Sẽ tăng lương tối thiểu vùng ở mức bao nhiêu?

Chú thích ảnh
Những ngành nghề sử dụng nhiều lao động sẽ bị tác động bởi tăng lương tối thiểu vùng. Ảnh: TTXVN.

Chiều 30/3, tại cuộc họp tại Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Thứ trưởng Lê Văn Thanh cho biết : Hội đồng Tiền lương Quốc gia có phiên họp tiên phong về lương tối thiểu vùng trong năm vào ngày 28/3. Trong phiên họp này, đại diện thay mặt người lao động là Tổng Liên đoàn Nước Ta và đại diện thay mặt của chủ sử dụng lao động là Liên đoàn Thương mại – Công nghiệp Nước Ta ( VCCI ) luận bàn, đưa ra những vấn đề để làm địa thế căn cứ cho những giải pháp tăng lương tối thiểu. Phương án chưa được công bố và cũng chưa xác lập phiên họp thứ 2 Hội đồng tiên lương vương quốc .
Do ảnh hưởng tác động của dịch bệnh trong suốt hơn hai năm qua, tiền lương tối thiểu vùng chưa được kiểm soát và điều chỉnh. Vì thế, những chuyên viên cho rằng, đến nay khi dịch bệnh dần được trấn áp, kinh tế tài chính dần phục sinh thì cần xem xét để tăng lương cho người lao động vào năm 2023 .
Để có cơ sở cho việc kiểm soát và điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng, mở màn từ tháng 4, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội sẽ triển khai tìm hiểu lao động, tiền lương và mức sống tối thiểu tại những doanh nghiệp thuộc 18 tỉnh, thành phố đại diện thay mặt cho 8 vùng kinh tế tài chính của cả nước .

Về vấn đề này, ông Phạm Minh Huân, Nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, đồng thời là Nguyên Chủ tịch Hội đồng Tiền lương Quốc gia nói rằng, thực tế đây là chương trình làm việc hằng năm của Hội đồng Tiền lương Quốc gia, cụ thể trong quý 1, Hội đồng sẽ xây dựng kế hoạch để quý 2 thực hiện khảo sát, trên cơ sở đó đến quý 3 chuẩn bị phương án và quý 4 họp tham mưu để trình Chính phủ mức điều chỉnh tiền lương tối thiểu vùng.

Tuy nhiên, trong toàn cảnh năm qua, tiền lương tối thiểu vùng chưa tăng, do đó việc khảo sát được kỳ vọng sẽ là cơ sở quan trọng để xem xét tăng lương vào năm sau. “ Việc khảo sát là thiết yếu để nắm được tình hình của chủ trương phát hành trên trong thực tiễn được triển khai ra làm sao, bởi lẽ hai năm qua do yếu tố khách quan của dịch bệnh nên nhiều doanh nghiệp rất khó khăn vất vả, thậm chí còn phá sản, người lao động mất việc làm trong toàn cảnh chưa được tăng lương. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, dịch bệnh có khuynh hướng khống chế được thì phải sẵn sàng chuẩn bị giải pháp để năm 2023 tăng lương, đây là việc tương thích ”, ông Phạm Minh Huân lý giải .
Trước những lo lắng về việc tăng lương sẽ là bài toán đau đầu với nhiều doanh nghiệp, bởi câu hỏi “ tiền đâu để tăng lương ” khi hai năm qua bị tác động ảnh hưởng bởi dịch bệnh, tuy nhiên theo ông Huân dù san sẻ với doanh nghiệp, nhưng lúc bấy giờ nhu yếu của người lao động tăng, giá thành dịch chuyển làm cho tiền lương thực tế giảm đi, việc tăng lương là rất là thiết yếu .
Mặt khác, việc chưa được tăng lương khiến đời sống người lao động khó khăn vất vả sẽ dẫn đến những không ổn định trong quan hê lao động, thậm chí còn là tranh chấp lao động xảy ra, điều này biểu lộ rõ qua nhiều cuộc đình công, ngừng việc diễn ra hồi đầu năm 2022 mà nội dung đa phần đều tương quan đến tiền lương và những chính sách phúc lợi khác …

Về nguồn lực để tăng lương, ông Phạm Minh Huân cho rằng, doanh nghiệp cần thúc đẩy tăng năng suất lao động, tiết kiệm chi phí, không nên để người lao động khó khăn quá, nhưng việc tăng sẽ phải hài hòa. “Tôi nghĩ đến năm 2023 tăng lương là phù hợp. Kinh tế đang dần hồi phục sau dịch, nếu còn tiếp tục không tăng lương có thể không giữ được nguồn lao động. Trên thực tế, mức tiền lương gồm các khoản cộng vào lớn hơn múc lương công bố mới có thể tuyển được lao động”, ông Phạm Minh Huân cho biết.

Tuy nhiên, do dịch bệnh tiền lương chưa được kiểm soát và điều chỉnh, trong khi doanh nghiệp đều muốn giữ mức lương không thay đổi, nhưng những yếu tố khác luôn dịch chuyển, điều này yên cầu doanh nghiệp phải thống kê giám sát nhiều giải pháp để có nguồn tăng lương .
Ông Phạm Minh Huân cũng cho rằng, mức tăng sẽ xem xét dựa trên hiệu quả thanh tra rà soát sắp tới của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về tình hình đơn cử của doanh nghiệp, năng lực chi trả, khó khăn vất vả, thuận tiện ra làm sao. Trên cơ sở đó, Hội đồng sẽ xem xét đưa ra giải pháp để những bên luận bàn, bảo vệ hài hòa lợi ích ở mức “ đồng ý được ” cho những bên .
Trong khi đó, TS. Nguyễn Việt Cường, Giảng viên Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HN, trong nghiên cứu và điều tra gần đây về nhìn nhận ảnh hưởng tác động của việc tăng lương tối thiểu lên việc làm và hiệu suất lao động ở Nước Ta ( số liệu từ tìm hiểu lao động việc làm 2012 – 2020 ) cho thấy, ảnh hưởng tác động tích cực của việc tăng lương tối thiểu so với tiền lương tháng của người lao động có tiền lương dưới mức tối thiểu .

Theo đó, mức lương tối thiểu tăng 1% sẽ làm tăng 0,83% tiền lương hàng tháng, tuy nhiên, tác động của tăng lương tối thiểu đối với tiền lương của lao động nói chung là không đáng kể. Mức lương tối thiểu tăng 1% dẫn đến tiền lương theo giờ tăng 0,32%, điều này hàm ý rằng năng suất lao động tăng lên do tăng lương tối thiểu.

Ông Nguyễn Việt Cường nhìn nhận, trong quy trình tiến độ 2012 – 2017, lương tối thiểu tăng rất nhanh, tuy nhiên những năm gần đây nếu so với mức lương trung bình, vận tốc tăng lương tối thiểu khởi đầu giảm, thậm chí còn không còn theo kịp vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính xã hội nói chung. “ Đại dịch COVID-19 xảy ra càng làm cho tiền lương thực tiễn của người lao động cũng như tỷ suất người lao động có mức lương dưới mức tối thiểu tăng lên, việc tăng lương trong năm tới sẽ là một thử thách lớn ”, ông Cường đánh giá và nhận định .
Hiện nay, lương tối thiểu được kiểm soát và điều chỉnh dựa vào những yếu tố như tình hình kinh tế tài chính xã hội nói chung, mức sống tối thiểu của người lao động, năng lực chi trả của doanh nghiệp …
Không phủ nhận việc tăng lương sẽ làm tăng ngân sách của doanh nghiệp nói chung, nên doanh nghiệp luôn “ kêu ” là đúng, tuy nhiên theo ông Nguyễn Việt Cường tác động ảnh hưởng nhìn chung là không nhiều, hầu hết là ở nhóm doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, hay sử dụng nhiều lao động. Bởi lẽ, việc tăng lương tối thiểu sẽ ảnh hưởng tác động trực tiếp đến mức đóng bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp do đó muốn giữ nguyên mức lương nhằm mục đích giảm thiểu nhiều nhất việc tăng mức đóng bảo hiểm xã hội .