Bảo Đảm Tính Khoa Học Là Gì, Khái Niệm Khoa Học Và Nghiên Cứu Khoa Học

Từ khóa: Hình thái ý thức xã hội; Khoa học; Triết học; Triết học Mác-Lênin,

1. Đặt vấn đề

Tại hầu khắp những trường ĐH trên quốc tế, triết học đều xuất hiện trong bảng phân loại những bộ môn tri thức cần được giảng dạy, điều tra và nghiên cứu. Bắt đầu từ Aristotle, truyền thống lịch sử văn hóa truyền thống phương Tây đã dần coi triết học là một loại tri thức nền tảng không hề thiếu so với mọi tư duy duy lý, đặc biệt quan trọng là tư duy khoa học. Ở trình độ tiến sỹ khoa học ( Doctor of Sciences, Doctor Habilitatus ), nhà khoa học chuyên ngành còn được xem tương tự là nhà triết học, nhà tư tưởng. Nghĩa là vị thế của triết học trong đời sống trí tuệ quả đât chưa khi nào là cái phải hoài nghi. Mặc dù vậy, cũng theo truyền thống cuội nguồn văn hóa truyền thống phương Tây, tuyệt nhiên không mấy ai coi triết học là khoa học, kiểu như toán học, vật lý học, kinh tế tài chính học hay xã hội học … Triết học trong ý niệm phương Tây, không phải là khoa học thực chứng ( Positivist Science ), mà là một mô hình thế giới quan và giải pháp luận giải thích nguyên do và dẫn đường. Sự kiểm chứng so với triết học giống như sự kiểm chứng so với những tiên đề ( Axioms ), nghĩa là gần như buộc phải thừa nhận trong khi rất khó chứng tỏ .

Những điều vừa nói có nghĩa rằng, ở phương Tây, từ thời cổ đại tới tận ngày này triết học vẫn luôn được coi là một hình thái ý thức xã hội, tức là một mô hình tri thức đặc trưng, dẫn dắt hàng loạt tư duy và hành vi, thiết yếu và quan trọng như tôn giáo, tiềm ẩn vô vàn tri thức đã và chưa được kiểm chứng. Nhưng triết học không phải là khoa học để hoàn toàn có thể lặp lại bằng những thí nghiệm .Với Marx, Engels và Lênin, triết học cũng đương nhiên là một hình thái ý thức xã hội .Ở Nước Ta, trước năm 2008 triết học được xếp vào những khoa học xã hội. Từ năm 2008 đến nay, theo bảng phân loại khoa học mà Bộ KH&CN phát hành năm 2008 và được khẳng định chắc chắn lại từ năm 2012, triết học được xếp vào những khoa học nhân văn ( Humanities ). Tại bảng phân loại không mấy hài hòa và hợp lý này, khoa học xã hội cũng chỉ là một trong sáu ngành khoa học được công nhận ở Nước Ta, ngang bằng với nông nghiệp hay y dược < 1 >. Vấn đề đặt ra là, do đương nhiên xuất hiện trong bảng phân loại những bộ môn tri thức cần được giảng dạy và điều tra và nghiên cứu, từ khoảng chừng giữa thế kỷ XX, triết học lại được tranh cãi liệu nó có phải là một khoa học hay không. Với triết học Mác – Lênin, một vài giáo trình trước đây cũng đã từng viết “ Triết học là khoa học về những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy ” < 2 > .

2. Triết học trong quan niệm của Marx, Engels và Lênin

Để hiểu thêm về yếu tố, chúng tôi thấy thiết yếu phải trở lại với những tư tưởng của chính những tác gia tầm cỡ, để xem những ông đã phát biểu những gì về triết học .Hóa ra, K. Marx, F. Engels và V.I. Lênin không xác lập triết học là gì với tính cách là một định nghĩa. Những phát biểu trực tiếp về triết học ở những ông ( mà dưới đây chúng tôi sẽ trích lại để lý giải yếu tố ) cũng rất ít. Còn triết học có phải là một khoa học tương tự như những khoa học cụ thể hay không, thì ở thời K. Marx – F. Engels và ngay cả ở thời V.I. Lênin, yếu tố hầu hết chưa được đặt ra. Nhiều khoa học chuyên ngành mới chỉ không lâu trước đó vẫn còn thuộc về triết học ( mà F. Engels gọi là “ siêu hình học ” và “ nền triết học tự nhiên cũ ” ). Điều đó không làm cho triết học phải thiếu tín nhiệm và tự vấn về tư cách khoa học của nó. Lúc bấy giờ khoa học xã hội cũng chỉ vừa mới được hình thành ( cùng với ý niệm thực chứng của Auguste Comte, 1830 <3 > .Nghĩa là người ta chăm sóc nhiều đến tính có ích của triết học khi nó đóng vai trò là một hình thái ý thức xã hội, luôn phân phối kịp thời cho con người những hướng dẫn thế giới quan và phương pháp luận ; không nhất thiết phải biết nó tương thích đến mức nào với những tài liệu khoa học ( mà khoa học thì thời nào cũng “ bất khả tri ” trước không ít yếu tố ) .Dù không đưa ra định nghĩa, nhưng ý niệm của những tác gia tầm cỡ về triết học đã được những tác giả hậu thế lý giải trong những tài liệu giáo khoa. Theo chúng tôi, những giáo trình triết học Mác – Lênin về sau lý giải đều không có gì sai với ý niệm của Marx, Engels và Lênin, với những nội dung đa phần thường được trình diễn, gồm : i ). Triết học là một hình thái ý thức xã hội. ii ). Triết học hướng đến một cái nhìn toàn vẹn về quốc tế, về con người và vị trí của con người trong quốc tế đó. iii ). Khách thể tò mò của triết học là quốc tế ( gồm cả quốc tế bên trong và bên ngoài con người ). iv ). Triết học lý giải tổng thể mọi sự vật, hiện tượng kỳ lạ, quy trình và quan hệ của quốc tế, với mục tiêu tìm ra những quy luật thông dụng nhất chi phối, pháp luật và quyết định hành động sự hoạt động của quốc tế, của con người và của tư duy. v ). Với tính cách là mô hình nhận thức đặc trưng, độc lập với khoa học và độc lạ với tôn giáo, tri thức triết học mang tính mạng lưới hệ thống, tổng lực, lôgíc và trừu tượng về quốc tế, gồm có những nguyên tắc cơ bản, những đặc trưng thực chất và những quan điểm nền tảng về mọi sống sót. vi ). Triết học là hạt nhân của thế giới quan .Không nên quên rằng, Karl Marx được nhắc đến trong lịch sử dân tộc tư tưởng trái đất nhiều nhất không phải là một nhà triết học mà là một nhà cách mạng. Được huấn luyện và đào tạo chuyên nghiệp để trở thành một triết gia, nhưng ngay sau khi tốt nghiệp Đại học Bonn, Marx lại hướng sự mê hồn của mình tới kinh tế tài chính và chính trị, trên cơ sở đó mà suy tư triết học. Ngoài những tác phẩm tiên phong thời trẻ, từ sau những năm 50 thế kỷ XIX những tác phẩm của ông đều không trực tiếp bàn đến triết học. Mặc dù vậy, triết học Marx lại định hình đa phần sau thời Marx trẻ ( Young Marx ), đặc biệt quan trọng là Chủ nghĩa duy vật lịch sử dân tộc, Học thuyết Hình thái kinh tế tài chính xã hội. Chúng tôi đã trở lại tương đối kỹ với những tác phẩm tầm cỡ và có đủ cơ sở để thấy rằng, trực tiếp bàn về triết học những tác gia tầm cỡ viết không nhiều :2.1. Triết học là tinh hoa về mặt niềm tin của mỗi thời đạiK. Marx viết : “ Các triết gia không mọc lên như nấm từ toàn cầu ; họ là mẫu sản phẩm của thời đại của mình, của dân tộc bản địa mình, mà dòng sữa tinh xảo nhất, quý giá và vô hình dung được tập trung chuyên sâu lại trong những tư tưởng triết học ” < 4 > .2.2. Triết học là linh hồn sống của văn hóa truyền thốngK. Marx viết : “ Mọi triết học chân chính đều là tinh hoa về mặt ý thức của thời đại mình … Triết học đã có ý nghĩa khiến cho nó trở thành linh hồn sống của văn hóa truyền thống … ” < 5 > .Chẳng hạn, với triết học Cổ điển Đức, Chủ nghĩa duy vật Pháp, K. Marx và F. Engels xác nhận rằng, “ ngay cả chủ nghĩa cộng sản tăng trưởng cũng trực tiếp bắt nguồn từ chủ nghĩa duy vật Pháp ” < 6 >. Và, “ nếu trước đó không có triết học Đức, đặc biệt quan trọng là triết học Hegel, thì sẽ không khi nào có chủ nghĩa xã hội khoa học Đức, chủ nghĩa xã hội duy nhất khoa học sống sót từ trước đến nay ” < 7 > .

2.3. Triết học không treo lơ lửng bên ngoài quốc tếMarx viết : “ Triết học không treo lơ lửng bên ngoài quốc tế, cũng như bộ óc không sống sót bên ngoài con người ” < 8 >. Nhưng triết học cũng không sinh ra trong một xã hội còn mông muội dã man. Nghĩa là, triết học chỉ hoàn toàn có thể sinh ra khi, nhà nước, công cụ trấn áp và điều hòa quyền lợi giai cấp đủ trưởng thành, “ từ chỗ là tôi tớ của xã hội ( nhà nước ) biến thành gia chủ của xã hội ” < 9 > .Đồng thời, triết học cũng chỉ Open khi kho tàng thức của loài người đã hình thành được một vốn hiểu biết nhất định mà trên cơ sở đó, tư duy con người đã đạt đến trình độ có năng lực rút ra được cái chung trong muôn vàn những sự kiện, hiện tượng kỳ lạ riêng không liên quan gì đến nhau. Lao động trí óc đã tách khỏi lao động chân tay. Trí thức Open với tính cách là một những tầng lớp xã hội, có vị thế xã hội xác lập < 10 > .2.4. K. Marx và F. Engels triển khai xong cấu trúc triết học của chủ nghĩa duy vậtTheo V.I. Lênin, “ Bắt nguồn từ Feurbach và trưởng thành trong cuộc đấu tranh chống những tiểu tác gia nên lẽ tự nhiên là Marx và Engels quan tâm nhiều nhất đến việc triển khai xong cấu trúc triết học của chủ nghĩa duy vật, tức là chú ý quan tâm nhiều nhất đến ý niệm duy vật lịch sử vẻ vang, chứ không phải đến nhận thức luận duy vật. Vì thế, trong những tác phẩm bàn về chủ nghĩa duy vật biện chứng, hai ông nhấn mạnh vấn đề mặt biện chứng hơn là mặt duy vật ; khi bàn về chủ nghĩa duy vật lịch sử dân tộc, hai ông nhấn mạnh vấn đề mặt lịch sử dân tộc hơn là mặt duy vật ” < 11 > .2.5. Chủ nghĩa duy vật văn minh do Marx sáng lập ra, có nội dung vô cùng đa dạng và phong phú, có đặc thù vô cùng triệt để, hơn toàn bộ mọi hình thức trước kia của chủ nghĩa duy vậtV.I. Lênin nhìn nhận : “ Ngay từ 1843, lúc mà Marx chỉ mới đang trở thành Marx, nghĩa là trở thành người sáng lập ra chủ nghĩa xã hội, với tính cách là một khoa học, trở thành người sáng lập ra chủ nghĩa duy vật văn minh, có nội dung vô cùng phong phú và đa dạng hơn và có đặc thù vô cùng triệt để hơn tổng thể mọi hình thức trước kia của chủ nghĩa duy vật, thì Marx đã vạch ra một cách rất là rõ ràng những đường lối cơ bản trong triết học … Thiên tài của Mác và Ăng-ghen chính là ở chỗ, trong một thời kỳ rất dài – gần 50% thế kỷ – hai ông đã tăng trưởng chủ nghĩa duy vật, đã đẩy một khuynh hướng cơ bản của triết học tiến lên phía trước ; đã không quanh quẩn ở chỗ chỉ lặp lại những yếu tố nhận thức luận đã được xử lý, mà đã triệt để vận dụng cũng chủ nghĩa duy vật ấy và chỉ vẽ cách vận dụng chủ nghĩa duy vật ấy vào nghành nghề dịch vụ khoa học xã hội như thế nào ” < 12 > .

2.6. Cơ sở triết học của chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa duy vật biện chứng

V.I. Lênin viết : “ Như Marx và Engels đã công bố nhiều lần, cơ sở triết học của chủ nghĩa Mác là chủ nghĩa duy vật biện chứng, một chủ nghĩa đã trọn vẹn hấp thụ những truyền thống cuội nguồn lịch sử vẻ vang của chủ nghĩa duy vật của thế kỷ XVIII ở Pháp và của Feurbach ở Đức nửa đầu thế kỷ XIX ” < 13 > .2.7. Chủ nghĩa duy vật lịch sử dân tộc của Marx là thành tựu vĩ đại nhất của tư tưởng khoa họcTheo V.I.Lênin, “ Chủ nghĩa duy vật lịch sử dân tộc của Marx là thành tựu vĩ đại nhất của tư tưởng khoa học. Một lý luận khoa học rất là hoàn hảo và ngặt nghèo đã thay cho sự lộn xộn và tuỳ tiện, vẫn ngự trị từ trước đến nay trong những ý niệm về lịch sử vẻ vang và chính trị ; lý luận đó chỉ cho ta thấy rằng, do chỗ lực lượng sản xuất lớn lên, thì từ một hình thức tổ chức triển khai đời sống xã hội này, nảy ra và phát tiển lên như thế nào một hình thức tổ chức triển khai đời sống xã hội khác, cao hơn ” < 14 > .Xem thêm : Dvd-R Là Gì – Cách Phân Biệt Các Loại Đĩa Khi Chép Đĩa Dvd2.8. Giống như Darwin đã tìm ra quy luật tăng trưởng của quốc tế hữu cơ, Marx đã tìm ra quy luật tăng trưởng của lịch sử vẻ vang loài ngườiF. Engels nhận định và đánh giá : “ Giống như Darwin đã tìm ra quy luật tăng trưởng của quốc tế hữu cơ, Marx đã tìm ra quy luật tăng trưởng của lịch sử vẻ vang loài người : cái thực sự giản đơn đã bị những tầng tầng lớp lớp những tư tưởng phủ kín cho đến ngày này là : con người trước hết cần phải ăn, uống, chỗ ở và mặc đã rồi mới hoàn toàn có thể làm chính trị, khoa học, nghệ thuật và thẩm mỹ, tôn giáo và v.v. ; thế cho nên, việc sản xuất ra những tư liệu hoạt động và sinh hoạt vật chất tực tiếp và do đó, mỗi một quy trình tiến độ tăng trưởng kinh tế tài chính nhất định của một dân tộc bản địa hay một thời đại, tạo thành một cơ sở trên đó người ta tăng trưởng những thể chế nhà nước, những quan điểm pháp quyền, nghệ thuật và thẩm mỹ và thậm chí còn cả những ý niệm tôn giáo của những con người nhất định và thế cho nên phải xuất phát từ cơ sở đó mà lý giải những cái này, chứ không phải ngược lại, như từ trước đến nay người ta đã làm ” < 15 > .2.9. Việc phát hiện ra ý niệm duy vật lịch sử vẻ vang đã vô hiệu được hai khuyết điểm cơ bản của những lý luận lịch sử dân tộc trước kia“ Việc phát hiện ra ý niệm duy vật lịch sử vẻ vang, hay nói cho đúng hơn, việc vận dụng, việc vận dụng triệt để chủ nghĩa duy vật để xem xét nghành nghề dịch vụ những hiện tượng kỳ lạ xã hội, đã vô hiệu được hai khuyết điểm cơ bản của những lý luận lịch sử dân tộc trước kia. Một là, những lý luận này cùng lắm thì cũng chỉ xem xét những động cơ tư tưởng của hoạt động giải trí lịch sử dân tộc của con người, mà không nghiên cứu và điều tra căn nguyên của những hiện tượng kỳ lạ đó, không phát hiện ra tính quy luật khách quan trong sự tăng trưởng của mạng lưới hệ thống quan hệ xã hội và không thấy rằng trình độ tăng trưởng của sản xuất vật chất là nguồn gốc của những quan hệ ấy. Hai là, những lý luận trước kia đã không nói đến chính ngay hành vi của quần chúng nhân dân, còn chủ nghĩa duy vật lịch sử vẻ vang, thì lần tiên phong, đã giúp ta nghiên cứu và điều tra một cách đúng mực như khoa học tự nhiên, những điều kiện kèm theo xã hội của đời sống quần chúng và những đổi khác của những điều kiện kèm theo ấy ” < 16 > .

3. Triết học là hình thái ý thức xã hội và tính khoa học của tri thức triết học

Như vậy, với tính cách là một mô hình tri thức lý luận đặc trưng Open sớm, tiếp đón công dụng xã hội không hề sửa chữa thay thế trong lịch sử dân tộc nhận thức và hoạt động giải trí thực tiễn, và ngay cả khi triết học còn tiềm ẩn trong nó tổng thể mọi thành tựu của nhận thức, mô hình tri thức đặc biệt quan trọng này đã sống sót và được thừa nhận thoáng rộng là một hình thái ý thức xã hội. Cả ở phương Đông và phương Tây, ngay từ đầu, triết học đã là hoạt động giải trí niềm tin bậc cao, có trình độ trừu tượng hóa và khái quát hóa đặc biệt quan trọng phổ quát, giúp con người nhìn nhận và nhìn nhận đối tượng người dùng xuyên qua toàn bộ những tài liệu cảm tính và lý tính, từ đó đưa ra quy mô ( bức tranh toàn thể ) lý giải và khuynh hướng cho mọi đối tượng người dùng nhận thức và hoạt động giải trí thực tiễn. Đến tận thế kỷ XVII, vị thế này của triết học vẫn bao trùm gần như hàng loạt nhận thức. Toán học, cơ học, thiên văn học … là những ngành tri thức tiên phong tách ra từ triết học để dần xác lập vị thế của những bộ môn khoa học độc lập. Đến thế kỷ XVII, những Viện hàn lâm khoa học ở Đức, Pháp được xây dựng. Từ giữa thế kỷ XIX, những khoa học xã hội và nhân văn mới Open .Ngày nay, mỗi bộ môn tri thức được thừa nhận là khoa học khi nó có đối tượng người tiêu dùng riêng, có chiêu thức nghiên cứu và điều tra riêng ; có mạng lưới hệ thống những khái niệm, phạm trù riêng và thỏa mãn nhu cầu được những điều kiện kèm theo : Thực chứng hoặc Lý tính ; Không xích míc ; Thực tiễn – Kinh nghiệm ; Độ đáng tin cậy của những thực nghiệm ; Có hiệu lực thực thi hiện hành phổ cập ( liên chủ thể ) ; Hệ thống ( Evidence or Rationality ; Consistency ; Empirical ( Experimental, Practical ; The Credibility of Empirical material ; General Validity ( Intersubjectivity ) ; Systematicity ( Integrity, Coherence ) < 17 > .Có nhiều học phái triết học tự nhận mình là khoa học và triết học nào cũng có tham vọng đạt tới lý luận khoa học về quốc tế. Nhưng thực ra, tổng thể những luận thuyết, quan điểm triết học đều là cái được lựa chọn để ứng dụng. Việc kiểm chứng ( những luận thuyết, quan điểm triết học đó ) thường vô cùng khó và chỉ được triển khai trong những khoanh vùng phạm vi rất hạn chế nên phần đông không đủ để nhìn nhận. Đây cũng là một đặc thù của tư duy triết học. Với sức mạnh của công dụng khuynh hướng và lý giải, những học thuyết triết học ( một khi đã được con người thừa nhận là thế giới quan và phương pháp luận của mình ) đều có góp phần nhất định cho sự hình thành tri thức và là những “ vòng khâu ”, những “ mắt khâu ” trên “ đường xoáy ốc ” vô tận của lịch sử dân tộc tư tưởng triết học quả đât. Trình độ khoa học của một triết thuyết phụ thuộc vào vào lịch sử vẻ vang ứng dụng hiệu suất cao của nó trong thực tiễn với sự tăng trưởng của mạng lưới hệ thống tri thức và mạng lưới hệ thống giải pháp nghiên cứu và điều tra tò mò đối tượng người dùng điều tra và nghiên cứu .Trong đời sống xã hội, triết học trước hết và khi nào cũng là một hình thái ý thức xã hội. Nghĩa là, việc sắp xếp triết học trong bảng phân loại khoa học không nhất thiết là thừa nhận tư cách khoa học của triết học. Là mô hình tri thức đặc biệt quan trọng của con người, triết học nào cũng có tham vọng thiết kế xây dựng nên bức tranh tổng quát nhất về quốc tế và về con người. Nhưng khác với tông giáo, mô hình tri thức kiến thiết xây dựng quốc tế quan dựa trên niềm tin và ý niệm tưởng tượng về quốc tế, triết học sử dụng những công cụ lý tính, những tiêu chuẩn lôgíc và những kinh nghiệm tay nghề mà con người đã mày mò thực tại, để miêu tả quốc tế và khái quát thế giới quan bằng lý luận. Tính đặc trưng của nhận thức triết học biểu lộ ở đó < 18 > .Triết học khác với những khoa học cụ thể ở tính đặc trưng của mạng lưới hệ thống tri thức và giải pháp điều tra và nghiên cứu. Tri thức triết học mang tính khái quát cao dựa trên sự trừu tượng hóa thâm thúy về quốc tế, về thực chất đời sống con người. Tri thức này dựa vào 5 nguồn chính : i ). Tổng kết thực tiễn ; ii ). Thừa nhận thành tựu khoa học ; iii ). Cảm nhận cảm tính ; iv ). Phán đoán lý tính ; và v ). Sự linh cảm trực giác, “ siêu phàm ” của nhà triết học. Phương pháp nghiên cứu và điều tra của triết học là xem xét quốc tế như một chỉnh thể trong mối quan hệ giữa những yếu tố và tìm cách đưa lại một mạng lưới hệ thống những ý niệm về chỉnh thể đó. Triết học là sự miêu tả thế giới quan bằng lý luận. Điều đó chỉ hoàn toàn có thể triển khai được khi triết học dựa trên cơ sở tổng kết hàng loạt lịch sử dân tộc của khoa học và lịch sử vẻ vang của bản thân tư tưởng triết học .Như đã trình diễn ở trên, ngay từ khi Open trong đời sống tri thức quả đât, triết học đã sống sót với tính cách là một hình thái ý thức xã hội, sửa chữa thay thế cho tư duy lịch sử một thời và tôn giáo thời kỳ trước đó đảm đương vai trò thế giới quan và phương pháp luận dẫn dắt con người nhận thức và chinh phục quốc tế huyền bí xung quanh .Nói đến những hình thái ý thức xã hội là nói đến mô hình ý thức đương nhiên sống sót trong đời sống xã hội, là cái không hề thiếu khi con người sống thành xã hội. Hình thái ý thức xã hội đảm nhiệm tính năng xã hội về nhận thức, về tư duy, về tình cảm và tâm ý … giúp cho đời sống con người diễn ra một cách thông thường theo quy luật. Ý thức xã hội chắc như đinh là nhiều mẫu mã và phong phú hơn cả sống sót xã hội, do phản ánh sống sót xã hội bằng những phương pháp phát minh sáng tạo mà chỉ trong tư duy mới có. Tư duy phản ánh hiện thực nhưng tư duy lại có năng lực đẻ ra tư duy. Sản phẩm phát minh sáng tạo của tư duy, ý thức … do vậy, vô cùng đa dạng và phong phú và từ đó giới tự nhiên thứ hai là văn hóa truyền thống đã Open .Nói điều này chúng tôi muốn quan tâm rằng, trong khi bản thân ý thức xã hội vô cùng phong phú và đa dạng và phong phú với nhiều trình độ khác nhau, thì những hình thái ý thức xã hội lại sống sót hữu hạn với những hình thái rất xác lập. Đạo đức, thẩm mỹ và nghệ thuật, tôn giáo, chính trị, pháp lý, khoa học và triết học …. là những hình thái ý thức xã hội được trí tuệ con người khái quát qua sự sàng lọc của thời hạn. Và do vậy, chúng là những mặt cơ bản của đời sống niềm tin của con người .Nếu tôn giáo là hình thái ý thức xã hội dựa trên niềm tin vào cái siêu nhiên, gồm có niềm tin thiêng liêng, xúc cảm thăng hoa, hành vi vượt ra ngoài sự kiềm chế của lý trí, thì hình thái ý thức triết học lại là Lever lý luận về thế giới quan, về phương pháp luận tiếp đón tính năng lý giải và khuynh hướng cho con người sống, lao động và phát minh sáng tạo. Triết học và tôn giáo là hai hình thái ý thức giống nhau về đối tượng người dùng khái quát và công dụng khuynh hướng so với đời sống con người, nhưng khác nhau về phương pháp và giải pháp hướng dẫn nhận thức và hành vi. Tôn giáo trang bị cho con người thế giới quan tin yêu để hoạt động giải trí. Trong khi đó triết học trang bị cho con người quốc tế quan hoài nghi để tỉnh táo tò mò quốc tế. Tính hiệu suất cao của hai loại thế giới quan này không dễ nhìn nhận trong thực tiễn đời sống. Bởi thế không có gì khó hiểu khi nhiều nhà khoa học trong khi tin ở Chúa lại vẫn có những phát minh sáng tạo có giá trị .

Theo chúng tôi, khi thừa nhận quan điểm của những nhà tầm cỡ của chủ nghĩa Marx về triết học, thì cũng trọn vẹn hoàn toàn có thể chấp thuận đồng ý với Bertrand Russell khi ông khẳng định chắc chắn, triết học là cái trung gian giữa tôn giáo và khoa học. Nghĩa là, triết học là lý luận về những yếu tố mà tri ​ ​ thức khoa học thì chưa đủ để chứng tỏ, còn tôn giáo thì lại quá tự tin để một chiều chứng minh và khẳng định. Những yếu tố triết học mà Bertrand Russell xác lập, gồm : i ). quốc tế tâm và vật ( Mind and Matter ) ; ii ). sự thống nhất và vấn đề mục đích của ngoài hành tinh ( Universe unity or purpose ) ; iii ). quy luật của tự nhiên còn sống sót thực hay không, hay con người tin vào sự sống sót khách quan đó “ chỉ vì tình yêu trật tự bẩm sinh của tất cả chúng ta ” ( Are there really laws of nature, or do we believe in them only because of our innate love of order ) ? – thực ra là yếu tố về tính khách quan của những quy luật ; iv ). yếu tố nguồn gốc con người và loài người ? ; v ). yếu tố giá trị và ý nghĩa của đời sống và tân tiến xã hội ; vi ). yếu tố về sự sống sót của Chúa < 19 >. Theo Russell, nghiên cứu và điều tra những yếu tố này là “ việc làm của triết học ” ( The studying of these questions, is the business of philosophy ). Quan niệm của B. Russell một lần nữa khẳng định chắc chắn tư cách hình thái ý thức xã hội của triết học, mày mò những yếu tố vĩnh cửu của triết học, mặc dầu tương lai triết học có tăng trưởng đến trình độ nào. Tại hầu khắp giảng đường những trường ĐH Phương Tây, tư tưởng của B. Rusell về triết học được coi là điều không hề không biết .Tính chất thế giới quan của ý thức triết học trong điều tra và nghiên cứu 6 yếu tố mà Rusell phác họa là ở chỗ, trước hết chúng là những yếu tố mà chỉ triết học mới có thẩm quyền xử lý. Các khoa học khác ở mỗi thời gian nhiều lắm cũng chỉ xử lý được một phần yếu tố đặt ra. Còn tôn giáo lại khẳng định chắc chắn hoặc phủ định chúng một cách thiếu địa thế căn cứ. Thứ hai, chúng là những yếu tố vĩnh cửu, vì thời nào những yếu tố này cũng đều mang tính thời sự, con người muốn sống sót và tăng trưởng đều không hề lảng tránh, nhưng tại mỗi thời kỳ, trí tuệ con người chỉ hoàn toàn có thể góp thêm luận cứ, dẫn chứng và kiến giải bằng trình độ khoa học của thời đại mình. Và ở đầu cuối, nếu khoa học xử lý được triệt để một yếu tố nào đó trong số 6 yếu tố trên, thì yếu tố đó không còn là yếu tố triết học nữa .Thực ra ý niệm về triết học là khoa học Open và gây tranh cãi nhiều hơn trong giới triết học Mácxít, khi ai đó đã lan rộng ra ý niệm về phép biện chứng sang hàng loạt triết học. Trong “ Chống Duhrin ” F. Engels viết : “ Phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học về những quy luật phổ cập của sự hoạt động và sự tăng trưởng của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy ” < 20 >. Theo chúng tôi, yếu tố là ở chỗ, triết học cũng nghiên cứu và điều tra những quy luật thông dụng của tự nhiên, của xã hội loài người và của tư duy, nhưng triết học là mạng lưới hệ thống những quan điểm chung nhất về quốc tế, còn phép biện chứng lại là mạng lưới hệ thống những nguyên tắc chung nhất về hoạt động. Và đó là nguyên do tại sao Engels gọi nó “ chẳng qua chỉ là khoa học … ” .Tuy nhiên cũng cần quan tâm rằng, triết học hay phép biện chứng thì cũng đều là lý luận triết học. Khi Engels gọi phép biện chứng chẳng qua chỉ là môn khoa học, thì thuật ngữ “ khoa học ” ở đây cũng không nên hiểu phép biện chứng như thể vật lý học hoặc toán học. Nghĩa là trong ý niệm của chính những nhà tầm cỡ của chủ nghĩa Marx, đặc thù khoa học của triết học không hề biến triết học thành một khoa học chuyên biệt ngang hàng và tương tự với những khoa học chuyên ngành đơn cử. Trong những tác phẩm của những ông, cho tới nay cũng chưa ai tìm thấy triết học được những ông gọi là “ khoa học ” .

