Chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả

Trồng trọt là một trong những nghành nghề dịch vụ chủ chốt của ngành nông nghiệp. Giá trị sản xuất của ngành trồng trọt chiếm từ 64-68 % giá trị sản xuất của toàn ngành nông nghiệp. Trồng trọt còn là nghành nghề dịch vụ mang tính đặc trưng, bởi đây là nghành trải dài trên một khoảng trống to lớn, có yếu tố mùa vụ, chịu tác động ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết, khí hậu và đặc biệt quan trọng là những bất lợi do biến hóa khí hậu mang lại. Trong toàn cảnh nông nghiệp đang được tăng cường, trong đó có chuyển dời cơ cấu tổ chức nông nghiệp, đa dạng hoá loại sản phẩm, nâng cao giá trị hàng hoá nông sản xuất khẩu và chuyển giao công nghệ tiên tiến tiên tiến và phát triển, giống cây, giống con có hiệu suất, chất lượng cao đạt tiêu chuẩn quốc tế, nghành nghề dịch vụ trồng trọt chú trọng đến quy đổi cơ cấu tổ chức cây cối theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu suất cao .
Điều đó biểu lộ ở việc giảm diện tích quy hoạnh cây cối hàng năm không hiệu suất cao sang cây xanh khác cho giá trị kinh tế tài chính cao hơn như quy đổi diện tích quy hoạnh trồng lúa bị hạn hán, nhiễm mặn hoặc kém hiệu suất cao sang trồng rau, màu, cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả tạo ra những mẫu sản phẩm có thị trường tiêu thụ cả trong và ngoài nước với giá trị thu được cao hơn trồng lúa. Đối với từng loại cây, vừa cơ cấu tổ chức lại diện tích quy hoạnh vừa đổi khác giống cây cối tương thích cho hiệu suất cao và chất lượng loại sản phẩm tốt. Nhờ vậy mà hiệu suất cao sản xuất trên 1 đơn vị chức năng diện tích quy hoạnh không ngừng tăng lên qua những năm, giá trị loại sản phẩm thu được trên 1 ha đất trồng trọt tăng từ 82,6 triệu đồng / ha năm năm ngoái lên 97,1 triệu đồng / ha năm 2019. Năm năm ngoái, diện tích quy hoạnh cây hàng năm chiếm 78,3 % tổng diện tích quy hoạnh cây cối những loại, cây nhiều năm chiếm 21,7 %, trong đó cây ăn quả chiếm 5,5 %, đến năm 2020 diện tích quy hoạnh cây hàng năm giảm xuống còn 75,1 % và diện tích quy hoạnh cây nhiều năm tăng lên là 24,9 %, trong đó cây ăn quả đạt 7,8 % .

Đối với cây lúa, cơ cấu lại ngành lúa gạo theo hướng nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững với các mục tiêu: Đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia; nâng cao chất lượng, giá trị dinh dưỡng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; hình thành và nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị lúa gạo; nâng cao thu nhập của nông dân và lợi ích cho người tiêu dùng; xuất khẩu gạo đạt chất lượng và giá trị cao. Diện tích gieo cấy lúa năm 2015 chiếm 52,4% tổng diện tích gieo trồng các loại cây,  đến năm 2020 giảm xuống còn 50,3%. Diện tích cấy lúa giảm nhưng thay vào đó là sử dụng giống lúa xác nhận kèm quy trình canh tác đa dạng, thích nghi với điều kiện thời tiết nên cho năng suất cao ổn định,đáp ứng yêu cầu thị trường. Tăng tỷ trọng các loại gạo có chất lượng cao, có giá trị xuất khẩu lớn. Năm 2020, gạo trắng thường xuất khẩu chỉ còn khoảng 40% tổng kim ngạch; các loại gạo thơm, chất lượng cao chiếm khoảng 40% kim ngạch xuất khẩu. Việc tái cơ cấu cũng đã thúc đẩy việc lai tạo và chọn giống, lần đầu tiên Việt Nam có giống gạo thơm đạt danh hiệu gạo ngon nhất thế giới là gạo ST25.

