Tổng quan dân tộc Hoa (PDF,Word)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.06 MB, 13 trang )

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA

MỤC LỤC:
1.

Vài Nét Về Dân Tộc Hoa …………………………………………………………………………………………. 2

2.

Kinh Tế Truyền Thống …………………………………………………………………………………………… 2

3.

2.1.

Trồng trọt………………………………………………………………………………………………………….. 2

2.2.

Chăn nuôi …………………………………………………………………………………………………………. 3

2.3.

Khai thác tự nhiên ……………………………………………………………………………………………… 4

2.4.

Ngành nghề thủ công………………………………………………………………………………………….. 4

2.5.

Trao đổi, mua bán………………………………………………………………………………………………. 4

Văn hóa truyền thống ……………………………………………………………………………………………… 5
3.1.

Làng …………………………………………………………………………………………………………………. 5

3.2.

Nhà ở ……………………………………………………………………………………………………………….. 6

3.3.

Trang phục………………………………………………………………………………………………………… 6

3.4.

Trang sức ………………………………………………………………………………………………………….. 7

3.5.

Ẩm thực ……………………………………………………………………………………………………………. 7

3.6.

Ngôn ngữ ………………………………………………………………………………………………………….. 8

3.7.

Tín ngưỡng tôn giáo …………………………………………………………………………………………… 8

3.8.

Lễ Hội …………………………………………………………………………………………………………….. 10

3.9.

Tục lệ cưới xin ………………………………………………………………………………………………… 12

3.10.

Tập quán tang ma …………………………………………………………………………………………. 12

3.11.

Văn nghệ dân gian ………………………………………………………………………………………… 12

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 1 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

1. Vài Nét Về Dân Tộc Hoa
Dân số : 823.071 người (2009)
Ngôn Ngữ: thuộc ngữ hệ Hán – Tạng, nhóm ngôn ngữ
Hoa.
Tên gọi khác: Khách, Hán, Tàu, Ba Tàu
Nhóm địa phương: Quảng Ðông, Quảng Tây, Hải

Nam, Triều Châu, Phúc Kiến, Sang Phang, Xìa
Phống, Thoòng Nhằn, Minh Hương, Hẹ…
Địa bàn cư trú: Tp.Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Sóc
Trăng,Kiên Giang, Bạc Liêu,Bình Dương, Bắc
Giang,…

Địa bàn cư trú
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Hoa ở Việt Nam có dân số
823.071 người, có mặt tại tất cả 63 tỉnh, thành phố. Người Hoa cư trú tập trung
tại: thành phố Hồ Chí Minh (414.045 người, chiếm 50,3% tổng số người Hoa tại
Việt Nam), Đồng Nai (95.162 người), Sóc Trăng (64.910 người), Kiên Giang
(29.850 người), Bạc Liêu (20.082 người), Bình Dương (18.783 n gười), Bắc Giang
(18.539 người).

2. Kinh Tế Truyền Thống
2.1. Trồng trọt
Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp,
người Hoa có truyền thống làm ruộng
nước từ lâu đời.Họ trồng cấy lúa như
các dân tộc khác sinh sống trên cùng
vùng lãnh thổ.Cây trồng chính

là

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 2 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

lúa.Ngoài ra họ trồng ngô, khoai, sắn.Ở nhiều vùng trên miền Bắc Việt Nam,

đồng bào Hoa còn trồng quế và ca mộc.Công cụ sản xuất nông nghiệp của người
Hoa cũng là chiếc cày gỗ, chiếc bừa một, bừa đôi (dùng hai trâu kéo).
2.2. Chăn nuôi
Bên cạnh trồng trọt, chăn nuôi là hoạt
động kinh tế quan trọng. Đồng bào
nuôi khá nhiều gà, vịt, ngan, ngỗng…
Người Hoa có quê hương cũ ở tỉnh
Quảng Đông (Trung Quốc), khi đến
Việt Nam đã phát triển tốt nghề nuôi
vịt đàn và nuôi chim cút.
Chăn nuôi vịt đàn phát triển tốt ở
ngoại ô thành phố Hồ Chí Minh.Chỉ
một người làm nghề nuôi vịt có thể

Chăn nuôi vịt đàn (Ảnh minh họa)

nuôi hơn ba trăm con. Người ta lùa đàn vịt ra các ruộng lúa mới gặt để nhặt thóc
rơi vãi, tiết kiệm được thức ăn công nghiệp; đồng thời con vịt nhặt thêm những
con côn trùng: giun, dế, ếch, nhái… Vịt thả đồng kiểu này cũng chóng lớn. Người
Hoa ở các địa phương còn dẫn đàn vịt đi tìm các thức ăn tươi sống trên sông bằng
một chiếc ghe nhẹ, dài, thon. Bề dài của chiếc ghe được sử dụng một cách khéo
léo để tóm đàn vịt lại. Vịt mái tự làm ổ đẻ trứng ở những nơi kín đáo. Mỗi buổi
sáng, người ta đi lượm trứng mang về thành phố bán.
Chăn nuôi chim cút yêu cầu có kỹ thuật và chăm sóc cẩn thận, nhưng lại tốn ít
diện tích mặt bằng.Chim cút có khá nhiều ở Việt Nam.Người Hoa không tự đi săn
chim cút, mà họ cung cấp chim mồi cho người địa phương để đi săn.Những người
này dùng chim mồi để bẫy cút về bán cho các cửa hàng.Người Hoa nuôi nhiều cút
cái để lấy trứng bán. Những con cút cái được thúc vỗ cho béo và nhốt vào các ô
nhỏ trong những chiếc lồng xách tay. Phần ngoài của lồng làm bằng gỗ nhẹ, mỗi
con cút được ngăn cách nhau bằng một tấm lưới sắt, cửa ngoài mỗi ô nhỏ được

làm bằng tấm lưới dày. Mỗi chiếc lồng xách tay như vậy nuôi được 16 con ch im
cút cái đẻ. Người ta xếp chồng chiếc lồng này lên trên chiếc lồng khác và dựa
chúng vào một bức tường cao khoảng 4m và rộng khoảng 2,5m. Một phòng có
N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 3 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

kích thước 3,4m X 2,5m, có thể nuôi được 1.6000 con chim cút cái đẻ. Qua việc
nuôi vịt đàn và nuôi chim cút, ta thấy, mặc dù sinh sống ở nông thôn, làm nông
nghiệp, nhưng người Hoa vẫn phát triển đầu óc tư duy kinh doanh
2.3. Khai thác tự nhiên
Khai thác tự nhiên là nguồn sống đáng kể cho cư dân người Hoa sinh sống ở trên
các đảo thuộc vùng Quảng Ninh, Hải Phòng.Ở đây đồng bào làm muối và đánh
bắt thủy hải sản.
2.4. Ngành nghề thủ công
Đối với người Hoa, các ngành
nghề thủ công về cơ bản đã phát
triển lên thành sản xuất công
nghiệp. Nhưng còn sót lại những
xưởng sản xuất nhỏ như xưởng
rèn, lò gốm của những người
Hoa sinh sống ở nông thôn miền
Bắc, những ngành nghề thủ công
này không đóng vai trò quan
trọng đối với đời sống kinh tế
của đồng bào.
2.5.Trao đổi, mua bán

Nghề rèn của người Hoa (Ảnh minh họa)

Nét đặc trưng cho kinh tế truyền thống của người Hoa là thương nghiệ p. Do đó
việc trao đổi buôn bán trong dân tộc Hoa diễn ra nhộn nhịp ở những nơi có cộng
đồng người Hoa sinh sống. Có thể nói rằng hoạt động thương nghiệp của người
Hoa không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế của người Hoa, mà ở chừng mực nào
đó, nó còn góp phần thúc đẩy kinh tế Việt Nam phát triển theo cơ chế thị trường
và sự hình thành những ‘‘ông chủ” kinh doanh khá thành đạt.
Tóm lại, hoạt động kinh tế truyền thống của dân tộc Hoa có hai nét nổi bật: thứ
nhất, dù sinh sống ở nông thôn hay ở thành thị, n gười Hoa đều có truyền thống
hoạt động kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường; thứ hai, hoạt động kinh tế của
người Hoa mang tính liên kết, mặc dù tổ chức xã hội của người Hoa (theo bang)
thoạt nhìn có tính chất chia rẽ cộng đồng.
N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 4 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

3. Văn hóa truyền thống
3.1. Làng
Nơi cư trú của người Hoa có hai loại: làng và phố. Người làm nông nghiệp sinh
sống ở làng, còn người làm nghề kinh doanh và sản xuất công nghiệp thì cư trú ở
phố.
Làng người Hoa làm nghề nông
nghiệp thường dựng ở chân núi,
đồi, trên cánh đồng, trên các giồng
đất.Nơi dựng làng thường gần đất
sản xuất, gần nguồn nước, tiện
đường giao thông.Trong làng ít
khi chỉ có một dân tộc Hoa cư trú,
mà thường từ hai đến ba dân tộc

cùng nghề nghiệp làm ăn, cùng cư
trú lâu đời.Tuy nhiên trong một làng,
các gia đình cùng dòng họ thường

Làng làm nghề Nông của người Hoa

dựng nhà gần nhau.Trong làng có miểu thờ thổ công và có những tập quán giúp
nhau trong sản xuất và đời sống.
Người Hoa làm thương nghiệp sống ở đô thị thường sống theo các dãy phố. Ở
thành phổ Hồ Chí Minh có những dãy phố ở quận 5 rất nhiều nhà người Hoa sống
gần nhau.
Một nét rất đặc trưng cho dân tộc Hoa là họ có mối quan hệ theo bang – nơi xuất
cư từ Trung Quốc sang Việt Nam rất chặt chẽ. Có các bang Quảng Đông, bang
Triều Châu, bang Phúc Kiến, bang Hakka (Hẹ), bang Hải Nam. Mỗi bang có đền,
chùa, trường học, bệnh viện, nghĩa địa riêng.
Ngoài ra, tinh thần dân tộc của họ cũng rất đặc biệt. Là người Hoa dù lần đầu tiên
quen biết nhau, nhưng họ cũng sẵn sàng cưu mang nhau khi gặp khó khăn trong
đời sống. Nét đặc trưng này không chỉ là của người Hoa ở Việt Nam, mà là nét
đặc trưng cho tất cả người Hoa Kiều sinh sống ở các nước trên thế giới.

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 5 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

3.2. Nhà ở
Nhà ở của người Hoa chủ yếu là
nhà trệt. Có ba loại nhà: nhà ba
gian hai chái, nhà chữ môn và nhà
chữ khẩu. Tường nhà được xây

bằng đá, gạch mộc hay trình tường
đất.Mái lợp ngói, bên trong nhà ít
khi để lộ cột.Tuy nhiên, ở một số
nơi trong nông thôn miền Bắc,
người Hoa dựng nhà sàn để ở như
những dân tộc Tày, Nùng sống
cùng môi trường địa lý. Xung
quanh nhà thường có vườn trồng rau xanh theo mùa. Nhà ở của người Hoa ở
thành phố thường có chiều sâu khá dài so với bề rộng của mặt tiền.Hư ớng nhà
luôn phụ thuộc vào đường phố.Một ngôi nhà thường sử dụng luôn mặt tiền làm
cửa hàng buôn bán.
3.3. Trang phục
Đàn ông thường mặc giống như các dân tộc sinh
sống ở vùng biên giới Việt – Trung, thường búi
tóc và bịt một răng vàng. Trang phục truyền
thống của phụ nữ người Hoa là áo xẻ dưới cổ
chéo sang nách phải, chiều dài đủ trùm mông,
thân và tay áo tương đối hẹp, gọn gàng, nhưng
cử động thoải mái. Người Hoa mặc quần dùng
dây dải rút. Nếu như bộ trang truyền thống phụ
nữ các dân tộc Tày, Nùng được làm bằng vải thủ
công, một màu chàm, thì bộ trang phục phụ nữ
Hoa thường may bằng vải công nghiệp, nhuộm
nhiều màu: xanh sĩ lâm, màu đen tuyền hoặc vải
được nhuộm nhiều họa tiết hoa văn khác nhau. Y
phục của người làm nghề thầy cúng là chiếc áo cà sa (ca slam). Kiểu dáng áo cà
sa giống chiếc áo năm thân, nhưng dài đến mắt cá chân, ổng tay áo dài và rộng.
N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 6 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

