Ủy quyền trong quản lý doanh nghiệp – Mất quyền có còn được ủy quyền?
Để khắc phục được điều này, ủy quyền được lựa chọn như một giải pháp tối ưu, được cho phép những nhà quản lý đối phó một cách nhanh gọn và kịp thời với những yếu tố ảnh hưởng tác động đến hoạt động giải trí thông thường của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc không hiểu rõ tính pháp lý khi vận dụng chế định ủy quyền có năng lực dẫn đến quan hệ ủy quyền không hề vận dụng trên trong thực tiễn .
Sơ bộ về uỷ quyền quản lý doanh nghiệp
Về bản chất, ủy quyền là việc một cá nhân/pháp nhân cho phép cá nhân/pháp nhân khác có quyền đại diện, nhân danh cho mình để quyết định, thực hiện các công việc thuộc thẩm quyền và vẫn phải chịu trách nhiệm đối với kết quả của công việc đó.
Chủ thể ủy quyền quản lý: Theo quy định tại Điều 138 Bộ Luật dân sự năm 2015, chỉ (i) Cá nhân và (ii) Pháp nhân có thể ủy quyền cho cá nhân, pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.
Trong khoanh vùng phạm vi bài viết này, tác giả chưa đề cập đến việc ủy quyền quản lý của pháp nhân, theo đó, chỉ những cá thể giữ vị trí quản lý mới có thẩm quyền ủy quyền quản lý doanh nghiệp .
Khoản 18 Điều 4 Luật doanh nghiệp năm 2014 ghi nhận: “ Người quản lý doanh nghiệp là người quản lý công ty và người quản lý doanh nghiệp tư nhân, bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác có thẩm quyền nhân danh công ty ký kết giao dịch của công ty theo quy định tại Điều lệ công ty”.
Các cá thể nêu trên đều hoàn toàn có thể ủy quyền cho cá thể khác thực thi quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm của mình dưới hai tư cách : ( i ) Tư cách cá thể, độc lập với doanh nghiệp, và ( ii ) Tư cách của người quản lý doanh nghiệp .
Vì thế, nội dung tại những văn bản ủy quyền phải biểu lộ rõ người quản lý đang sử dụng tư cách quản lý doanh nghiệp để xác lập ủy quyền ; đồng thời khoanh vùng phạm vi ủy quyền phải được số lượng giới hạn bởi quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm của người quản lý theo đúng pháp luật của pháp lý và Điều lệ công ty ( nếu có ) .
Các trường hợp bắt buộc ủy quyền quản lý: Trên thực tế, người quản lý doanh nghiệp có thể ủy quyền cho người khác thực hiện công việc trong phạm vi quyền hạn của mình vào bất kỳ thời điểm nào tùy thuộc ý chí của họ. Tuy nhiên, trong một số tình huống cụ thể, việc ủy quyền quản lý là bắt buộc.
Tiêu biểu là trường hợp doanh nghiệp chỉ có một người đại diện thay mặt theo pháp lý và người đó khi xuất cảnh khỏi Nước Ta sẽ phải thực thi việc ủy quyền bằng văn bản cho cá thể khác để triển khai quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm của người đại diện thay mặt theo pháp lý ( Khoản 3 Điều 13 Luật doanh nghiệp năm năm trước ) .
Trách nhiệm phát sinh giữa Bên ủy quyền và Bên nhận ủy quyền: Việc xác lập mối quan hệ ủy quyền không có nghĩa là người ủy quyền sẽ không còn bất kỳ nghĩa vụ nào và người nhận ủy quyền sẽ có toàn quyền quyết định đối với những công việc được ủy quyền.
Về thực chất, người ủy quyền vẫn phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trước pháp lý so với những hành vi, thanh toán giao dịch do người nhận ủy quyền triển khai trong khoanh vùng phạm vi và thời hạn ủy quyền .
Do đó, người ủy quyền cần giám sát việc triển khai nội dung ủy quyền và có những hành động can thiệp khi thiết yếu, đồng thời, người nhận ủy quyền cũng phải bảo vệ rằng những việc làm mình triển khai là hợp pháp và tương thích với ý chí của người ủy quyền .
Uỷ quyền trong trường hợp mất quyền quản lý doanh nghiệp
Người quản lý doanh nghiệp bị coi là mất quyền quản lý doanh nghiệp trong các trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 18 Luật doanh nghiệp năm 2014 (Sẽ được thay thế bởi Khoản 2, Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020).
Thực tiễn hoạt động giải trí của doanh nghiệp cho thấy, việc cá thể mất quyền quản lý doanh nghiệp thông dụng rơi vào điểm e Khoản 2 Điều 18 Luật doanh nghiệp : “ Người đang bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự, chấp hành hình phạt tù, quyết định hành động giải quyết và xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị cấm hành nghề kinh doanh thương mại, đảm nhiệm chức vụ hoặc làm việc làm nhất định, tương quan đến kinh doanh thương mại theo quyết định hành động của Tòa án ; những trường hợp khác theo pháp luật của pháp lý về phá sản, phòng, chống tham nhũng. ” .
