Ngưỡng mộ người phụ nữ sở hữu 5 nông trại hữu cơ như hệ sinh thái ‘cổ xưa’

Thứ Tư 22/08/2018, 07 : 15 ( GMT + 7 )Mô hình canh tác hữu cơ nông – lâm phối hợp của Tyna Giang là dự án Bất Động Sản tiên phong tại Nước Ta đạt được hạng cao nhất trong cuộc thi “ 100 dự án Bất Động Sản chống lại đổi khác khí hậu ” do Bộ Môi trường, Năng lượng và Biển của Pháp tổ chức triển khai năm năm nay …

Rời gia đình nhỏ ở kinh đô ánh sáng Paris (Pháp), năm 2015 Tyna Giang về Việt Nam. Cô chọn khởi nghiệp tại một thung lũng hoang ở vùng Đăk Pne (huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum), sống như một “thổ dân” để nghiên cứu phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ theo một triết lý riêng.

14-57-56_huu-co1
Tyna Giang sở hữu 5 trang trại hữu cơ được chứng nhận quốc tế với tổng diện tích hơn 50 ha

Cô gái Việt kiều Pháp sinh năm 1982 bước đầu gặt hái thành quả khi xây dựng thành công 5 trang trại mô hình mẫu ở Tây Nguyên với tổng diện tích hơn 50ha và 120 loại cây được cấp các chứng nhận hữu cơ quốc tế như USDA (Mỹ), JAS (Nhật Bản), AB (Châu Âu), công bằng cho cuộc sống (Fair for Life ) bởi Công ty Ecocert (Pháp).
 

Người “điên” ở rừng

Trang trại Bio Pháp ở Đăk Pne rộng 14 ha, nằm sâu trong những cánh rừng ở Tây Nguyên. Để đến được đây, những chiếc xe bán tải phải đánh vật với cung đường đất xóc nẩy đủ loại hủm hố, rãnh sâu. Bên trong trang trại khá hoang sơ, cây dại xum xê, chúng tôi vừa đi vừa vạch để cỏ gai khỏi cứa vào da thịt. Phạm Công Hiếu, chàng kỹ sư trẻ có thâm niên thao tác tại trang trại 2 năm bảo : “ Chúng em liên tục phát hiện rắn và những con tắc kè long dong kiếm ăn, nhưng chẳng ai bắt chúng vì đó là khắc tinh của loài chuột ”. Sẩm tối, mưa rừng khiến khoảng trống mịt mùng, gió rú hít bên tai khiến khiến chúng tôi rờn rợn. Ở Tây Nguyên, mỗi đợt mưa có khi lê dài cả tháng, thế nên vào thao tác tại trang trại Bio Pháp ở Đăk Pne chẳng khác nào đi tu. Chủ nhân của trang trại dựng một ngôi nhà sàn nhỏ bằng gỗ để ở. Tuy điều kiện kèm theo sống như thời nguyên thuỷ ( không đường bê tông, không sóng di động, vô tuyến truyền hình, không có đường điện, không người thân quen ), nhưng những thử thách đó chẳng nhằm nhò gì với Tyna Giang.

14-57-56_huu-co2
Nhờ có dự án phát triển nông nghiệp hữu cơ ứng dụng công nghệ cao, Tyna Giang đã được Agribank cho vay 12 tỷ đồng

Ngày Giang về đây lập nghiệp, người thân cô phản đối kịch liệt và bảo rằng: “Đúng là con điên!”. Giang bình thản tiếp nhận, bởi chính cô cũng nghĩ rằng mình may mắn khi được sống với chất “điên” tồn tại trong người. “Điên” khiến cô mạnh mẽ để từ bỏ nghề quản trị khách sạn và du lịch, để lại một cuộc sống tiện nghi với gia đình nhỏ ở Paris để trở thành nông dân. Và, chất “điên” cũng khiến cô có những ý tưởng khác biệt để tạo ra những giá trị khác biệt.
 