Áo chỉ mặc trong khi hành nghề.
3.4.Trang sức
Trang sức của người Hoa khá đơn giản nhưng không vì thế mà không tôn lên
được vẻ đẹp của người phụ nữ Hoa, phần lớn chúng làm từ bạc trắng, đồng,…Phụ
nữ Hoa thường dung trang sức là các loại khuyên tai,vòng cổ, vòng tay, dây
chuyền,…
3.5. Ẩm thực
Người Hoa ăn cơm như các dân
tộc khác. Thức ăn cũng là rau,
thịt, cá, trứng, các thứ đồ hải
sản. Mùa giáp hạt, nông dân
người Hoa nấu cơm độn ngô,
khoai sắn. Thức ăn chủ yếu là
rau xanh. Song ở người Hoa có
cách chế biến thức ăn với nhiều
gia vị tạo màu bắt mắt, mùi
Món Hủ tiếu của người Hoa (Ảnh sưu tầm)
thơm, vị ngọt, ăn ngon. Tất nhiên việc chế biến này cũng phục vụ cho sức
khỏe.Trong các loại gia vị, đáng chú ý là món ớt. Quả ớt khi ăn có vị cay, kích
thích dịch vị và có giá trị khử độc trong thức ăn. Người Píoa có nhiều cách bảo
quản thực phẩm để dành ăn quanh năm: su hào, bắp cải, củ cải đem muối chua,
phơi khô có thể để dành ăn cả năm. Đỗ tương thường được chế biến thành xì dầu,
đậu xị, đậu phụ ướp. Một số món ăn được cho là đặc trưng cho người Hoa là bánh
bao, thịt lợn quay, tào phơ và trứng vịt muối.

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 7 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

3.6. Ngôn ngữ
Tiếng nói: Dân tộc Hoa ở nước ta
hiện nay là những phương ngữ của
tiếng Trung Quốc, thuộc ngữ hệ Hán
– Tạng. Tiếng Trung Quốc hiện đại
không chỉ là tiếng nói của nước
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa mà
đã được sử dụng làm ngôn ngữ chính
thức của Liên Hiệp Quốc.
Chữ viết: Người Hoa ở Việt Nam
không sáng tạo ra chữ viết, nhưng tổ

Chữ Hán (Ảnh sưu tầm)

tiên xa xưa của người Hoa là người
Hán ở

Trung Quốc đã sáng tạo ra chữ viết. Chữ do người Hán sáng tạo ra là chữ tượng
hình (chữ Nho), không ghép vần như chữ Latinh, mà “quy ước” các “nét vẽ”
tượng trưng và ghép vào với nhau theo “bộ thủ”. Chữ tượng hình được người Hán
sáng tạo ra từ nửa đầu của thiên niên
kỷ thứ hai trước công nguyên (thế kỉ
XVII trước công nguyên). Hiện nay,
chữ Trung Quốc là một trong sáu loại
chữ được sử dụng chính thức tại Liên
Hiệp Quốc.
3.7. Tín ngưỡng tôn giáo
Người Hoa rất đề cao việc thờ cúng tổ

tiên.Họ lập bàn thờ trong nhà, tại nơi
trang trọng nhất trong gia đình.Liên
quan đến đề cao tổ tiên họ còn rất coi
trọng đất cát nơi đặt mồ mả, chăm sóc
mồ yên mả đẹp.Trong nhà người Hoa
còn thờ Táo quân – vua bếp, thần tài,

Táo quân (Ảnh sưu tầm)

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 8 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

thần giữ cửa.
Người Hoa hình dung Táo quân là một ông già đầu tóc trắng như tuyết, có tư thế
đường bệ, mặc triều phục, ngồi trên ghế bành. Trước mặt ông có một chiếc bàn và
trên bàn có hai cái lư đế đựng những tờ giấy ghi việc tốt và việc xấu của từng
thành viên trong gia đình. Trợ lý cho Táo quân có vợ ông và người giúp
việc.Hàng năm Táo quân làm tờ trình lên Thiên đình vào ngày 23 tháng chạp âm
lịch. Do vậy hàng năm vào ngày 23 tháng chạp âm lịch, các gia đình
người Hoa làm cỗ dâng cúng Táo quân, cỗ cúng có 6 món, một bánh ngọt làm
bằng đậu đỏ, một chiếc võng bằng giấy, trong võng có hình Táo quân trên tờ giấy.
Sau khi cúng xong, chủ nhà lấy chiếc võng và hình Táo quân ra sân hóa cùng
vàng mã.Như vậy là Táo quân đã lên Thiên đình để phúc trình mọi vi ệc của từng
người trong gia đình năm qua. Táo quân sẽ trở lại cai quản gia đình vào ngày 15
tháng giêng. Gia chủ lại dán một mảnh giấy có hình Táo quân vào bàn thờ và đặt
ở đó ít đồ cúng,
Thần tài cũng là một đối tượng người Hoa chú ý tôn thờ.Những gia đìn h người
Hoa buôn bán giàu có thường cúng thần tài mỗi tháng hai lần vào ngày 1 và 15

hàng tháng. Lễ vật cúng là một con gà trống mào đỏ và máu con vật hiển sinh đó
được bôi vào ngưỡng cửa. Thần tài thường ngủ trên cái rương đựng tiền bạc và
của cải quý của gia đình.
Thần giữ cửa được cộng đồng người Hoa tôn thờ là hai võ sĩ khỏe mạnh, mặt dữ
tợn, có nhiệm vụ trấn giữ cửa, không cho ma quỷ vào nhà quấy phá. Hai vị thần
giữ cửa mặc áo giáp, tay cầm kiếm. Hình vẽ của hai vị võ sĩ này không được tô
màu và dán ở hai bên cửa chính của mỗi gia đình.Gia chủ thắp nhang cho hai vị
võ sĩ này hàng đêm.
Ngoài các vị thần vừa kể trên, người Hoa còn tôn thờ một sổ vị thần khác như:
thần cửa hậu, thần giường, thần chổi, thần hạnh phúc… Người Hoa quan niệm
thần hạnh phúc là một tượng Phật bằng gốm hay bằng gỗ, bụng phệ, mặt hớn hở,
sảng khoái hết cỡ. Họ cúng thần hạnh phúc bằng hoa quả, trà nước, vì vị thần này
ăn chay.
Liên quan đến tôn giáo đa thần, người Hoa luôn quan tâm đến việc xem ngày lành
N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 9 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

tháng tốt để tổ chức cưới xin, khởi công làm nhà ở, chọn ngày tốt xuất tang…
Bên cạnh tín ngưỡng đa thần giáo, người Hoa còn tin theo Khổng giáo, Đạo giáo
và Phật giáo. Khổng giáo và Đạo giáo do người Trung Hoa sáng lập và tồn tại
trong thời gian rất dài không chỉ ở Trung Hoa, mà còn ảnh hưởng lớn đến quan
niệm về tôn giáo của các nước láng giềng. Khổng giáo thể hiện ở quan niệm
“thiên mệnh”- mệnh con người do trời quyết định; Đạo giáo có 4 giáo phái: thần
tiên, bói toán, phù chú và phong thủy. Cả 4 giáo phái này đều tồn tại t rong người
Hoa ở Việt Nam.Những biểu hiện của nó là sự hoạt động cúng bái của các thầy
cúng trong các dịp lễ tết hội hè.Đạo Phật được du nhập từ Ấn Độ vào người
Hoa.Người Hoa xây các chùa để thờ Phật ở nhiều nơi mà họ sinh sống làm ăn. Họ
hay đi chùa trong tháng giêng để cầu tài cầu lộc, nhất là những người làm nghề

kinh doanh.
3.8. Lễ Hội
Người Hoa tổ chức nhiều lễ
hội trong năm. Đó là tết
năm mới, tết 3/3, tết 5/5, tết
15/7, tết Trung thu… Mỗi lễ
hội đều có đối tượng tôn
thờ khác nhau.Tết tháng
giêng – năm mới là tết mở
đầu cho vụ sản xuất nông
nghiệp năm mới.Như vậy
tết này gắn liền với nghề
nông – trồng trọt và chăn
nuôi.Tuy

nhiên

tết

này

cũng trở thành tết truyền
thống cho tất cả người Hoa,

Múa lân sư rồng trong các lễ hội của người Hoa
( Ảnh minh họa)

không phụ thuộc vào nghề
nghiệp của họ hiện nay. Vào dịp năm mới, người Hoa cúng tổ tiên trong gia đình,
cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình làm ăn được may mắn, mọi người có sức

khỏe, làm được nhiều công việc ra được tiền, được của. Tết tháng giêng đ ồng bào
N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 10 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

Hoa ở nước ta cúng gà, thịt lợn, làm bánh chưng, các loại kẹo bánh ngọt, hoa quả
khác. Thông thường đồng bào ăn tết ba ngày. Trong ba ngày đầu năm này thường
người Hoa đi tết ông bà nội, ông bà ngoại và tết thầy học. Những ngày tiếp đó tùy
theo nhu cầu, có thể đi chơi bạn bè, đi học nghề, tham gia các cuộc vui chơi theo
sở thích… Nét văn hóa hội rất đặc trưng của lễ hội người Hoa là múa rồng và múa
sư tử.Nhìn vào đội hình múa sư tử và múa rồng, người ta đánh giá “sức sống” của
phần lễ và vai trò của phần lễ trong đời sống người dân địa phương.
Tết ngày 3 tháng 3 người Hoa đi tảo mộ tổ tiên, ông bà. Cả con cháu trong gia
đình đi ra phần mộ của tổ tiên, phát quang cây cỏ, đắp lại phần mộ cho đầy đặn,
đẹp, treo “giấy tiền” lên nơi phần mộ, bày mâm cúng tổ tiên tại mộ. Mâm cúng
thường có thịt gà, lợn… Vật cúng đặc thù của tết này là xôi các màu.Trong khi
làm các việc nêu trên, thông thường cha, mẹ hay kể cho con cháu nghe về quan hệ
của người nằm dưới mộ với gia đình, họ hàng.
Tết ngày 5 tháng 5 là tháng giữa mùa hạ, lúc khí dương đang lên mạnh.Các loài
động thực vật sau mùa đông giá lạnh, nay mùa hạ đến, khí trời ấm áp, có cơ hội
phát triển. Tết này người Hoa thường tổ chức ăn chua, ăn rượu ngọt để diệt “sâu
bọ” trong người, hái các loại cây thuốc về phơi khô dùng trong cả năm.
Tết ngày 15 tháng 7 là tết xá tội vong nhân (vu lan) – tết cho vong hồn người
chết. Trong cuộc sống có những người không may mắn, chết vì bị rắn cắn, hổ vồ,
chết vì lũ lụt thiên tai… mất xác, không có người làm ma cho, h ồn sổng lang
thang, không nơi chốn nương tựa; hoặc cũng có trường hợp do khi sóng gây ra
nhiều tội lỗi, khi chết đi bị Diêm Vương đưa đi đày dưới ngục. Đến ngày 15
tháng 7 hàng năm, các vong hồn và hồn bị tù đày được “xá tội” (tha tội), tự do đi
tìm ăn. Người Hoa tổ chức tết rằm tháng bảy là để “chiêu đãi” các vong hồn đó.

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 11 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

3.9. Tục lệ cưới xin
Tục lệ cưới xin của người Hoa có nhiều
nghi lễ phức tạp, nhuốm màu của tư
tưởng Đạo giáo. Trong tục lệ cưới xin
của người Hoa có những nét đặc trưng
như: đối chiếu số mệnh của đôi trai gái
trước khi quyết định trở thành vợ chồng;
cô dâu che mặt bằng vải đỏ trước khi
bước vào nhà chồng; mẹ chồng lánh mặt
khi cô dâu bước chân vào nhà chồng.

Lễ cưới của người Hoa (Ảnh sưu

Những nét đặc trưng này đều được lý

tầm)

giải bằng quan niệm tâm linh.
3.10.

Tập quá n tang ma

Dân tộc Hoa theo quan niệm vạn vật hữu linh, coi người chết là chết phần xác,
còn phần hồn tách ra khỏi xác và vẫn sống. Việc làm ma thường bao gồm hai ý:

thương tiếc, vĩnh biệt người sống với người chết và
tiễn hồn người chết về với tổ tiên. Việc đưa hồn người
chết về với tổ tiên được thực hiện qua lễ cầu siêu.
Người Hoa ở thành phố Hồ Chí Minh có nghĩa địa của
từng bang. Họ chôn cất người chết theo nghĩa địa
bang.
3.11.

Văn nghệ dân gian

Dân tộc Hoa có một nền văn nghệ dân gian rất phong
phú, đa dạng. Các thể loại văn học dân gian: truyện
thần thoại, truyện cổ tích, thơ ca, ca dao, tục ngữ,
thành ngữ đều rất phong phú.
Người Hoa có một số tác giả mỹ thuật nổi tiếng.
Những bức tranh, bức tượng của họ được triển lãm
ở nhiều nơi trong nước và nước ngoài, được đưa

Mỹ thuật của người Hoa rất
phát triển (Ảnh minh họa)

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 12 | 13

TỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần

vào trưng bày trong Bảo tàng mỹ thuật.
Người Hoa hiện nay không có những công trình kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng,
nhưng tổ tiên của họ đã sáng tạo ra những công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới
như: “Vạn Lý Trường Thành”, “Tử cấm Thành”, “Duy Hòa Viên”, “Thiên Đàn”…

N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P a g e 13 | 13

2.5. Trao đổi, mua và bán ………………………………………………………………………………………………. 4V ăn hóa truyền thống cuội nguồn ……………………………………………………………………………………………… 53.1. Làng …………………………………………………………………………………………………………………. 53.2. Nhà ở ……………………………………………………………………………………………………………….. 63.3. Trang phục ………………………………………………………………………………………………………… 63.4. Trang sức ………………………………………………………………………………………………………….. 73.5. Ẩm thực ……………………………………………………………………………………………………………. 73.6. Ngôn ngữ ………………………………………………………………………………………………………….. 83.7. Tín ngưỡng tôn giáo …………………………………………………………………………………………… 83.8. Lễ Hội …………………………………………………………………………………………………………….. 103.9. Tục lệ cưới xin ………………………………………………………………………………………………… 123.10. Tập quán tang ma …………………………………………………………………………………………. 123.11. Văn nghệ dân gian ………………………………………………………………………………………… 12N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 1 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần1. Vài Nét Về Dân Tộc HoaDân số : 823.071 người ( 2009 ) Ngôn Ngữ : thuộc ngữ hệ Hán – Tạng, nhóm ngôn ngữHoa. Tên gọi khác : Khách, Hán, Tàu, Ba TàuNhóm địa phương : Quảng Ðông, Quảng Tây, HảiNam, Triều Châu, Phúc Kiến, Sang Phang, XìaPhống, Thoòng Nhằn, Minh Hương, Hẹ … Địa bàn cư trú : Tp. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, SócTrăng, Kiên Giang, Bạc Liêu, Tỉnh Bình Dương, BắcGiang, … Địa bàn cư trúTheo Tổng tìm hiểu dân số và nhà ở năm 2009, người Hoa ở Nước Ta có dân số823. 071 người, xuất hiện tại toàn bộ 63 tỉnh, thành phố. Người Hoa cư trú tập trungtại : thành phố Hồ Chí Minh ( 414.045 người, chiếm 50,3 % tổng số người Hoa tạiViệt Nam ), Đồng Nai ( 95.162 người ), Sóc Trăng ( 64.910 người ), Kiên Giang ( 29.850 người ), Bạc Liêu ( 20.082 người ), Tỉnh Bình Dương ( 18.783 n gười ), Bắc Giang ( 18.539 người ). 2. Kinh Tế Truyền Thống2. 1. Trồng trọtTrong nghành nghề dịch vụ sản xuất nông nghiệp, người Hoa có truyền thống cuội nguồn làm ruộngnước từ truyền kiếp. Họ trồng cấy lúa nhưcác dân tộc khác sinh sống trên cùngvùng chủ quyền lãnh thổ. Cây trồng chínhlàN g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 2 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trầnlúa. Ngoài ra họ trồng ngô, khoai, sắn. Ở nhiều vùng trên miền Bắc Nước Ta, đồng bào Hoa còn trồng quế và ca mộc. Công cụ sản xuất nông nghiệp của ngườiHoa cũng là chiếc cày gỗ, chiếc bừa một, bừa đôi ( dùng hai trâu kéo ). 2.2. Chăn nuôiBên cạnh trồng trọt, chăn nuôi là hoạtđộng kinh tế tài chính quan trọng. Đồng bàonuôi khá nhiều gà, vịt, ngan, ngỗng … Người Hoa có quê nhà cũ ở tỉnhQuảng Đông ( Trung Quốc ), khi đếnViệt Nam đã tăng trưởng tốt nghề nuôivịt đàn và nuôi chim cút. Chăn nuôi vịt đàn tăng trưởng tốt ởngoại ô thành phố Hồ Chí Minh. Chỉmột người làm nghề nuôi vịt có thểChăn nuôi vịt đàn ( Ảnh minh họa ) nuôi hơn ba trăm con. Người ta lùa đàn vịt ra những ruộng lúa mới gặt để nhặt thócrơi vãi, tiết kiệm ngân sách và chi phí được thức ăn công nghiệp ; đồng thời con vịt nhặt thêm nhữngcon côn trùng nhỏ : giun, dế, ếch, nhái … Vịt thả đồng kiểu này cũng chóng lớn. NgườiHoa ở những địa phương còn dẫn đàn vịt đi tìm những thức ăn tươi sống trên sông bằngmột chiếc ghe nhẹ, dài, thon. Bề dài của chiếc ghe được sử dụng một cách khéoléo để tóm đàn vịt lại. Vịt mái tự làm ổ đẻ trứng ở những nơi kín kẽ. Mỗi buổisáng, người ta đi lượm trứng mang về thành phố bán. Chăn nuôi chim cút nhu yếu có kỹ thuật và chăm nom cẩn trọng, nhưng lại tốn ítdiện tích mặt phẳng. Chim cút có khá nhiều ở Nước Ta. Người Hoa không tự đi sănchim cút, mà họ phân phối chim mồi cho người địa phương để đi săn. Những ngườinày dùng chim mồi để bẫy cút về bán cho những shop. Người Hoa nuôi nhiều cútcái để lấy trứng bán. Những con cút cái được thúc vỗ cho béo và nhốt vào những ônhỏ trong