Mối quan hệ hợp tác trong quần xã sinh vật – Tài liệu text
Mối quan hệ hợp tác trong quần xã sinh vật
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3.05 MB, 13 trang )
MỐI QUAN HỆ HỖ TRỢ TRONG QUẦN XÃ
KHÁI NIỆM QUẦN XÃ
Quần xã là một tập hợp các quần thể sinh vật cùng sống trong một vùng địa
lý hay sinh cảnh nhất định, là phần sống hay hữu sinh của hệ sinh thái. Các
sinh vật trong quần xã có mối quan hệ hữu cơ với nhau (quan hệ thợ săn con mồi, cạnh tranh cùng loài hay khác loài, quan hệ cộng sinh, quan hệ vật
ký sinh – vật chủ) về nguồn thức ăn, điều kiện sống.v.v. Mối quan hệ phức tạp
này được thể hiện qua các lưới thức ăn, chuỗi thức ăn. Một quần xã sinh vật
thường có lịch sử hình thành lâu dài và hoạt động như một hệ thống mở tương
tác với các yếu tố vô sinh của môi trường.
Ví dụ về quần xã:
KHÁI NIỆM QUAN HỆ HỖ TRỢ
Quan hệ hổ trợ là quan hệ giữa các loài sinh vật trong đó có ít nhất một loài
hưởng lợi.
I. Quan hệ cộng sinh
1) Cách quan hệ: Là mối quan hệ nhất thiết phải xảy ra giữa hai loài, (loài vật, cây, con người…) chỉ tồn tại
được lâu dài nếu cả hai bên đều được lợi. Nếu một quan hệ chỉ mang lại lợi ích cho một bên thì quan
hệ đó sẽ không tồn tại được lâu dài. Đó là quy luật cộng sinh.
2) Các hình thức:
a) Cộng sinh giữa thực vật với nấm hoặc vi khuẩn:
Ngoại khuẩn căn ở thông
Nội khuẩn căn ở bong
Nấm được thực vật cung cấp dinh dưỡng, đồng thời cũng cung cấp chất dinh dưỡng ngược lại cho thực vật mà không
gây bệnh hoặc làm tổn thương gì đối với thực vật
Nốt sần trên rễ cây họ đậu
Bèo hoa dâu (Azolla )- nguồn phân xanh cố định nitơ
Vi khuẩn lam Anabaena azollae trong Bèo hoa dâu; Nốt sần dạng phân nhánh; Vi khuân trong nốt sần.
Nó giúp cho cây bộ Đậu có khả năng cố định nitơ (nitrogen fixation). Người ta chế biến phân vi khuẩn nốt sần (Nitragin)
để nhiễm vào hạt giống có thể giúp làm tăng rõ rệt năng suất đậu cũnh như khối lượng chất xanh (thân, cành, lá) của
cây bộ đậu.
b) Cộng sinh giữa thực vật với động vật:
Kiến sống cộng sinh trong xúc tu cây nắp ấm Nepenthes biclacarata
và
Đông trùng hạ thảo là một dạng cộng sinh giữa một loài nấm túi
một loài sâu non.
Trong mối quan hệ này cây cung cấp một “pháo đài” trú ẩn và nước cho sinh vật, trong khi sinh vật đó
thải phân làm nguồn nuôi dưỡng cây, cũng như bảo vệ cây trước sự đe doạ của những vị khách không
mời.
Ong và chim khuyên đều ăn mật hoa của cây. Đổi lại chim và ong giúp cây phát tán những hạt phấn hoa dính trên lưng và chân .
c) Cộng sinh giữa động vật với động vật:
Một số loài ốc mượn hồn và cua biển thường cõng hải quỳ trên lưng
, ốc thì dùng hải quỳ để xua đuổi kẻ thù hải quỳ nhờ ốc mà có thể thoát khỏi
tình trạng “bán thân bất toại” và có thể kiếm được nhiều thức ăn hơn
Cá bống biển và tôm vỏ cứng chung sống vui vẻ cùng nhau. Cả 2 cùng sống trong 1 cái hang do tôm đào, và cá lại có nhiệm vụ bảo vệ
tôm. Thị lực của loài tôm này rất kém, dó đó chúng phải nhờ bống vốn rất tinh mắt cảnh giới cho lúc nào thì an toàn để ra ngoài. Ngược lại,
bống thì nhờ tôm mà có được một “ngôi nhà” để nương náu và nghỉ ngơi.
Rệp,hút nhựa cây, tiết ra chất mật kiến rất thích ăn
Những con tôm hoàng đế này cưỡi trên những loài động vật có kích
Kiến chăn nuôi rệp để lấy mật. Ngược lại, chúng bảo
vệ rệp khỏi các. loài thiên địch (ong bò vẽ hoặc bọ dừa…)
thước to hơn chúng, và di chuyển cũng nhanh hơn chúng
để nhặt những mẩu thức ăn lẫn trong bùn.
Nấm và tảo sống cộng sinh với nhau chặt chẽ tạo thành địa y. Các sợi nấm hút nước và muối khoáng cung cấp
cho tảo. Nngược lại tảo có diệp lục sử dụng các chất đó tổng hợp nên chất hữu cơ nuôi sống cả hai.
Hải quỳ ăn phần thức ăn còn lại của cá, chúng lại bảo vệ loài
Trong quá trình chim gõ kiến đục cây để bắt côn trùng, chim ruồi
cá này khỏi bị ăn thịt bởi loài khác.
sẽ bay theo chúng để hút nhựa cây chảy ra.
3) Ứng dụng của cộng sinh.
– ứng dụng luân canh và xen canh cây hoa màu với loài cây
họ đậu, nhằm cung cấp nguồn ni-tơ cho hoa màu.
– ứng dụng nuôi trồng bèo hoa dâu làm phân xanh trong nông nghiệp cung cấp nguồn đạm cho cây trồng.
II. Quan hệ hợp tác
1) Cách quan hệ: Là quan hệ giữa hai loài hợp tác với nhau đôi bên cùng có lợi nhưng không nhất thiết phải xảy ra.
chim choi choi Ai Cập giúp cá sấu làm sạch những thức ăn thừa trong hàm răng của mình. Mối quan hệ này đem
lại cho loài chim choi choi Ai Cập nguồn thực phẩm sẵn có mà còn vô cùng an toàn, bởi vì nhiều loài động vật ăn
thịt khác không dám tấn công khi chúng ở gần cá sấu.
Những con chim nhỏ thường bám trên lưng các loài động vật cỡ lớn như cá sâu, trâu, ngựa và hươu…để
ăn những con vật ký sinh trên da.
Loài tôm vệ sinh leo vào cái miệng đầy răng nhọn hoắt lởm
chởm của những con lươn, đào bới quanh răng chúng để tìm thức ăn.
2) Ứng dụng của quan hệ hợp tác
Ứng dụng trong việc trồng nhãn + nuôi ong để
tăng hiệu quả thụ phấn ở nhãn, đồng thời cung
cấp cho ong lượng phấn hoa chất lượng tốt.
III. Quan hệ hội sinh
1) Cách quan hệ: Là quan hệ giữa hai loài khác nhau trong đó chỉ có một bên có lợi, loài kia không có lợi cũng chẳng có hại.
Cá mập để cho loài cá ép bám vào dưới bụng của mình cá ép nhặt
nhạnh thức ăn thừa của cá mập, giúp dọn dẹp các loài ký sinh sống
dưới bụng của cá mập; và cá ép được an toàn tuyệt đối.
Chim kền kền ăn thịt thừa của các loai thú săn mồi
Một số thân mềm (hàu, vẹm,..), giáp xác sống bám vào các cành
cây ngập nước.
trong tổ giun Erechis có tới 13 loài động vật nhỏ như
Cá bống, cua, giun nhiều tơ sống hội sinh với
Erechis để có nơi ẩn nấp và thức ăn thừa.
2) Ứng dụng của quan hệ hội sinh
Ứng dụng vào mô hình “tôm ôm cây đước” để nâng cao chất lượng tôm nhờ có nơi trú ngụ là mùn
bã cây, đồng thời bảo vệ rừng ngập mặn.
Ứng dụng trong việc trồng các loại Lan rừng trên các than cây gỗ lớn, tạo điều kiện tự nhiên để Lan
phát triển tốt nhất.