Triết lý cuộc sống trong nông nghiệp hữu cơ

Huỳnh Đinh Hà Giang ( Tyna Giang ) quê ở TP. Đà Nẵng, thích xê dịch và tò mò quốc tế. Sau khi tốt nghiệp Đại Học Kinh tế TP. Đà Nẵng, 2005 cô qua Paris ( Pháp ) học ngành khoa học kinh tế tài chính và MBA ngành khách sạn và du lịch tại trường Vatel ( Pháp ) tại Argentina. Quãng đời hơn 10 năm sống và thao tác tại tại xứ người, cô học được ở người châu Âu sự trân trọng với vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên và sự kinh khủng để gìn giữ và tăng trưởng. Sang Nam Mỹ, sống với người dân tộc bản địa vùng Amazon, cô học được năng lực sống sót và sự liên kết hội đồng mà không cần đến sự sống sót của vật chất. Để rồi, khi đọc tin từ Nước Ta, Giang bị ám ảnh về những quả đồi bị cạo trọc để trồng cây ăn quả, cây công nghiệp … hay những cánh đồng tắm thuốc trừ sâu … Cô muốn làm một điều gì đó để biến hóa thực tại không bình thường này.

Năm 2015, khi ở tuổi 33, Giang Tyna rời Pháp về Việt Nam đầu tư vào nông nghiệp hữu cơ. Cô chọn Tây Nguyên là điểm khởi đầu, bởi đó là vùng đất còn giữ được môi trường nguyên sơ. Giang quan niệm: “Ở nơi nào hệ sinh thái bị phá vỡ sự cân bằng, thì đó không phải là nơi đáng sống”. Làm nông nghiệp hữu cơ cũng vậy, nó không đơn thuần là việc tạo ra một sản phẩm. Nó là một triết lý sống lành mạnh để con người và thiên nhiên sống gần gũi với nhau hơn.

14-57-56_huu-co3
Hồ tiêu hữu cơ là sản phẩm chiến lược của trang trại Bio Pháp

Trong kế hoạch tăng trưởng dự án Bất Động Sản sản xuất nông nghiệp hữu cơ của Giang, khi bổ nhát cuốc tiên phong thì 10 năm sau mới trong bước đầu được ăn trái ngọt. Cô không hấp tấp vội vàng canh tác mà cần mẫn trồng cây lạc dại và tăng trưởng những loại cỏ dại địa phương để tái tạo và bổ trợ đạm tự nhiên trong đất. Sau 3 năm, cả vùng đất khô cằn được hồi sinh với sự đa dạng sinh học, Giang đưa tay bốc từng nắm đất đen như mùn cưa mà lòng trào dâng những xúc cảm niềm hạnh phúc khó tả. Bên cạnh đó, Bio Pháp cũng thiết kế xây dựng một vườn giống sạch bệnh để lưu giữ những gốc ghép tương thích địa phương, giống không nhiễm virus. Đó là hai yếu tố sống còn cho sự sống sót của một nông trại hữu cơ.

14-57-56_huu-co5
Những trái ngọt đầu tiên của trang trại hữu cơ Bio Pháp

Để xây dựng hệ sinh thái cân bằng, cô và các cộng sự nghiên cứu kỹ thuật để sắp đặt lại các thành tố một cách khoa học theo nguyên tắc “tương hỗ”, “cộng sinh”, cây nọ hỗ trợ cây kia. Xung quanh trang trại được bố trí những bụi cây dại cao, những cây thân gỗ như chùm ngây, cây lồng mức… chúng vừa chắn gió, vừa là nơi cư trú của các loài thiên địch hữu dụng như chim, rắn, bọ ngựa, tắc kè, cóc nhái, kiến vàng… Mỗi thửa đất bao giờ cũng phải có ít nhất 20 loại cỏ cây khác nhau để phân tán sự chú ý của côn trùng gây hại vào cây chủ lực cần phát triển (cam, bưởi, chanh, hồ tiêu…), các loại rau và cây được liệu.
 

Tiền ư? Hãy đến Agribank gõ cửa

Mục tiêu của Bio Pháp là trở thành công ty đứng vị trí số 1 trong việc thiết kế xây dựng chuỗi giá trị với cây hồ tiêu trồng xen lẫn những cây ăn trái, dược liệu và gia vị khác. Marc Binet và Alexis Tavernier, những nhân viên kỹ thuật của BioPháp đã thử nghiệm những loại cây rất đặc biệt quan trọng từ châu Âu. Điển hình như cây Rosemary ( hương thảo ) vừa làm cây gia vị, dược liệu, vừa có tính năng xua đuổi côn trùng nhỏ ; cây mâm xôi vàng ( có giá bán khoảng chừng 1 – 2 triệu đồng / kg trên thị trường ) ; cây Kiwi ; cây Việt Quất … có giá trị kinh tế tài chính rất cao để nghiên cứu và điều tra tăng trưởng. Đến nay, trang trại đã có hơn 20 loài hoa, hàng chục loại dược liệu, cây ăn quả và gia vị. Sau 3 năm góp vốn đầu tư cây nhiều năm, trang trại BioPháp mở màn cho những trái ngọt tiên phong. Hơn 1 tấn bột nghệ hữu cơ ; hàng trăm kilogram dược liệu đã được những chuỗi shop thực phẩm hữu cơ trong và ngoài nước đặt hàng với giá cả cao hơn những mẫu sản phẩm canh tác vô cơ.

14-57-56_huu-co6
Tyna Giang tập huấn cho các kỹ sư nông nghiệp trẻ và nông dân người Ba Na thực hành sản xuất nông nghiệp hữu cơ

Hiện Bio Pháp đang đầu tư vào chế biến và hệ thống thông tin công nghệ cao. Từng cây trồng trong trang trại đều được mã hoá và hiển thị trong những con tem QR code. Khách hàng trên toàn thế giới chỉ cần dùng smartphone, tablet… quét và có thể truy xuất toàn bộ thông tin từ vật tư đầu vào và qua các giai đoạn trong chuỗi giá trị .

Giang san sẻ, Bio Pháp tập trung chuyên sâu vào 3 giá trị cốt lõi : hữu cơ, đạo đức xã hội và phát minh sáng tạo nâng tầm. Chính thế cho nên, ngoài việc tăng trưởng phát minh sáng tạo ứng dụng những công nghệ tiên tiến để quản trị trang trại cùng người nông dân, Bio Pháp thu mua hàng với giá cao và trích 10 % doanh thu để tăng trưởng thêm những “ làng hữu cơ ” ở Nước Ta. Việc này biểu lộ qua cam kết và kiểm tra bởi tổ chức triển khai ghi nhận Công bằng cho đời sống ( Fair For Life ). Từ dự án Bất Động Sản tiên phong, năm 2018 Bio Pháp tăng trưởng lan rộng ra vùng sản xuất 100 ha với người nông dân trồng tiêu Chư Sê tại Gia Lai và những vùng lân cận trang trại quy mô. Tôi hỏi Giang tiền đâu để làm một dự án Bất Động Sản lớn đến vậy, Giang cười và nói rằng : “ Tiền ư ? Hãy đến Agribank gõ cửa ”. Cô cho biết, muốn hoàn thành xong một dự án Bất Động Sản 14 ha này cho 4 năm kiến thiết xây dựng cơ bản thì phải mất khoảng chừng 17 tỷ đồng góp vốn đầu tư. Chúng tôi không hề có số tiền nhiều như vậy, nhưng như mong muốn là BioPháp đã được ngân hàng nhà nước Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ( Agribank ) chấp thuận đồng ý tương hỗ 70 % tổng vốn góp vốn đầu tư. Đây là ngân hàng nhà nước uy tín, luôn chuẩn bị sẵn sàng làm “ bà đỡ ” cho những startup khởi nghiệp trong nghành nghề dịch vụ nông nghiệp. Và để rút được tiền của nhà băng, Tyna Giang cho rằng doanh nghiệp cần phải thuyết phục ngân hàng nhà nước thấy được kế hoạch rõ ràng, quản trị minh bạch và tuân thủ pháp lý.

14-57-56_huu-co-7
Một góc bình yên của trang trại Bio Pháp
Mô hình canh tác hữu cơ nông – lâm kết hợp của Tyna Giang là dự án đầu tiên tại Việt Nam đạt được hạng cao nhất trong cuộc thi “100 dự án chống lại biến đổi khí hậu” do Bộ Môi trường, Năng lượng và Biển của Pháp tổ chức năm 2016. Giữa tháng 2/2018, Bio Pháp là một trong bảy doanh nghiệp trong Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) tham dự hội chợ – triển lãm ngành hàng thực phẩm hữu cơ hàng đầu thế giới Biofach được tổ chức tại Đức.