những chiếc lồng xách tay. Phần ngoài của lồng làm bằng gỗ nhẹ, mỗicon cút được ngăn cách nhau bằng một tấm lưới sắt, cửa ngoài mỗi ô nhỏ đượclàm bằng tấm lưới dày. Mỗi chiếc lồng xách tay như vậy nuôi được 16 con ch imcút cái đẻ. Người ta xếp chồng chiếc lồng này lên trên chiếc lồng khác và dựachúng vào một bức tường cao khoảng chừng 4 m và rộng khoảng chừng 2,5 m. Một phòng cóN g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 3 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trầnkích thước 3,4 m X 2,5 m, hoàn toàn có thể nuôi được 1.6000 con chim cút cái đẻ. Qua việcnuôi vịt đàn và nuôi chim cút, ta thấy, mặc dầu sinh sống ở nông thôn, làm nôngnghiệp, nhưng người Hoa vẫn tăng trưởng đầu óc tư duy kinh doanh2. 3. Khai thác tự nhiênKhai thác tự nhiên là nguồn sống đáng kể cho dân cư người Hoa sinh sống ở trêncác hòn đảo thuộc vùng Quảng Ninh, Hải Phòng Đất Cảng. Ở đây đồng bào làm muối và đánhbắt thủy hải sản. 2.4. Ngành nghề thủ côngĐối với người Hoa, những ngànhnghề thủ công bằng tay về cơ bản đã pháttriển lên thành sản xuất côngnghiệp. Nhưng còn sót lại nhữngxưởng sản xuất nhỏ như xưởngrèn, lò gốm của những ngườiHoa sinh sống ở nông thôn miềnBắc, những ngành nghề thủ côngnày không đóng vai trò quantrọng so với đời sống kinh tếcủa đồng bào. 2.5. Trao đổi, mua bánNghề rèn của người Hoa ( Ảnh minh họa ) Nét đặc trưng cho kinh tế tài chính truyền thống cuội nguồn của người Hoa là thương nghiệ p. Do đóviệc trao đổi kinh doanh trong dân tộc Hoa diễn ra sinh động ở những nơi có cộngđồng người Hoa sinh sống. Có thể nói rằng hoạt động giải trí thương nghiệp của ngườiHoa không chỉ thôi thúc sự tăng trưởng kinh tế tài chính của người Hoa, mà ở chừng mực nàođó, nó còn góp thêm phần thôi thúc kinh tế tài chính Nước Ta tăng trưởng theo cơ chế thị trườngvà sự hình thành những ‘ ‘ ông chủ ” kinh doanh thương mại khá thành đạt. Tóm lại, hoạt động giải trí kinh tế tài chính truyền thống cuội nguồn của dân tộc Hoa có hai nét điển hình nổi bật : thứnhất, dù sinh sống ở nông thôn hay ở thành thị, n gười Hoa đều có truyền thốnghoạt động kinh tế sản phẩm & hàng hóa, kinh tế thị trường ; thứ hai, hoạt động giải trí kinh tế tài chính củangười Hoa mang tính link, mặc dầu tổ chức triển khai xã hội của người Hoa ( theo bang ) thoạt nhìn có đặc thù chia rẽ hội đồng. N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 4 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần3. Văn hóa truyền thống3. 1. LàngNơi cư trú của người Hoa có hai loại : làng và phố. Người làm nông nghiệp sinhsống ở làng, còn người làm nghề kinh doanh thương mại và sản xuất công nghiệp thì cư trú ởphố. Làng người Hoa làm nghề nôngnghiệp thường dựng ở chân núi, đồi, trên cánh đồng, trên những giồngđất. Nơi dựng làng thường gần đấtsản xuất, gần nguồn nước, tiệnđường giao thông vận tải. Trong làng ítkhi chỉ có một dân tộc Hoa cư trú, mà thường từ hai đến ba dân tộccùng nghề nghiệp làm ăn, cùng cưtrú truyền kiếp. Tuy nhiên trong một làng, những mái ấm gia đình cùng dòng họ thườngLàng làm nghề Nông của người Hoadựng nhà gần nhau. Trong làng có miểu thờ ông thổ ông địa và có những tập quán giúpnhau trong sản xuất và đời sống. Người Hoa làm thương nghiệp sống ở đô thị thường sống theo những dãy phố. Ởthành phổ Hồ Chí Minh có những dãy phố ở Q. 5 rất nhiều nhà người Hoa sốnggần nhau. Một nét rất đặc trưng cho dân tộc Hoa là họ có mối quan hệ theo bang – nơi xuấtcư từ Trung Quốc sang Nước Ta rất ngặt nghèo. Có những bang Quảng Đông, bangTriều Châu, bang Phúc Kiến, bang Hakka ( Hẹ ), bang Hải Nam. Mỗi bang có đền, chùa, trường học, bệnh viện, nghĩa trang riêng. Ngoài ra, ý thức dân tộc của họ cũng rất đặc biệt quan trọng. Là người Hoa dù lần đầu tiênquen biết nhau, nhưng họ cũng sẵn sàng chuẩn bị nuôi nấng nhau khi gặp khó khăn vất vả trongđời sống. Nét đặc trưng này không chỉ là của người Hoa ở Nước Ta, mà là nétđặc trưng cho tổng thể người Hoa Kiều sinh sống ở những nước trên quốc tế. N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 5 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần3. 2. Nhà ởNhà ở của người Hoa đa phần lànhà trệt. Có ba loại nhà : nhà bagian hai chái, nhà chữ môn và nhàchữ khẩu. Tường nhà được xâybằng đá, gạch mộc hay trình tườngđất. Mái lợp ngói, bên trong nhà ítkhi để lộ cột. Tuy nhiên, ở một sốnơi trong nông thôn miền Bắc, người Hoa dựng nhà sàn để ở nhưnhững dân tộc Tày, Nùng sốngcùng môi trường tự nhiên địa lý. Xungquanh nhà thường có vườn trồng rau xanh theo mùa. Nhà ở của người Hoa ởthành phố thường có chiều sâu khá dài so với bề rộng của mặt tiền. Hư ớng nhàluôn nhờ vào vào đường phố. Một ngôi nhà thường sử dụng luôn mặt tiền làmcửa hàng kinh doanh. 3.3. Trang phụcĐàn ông thường mặc giống như những dân tộc sinhsống ở vùng biên giới Việt – Trung, thường búitóc và bịt một răng vàng. Trang phục truyềnthống của phụ nữ người Hoa là áo xẻ dưới cổchéo sang nách phải, chiều dài đủ trùm mông, thân và tay áo tương đối hẹp, ngăn nắp, nhưngcử động tự do. Người Hoa mặc quần dùngdây dải rút. Nếu như bộ trang truyền thống cuội nguồn phụnữ những dân tộc Tày, Nùng được làm bằng vải thủcông, một màu chàm, thì bộ phục trang phụ nữHoa thường may bằng vải công nghiệp, nhuộmnhiều màu : xanh sĩ lâm, màu đen tuyền hoặc vảiđược nhuộm nhiều họa tiết hoa văn khác nhau. Yphục của người làm nghề thầy cúng là chiếc áo cà sa ( ca slam ). Kiểu dáng áo càsa giống chiếc áo năm thân, nhưng dài đến mắt cá chân, ổng tay áo dài và rộng. N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 6 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng TrầnÁo chỉ mặc trong khi hành nghề. 3.4. Trang sứcTrang sức của người Hoa khá đơn thuần nhưng không vì vậy mà không tôn lênđược vẻ đẹp của người phụ nữ Hoa, phần nhiều chúng làm từ bạc trắng, đồng, … Phụnữ Hoa thường dung trang sức đẹp là những loại khuyên tai, vòng cổ, vòng tay, dâychuyền, … 3.5. Ẩm thựcNgười Hoa ăn cơm như những dântộc khác. Thức ăn cũng là rau, thịt, cá, trứng, những thứ đồ hảisản. Mùa giáp hạt, nông dânngười Hoa nấu cơm độn ngô, khoai sắn. Thức ăn hầu hết làrau xanh. Song ở người Hoa cócách chế biến thức ăn với nhiềugia vị tạo màu đẹp mắt, mùiMón Hủ tiếu của người Hoa ( Ảnh sưu tầm ) thơm, vị ngọt, ăn ngon. Tất nhiên việc chế biến này cũng Giao hàng cho sứckhỏe. Trong những loại gia vị, đáng quan tâm là món ớt. Quả ớt khi ăn có vị cay, kíchthích dịch vị và có giá trị khử độc trong thức ăn. Người Píoa có nhiều cách bảoquản thực phẩm để dành ăn quanh năm : su hào, bắp cải, củ cải đem muối chua, phơi khô hoàn toàn có thể để dành ăn cả năm. Đỗ tương thường được chế biến thành xì dầu, đậu xị, đậu phụ ướp. Một số món ăn được cho là đặc trưng cho người Hoa là bánhbao, thịt lợn quay, tào phơ và trứng vịt muối. N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 7 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần3. 6. Ngôn ngữTiếng nói : Dân tộc Hoa ở nước tahiện nay là những phương ngữ củatiếng Trung Quốc, thuộc ngữ hệ Hán – Tạng. Tiếng Trung Quốc hiện đạikhông chỉ là lời nói của nướcCộng hòa Nhân dân Trung Hoa màđã được sử dụng làm ngôn từ chínhthức của Liên Hiệp Quốc. Chữ viết : Người Hoa ở Việt Namkhông phát minh sáng tạo ra chữ viết, nhưng tổChữ Hán ( Ảnh sưu tầm ) tiên rất lâu rồi của người Hoa là ngườiHán ởTrung Quốc đã phát minh sáng tạo ra chữ viết. Chữ do người Hán phát minh sáng tạo ra là chữ tượnghình ( chữ Nho ), không ghép vần như chữ Latinh, mà “ quy ước ” những “ nét vẽ ” tượng trưng và ghép vào với nhau theo “ bộ thủ ”. Chữ tượng hình được người Hánsáng tạo ra từ nửa đầu của thiên niênkỷ thứ hai trước công nguyên ( thế kỉXVII trước công nguyên ). Hiện nay, chữ Trung Quốc là một trong sáu loạichữ được sử dụng chính thức tại LiênHiệp Quốc. 3.7. Tín ngưỡng tôn giáoNgười Hoa rất tôn vinh việc thờ cúng tổtiên. Họ lập bàn thờ cúng trong nhà, tại nơitrang trọng nhất trong mái ấm gia đình. Liênquan đến tôn vinh tổ tiên họ còn rất coitrọng đất cát nơi đặt mồ mả, chăm sócmồ yên mả đẹp. Trong nhà người Hoacòn thờ Táo quân – vua bếp, thần tài, Táo quân ( Ảnh sưu tầm ) N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 8 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trầnthần giữ cửa. Người Hoa tưởng tượng Táo quân là một ông già đầu tóc trắng như tuyết, có tư thếđường bệ, mặc triều phục, ngồi trên ghế bành. Trước mặt ông có một chiếc bàn vàtrên bàn có hai cái lư đế đựng những tờ giấy ghi việc tốt và việc xấu của từngthành viên trong mái ấm gia đình. Trợ lý cho Táo quân có vợ ông và người giúpviệc. Hàng năm Táo quân làm tờ trình lên Thiên đình vào ngày 23 tháng chạp âmlịch. Do vậy hàng năm vào ngày 23 tháng chạp âm lịch, những gia đìnhngười Hoa làm cỗ dâng cúng Táo quân, cỗ cúng có 6 món, một bánh ngọt làmbằng đậu đỏ, một chiếc võng bằng giấy, trong võng có hình Táo quân trên tờ giấy. Sau khi cúng xong, chủ nhà lấy chiếc võng và hình Táo quân ra sân hóa cùngvàng mã. Như vậy là Táo quân đã lên Thiên đình để phúc trình mọi vi ệc của từngngười trong mái ấm gia đình năm qua. Táo quân sẽ trở lại quản lý mái ấm gia đình vào ngày 15 tháng giêng. Gia chủ lại dán một mảnh giấy có hình Táo quân vào bàn thờ cúng và đặtở đó ít đồ cúng, Thần tài cũng là một đối tượng người dùng người Hoa chú ý quan tâm tôn thờ. Những gia đìn h ngườiHoa kinh doanh phong phú thường cúng thần tài mỗi tháng hai lần vào ngày 1 và 15 