DANH SÁCH THÀNH VIÊN THỰC HIỆN
SƯU TẦM TRANH ẢNH
1) LÊ THỊ TRANG
2) NGUYỄN THỊ NGỌC LINH
3) LÊ THỊ LỆ
4) PHẠM THỊ HOA
CÁC KHÁI NIỆM VÀ CHÚ THÍCH
1) ĐỖ ĐỨC LÝ
2) LÊ DUY THUNG
3) VÕ HOÀNG PHÁT
4) LÊ THỊ QUỲNH NHƯ
CHỈNH SỬA VÀ HOÀN THIỆN
1) LƯƠNG HÙNG MẠNH
2) ĐẬU THANH AN
3) PHAN VIẾT TÚ
4) NGUYỄN VŨ PHƯƠNG ANH
Ví dụ về quần xã : KHÁI NIỆM QUAN HỆ HỖ TRỢQuan hệ hổ trợ là quan hệ giữa những loài sinh vật trong đó có tối thiểu một loàihưởng lợi. I. Quan hệ cộng sinh1 ) Cách quan hệ : Là mối quan hệ nhất thiết phải xảy ra giữa hai loài, ( loài vật, cây, con người … ) chỉ tồn tạiđược lâu dài hơn nếu cả hai bên đều được lợi. Nếu một quan hệ chỉ mang lại quyền lợi cho một bên thì quanhệ đó sẽ không sống sót được lâu bền hơn. Đó là quy luật cộng sinh. 2 ) Các hình thức : a ) Cộng sinh giữa thực vật với nấm hoặc vi trùng : Ngoại khuẩn căn ở thôngNội khuẩn căn ở bongNấm được thực vật phân phối dinh dưỡng, đồng thời cũng cung ứng chất dinh dưỡng ngược lại cho thực vật mà khônggây bệnh hoặc làm tổn thương gì so với thực vậtNốt sần trên rễ cây họ đậuBèo hoa dâu ( Azolla ) – nguồn phân xanh cố định và thắt chặt nitơVi khuẩn lam Anabaena azollae trong Bèo hoa dâu ; Nốt sần dạng phân nhánh ; Vi khuân trong nốt sần. Nó giúp cho cây bộ Đậu có năng lực cố định và thắt chặt nitơ ( nitrogen fixation ). Người ta chế biến phân vi trùng nốt sần ( Nitragin ) để nhiễm vào hạt giống hoàn toàn có thể giúp làm tăng rõ ràng hiệu suất đậu cũnh như khối lượng chất xanh ( thân, cành, lá ) củacây bộ đậu. b ) Cộng sinh giữa thực vật với động vật hoang dã : Kiến sống cộng sinh trong xúc tu cây nắp ấm Nepenthes biclacaratavàĐông trùng hạ thảo là một dạng cộng sinh giữa một loài nấm túimột loài sâu non. Trong mối quan hệ này cây cung ứng một “ pháo đài trang nghiêm ” trú ẩn và nước cho sinh vật, trong khi sinh vật đóthải phân làm nguồn nuôi dưỡng cây, cũng như bảo vệ cây trước sự đe doạ của những vị khách khôngmời. Ong và chim khuyên đều ăn mật hoa của cây. Đổi lại chim và ong giúp cây phát tán những hạt phấn hoa dính trên sống lưng và chân. c ) Cộng sinh giữa động vật hoang dã với động vật hoang dã : Một số loài ốc mượn hồn và cua biển thường cõng hải quỳ trên sống lưng, ốc thì dùng hải quỳ để xua đuổi quân địch hải quỳ nhờ ốc mà hoàn toàn có thể thoát khỏitình trạng “ bán thân bất toại ” và hoàn toàn có thể kiếm được nhiều thức ăn hơnCá bống biển và tôm vỏ cứng chung sống vui tươi cùng nhau. Cả 2 cùng sống trong 1 cái hang do tôm đào, và cá lại có trách nhiệm bảo vệtôm. Thị lực của loài tôm này rất kém, dó đó chúng phải nhờ bống vốn rất tinh mắt cảnh giới cho khi nào thì bảo đảm an toàn để ra ngoài. Ngược lại, bống thì nhờ tôm mà có được một “ ngôi nhà ” để nương náu và nghỉ ngơi. Rệp, hút nhựa cây, tiết ra chất mật kiến rất thích ănNhững con tôm nhà vua này cưỡi trên những loài động vật hoang dã có kíchKiến chăn nuôi rệp để lấy mật. Ngược lại, chúng bảovệ rệp khỏi những. loài thiên địch ( ong bò vẽ hoặc bọ dừa … ) thước to hơn chúng, và vận động và di chuyển cũng nhanh hơn chúngđể nhặt những mẩu thức ăn lẫn trong bùn. Nấm và tảo sống cộng sinh với nhau ngặt nghèo tạo thành địa y. Các sợi nấm hút nước và muối khoáng cung cấpcho tảo. Nngược lại tảo có diệp lục sử dụng những chất đó tổng hợp nên chất hữu cơ nuôi sống cả hai. Hải quỳ ăn phần thức ăn còn lại của cá, chúng lại bảo vệ loàiTrong quy trình chim gõ kiến đục cây để bắt côn trùng nhỏ, chim ruồicá này khỏi bị ăn thịt bởi loài khác. sẽ bay theo chúng để hút nhựa cây chảy ra. 3 ) Ứng dụng của cộng sinh. – ứng dụng luân canh và xen canh cây hoa màu với loài câyhọ đậu, nhằm mục đích phân phối nguồn ni-tơ cho hoa màu. – ứng dụng nuôi trồng bèo hoa dâu làm phân xanh trong nông nghiệp phân phối nguồn đạm cho cây xanh. II. Quan hệ hợp tác1 ) Cách quan hệ : Là quan hệ giữa hai loài hợp tác với nhau đôi bên cùng có lợi nhưng không nhất thiết phải xảy ra.chim choi choi Ai Cập giúp cá sấu làm sạch những thức ăn thừa trong hàm răng của mình. Mối quan hệ này đemlại cho loài chim choi choi Ai Cập nguồn thực phẩm sẵn có mà còn vô cùng bảo đảm an toàn, chính bới nhiều loài động vật hoang dã ănthịt khác không dám tiến công khi chúng ở gần cá sấu. Những con chim nhỏ thường bám trên sống lưng những loài động vật hoang dã cỡ lớn như cá sâu, trâu, ngựa và hươu … đểăn những con vật ký sinh trên da. Loài tôm vệ sinh leo vào cái miệng đầy răng nhọn hoắt lởmchởm của những con lươn, hướng đến quanh răng chúng để tìm thức ăn. 2 ) Ứng dụng của quan hệ hợp tácỨng dụng trong việc trồng nhãn + nuôi ong đểtăng hiệu suất cao thụ phấn ở nhãn, đồng thời cungcấp cho ong lượng phấn hoa chất lượng tốt. III. Quan hệ hội sinh1 ) Cách quan hệ : Là quan hệ giữa hai loài khác nhau trong đó chỉ có một bên có lợi, loài kia không có lợi cũng chẳng có hại. Cá mập để cho loài cá ép bám vào dưới bụng của mình cá ép nhặtnhạnh thức ăn thừa của cá mập, giúp quét dọn những loài ký sinh sốngdưới bụng của cá mập ; và cá ép được bảo đảm an toàn tuyệt đối. Chim kền kền ăn thịt thừa của những loai thú săn mồiMột số thân mềm ( hàu, vẹm, .. ), giáp xác sống bám vào những cànhcây ngập nước. trong tổ giun Erechis có tới 13 loài động vật hoang dã nhỏ nhưCá bống, cua, giun nhiều tơ sống hội sinh vớiErechis để có nơi ẩn nấp và thức ăn thừa. 2 ) Ứng dụng của quan hệ hội sinhỨng dụng vào quy mô “ tôm ôm cây đước ” để nâng cao chất lượng tôm nhờ có nơi trú ngụ là mùnbã cây, đồng thời bảo vệ rừng ngập mặn. Ứng dụng trong việc trồng những loại Lan rừng trên những than cây gỗ lớn, tạo điều kiện kèm theo tự nhiên để Lanphát triển tốt nhất. DANH SÁCH THÀNH VIÊN THỰC HIỆNSƯU TẦM TRANH ẢNH1 ) LÊ THỊ TRANG2 ) NGUYỄN THỊ NGỌC LINH3 ) LÊ THỊ LỆ4 ) PHẠM THỊ HOACÁC KHÁI NIỆM VÀ CHÚ THÍCH1 ) ĐỖ ĐỨC LÝ2 ) LÊ DUY THUNG3 ) VÕ HOÀNG PHÁT4 ) LÊ THỊ QUỲNH NHƯCHỈNH SỬA VÀ HOÀN THIỆN1 ) LƯƠNG HÙNG MẠNH2 ) ĐẬU THANH AN3 ) PHAN VIẾT TÚ4 ) NGUYỄN VŨ PHƯƠNG ANH
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp






