Tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu>
+ Về ngôn ngữ: Bài thơ sử dụng từ ngữ và lối nói quen thuộc của dân tộc, những so sánh ví von truyền thống nhưng lại biểu hiện được nội dung mới của thời đại. Bài thơ có sự chuyển đổi linh hoạt về ngôn ngữ, giọng điệu, tạo nên hiệu quả biểu đạt cao. Chất thơ mang đậm sắc màu núi rừng và cuộc sống của những người dân Việt Bắc.
Bạn đang đọc: “>Tính dân tộc trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu>
+ Về nghê thuật : Tố Hữu sử dụng phong phú những thể thơ, nhưng đặc biệt quan trọng thành công xuất sắc trong những thể thơ truyền thống lịch sử. Thơ lục bát phối hợp giọng cổ xưa và dân gian, biểu lộ những nội dung tình cảm cách mạng có căn nguyên từ truyền thống lịch sử niềm tin dân tộc, làm nhiều mẫu mã cho thể thơ lục bát dân tộc. Bài thơ sử dụng cách nói ” mình – ta ” và lối đối đáp của ca dao dân ca, tạo nên một giọng thơ ngọt ngào thương mên, qua đó bộc lộ những yếu tố có ý nghĩa trọng đại của dân tộc .+ Về nội dung : Thơ Tố Hữu đã phản ánh đậm nét hình ảnh, con người Nước Ta, Tô quốc Việt Nam trong thời đại cách mạng, đã đưa những tư tưởng và tình cảm cách mạng hòa nhập và tiếp nối với truyền thống lịch sử niềm tin, tình cảm, đạo lí của dân tộc. Đề cập đến đề tài cuộc chiến tranh, bài thơ ” Việt Bắc ” hướng cảm hứng đến nghĩa tình thủy chung cách mạng của con người Nước Ta trong kháng chiến, đó là một phẩm chất có ý nghĩa truyền thống lịch sử của dân tộc. Bài thơ đã làm sống lại vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên và con người Việt Bắc, vẻ đẹp của đời sống chiến đấu khó khăn nhưng âm áp tình người, vẻ đẹp của lịch sử dân tộc cách mạng Nước Ta một thời không quên .Tính dân tộc là sự thế hiện những đặc thù mang tính tiếp thị quảng cáo của đời sống và phẩm chất tâm hổn dân tộc. Tính dân tộc thểhiện ở cả hai phương diện : nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ của tác phẩm .– Nêu yếu tố : Một trong những đặc thù làm ra phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật thơ Tố Hữu là tính dân tộc đậm đà. Bài thơ ” Việt Bắc ” là một dẫn chứng tiêu biểu vượt trội cho tính dân tộc của hồn thơ Tố Hữu .
Bài mẫu
“ Từ đời sống tân tiến, thơ anh ngày càng bắt nguồn trở lại vào hồn thơ cổ của dân tộc ” – Nguyễn Đình Thi đã nhận xét như vậy về thơ Tố Hữu. Đọc Tố Hữu ta thấy nhận xét của Nguyễn Đình Thi thật đúng và cảm nhận được dân tộc đậm đà, thấy phảng phất trong “ hồn thơ ” của một thời quá khứ. Việt Bắc là một trong số rất nhiều bài thơ mang nét “ cổ xưa ” như thế. Đọc Việt Bắc ta cảm nhận được sức mạnh của truyền thống dân tộc ấy .
Tính dân tộc trong thơ Tố Hữu thứ nhất biểu lộ ở hình thức bộc lộ. Có lẽ Việt Bắc là bài thơ lục bát hay nhất của Tố Hữu, trong đó âm điệu lục bát đẫ thuần thục, tinh diệu, đến mức mẫu mực :
Mình về rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già
Mình đi có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám đậm đà lòng son .
Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều
Chày đêm nện cối túc tắc suối xa .
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi nắng chiều sống lưng nương .
Những câu thơ lục bát ấy hoàn toàn có thể xếp bên cạnh những câu ca dao dân gian, những câu lục bát cổ xưa hay nhất của ta. Tiếng Việt trong những câu ấy thật bình dị mà đằm thắm, thật trong trẻo mà sâu lắng. Lời thơ quyện thật chặt với những tiết tấu co duỗi quyến rũ, cất lên như những nét nhạc, những giai điệu bằng ngôn từ .
Nhưng nói đến Việt Bắc có lẽ rằng cái gấy ấn tượng đậm nhất trong người đọc là cái cấu trúc độc lạ của nó. Tố Hữu đã tái hiện một bức tranh hoành tráng trải ra trong một thời hạn dài tới mười lăm năm ( Nhớ khi kháng Nhật thủa cồn Việt Minh ) bao quát một khoảng trống rộng, bao quát hàng loạt Việt Bắc ( từ ” Mái đình Hồng Thái, cây đa Tân Trào ” đến ” Nhớ từ Cao Lạng nhớ sang Nhị Hà ” ). Bài thơ muốn có khuynh hướng trở thành diễn ca lịch sử dân tộc ( kiểu như ” Ba mươi năm có Đảng ” sau này ! ). Nhưng sở dĩ nó không là diễn ca hẳn, chính bới thi sĩ đã tìm đến một cấu trúc truyền thống cuội nguồn của lối Hát giao duyên, cả bài thơ dài như một cuộc hát đối đáp nam nữ. Tựa như những khúc trữ tình trong Giã bạn hay Tiễn dặn tình nhân. Cả bài thơ dài hầu hết là lời của hai nhân vật. Người ở lại rừng núi chiến khu là cô gái Việt Bắc, người về xuôi là anh cán bộ cách mạng. Tựa như ” liền chị – liền anh ” trong hát Quan họ. Cuộc chia tay lớn của cán bộ Đảng và nhà nước kháng chiến với Việt Bắc được thu vào cuộc chia tay của một trai gái. Nói khác hơn, tác giả đã chọn tình yêu của đôi trai gái làm một góc nhìn để bao quát toàn cảnh Việt Bắc, với ” Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng “. Chuyện chung đã hoá thành chuyện riêng, chuyện cách mạng của dân nước trở thành chuyện tình yêu của lứa đôi .
