Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam nghiên cứu cái gì?

Nông dân, những người đóng thuế để VASS có thể hoạt động tốt, được hưởng lợi gì từ những công trình nghiên cứu của VASS? -Tiến Thành

Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam ( VASS ) được chính thức xây dựng năm 2012 trên cơ sở Viện Khoa học xã hội Việt Nam ( 2008 ), vốn tiền thân là Ban Nghiên cứu lịch sử vẻ vang, địa lý, văn học xây dựng từ năm 1953. Viện gồm có 37 tổ chức triển khai thường trực, trong đó có 32 tổ chức triển khai là những viện nghiên cứu và điều tra chuyên ngành trong nghành khoa học xã hội .

Những con số biết nói

Theo bà Nguyễn Thị Kim Phụng – vụ trưởng Vụ Giáo dục đào tạo ĐH, lúc bấy giờ đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sỹ của cả VASS là 380, trong đó có 175 người có chức danh giáo sư, phó giáo sư. Trong khi đó, theo website của viện, VASS có hơn 700 cán bộ có học hàm giáo sư, phó giáo sư, học vị tiến sỹ khoa học, tiến sỹ, thạc sĩ thuộc những nghành nghề dịch vụ khoa học xã hội .

Theo số liệu của Bộ Tài chính, năm 2015 tổng chi ngân sách nhà nước cho viện này là 504,5 tỉ đồng, tương đương 22,6 triệu USD. Với con người và nguồn lực như trên, năm 2015 VASS có tổng cộng 5 bài công bố khoa học trong danh mục ISI của Web of Science, với số lượt trích dẫn là 8 và số lượt trích dẫn trung bình là 1,60 (*).

Nếu tính cả quy trình 5 năm từ 2011 – năm ngoái, tổng số công bố ISI của viện là 22 bài, một thành quả chỉ tương tự số lượng bài báo khoa học tối thiểu để được chỉ định giáo sư ở Malaysia. Nếu so với cả nước, tổng số công bố ISI của Việt Nam năm năm ngoái là 2.775 bài, VASS có 5 bài. Liệu hoàn toàn có thể lý giải như thế nào về những số lượng trên đây ?

Hiệu quả của nghiên cứu

Bài báo ISI tất yếu không phải là toàn bộ thành quả điều tra và nghiên cứu của một cá thể hay tổ chức triển khai. Đặc biệt là trong khoa học xã hội, có nhiều hình thức công bố khác, ví dụ điển hình viết sách, triển khai những báo cáo giải trình tư vấn …
Bài báo khoa học, kể cả trên những tập san quốc tế, không phải là mục tiêu tự thân của hoạt động giải trí điều tra và nghiên cứu. Câu hỏi sau cuối vẫn là : những tác dụng nghiên cứu và điều tra này đã góp phần như thế nào cho việc hoạch định chủ trương, việc tăng trưởng kinh tế tài chính và xã hội của quốc gia, và những góp phần đó có xứng danh với số tiền mà người đóng thuế đã chi trả cho giới điều tra và nghiên cứu hay không ?
Tuy vậy, công bố quốc tế là một thước đo tương đối khả tín cho phẩm chất khoa học của những tác dụng điều tra và nghiên cứu. Để được giới hàn lâm quốc tế nhìn nhận, những khu công trình này cần được triển khai với những giải pháp thích hợp và có những góp phần mới lạ cho chuyên ngành .

Vì vậy, khoa học xã hội Việt Nam khó mà biện minh cho việc đứng ngoài dòng chảy toàn cầu, bằng cách coi nhẹ việc công bố quốc tế.

Trả lời trong cuộc họp báo ngày 22-4, VASS cho biết trong 5 năm qua, viện có 400 xuất bản phẩm quốc tế ở nhiều dạng. Tuy nhiên, list 400 khu công trình này chưa được công bố nên không hề phản hồi gì thêm. Nhưng điều này đặt ra một yếu tố lớn không chỉ cho viện mà cho toàn bộ cơ quan, tổ chức triển khai điều tra và nghiên cứu đang sử dụng tiền ngân sách. Đó là sự minh bạch và nghĩa vụ và trách nhiệm báo cáo giải trình .

Phải minh bạch, vì là tiền thuế của dân

Không ai phủ nhận tầm quan trọng của việc điều tra và nghiên cứu khoa học xã hội. Thậm chí, xã hội càng nhiều yếu tố ( kinh tế tài chính khủng hoảng cục bộ, đấm đá bạo lực tràn ngập, cải cách giáo dục, cải cách thể chế, những yếu tố tội phạm … ) thì điều tra và nghiên cứu khoa học xã hội càng thiết yếu và bức bách .
Vì vậy, tăng cường kinh phí đầu tư điều tra và nghiên cứu để dùng tri thức góp thêm phần xử lý những yếu tố ấy là điều hài hòa và hợp lý. Tuy nhiên, ngân sách là tiền của người dân đóng thuế, vì thế người dân cũng cần được biết những nhà nghiên cứu đã sử dụng đồng xu tiền ấy như thế nào và mang lại tác dụng thế nào .
Chỉ sự minh bạch là hoàn toàn có thể giúp thực thi được nghĩa vụ và trách nhiệm báo cáo giải trình. Trong trường hợp này, rất cần viện công bố cụ thể list những xuất bản phẩm quốc tế và những thành quả điều tra và nghiên cứu khác của viện, thậm chí còn công bố toàn văn .

Nếu công trình nào ảnh hưởng đến an ninh quốc gia thì không cần công bố, nhưng không lẽ tất cả công trình nghiên cứu của viện đều liên quan đến an ninh quốc gia? Có hàng trăm, hàng ngàn đề tài hết sức bức thiết để cải thiện chính sách, cải thiện nhận thức và đời sống của người dân, vì sao viện không nghiên cứu?

Áp lực yên cầu triển khai nghĩa vụ và trách nhiệm báo cáo giải trình với những trường ĐH đang ngày càng tăng, những viện điều tra và nghiên cứu không hề là ngoại lệ, đặc biệt quan trọng là khi sử dụng nguồn ngân sách lớn như vậy. Nhà nước cần có chủ trương buộc những viện phải công bố báo cáo giải trình thường niên và công bố những hiệu quả nghiên cứu và điều tra của viện, nếu không phải là toàn văn, tối thiểu cũng là bản tóm tắt .
Tất cả những điều này sẽ mang lại tính chính danh cho Nhà nước, vì xét cho cùng, trách nhiệm quan trọng nhất của Nhà nước là hành vi nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi của dân cư, tức là những người đang đóng thuế để nuôi cỗ máy nhà nước. ■
( * ) Nguồn : www.scientometrics4vn.com

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Khoa Học