Thứ tự | Dân tộc | Tên gọi khác | Lịch sử |
| 1 | Ba Na | Bơ Nâm, Roh, Kon Kđe, Ala Kông, Kpang Kông … | Dân tộc Ba Na là một trong những cư dân sinh tụ truyền kiếp ở Trường Sơn – Tây Nguyên đã kiến lập nên nền văn hóa truyền thống độc lạ ở đây. Họ là tộc người có dân số đông nhất, chiếm vị trí rất quan trọng trong những nghành nghề dịch vụ văn hóa truyền thống, xã hội ở những cao nguyên miền Trung nước ta . |
| 2 | Chăm | Chàm, Chiêm, Chiêm Thành, Chăm Pa, Hời … | Dân tộc Chăm vốn sinh tụ ở duyên hải miền Trung Nước Ta từ rất truyền kiếp, đã từng kiến thiết nên một nền văn hóa truyền thống bùng cháy rực rỡ với tác động ảnh hưởng thâm thúy của văn hóa truyền thống ấn Độ. Ngay từ những thế kỉ thứ XVII, người Chăm đã từng thiết kế xây dựng nên vương quốc Chăm pa. Hiện tại dân cư gồm có hai bộ phận chính : Bộ phận cư trú ở Ninh Thuận và Bình Thuận hầu hết theo đạo Bà la môn ( một bộ phận nhỏ người Chăm ở đây theo đạo Islam truyền thống cuội nguồn gọi là người Chăm Bà ni ). Bộ phận cư trú ở 1 số ít địa phương thuộc những tỉnh Châu Đốc, Tây Ninh, An Giang, Đồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh theo đạo Islam ( Hồi giáo ) mới . |
| 3 | Co | Cor, Col | Tiếng nói thuộc nhóm ngôn từ Môn-Khơ Me ( ngữ hệ Nam Á ), tương đối thân thiện những dân tộc khác trong vùng bắc Tây Nguyên và lân cận như : Hrê, Xơ Đăng, Ba Na … Chữ viết sinh ra từ thời kỳ trước năm 1975 trên cơ sở dùng vần âm La-tinh. Hiện nay chữ viết này không không phổ cập nữa . |
| 4 | Cống | Xắm khống, Phuy A | Người Cống có nguồn gốc di cư trực tiếp từ Lào sang . |
| 5 | Giáy | Nhắng, Giẳng | Người Giáy từ Trung quốc di cư sang Nước Ta cách đây khoảng chừng 200 năm . |
| 6 | HRÊ | Chăm Rê, Chom, Thượng Ba Tơ, Mọi Lũy, Mọi Sơn Phòng, Mọi Đá Vách, Chăm Tỉnh Quảng Ngãi, Mọi Chòm, Rê, Màn Thạch Bích . | Người Hrê thuộc số cư dân sinh tụ rất truyền kiếp ở vùng Trường Sơn – Tây Nguyên . |
| 7 | La Chí | Tên tự gọi : Cù tê ; tên gọi khác : Thổ Đen, Mán, Xá . | Người La Chí có lịch sử dân tộc cư trú truyền kiếp ở Hà Giang, Tỉnh Lào Cai . |
| 8 | Lô Lô | Mùn Di, Di, Màn Di, La La, Qua La, Ô Man, Lu Lộc Màn | Họ là dân cư xuất hiện rất sớm ở vùng cực bắc của Hà Giang . |
| 9 | Mnông | | Người Mnông là cư dân sinh tụ truyền kiếp ở miền trung Tây Nguyên nước ta . |
| 10 | Nùng | Tên tự gọi : Nồng | Người Nùng hầu hết từ Quảng Tây ( Trung Quốc ) di cư sang cách đây khoảng chừng 200 – 300 năm . |
| 11 | Pu Péo | Tên tự gọi : Kabeo ; Tên gọi khác : La Quả, Penti Lô Lô . | Họ đã từng sinh sống truyền kiếp ở miền cực bắc Nước Ta. Các dân tộc láng giềng đều thừa nhận người Pu Péo là một trong những dân cư khai khẩn ruộng nương tiên phong ở vùng cực bắc . |
| 12 | Sán Dìu | Tên tự gọi : San Déo Nhín ( Sơn Dao Nhân ) ; Tên gọi khác : Trại, Trại Đất, Mán Quần cộc, Mán Váy xẻ … | Người Sán Dìu di cư đến Nước Ta khoảng chừng 300 năm nay . |
| 13 | Thái | Tên tự gọi : Tay hoặc Thay ; Tên gọi khác : Tay Thanh, Man Thanh, Tay Mười, Tày Mường, Hàng Tổng, Tay Dọ, Thổ | Người Thái có cội nguồn ở vùng Khu vực Đông Nam Á lục địa, tổ tiên thời xưa của người Thái xuất hiện ở Nước Ta từ rất sớm . |
| 14 | Xơ Đăng | Tên tự gọi : Xơ Teng ( Hđang, Xđang, Xđeng ), Tơ Đrá ( Xđrá, Hđrá ), Mnâm, Ca Dong, Ha Lăng ( Xlang ), Tà Trĩ ( Tà Trê ), ChâuTên gọi khác : Hđang, Kmrâng, Con lan, Brila . | Người Xơ Đăng thuộc số cư dân sinh tụ truyền kiếp ở Trường Sơn – Tây Nguyên và vùng lân cận thuộc miền núi của Quảng Nam, Tỉnh Quảng Ngãi . |
| 15 | Bố Y | Chủng Chá, Trọng Gia … | Người Bố Y di cư từ Trung Quốc sang cách đây khoảng chừng 150 năm . |
| 16 | Chơ Ro | Châu Ro, Dơ Ro, Chro, Thượng . | Họ là lớp dân cư cư trú từ thời xưa ở miền núi Nam Đông Dương . |
| 17 | Cơ Ho | | Người Cơ Ho có lịch sử dân tộc cư trú truyền kiếp ở Tây Nguyên . |
| 18 | Dao | Tên tự gọi : Kìm Miền, Kìm Mùn ( người rừng )Tên gọi khác : Mán . | Người Dao có nguồn gốc từ Trung Quốc, việc chuyển cư sang Nước Ta lê dài suốt từ thế kỷ XII, XIII cho đến nửa đầu thế kỷ XX. Họ tự nhận mình là con cháu của Bản Hồ ( Bàn vương ), một nhân vật lịch sử một thời rất phổ cập và thiêng liêng ở người Dao . |
| 19 | Gié-Triêng | Cà Tang, Giang Rẫy . | Người Gié-Triêng là dân cư gắn bó rất truyền kiếp ở vùng quanh quần sơn Ngọc Linh . |
| 20 | Kháng | Tên tự gọi : Mơ Kháng .Tên gọi khác : Háng, Brển, Xá . | Người Kháng là một trong số những dân tộc cư trú truyền kiếp nhất ở miền Tây Bắc nước ta . |
| 21 | La Ha | Tên tự gọi : La Ha, Klá, Phlạo .Tên gọi khác : Xá Cha, Xá Bung, Xá Khao, Xá Táu Nhạ, Xá Poọng, Xá Uống, Bủ Hà, Pụa . | Người La Ha xuất hiện sớm ở miền Tây Bắc nước ta. Theo những tài liệu chữ Thái cổ thì vào thế kỷ XI, XII khi người Thái Đen thiên di tới vùng đất này, họ đã gặp tổ tiên của người La Ha lúc bấy giờ. Chính vì thế, khi làm lễ cúng Mường, người Thái vẫn còn tục đặt cỗ ” trâu trắng ” để tế thần ¡ m Poi – một thủ lĩnh nổi tiếng của người La Ha vào đầu thế kỷ XI . |
| 22 | Lự | Tên tự gọi : Lừ, Thay hoặc Thay Lừ .Tên gọi khác : Phù Lừ, Nhuồn, Duồn . | Người Lự đã xuất hiện ở khu vực Xam Mứn ( Điện Biên ) tối thiểu cũng trước thế kỷ XI – XII. Tại đây họ đã xây thành Xam Mứn ( Tam Vạn ) và khai khẩn nhiều ruộng đồng. Vào thế kỷ cuộc chiến tranh người Lự phải phân tán đi khắp nơi, một bộ phận nhỏ chạy lên sinh sống ở vùng núi Phong Thổ, Sìn Hồ . |
| 23 | Mông | Tên tự gọi : Mông, Na Mỉeo .Tên gọi khác : Mẹo, Mèo, Miếu Hạ, Mán Trắng . | Nhóm địa phương : Mông Trắng, Mông Hoa, Mông Đỏ, Mông Đen, Mông Xanh, Na Mỉeo . |
| 24 | Ơ Đu | Tày Hạt ( người đói rách ) . | Xưa kia người Ơ Đu cư trú suốt một vùng dọc theo hai con sông Nặm Mộ và Nặm Nơn. Nhưng tập trung chuyên sâu nhất vẫn là dọc sông Nặm Nơn. Do nhiều biến cố trong lịch sử vẻ vang liên tục xảy ra ở vùng này buộc họ phải rời đi nơi khác hay sống hòa lẫn với những dân cư mới đến. Hiện người Ơ Đu ở hai bản đông nhất là Xốp Pột và Kim Hòa, xã Kim Đa huyện Tương Dương, Nghệ An. Ở Lào họ hợp với nhóm Tày Phoọng cư trú ở tỉnh Sầm Nưa . |
| 25 | RA GLAI | | Người Ra Glai đã sinh sống truyền kiếp ở vùng miền Nam Trung bộ . |
| 26 | Si La | Tên tự gọi : Cù Dề Sừ .Tên gọi khác : Kha Pẻ . | Người Si La có nguồn gốc di cư từ Lào sang . |
| 27 | Thổ | Người Nhà làng, Mường, Con Kha, Xá Lá Vàng | Địa bàn cư trú lúc bấy giờ của người Thổ vốn là giao điểm của những luồng di cư xuôi ngược. Do những dịch chuyển lịch sử vẻ vang ở những thế kỷ trước, những nhóm người Mường từ miền Tây Thanh Hóa di dời vào phía Nam gặp gỡ người Việt từ những huyện ven biển Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Thanh Chương ngược lên hòa nhập với dân cư địa phương hoàn toàn có thể là gốc Việt cổ ở đây. Những người tha hương cùng chung cảnh ngộ ấy ngày một hòa nhập vào nhau thành một hội đồng chung dân tộc Thổ . |
| 28 | XTiêng | Xa Điêng hay Xa Chiêng . | Người Xtiêng sinh tụ truyền kiếp ở vùng Trường Sơn – Tây Nguyên và miền đông Nam bộ . |
| 29 | Brâu | Brao | Người Brâu chuyển cư vào Nước Ta cách đây khoảng chừng 100 năm. Vùng Nam Lào và Đông Bắc Campuchia là nơi sinh tụ của người Brâu. Hiện nay, đại bộ phận hội đồng này vẫn quần cư trên lưu vực những dòng sông Xê Xan ( Xê Ca Máng ) và Nậm Khoong ( Mê Kông ). Người Brâu có truyền thuyết thần thoại Un cha đắc lếp ( lửa bốc nước dâng ) nói về nạn hồng thủy . |
| 30 | Chu-RU | Chơ Ru, Kru, Thượng | Có lẽ thời xưa, tổ tiên người Chu Ru là một bộ phận trong khối hội đồng Chăm ; về sau, họ chuyển lên miền núi sống khác biệt với hội đồng gốc nên thành người Chu Ru . |
| 31 | Cờ Lao | Tứ Đư, Ho Ki, Voa Đề | Người Cờ Lao chuyển cư tới Nước Ta cách đây khoảng chừng 150 – 200 năm . |
| 32 | Ê-Đê | Anăk Ea Đê, Ra Đê ( hay Rhađê ), ê Đê, êgar, Đê | Người ê Đê là dân cư đã xuất hiện truyền kiếp ở miền trung Tây nguyên. Dấu vết về nguồn gốc hải đảo của dân tộc ê Đê đã phản ánh lên từ những sử thi và trong thẩm mỹ và nghệ thuật kiến trúc, thẩm mỹ và nghệ thuật tạo hình dân gian. Cho đến nay, hội đồng ê Đê vẫn còn là một xã hội đang sống sót những truyền thống cuội nguồn đậm nét mẫu hệ ở nước ta . |
| 33 | Hà Nhì | U Ní, Xá U Ní | Cư dân Hà Nhì đã từng sinh sống truyền kiếp ở nam Trung Quốc và Nước Ta. Từ thế kỷ thứ 8, thư tịch cổ đã viết về sự xuất hiện của họ ở Tây bắc Nước Ta. Nhưng hầu hết tổ tiên người Hà Nhì lúc bấy giờ là lớp dân cư di cư đến Nước Ta khoảng chừng 300 năm trở lại đây . |
| 34 | Khmer | Cur, Cul, Cu Thổ, Việt gốc Miên, Khơ Me K’rôm | Trước thế kỉ XII người Khmer và văn hóa truyền thống của họ giữ vai trò chủ thể ở vùng đồng bằng sông Cửu Long . |
| 35 | La Hủ | Xá lá vàng, Cò Xung, Khù Sung, Kha Quy, Cọ Sọ, Nê Thú | Người La Hủ đa phần làm nương du canh với nhịp độ luân chuyển cao. Gần đây họ chuyển dần sang trồng lúa trên ruộng bậc thang. Người La Hủ nổi tiếng về nghề đan lát ( mâm cơm, ghế mây ), rèn . |
| 36 | Mạ | Châu Mạ, Chô Mạ, Chê Mạ | Người Mạ là cư dân sinh tụ truyền kiếp ở Tây Nguyên |
| 37 | Mường | Tên tự gọi : Mol ( hoặc Mon, Moan, Mual ) .Nhóm địa phương : Ao Tá ( Âu Tá ), Mọi Bi . | Cùng nguồn gốc với người Việt cư trú truyền kiếp ở vùng Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ … |
| 38 | PÀ THẺN | Tên tự gọi : Pà Hưng .Tên gọi khác : Mèo Lài, Mèo Hoa, Mèo Đỏ, Bát tiên tộc … | Theo truyền thuyết thần thoại, người Pà Thẻn ở vùng Than Lô ( Trung Quốc ) đến Nước Ta cách đây khoảng chừng 200 – 300 năm với câu truyện vượt biển cùng người Dao . |
| 39 | RƠ MĂM | | Những người già làng cho biết họ là dân cư đã sinh sống ở khu vực này từ rất lâu rồi. Đầu thế kỷ XX dân số của tộc này còn khá đông, phân bổ trong 12 làng, ở lẫn với người Gia Lai. Hiện họ chỉ sống tập trung chuyên sâu trong một làng . |
| 40 | TÀ ÔI | Tà Ôi, Pa Cô, Tà Uốt, KanTua, Pa Hy … | Người Tà Ôi thuộc lớp dân cư tụ truyền kiếp ở Trường Sơn . |
| 41 | Việt | Kinh | Tổ tiên người Việt từ rất rất lâu rồi đã định cư chắc như đinh ở Bắc bộ và bắc Trung bộ. Trong suốt tiến trình tăng trưởng của lịch sử vẻ vang Nước Ta, người Việt luôn là TT lôi cuốn và đoàn kết những dân tộc đồng đội thiết kế xây dựng và bảo vệ Tổ quốc . |
| 42 | BRU-VÂN KIỀU | Bru, Vân Kiều . | Họ thuộc số dân cư được coi là có nguồn gốc truyền kiếp nhất ở vùng Trường Sơn . |
| 43 | Chứt | Rục, Arem, Sách | Quê hương xưa của người Chứt thuộc địa phận cư trú của người Việt ở hai huyện Bố Trạch và Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Vì nạn giặc giã, thuế khóa nặng nề nên họ phải chạy lên nương náu ở vùng núi, 1 số ít từ từ chuyển sâu vào vùng phía tây thuộc hai huyện Minh Hóa và Bố Trạch tỉnh Quảng Bình. Theo gia phả của 1 số ít dòng họ người Việt trong vùng thì những nhóm Rục, Sách cư trú tại vùng núi này tối thiểu đã được trên 500 năm nay . |
| 44 | Cơ Tu | Ca Tu, Ka Tu . | Người Cơ Tu cư trú truyền kiếp ở miền núi tây-bắc tỉnh Quảng Nam, tây nam tỉnh Thừa Thiên Huế, liền khoảnh với địa phận phân bổ tộc Cơ Tu bên Lào. Họ thuộc số cư dân cư trú truyền kiếp ở vùng Trường Sơn – Tây Nguyên . |
| 45 | Gia Rai | Giơ Ray, Chơ Ray . | Dân tộc Gia Rai là một trong những dân cư sớm sinh tụ ở vùng núi Tây Nguyên, lan sang một phần đất Campuchia. Trong xã hội Gia Rai xưa đã có Pơ tao ia ( vua nước ) và Pơ tao pui ( vua lửa ) chuyên cúng trời, đất, cầu mưa thuận gió hòa … Trước thế kỷ XI người Ê Đê, Gia Rai được gọi chung một tên là Rang Đêy. Vào thế kỷ XV-XVI sử sách phong kiến Nước Ta ghi nhận thương hiệu Thủy Xá ( vua nước ), Hỏa Xá ( vua lửa ). Chỉ có người đàn ông họ Siu mới được làm vua lửa, vua nước và con gái họ Rơ chom mới được quyền làm vợ hai vua. Có lẽ chữ Pơ tao đồng nghĩa tương quan với Mtao của người Chăm, Tạo của người Thái và Thao của Lào, đều chỉ người thủ lĩnh . |
| 46 | Hoa | Khách, Hán, Tàu | Người Hoa di cư đến Nước Ta vào những thời gian khác nhau từ thế kỷ XVI, và sau này vào cuối thời Minh, đầu thời Thanh, lê dài cho đến nửa đầu thế kỷ XX . |
| 47 | KHƠ MÚ | Kmụ, Kưm Mụ | Khơ Mú là một trong những dân cư đã cư trú truyền kiếp nhất ở miền Tây Bắc Nước Ta. Bộ phận Khơ Mú cư trú tại miền núi những tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An do chuyển cư từ Lào sang . |
| 48 | Lào | Thay, Thay Duồn, Thay Nhuồn | Người Lào có nguồn gốc di cư từ Lào sang |
| 49 | Mảng | Mảng Ư, Xá Mảng, Niểng O, Xá Bá O | Xưa nay vùng Nặm Ban ( Dum Bai ) thuộc xã Nặm Ban, huyện Sìn Hồ tỉnh Lai Châu vẫn được gọi là ” quê nhà ” của người Mảng. Nhiều thần thoại cổ xưa, truyện kể còn lưu truyền cho đến thời nay giúp tất cả chúng ta hoàn toàn có thể nhận ra người Mảng là một trong những dân cư địa phương ở vùng Tây Bắc . |
| 50 | NGÁI | Tên tự gọi : Sán Ngải .Tên gọi khác : Ngái Hắc Cá, Ngái Lầu Mần, Hẹ, Sín, Đản, Lê, Xuyến . | Người Ngái có nhiều gốc khác nhau và thiên di tới Nước Ta làm nhiều đợt. Quá trình này diễn ra suốt thời kỳ Trung và Cận đại . |
| 51 | PHÙ LÁ | Tên tự gọi : Lao Va Xơ, Bồ Khô Pạ, Phù Lá .Tên gọi khác : Xá Phó, Cần Thin . | Nhóm Phù Lá Lão – Bồ Khô Pạ là dân cư xuất hiện tương đối sớm ở Tây Bắc nước ta .Các nhóm khác đến muộn hơn, khoảng chừng 200 – 300 năm trở lại, quy trình hội nhập của nhóm Phù Lá Hán còn tiếp nối cho tới những năm 40 của thế kỷ XX . |
| 52 | Sán Chay | Hờn Bán, Chùng, Trại … | Người Sán Chay từ Trung Quốc di cư sang cách đây khoảng chừng 400 năm . |
| 53 | Tày | Thổ | Người Tày xuất hiện ở Nước Ta từ rất sớm, hoàn toàn có thể từ nửa cuối thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên . |
54 | Xinh Mun | Puộc, Xá, Pnạ | Người Xinh Mun đã từng sinh sống truyền kiếp ở miền Tây Bắc Nước Ta . |