Tuy nhiên, trong thực tiễn hành nghề chúng tôi đã gặp không ít trường hợp người đang bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt tù lại triển khai việc ủy quyền quản lý doanh nghiệp cho cá thể khác và thanh toán giao dịch này đã được một số ít văn phòng công chứng đồng ý chấp thuận .
Theo hiểu biết của mình, chúng tôi cho rằng việc công nhận thanh toán giao dịch ủy quyền như vậy là chưa tương thích với những pháp luật của pháp lý về dân sự và doanh nghiệp bởi những lý do sau :
Thứ nhất, xét trên khía cạnh quản trị, việc ủy quyền không làm mất đi nghĩa vụ, trách nhiệm của người uỷ quyền. Nói cách khác, người ủy quyền vẫn cần tiến hành kiểm tra, giám sát, đôn đốc người được ủy quyền trong toàn bộ quá trình thực hiện công việc uỷ quyền đồng thời có nghĩa vụ, trách nhiệm thực hiện các công việc hoặc hệ quả phát sinh từ công việc ủy quyền mà người được ủy đã thay mình thực hiện. Có thể thấy, yêu cầu này sẽ không được đảm bảo nếu cá nhân ủy quyền đang bị kết án hay tạm giam.
Thứ hai, điều kiện tiên quyết để thực hiện việc ủy quyền là người ủy quyền phải sở hữu “quyền” quản lý doanh nghiệp. Như vậy, không có cơ sở để một người đã “mất quyền” yêu cầu một cá nhân khác đại diện, nhân danh cho quyền lợi đã mất đó.
Thứ ba, pháp luật hiện hành đã thiết lập cơ chế thay thế trong trường hợp người quản lý mất quyền, qua đó đảm bảo tính thông suốt và ổn định của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh. Cụ thể, Khoản 5, 6, 7 Điều 13 Luật doanh nghiệp năm 2014 có ghi nhận nội dung:
( i ) Trường hợp doanh nghiệp chỉ có một người đại diện thay mặt theo pháp lý và người này vắng mặt tại Nước Ta quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác triển khai những quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm của người đại diện thay mặt theo pháp lý của doanh nghiệp hoặc bị chết, mất tích, tạm giam, phán quyết tù, bị hạn chế hoặc mất năng lượng hành vi dân sự thì chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị cử người khác làm người đại diện thay mặt theo pháp lý của công ty .
( ii ) Đối với công ty nghĩa vụ và trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên, nếu có thành viên là cá thể làm người đại diện thay mặt theo pháp lý của công ty bị tạm giam, phán quyết tù, trốn khỏi nơi cư trú, bị mất hoặc bị hạn chế năng lượng hành vi dân sự hoặc bị Tòa án tước quyền hành nghề vì phạm tội buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh thương mại trái phép, trốn thuế, lừa dối người mua và tội khác theo pháp luật của Bộ luật hình sự thì thành viên còn lại đương nhiên làm người đại diện thay mặt theo pháp lý của công ty cho đến khi có quyết định hành động mới của Hội đồng thành viên về người đại diện thay mặt theo pháp lý của công ty .
( iii ) Trong 1 số ít trường hợp đặc biệt quan trọng, Tòa án có thẩm quyền có quyền chỉ định người đại diện thay mặt theo pháp lý trong quy trình tố tụng tại Tòa án .
Mặc dù vậy, đối với người quản lý là “chủ doanh nghiệp tư nhân”, do đặc điểm riêng có của loại hình doanh nghiệp này, khi mà “số phận” của doanh nghiệp gắn liền và là một phần không thể tách rời với chủ doanh nghiệp, pháp luật đã đưa ra một cơ chế mở và linh hoạt hơn để xử lý tình huống.
Cụ thể theo Khoản 2 Điều 185 Luật Doanh nghiệp 2014: “ Trong trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân bị kết án có thể thuê, ủy quyền cho người khác thực hiện quản lý, điều hành của doanh nghiệp hoặc cho thuê doanh nghiệp hoặc bán doanh nghiệp theo quy định tại Điều 186, Điều 187 Luật doanh nghiệp 2014.”.
Khuyến nghị
Tựu chung, nhà lập pháp cần sớm đưa ra một hướng dẫn đơn cử cho những văn phòng công chứng để giải quyết và xử lý trường hợp người đang bị tạm giam, người bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự nhưng vẫn hoàn toàn có thể điều hành doanh nghiệp trải qua công cụ ủy quyền, đặc biệt quan trọng là khi thanh toán giao dịch với người được ủy quyền có rủi ro tiềm ẩn bị công bố vô hiệu và gây ảnh hưởng tác động nghiêm trọng đến quyền và quyền lợi hợp pháp của người thứ ba ngay tình .
Đồng thời, so với cá thể giữ chức vụ quản lý, thứ nhất cần nắm rõ những nguyên tắc cơ bản về ủy quyền để hoàn toàn có thể dữ thế chủ động đối phó với những trường hợp khách quan phát sinh trên thực tiễn, qua đó bảo vệ hiệu suất cao hoạt động giải trí và quyền lợi chung của doanh nghiệp, hạn chế tối đa những rủi ro đáng tiếc pháp lý mà doanh nghiệp, cá thể hay tổ chức triển khai có tương quan hoàn toàn có thể gặp phải từ việc triển khai hành vi ủy quyền .
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp
