đặc điểm và ý nghĩa của việc làm

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (103.88 KB, 4 trang )

1.Khái niệm và đặc điểm của việc làm
Việc làm là vấn đề luôn được nhìn nhận dưới 2 góc độ là góc độ kinh tế- xã hội và
góc độ luật pháp, sau đây em xin phân tích khái niệm, đặc điểm của việc làm dưới
2 góc độ này.
1.1.Dưới góc độ kinh tế – xã hội
* Khái niệm: việc làm có thể hiểu việc làm là các hoạt động tạo ra, đem lại lợi
ích, thu nhập cho NLĐ được xã hội thừa nhận, là hoạt động kiếm sống quan trọng
nhất của thế giới nói chung và con người nói riêng có thể hiểu việc làm là các hoạt
động tạo ra, đem lại lợi ích, thu nhập cho NLĐ được xã hội thừa nhận.
* Đặc điểm:
Thứ nhât, việc là vấn đề của mỗi cá nhân, xuất phát từ nhu cầu mưu sinh của cá
nhân. Người có việc làm là khái niệm dùng để chỉ những người hiện đang tham gia
các hoạt động nói trên. Tùy theo mức độ tham gia và thu nhập từ những hoạt động
đó mà có thể chia đối tượng này làm hai loại là: người có việc làm đầy đủ và người
có việc làm không đầy đủ (hoặc người thiếu việc làm).
Thứ hai, việc làm là vấn đề của cộng đồng vì con người không sống đơn lẻ và hoạt
động lao động của mỗi cá nhân cũng không đơn lẻ mà nằm trong tổng thể các hoạt
động sản xuất của xã hội. Việc làm và thu nhập không phải là vấn đề mà lúc nào
mỗi cá nhân NLĐ cũng quyết định được. Vì vậy bên cạnh ý nghĩa là vấn đề cá
nhân, việc làm còn là vấn đề của cộng đồng, của xã hội. Điều này đòi hỏi phải có
những chính sách và biện pháp nhất định phù hợp từ phía Nhà nước nhằm tăng số
lượng việc làm và chất lượng việc làm, đảm bảo đời sống dân cư, kiềm chế nạn
thất nghiệp và thông qua đó mà giải quyết các vấn đề xã hội khác.
Thứ ba, việc làm còn được đánh giá trên các mặt như tính chất cá nhân hay tập
thể, tính chất kĩ thuật, tính chất kinh tế. Dựa trên các tiêu chí này mà người ta chia
việc làm thành các phạm trù nghề nghiệp – xã hội khác nhau. Việc làm vừa có tính
chất cá nhân (mức độ thành thạo trong công việc của NLĐ) vừa có tính chất xã hội
của việc làm (tính tập thể). Tính xã hội của việc làm đòi hỏi việc làm phải đáp ứng
được các yêu cầu của xã hội và được xã hội thừa nhận. Điều này lí giải tại sao
trong xã hội có nhiều hoạt động lao động tạo ra thu nhập nhưng không được coi là
việc làm cả về phương diện xã hội và luật pháp.

1.2.Dưới góc độ pháp lí
* Khái niệm:

Theo pháp luật Việt Nam, Bộ luật lao động Việt Nam không đưa ra khái niệm cụ
thể về việc làm, song việc làm cũng được quy định tại điều 13, bộ luật lao động
như sau: “Mọi hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhập không bị pháp luật cấm
đều được thừa nhận là việc làm”(Điều 13 Bộ luật lao động).
Bên cạnh đó, theo ILO (International Labour Organization) cũng coi việc khuyến
nghị và xúc tiến việc làm là một trong những mục tiêu quan trọng trong tôn chỉ
hoạt động của mình. Theo quan niệm của ILO, người có việc làm là những người
làm việc gì đó được trả tiền công, lợi nhuận hoặc được thanh toán bằng hiện vật
hoặc những người tham gia và các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi
ích hay vì thu nhập gia đình không được nhận tiền công hoặc hiện vật.
*Đặc điểm:
Như vậy, có thể khẳng định rằng dưới góc độ pháp lí, việc làm được cấu tạo thành
bởi 3 yếu tố:Là hoạt động lao động, tạo ra thu nhập, hoạt động đó phải hợp pháp.
Thứ nhất, Là hoạt động lao động: Đây là hoạt động thể hiện sự tác động của sức
lao động vào tư liệu sản xuất để tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ. Tuy nhiên, hoạt
động lao động chỉ là dấu hiệu của việc làm chứ không đồng nhất lao động với việc
làm. Mọi người đều có hoạt động lao động nhưng không có nghĩa đều có việc làm.
Yếu tố lao động trong việc làm khác với lao động thông thường ở chỗ nó phải có
tính hệ thống, tính thường xuyên và tính nghề nghiệp. Vì vậy, người có việc làm
thông thường phải là người thực hiện các hoạt động trong phạm vi nghề nhất định
và trong thời gian tương đối ổn định.
Thứ hai, Tạo ra thu nhập: Thu nhập ở đây được hiểu theo nghĩa rộng không chỉ là
khoản thu nhập trực tiếp mà còn bao hàm cả khả năng tạo ra thu nhập.
Thứ ba, Hoạt động đó phải hợp pháp: Không phải mọi hoạt động lao động tạo ra
thu nhập đều được coi là việc làm. Hoạt động lao động tạo ra thu nhập nhưng phải
hợp pháp, phải được pháp luật thừa nhận hay không trái pháp luật mới được coi là

việc làm. Tùy theo điều kiện kinh tế – xã hội, tập quán, quan niệm về đạo đức của
từng nước mà pháp luật có sự quy định khác nhau trong việc xác định tính hợp
pháp của các hoạt động lao động được coi là việc làm. Vì vậy, có thể ở quốc gia
này hoạt động lao động đó là hợp pháp nhưng nó lại không được thừa nhận ở các
quốc gia khác. Có thể nói dấu hiệu này đã thể hiện đặc trưng pháp lí của việc làm.
Đặc biệt, đối với nhà nước pháp quyền thì đây là một trong cá dấu hiệu không thể
thiếu trong khái niệm về việc làm.

2.Ý nghĩa của việc làm
2.1.Trên bình diện kinh tế – xã hội
Về mặt kinh tế, việc làm luôn gắn liền với vấn đề sản xuất. Hiệu quả của việc giải
quyết tốt vấn đề việc làm cũng chính là hiệu quả của sản xuất. Kinh tế phát triển sẽ
tạo điều kiện để giải quyết tốt vấn đề việc làm và ngược lại, nếu không giải quyết
tốt vấn đề việc làm và thất nghiệp thì đó sẽ là những yếu tố kìm hãm sự tăng
trưởng của kinh tế.
Về mặt xã hội, giải quyết việc làm có mục tiêu hướng vào toàn dụng lao động,
chống thật nghiệp và khắc phục tình trạng thiếu việc làm, bảo đảm thu nhập. Bảo
đảm việc làm là chính sách xã hội có hiệu quả to lớn trong vấn đề phòng chống,
hạn chế các tiêu cực xã hội, giữ vững được kỉ cương, nền nếp xã hội.
2.2.Trên bình diện chính trị – pháp lí
Việc làm không đơn thuần là vấn đề kinh tế – xã hội mà còn là vấn đề mang ý
nghĩa chính trị. Chính sách việc làm không phù hợp tất yếu sẽ không hiệu quả đối
với vấn đề lao động – việc làm nói riêng và các vấn đề xã hội nói chung. Hậu quả
là sự gia tăng nạn thất nghiệp và những hệ quả kéo theo nó.
Trên bình diện pháp lí, việc làm là phạm trù thuộc quyền cơ bản của con người.
Mọi người có sức lao động đều có quyền có việc làm, có quyền tiến hành bất kì
hoạt động nào tọa ra thu nhập cho bản thân và gia đình nếu hoạt động đó là hợp
pháp. Bên cạnh đó, vấn đề việc làm còn gắn liền với chế độ pháp lí lao động, trong
đó quan hệ việc làm được coi là quan hệ “tiền quan hệ lao động”, đóng vai trò là

cơ sở hình thành, duy trì và là nội dung của quan hệ lao động.
2.3.Trên bình diện quốc gia – quốc tế
Đối với mỗi quốc gia, chính sách việc làm và giải quyết việc làm là bộ phận có vị
trí quan trọng đặc biệt trong hệ thống các chính sách xã hội nói riêng và trong tổng
thế chính sách phát triển kinh tế – xã hội nói chung. Và trong xu thế hội nhập hiện
nay, vấn đề lao động không chỉ còn là cạnh tranh giữa những NLĐ mà nó còn trở
thành vấn đề giữa các quốc gia. Điển hình là việc đưa lao động đi làm việc ở nước
ngoài, đưa người lao động từ nước kém phát triển sang làm việc ở nước phát triển,
từ nước dư thừa lao động sang nước thiếu lao động. Thị trường lao động không chỉ
tồn tại trong đường biên giới lãnh thổ quốc gia mà không ngừng được mở rộng
sang các quốc gia khác và trên phạm vi quốc tế.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình luật lao động Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội
2. Bộ luật lao động Việt Nam
3. Các trang web khác

1.2. Dưới góc nhìn pháp lí * Khái niệm : Theo pháp lý Nước Ta, Bộ luật lao động Nước Ta không đưa ra khái niệm cụthể về việc làm, tuy nhiên việc làm cũng được lao lý tại điều 13, bộ luật lao độngnhư sau : “ Mọi hoạt động giải trí lao động tạo ra nguồn thu nhập không bị pháp lý cấmđều được thừa nhận là việc làm ” ( Điều 13 Bộ luật lao động ). Bên cạnh đó, theo ILO ( International Labour Organization ) cũng coi việc khuyếnnghị và thực thi việc làm là một trong những tiềm năng quan trọng trong tôn chỉhoạt động của mình. Theo ý niệm của ILO, người có việc làm là những ngườilàm việc gì đó được trả tiền công, doanh thu hoặc được giao dịch thanh toán bằng hiện vậthoặc những người tham gia và những hoạt động giải trí mang đặc thù tự tạo việc làm vì lợiích hay vì thu nhập mái ấm gia đình không được nhận tiền công hoặc hiện vật. * Đặc điểm : Như vậy, hoàn toàn có thể chứng minh và khẳng định rằng dưới góc nhìn pháp lí, việc làm được cấu trúc thànhbởi 3 yếu tố : Là hoạt động giải trí lao động, tạo ra thu nhập, hoạt động giải trí đó phải hợp pháp. Thứ nhất, Là hoạt động giải trí lao động : Đây là hoạt động giải trí biểu lộ sự tác động ảnh hưởng của sứclao động vào tư liệu sản xuất để tạo ra loại sản phẩm hoặc dịch vụ. Tuy nhiên, hoạtđộng lao động chỉ là tín hiệu của việc làm chứ không như nhau lao động với việclàm. Mọi người đều có hoạt động giải trí lao động nhưng không có nghĩa đều có việc làm. Yếu tố lao động trong việc làm khác với lao động thường thì ở chỗ nó phải cótính mạng lưới hệ thống, tính liên tục và tính nghề nghiệp. Vì vậy, người có việc làmthông thường phải là người thực thi những hoạt động giải trí trong khoanh vùng phạm vi nghề nhất địnhvà trong thời hạn tương đối không thay đổi. Thứ hai, Tạo ra thu nhập : Thu nhập ở đây được hiểu theo nghĩa rộng không chỉ làkhoản thu nhập trực tiếp mà còn bao hàm cả năng lực tạo ra thu nhập. Thứ ba, Hoạt động đó phải hợp pháp : Không phải mọi hoạt động giải trí lao động tạo rathu nhập đều được coi là việc làm. Hoạt động lao động tạo ra thu nhập nhưng phảihợp pháp, phải được pháp lý thừa nhận hay không trái pháp lý mới được coi làviệc làm. Tùy theo điều kiện kèm theo kinh tế tài chính – xã hội, tập quán, ý niệm về đạo đức củatừng nước mà pháp lý có sự pháp luật khác nhau trong việc xác lập tính hợppháp của những hoạt động giải trí lao động được coi là việc làm. Vì vậy, hoàn toàn có thể ở quốc gianày hoạt động giải trí lao động đó là hợp pháp nhưng nó lại không được thừa nhận ở cácquốc gia khác. Có thể nói tín hiệu này đã bộc lộ đặc trưng pháp lí của việc làm. Đặc biệt, so với nhà nước pháp quyền thì đây là một trong cá tín hiệu không thểthiếu trong khái niệm về việc làm. 2. Ý nghĩa của việc làm2. 1. Trên bình diện kinh tế tài chính – xã hộiVề mặt kinh tế tài chính, việc làm luôn gắn liền với yếu tố sản xuất. Hiệu quả của việc giảiquyết tốt yếu tố việc làm cũng chính là hiệu suất cao của sản xuất. Kinh tế tăng trưởng sẽtạo điều kiện kèm theo để xử lý tốt yếu tố việc làm và ngược lại, nếu không giải quyếttốt yếu tố việc làm và thất nghiệp thì đó sẽ là những yếu tố ngưng trệ sự tăngtrưởng của kinh tế tài chính. Về mặt xã hội, xử lý việc làm có tiềm năng hướng vào toàn dụng lao động, chống thật nghiệp và khắc phục thực trạng thiếu việc làm, bảo vệ thu nhập. Bảođảm việc làm là chính sách xã hội có hiệu suất cao to lớn trong vấn đề phòng chống, hạn chế những xấu đi xã hội, giữ vững được kỉ cương, nền nếp xã hội. 2.2. Trên bình diện chính trị – pháp líViệc làm không đơn thuần là yếu tố kinh tế tài chính – xã hội mà còn là yếu tố mang ýnghĩa chính trị. Chính sách việc làm không tương thích tất yếu sẽ không hiệu suất cao đốivới yếu tố lao động – việc làm nói riêng và những yếu tố xã hội nói chung. Hậu quảlà sự ngày càng tăng nạn thất nghiệp và những hệ quả kéo theo nó. Trên bình diện pháp lí, việc làm là phạm trù thuộc quyền cơ bản của con người. Mọi người có sức lao động đều có quyền có việc làm, có quyền thực thi bất kìhoạt động nào tọa ra thu nhập cho bản thân và mái ấm gia đình nếu hoạt động giải trí đó là hợppháp. Bên cạnh đó, yếu tố việc làm còn gắn liền với chính sách pháp lí lao động, trongđó quan hệ việc làm được coi là quan hệ “ tiền quan hệ lao động ”, đóng vai trò làcơ sở hình thành, duy trì và là nội dung của quan hệ lao động. 2.3. Trên bình diện vương quốc – quốc tếĐối với mỗi vương quốc, chủ trương việc làm và xử lý việc làm là bộ phận có vịtrí quan trọng đặc biệt quan trọng trong mạng lưới hệ thống những chính sách xã hội nói riêng và trong tổngthế chủ trương tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội nói chung. Và trong xu thế hội nhập hiệnnay, yếu tố lao động không riêng gì còn là cạnh tranh đối đầu giữa những NLĐ mà nó còn trởthành yếu tố giữa những vương quốc. Điển hình là việc đưa lao động đi thao tác ở nướcngoài, đưa người lao động từ nước kém tăng trưởng sang thao tác ở nước tăng trưởng, từ nước dư thừa lao động sang nước thiếu lao động. Thị trường lao động không chỉtồn tại trong đường biên giới chủ quyền lãnh thổ vương quốc mà không ngừng được mở rộngsang những vương quốc khác và trên khoanh vùng phạm vi quốc tế. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO1. Giáo trình luật lao động Nước Ta, Trường Đại học Luật Hà Nội2. Bộ luật lao động Việt Nam3. Các website khác

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Việc Làm