Việc đề cao triết học Mác – Lênin bằng cách coi đó là triết học duy nhất khoa học (như đây đó đã từng diễn ra) trên thực tế lại đã vô tình hạ thấp vai trò của nó. Triết học Mác – Lênin cũng giống như tất cả các học phái triết học uy tín khác, trước hết thuộc về hình thái ý thức triết học. Không nhất thiết và không cần thiết phải đề cao triết học, dù là triết học Mác – Lênin, bằng cách coi nó là một trong các khoa học xã hội.

Cần thiết phải nói thêm rằng, nền khoa học văn minh được coi là khởi đầu từ thế kỷ XVI, với thuyết nhật tâm của Nicolaus Copernicus, có cơ sở triết học của nó là Chủ nghĩa duy vật : tìm ra những quy luật của quốc tế vật chất, lấy những quy luật đó làm cơ sở để lý giải tổng thể những điều còn lại của quốc tế, từ tự nhiên đến con người và tư duy. Dựa trên những vật chứng hoàn toàn có thể thực nghiệm được, khoa học đã khẳng định tính hài hòa và hợp lý của những quan điểm về quốc tế. Hệ tư tưởng của chủ nghĩa duy vật khoa học, do vậy đã thống trị trong giới học thuật suốt từ đó đến nay. Mặc dù đã đạt được những thành tựu vô cùng lớn, khoa học duy vật văn minh vẫn chưa thể lý giải được một cách thấu đáo những yếu tố về niềm tin, tâm linh – cái rất cơ bản tạo nên đời sống đầy ý nghĩa nhưng vô cùng phức tạp của đời sống con người và của những dân tộc bản địa. Đó chính là nguyên do mà nhiều nhà khoa học trên quốc tế từ ngày 7-9 tháng 2/2014, đã tổ chức triển khai hội nghị thượng đỉnh quốc tế về khoa học hậu duy vật ( Post-Materialist Science ) tại Arizona, Mỹ. Mục đích của hội nghị là nhìn nhận ảnh hưởng tác động của hệ tư tưởng duy vật trong khoa học ( Materialist Ideology on Science ) và yêu cầu quy mô hậu duy vật ( Post-Materialist Paradigm ) để mở đường cho khoa học về tâm linh và xã hội tăng trưởng mạnh hơn trong tương lai. Kết thúc hội nghị, những nhà khoa học đã công bố “ Tuyên ngôn về Khoa học hậu duy vật ”. Đến nay ( 2020 ), ngoài 8 tác giả sáng lập, hơn 300 nhà khoa học có uy tín trên quốc tế đã ký bản Tuyên ngôn này < 21 > .

Kết luận

Triết học là một hình thái ý thức xã hội và giá trị của triết học là ở đó. Triết học không phải là một khoa học ngang hàng với những khoa học xã hội khác, điều đó không có nghĩa rằng triết học không luận giải một cách khoa học về quốc tế. Hàm lượng khoa học của một học thuyết triết học, ngoài việc nó sử dụng những thành tựu của những khoa học cụ thể còn biểu lộ ở sức mạnh của thế giới quan và phương pháp luận mà nó phát minh sáng tạo ra để lý giải thế và giới khuynh hướng cho hoạt động giải trí của con người .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Khoa Học