Đối với nhóm cây ăn quả, đây là nhóm cây xanh đã có bước tăng trưởng nhảy vọt trong những năm qua. Trong khi diện tích quy hoạnh lúa và cây công nghiệp hàng năm có xu thế giảm thì diện tích quy hoạnh cây nhiều năm tăng lên, đặc biệt quan trọng là cây ăn quả. Cây ăn quả được tập trung chuyên sâu tăng trưởng theo hướng sản xuất sản phẩm & hàng hóa mang tính vững chắc, góp thêm phần vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người nông dân. Nhiều vùng chuyên canh, vựa cây ăn quả lớn Giao hàng xuất khẩu, cho giá trị rất cao đã được hình thành tại nhiều khu vực trên cả nước như ở đồng bằng sông Cửu Long ( Tiền Giang, Đồng Tháp, Bến Tre ), khu vực Tây Nguyên, khu vực Bắc Trung Bộ vànhất là sự chuyển biến nhảy vọt của những vựa cây ăn quả lớn tại vùng Trung du miền núi phía Bắc như Sơn La, Bắc Giang. Năm năm ngoái, diện tích quy hoạnh trồng cây ăn qua mới chỉ đạt 5,5 % tổng diện tích quy hoạnh những loại cây cối, đến năm 2020 đã tăng lên 7,8 %. Trong đó, tăng diện tích quy hoạnh những loại cây ăn quả có chất lượng và hiệu suất cao, cung ứng thị trường trong nước và xuất khẩu, vô hiệu những cây cối lâu năm đã già cỗi để tập trung chuyên sâu vào cây cối có giá trị. Hàng loạt những giống cây ăn quả có chất lượng, sạch bệnh đã được đưa vào sản xuất, song song với những nhóm giải pháp kỹ thuật canh tác, thâm canh đồng nhất đã được tiến hành tại những vùng cây ăn quả lớn của cả nước. Sản phẩm cây ăn quả không những sở hữu thị trường trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế chinh phục những thị trường khó chiều chuộng như Mỹ, Nhật Bản, Ốt-xtrây-lia, Niu-di-lân .
Ngoài ra, nước ta có thế mạnh về sản xuất cây công nghiệp lâu năm do đất đai, khí hậu và hệ sinh thái cây xanh phong phú. Cây công nghiệp lâu năm chính gồm : cafe, cao su đặc, chè, điều, tiêu và dừa, rất thích hợp với nhiều vùng, nhiều địa phương để ship hàng nguyên vật liệu cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu. Trong quy trình tiến độ vừa mới qua, đã có những chương trình, dự án Bất Động Sản nhằm mục đích nâng cao hiệu suất, giá trị bền vững và kiên cố cho cây công nghiệp lâu năm, nhất là chương trình tái canh cafe cho những tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, chương trình trấn áp dịch bệnh nguy hại cho cây hồ tiêu tại những tỉnh phía Nam và giữ gìn vị thế cho cây chè ở những tỉnh phía Bắc. Diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng không nhiều chỉ chiếm từ 14,4 % tổng diện tích quy hoạnh những loại cây cối năm năm ngoái lên 15,1 % năm 2020 nhưng tăng diện tích quy hoạnh thực hành thực tế nông nghiệp tốt như VietGAP, GlobalGAP … còn những diện tích quy hoạnh cây công nghiệp lâu năm già cỗi, hiệu suất thấp sẽ thay thế sửa chữa trồng mới hoặc tái canh hài hòa và hợp lý bằng những giống có nguồn gốc rõ ràng, có hiệu suất và chất lượng không thay đổi. Nhờ đó đến nay, 1 số ít nhóm cây công nghiệp chính vẫn cơ bản giữ được giá trị và đi vào tăng trưởng vững chắc .
Chuyển dịch cơ cấu tổ chức cây cối theo hướng nâng cao chất lượng hiệu suất cao đang khẳng định tính thiết thực, đúng đắn nhằm mục đích khai thác hiệu suất cao tiềm năng, lợi thế, ứng phó với biến hóa khí hậu. Chuyển đổi thành công xuất sắc đã góp thêm phần tăng trưởng sản xuất nông nghiệp tân tiến, tăng thu nhập cho nông dân và kiến thiết xây dựng nông thôn mới ở những địa phương .