Một sự kiện chính trị đã chuyển hoá thành thơ ca theo cách tâm tình hóa chính là một đặc trưng của lối thơ trữ tình – chính trị của Tố Hữu. Việc ” dời đô ” ( Việt Bắc là thủ đô hà nội kháng chiến – Tố Hữu gọi là ” Thủ đô gió ngàn ” ) đã thành câu truyện ân tình chung thuỷ của người cách mạng với rừng núi chiến khu, với đồng bào, với quá khứ, với chính mình … Đôi trái gái xưng hô theo lối rất dân gian : Ta – mình. Nỗi băn khoãn lớn nhất của ta và mình trong cuộc chia tay giã bạn là ân tình – chung thuỷ :
Mình về thành thị xa xôi
Nhà cao còn nhớ núi đồi nữa chăng?
Phố cao còn nhớ bản làng
Sáng đèn còn nhớ mảnh trăng giữa rừng
” Mình về mình có nhớ ta ” đã là chuyện chung thuỷ ! Nhưng ” mình đi mình có nhớ mình ” thì ân tình chung thuỷ đã được đẩy lới một mức thật sâu. Mình đi khỏi Việt Bắc là đi khỏi thời gian khổ, nơi gian nan, hoàn toàn có thể mình quên ta, phụ ta. Nhưng mình có nhớ chính mình chăng, có phu chính mình được chăng ? Bởi quên Ta cũng chính là quên Mình đó. Những câu hỏi thâm thuý ân tình như vậy đã giúp Tố Hữu dân gian hoá, truyền thống lịch sử hoá một yếu tố của cách mạng, yếu tố của thời điểm ngày hôm nay. Người con trai cũng vấn đáp, cũng ghi lòng tạc dạ với một ý thức như vậy .
Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người
Nhớ cao chàng khuất non xanh
Phố đông càng giục chân nhanh bước đường
Mình đi mình lại nhớ mình
Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu
Kết cấu đối đáp hài hoà với lối thơ lục bát giàu chất dân gian như thế đã làm cho bài Việt Bắc của Tố Hữu có cái dáng dấp của một bài hát giao duyên bác họ được viết theo lối dân gian. Nó làm cho bài thơ thân thiện với tâm hồn quần và thuận tiện gia nhập vào mạch văn hoá dân gian, trở thành những bài hát chí hoàn toàn có thể trình diễn bài thơ theo lối diễn xướng dân gian rất tương thích .
Có lẽ cũng cần phải nói thêm về phong vị cổ xưa của nó. Đây là một nét truyền thống cuội nguồn khác của thơ Tố Hữu. Trong bài ” Kính gửi cụ Nguyễn Du “, tất cả chúng ta thấy không khí lục bát thật sang chảnh. Thi sĩ đã dùng những thi liệu của “ truyện Kiều ” để tâm tình với tác giả ” Truyện Kiều ”. Ông cũng dùng hình thức lấy Kiều, tập Kiều để làm cho bài thơ có phong vị cổ xưa. Còn ở đây không thế. Chúng ta đã thấy kết câu trữ tình của bài thơ, giọng điệu tứ bình của bài thơ có phần nghiêng hẳn về cổ xưa. Câu lục bát ở những chỗ ấy thường chật chứ không lỏng, chữ ” đúc ” nhiều, chữ ” nước ” ít. Hình thức tiểu đối được sử dụng rất dầy và biến hoá uyển chuyển. Nhưng có lẽ rằng đáng nói hơn vẫn là lối vẽ vạn vật thiên nhiên : những câu thơ lục bát ấy. Nói riêng đoạn ” Hoa cùng người “, hoàn toàn có thể thấy thi sĩ lạo hình theo lôi thiết kế xây dựng bộ tranh trữ tình – một hình thức rất phổ của thẩm mỹ và nghệ thuật cổ diển. Hoa và người soi chiếu nhau, tôn vinh lẫn nhau, bức tranh có vẻ như đã tái hiện toàn vẹn vừa đủ nhịp quản lý và vận hành luân chuyển của vạn vật thiên nhiên và con người Việt Bắc :
Ta về mình có nhớ ta ,
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trổng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung
Thành công của bài thơ Việt Bắc còn ở nhiều phương diện khác như : ngôn từ, nội dung, hình tượng nhân vật trữ tình … Nhưng hoàn toàn có thể khẳng đinh chất dân chất truyền thống lịch sử đậm đà đã tạo nên sức sống, sức lay động lòng người cho thơ. Và Việt Bắc cùng với những bài thơ khác của Tố Hữu đã khẳng định chắc chắn phong thái độc lạ cùa ông trong suốt chặng đường cầm bút của người nghệ sĩ mạng : từ tân tiến trở về với cổ xưa, quay trở lại với nét dân tộc và truyền thống lịch sử .
Loigiaihay.com
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
