn đề khoa học  Nhìn chung, một phương pháp khoa học bao gồm:  Hình thành nên giả thuyết Thực hành (empiricism) 1 cách hệ thống (tức là thu thậpthông tin 1 cách hệ thống)  Xây dựng kiến thức cho mọi người  Kiểm tra hay phản biện (falsifiability) lại kết quả hay kếtluận 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 7 Tại sao cầncứu?  Để biết các phương pháp khoa học  Để có thể lựa chọn và áp dụng các phươngpháp khoa học  Để có thể đánh giá các(của ta vàcủa người khác) 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 8 Tính hợp lý (Rationalism) và Tínhthực tế (Empiricism)  Tính hợp lý  Xuất phát từ nguồn kiến thức nội tại Sử dụng lý do và sự hợp lý Tính thực tế Nguồn kiến thức ngoại lai Sử dụng quan sát Cả 2 phương pháp này được dùng cho cácngày nay  Tính hợp lý dành cho phát triển lý thuyết/giả thuyết vàrút ra kết luận  Tính thực tế dành cho thu thập dữ liệu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 9 Tính tích cực (Positivism) và Tínhcục diện (Phenomenology)  Tính tích cực  Thực tế khách quan tồn tại và chúng có thể đượcphát hiện bởi thực hành(empiricism)  Tính cục diện  Tất cả thực tế là tương đối so với quan điểm củangười quan sát 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 10 Phần 2: Qui trình[…]…Vấn đề→Câu hỏi→Giả thuyết→Ôn lại lý thuyết Vấn đề Ôn lại lý thuyết Câu hỏiGiả thuyếtTừ ý tưởng và lý thuyết đến giả thuyết 11 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Các bước trongXác định vấn đề Câu hỏiMục tiêu(giới hạncứu) Đề cương(proposal) Thiết kếLý thuyết, Mô hình, Biến số,… hệ giữa câu hỏivà giả thuyếtTầm quan trọng củacứu, Đã có công trìnhnày chưa? Họ đã khám phá được gì? Câu hỏicứu, Yêu cầu của bên đặt hàng Giả thuyết Giả thuyết Giả thuyết Mục tiêu cụ thể Các bước ta cần tiến hành để tìm câu trả lời 24 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết  Giả thuyết là một cách diễn đạt khách quan câu hỏi    Nó… ảnh hưởng đạonào không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi21 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi Cách đánh giá câu hỏiCâu hỏinày có được chấp thuận không?   22 Người hướng dẫn, hay đặt hàng công trình này có nghĩ rằng tôi đang đi đúng hướng ông ta đang muốn không? Những chuyên gia trong lĩnh vực này có nghĩ rằng câu hỏicủa tôi là… quan tâm chăm sóc cha mẹ của chúng đã tăng trong vòng 10 năm qua 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏiCâu hỏitốt khi:  Định nghĩa cuộc khảo sát  Xác định giới hạn  Cung cấp định hướng cho15 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏiBa dạng câu hỏi Câu hỏi về sự khác biệt    Câu hỏi về sự liên hệ    Xác định mức độ liên hệ của các hiện tượng… tính 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết Giả thuyếtCách thể hiện • H1: X1 ≠ X2 – – X1 : Trung bình lý thuyết của đám đông 1 – 31 H1: Giả thuyếtX2 : Trung bình lý thuyết của đám đông 2 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Giả thuyết  Giả thuyếtGiả thuyếtcó thể là loại phi định hướng   Giả thuyếtcó thể là loại có định hướng  32 VD: Mức chi tiêu… phân phối thuở các chức vụ trong một 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu công ty Câu hỏi Cách đánh giá câu hỏiCó phải câu hỏi này đúng là điều tôi muốn biết?   17 Câu hỏi có giải quyết vấn đề tôi quan tâm không? Nó có bị chi phối bởi thiên kiến, nhận định chủ quan của mình không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu  Cách đánh giá câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi này… khoa học nào không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu  Cách đánh giá câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi có được thể hiện rỏ ràng không?   19 Thuật ngữ có được định nghĩa rỏ ràng không? Có giả định (assumption) nào chưa được kiểm tra một cách kỹ lưỡng không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Câu hỏi nghiên cứu  Cách đánh giá câu hỏiCâu hỏi này có trả lời được không?      20 Thông… câu hỏicủa tôi là xứng đáng và khả thi không? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Mục tiêu  Là xác định những kết quả cần đạt để trả lời cho câu hỏiVD:   Câu hỏicứu: Xác định mức độ ảnh hưởng của số lượng nhân viên bán hàng đến doanh thu của 1 công ty Mục tiêucứu:    23 Xác định sự tồn tại mối tương quan giữa sự thay đổi số lượng nhân viên bán hàng… lại lý thuyết (Literature Review)    Là tìm kiếm xem vấn đề mà ta đang quan tâmđã đượctrước đây chưa và kết quả của nó như thế nào Đối với đề tài khoa học: Nếu phát hiện đã có ngườirồi thì cũng đừng nên chán nãn mà nên chọn những đề tài khác, hoặc phát triển thêm một số vấn đềtừ công trình đã có Các chuyên gia đánh giá phần này sẽ dựa vào:    33 Tính… đề(Research Problem)   Là vấn đề mà ta quan tâm hay buộc ta phảiVD:   13 Một Ngân hàng muốn xác định xem số dư tiền mặt trung bình trong dân chúng để đề ra chính sách huy động tiền gửi Tại sao lượng du khách viếng thăm một điểm đến bị sút giảm? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu Ví dụ Các mối quan tâmhay vấn đề/ý tưởng Lớp học mở và thành công học đường Kỹ năng làm. lịch-Marketing Đại học Kinh tế TP.HCM [email protected] 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 2 Phần 1: Nghiên cứu là gì? 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 3 Nghiên cứu là gì?  Là quá trình thu thập và phân tích. Vấn đề Ôn lại lý thuyết Câu hỏi nghiên cứu Giả thuyết nghiên cứu 20/08/2008 11 Nhapmon Nghiencuu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 12 Các bước trong nghiên cứu Xác định vấn đề Câu hỏi nghiên cứu Mục. quan tâm chăm sóc cha mẹ của chúng đã tăng trong vòng 10 năm qua. 20/08/2008 14 Nhapmon Nghiencuu 20/08/2008 Nhapmon Nghiencuu 15 Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu tốt khi:  Định nghĩa cuộc