Tiếng Thổ (Việt Nam) – Wikipedia tiếng Việt

Tiếng Thổ, còn được gọi là tiếng Cuối hay tiếng Hung ở Lào[2], là một cụm phương ngữ, là ngôn ngữ của 70.000 người Thổ ở Việt Nam vài nghìn người ở Lào (chủ yếu ở tỉnh Bolikhamsai và Khammouane).

Âm vị học[sửa|sửa mã nguồn]

Hệ thống phụ âm trong phương ngôn Làng Lỡ, theo Michel Ferlus : [ 3 ]

  • [ ʈ ] xuất hiện trong từ mượn tiếng Việt có âm

    /ʈ/

    (viết là [tr] trong tiếng Việt)

  • [ β ð ɣ ˀð ] vay mượn từ một dạng tiếng Việt từng tồn tại mấy thế kỷ trước.
Nguyên âm đôi tiếng Cuối Làng Lỡɨə

Phương ngôn Làng Lỡ có tám thanh. Thanh 1-6 Open trong âm tiết kết thúc bằng âm vang : âm tiết kết thúc bằng nguyên âm, bán nguyên âm và âm mũi. Thanh 7-8 Open trong âm tiết kết thúc bằng âm tắc ( – p – t – c – k ). [ 3 ] Hệ thống này tương tự như với mạng lưới hệ thống thanh điệu tiếng Việt .

Dữ liệu lấy từ những đoạn ghi âm tiếng Cuối Chăm, Mon-Khmer Etymological Dictionary (Từ điển Từ nguyên Môn-Khmer) và Ferlus (2015).[3]

Cách ký âm dưới đây hoàn toàn có thể lệch ký âm IPA bên trên một chút ít. ” – ” là mục từ chưa tìm ra trong những nguồn. Từ vựng ba ngôn từ không nhất thiết đồng nguyên ( cùng gốc ). Nhiều từ trong phương ngôn Làng Lỡ mượn từ / ảnh hưởng tác động bởi tiếng Việt .

Cuối ChămLàng LỡViệt
moːt⁸moːt⁸một
haːl¹haːn¹hai
paː¹paː¹ba
pɔːn³poːn³bốn
dam¹dam¹năm
pʰraw³ʂaw³sáu
paj⁵paj⁵⁶bảy
saːm³taːm³tám
ciːn³ciːn³chín
mɨəj²mɨəj²mười
klam¹ʈam¹trăm
Cuối ChămLàng LỡViệt
kʌl²ɣʌn²cây
laː³laː³
pleː³ʈeː³trái/quả
kɔː³ɣaw⁴gạo
ɲɐː²ɲaː²nhà
mʌl¹mʌn¹mây
mɐː²mɨə¹mưa
sɒː³juə³gió
kʰrʌm⁴ʂəm⁴sấm
tʌt⁷tʌt⁷đất
haːŋ¹haːŋ¹hang
daːk⁷daːk⁷nước
kʰrɔŋ¹ʂɔːŋ¹sông
puŋ⁶vũng
puːl²vuːn²bùn
taː³δaː³đá
cɒː³cɔː³chó
pɔː²voa²
rɔːŋ⁴ʂɔːŋ⁴ruộng
bləːj¹ʐɨəj²trời
mat⁸mat⁸mắt
muːl⁶muːn⁵⁶mũi
kaː³kaː³
kɒːn¹kɔːn¹con
Cuối ChămCuối Làng LỡViệt
tiː²tiː²đi
kɒː³kɔː³
kloːŋ⁴sống
ceːt⁷ceːt⁷chết
tɨŋ⁴tɨŋ⁴đứng
ŋoːj²ŋoːj²ngồi
ʔan¹ăn
ɲoː⁴ɲɔː³uống
ɲəː³ɲəː³nhớ
ʔəː⁵ʔəː⁵⁶
veːl²viɛn²về
kac⁷kɛc⁷/kɛt⁷cắt
pʌl¹pʌn¹bay
Cuối ChămCuối Làng LỡViệt
puːj¹vuːj¹vui
kʰluː²ʂuː²sâu
naŋ³naŋ⁴nặng
ɲɛːl³ɲɛːn⁴nhẹ
duŋ³duːŋ³nóng
klaŋ¹mɛːn⁴lạnh
maːt⁷baːt⁷mát
ʔʌm³ʔʌm³ấm
Cuối ChămCuối Làng LỡViệt
klɒːŋ¹ʈawŋ¹(bên) trong
kʰrəː²ʂəː²trước
kʰraw¹sau
khrɐː⁶giữa
  • Ferlus, Michel (2015). Hypercorrections in the Thổ dialect of Làng Lỡ (Nghệ An, Vietnam): an example of pitfalls for comparative linguistics (Ph.D.) (bằng tiếng English).
  • Nguyễn Hữu Hoành và Nguyễn Văn Lợi (2019). Tones in the Cuoi Language of Tan Ki District in Nghe An Province, Vietnam [Thanh điệu của tiếng Cuối huyện Tân Kì tỉnh Nghệ An] [1]. The Journal of the Southeast Asian Linguistics Society 12.1:lvii-lxvi.