hàng tháng. Lễ vật cúng là một con gà trống mào đỏ và máu con vật hiển sinh đóđược bôi vào ngưỡng cửa. Thần tài thường ngủ trên cái rương đựng tiền tài vàcủa cải quý của mái ấm gia đình. Thần giữ cửa được hội đồng người Hoa tôn thờ là hai võ sĩ khỏe mạnh, mặt dữtợn, có trách nhiệm trấn giữ cửa, không cho ma quỷ vào nhà quấy phá. Hai vị thầngiữ cửa mặc áo giáp, tay cầm kiếm. Hình vẽ của hai vị võ sĩ này không được tômàu và dán ở hai bên cửa chính của mỗi mái ấm gia đình. Gia chủ thắp nhang cho hai vịvõ sĩ này hàng đêm. Ngoài những vị thần vừa kể trên, người Hoa còn tôn thờ một sổ vị thần khác như : thần cửa hậu, thần giường, thần chổi, thần niềm hạnh phúc … Người Hoa quan niệmthần niềm hạnh phúc là một tượng Phật bằng gốm hay bằng gỗ, bụng phệ, mặt hớn hở, sảng khoái hết cỡ. Họ cúng thần niềm hạnh phúc bằng hoa quả, trà nước, vì vị thần nàyăn chay. Liên quan đến tôn giáo đa thần, người Hoa luôn chăm sóc đến việc xem ngày lànhN g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 9 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trầntháng tốt để tổ chức triển khai cưới xin, thi công làm nhà tại, chọn ngày tốt xuất tang … Bên cạnh tín ngưỡng đa thần giáo, người Hoa còn tin theo Khổng giáo, Đạo giáovà Phật giáo. Khổng giáo và Đạo giáo do người Nước Trung Hoa sáng lập và tồn tạitrong thời hạn rất dài không chỉ ở Trung Quốc, mà còn ảnh hưởng tác động lớn đến quanniệm về tôn giáo của những nước láng giềng. Khổng giáo bộc lộ ở ý niệm “ thiên mệnh ” – mệnh con người do trời quyết định hành động ; Đạo giáo có 4 giáo phái : thầntiên, bói toán, phù chú và tử vi & phong thủy. Cả 4 giáo phái này đều sống sót t rong ngườiHoa ở Nước Ta. Những biểu lộ của nó là sự hoạt động giải trí cúng bái của những thầycúng trong những dịp lễ tết hội hè. Đạo Phật được gia nhập từ Ấn Độ vào ngườiHoa. Người Hoa xây những chùa để thờ Phật ở nhiều nơi mà họ sinh sống làm ăn. Họhay đi chùa trong tháng giêng để cầu tài cầu lộc, nhất là những người làm nghềkinh doanh. 3.8. Lễ HộiNgười Hoa tổ chức triển khai nhiều lễhội trong năm. Đó là tếtnăm mới, tết 3/3, tết 5/5, tết15 / 7, tết Trung thu … Mỗi lễhội đều có đối tượng người dùng tônthờ khác nhau. Tết thánggiêng – năm mới là tết mởđầu cho vụ sản xuất nôngnghiệp năm mới. Như vậytết này gắn liền với nghềnông – trồng trọt và chănnuôi. Tuynhiêntếtnàycũng trở thành tết truyềnthống cho toàn bộ người Hoa, Múa lân sư rồng trong những tiệc tùng của người Hoa ( Ảnh minh họa ) không phụ thuộc vào vào nghềnghiệp của họ lúc bấy giờ. Vào dịp năm mới, người Hoa cúng tổ tiên trong mái ấm gia đình, cầu mong tổ tiên phù hộ cho mái ấm gia đình làm ăn được như mong muốn, mọi người có sứckhỏe, làm được nhiều việc làm ra được tiền, được của. Tết tháng giêng đ ồng bàoN g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 10 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng TrầnHoa ở nước ta cúng gà, thịt lợn, làm bánh chưng, những loại kẹo bánh ngọt, hoa quảkhác. Thông thường đồng bào ăn tết ba ngày. Trong ba ngày đầu năm này thườngngười Hoa đi tết ông bà nội, ông bà ngoại và tết thầy học. Những ngày tiếp đó tùytheo nhu yếu, hoàn toàn có thể đi chơi bè bạn, đi học nghề, tham gia những cuộc đi dạo theosở thích … Nét văn hóa truyền thống hội rất đặc trưng của tiệc tùng người Hoa là múa rồng và múasư tử. Nhìn vào đội hình múa sư tử và múa rồng, người ta nhìn nhận “ sức sống ” củaphần lễ và vai trò của phần lễ trong đời sống người dân địa phương. Tết ngày 3 tháng 3 người Hoa đi tảo mộ tổ tiên, ông bà. Cả con cháu trong giađình đi ra phần mộ của tổ tiên, phát quang cây cối, đắp lại phần mộ cho đầy đặn, đẹp, treo “ giấy tiền ” lên nơi phần mộ, bày mâm cúng tổ tiên tại mộ. Mâm cúngthường có thịt gà, lợn … Vật cúng đặc trưng của tết này là xôi những màu. Trong khilàm những việc nêu trên, thường thì cha, mẹ hay kể cho con cháu nghe về quan hệcủa người nằm dưới mộ với mái ấm gia đình, họ hàng. Tết ngày 5 tháng 5 là tháng giữa mùa hạ, lúc khí dương đang lên mạnh. Các loàiđộng thực vật sau mùa đông giá lạnh, nay mùa hạ đến, khí trời ấm cúng, có cơ hộiphát triển. Tết này người Hoa thường tổ chức triển khai ăn chua, ăn rượu ngọt để diệt “ sâubọ ” trong người, hái những loại cây thuốc về phơi khô dùng trong cả năm. Tết ngày 15 tháng 7 là tết xá tội vong nhân ( vu lan ) – tết cho vong hồn ngườichết. Trong đời sống có những người không suôn sẻ, chết vì bị rắn cắn, hổ vồ, chết vì lũ lụt thiên tai … mất xác, không có người làm ma cho, h ồn sổng langthang, không nơi chốn phụ thuộc ; hoặc cũng có trường hợp do khi sóng gây ranhiều tội lỗi, khi chết đi bị Diêm Vương đưa đi đày dưới ngục. Đến ngày 15 tháng 7 hàng năm, những vong hồn và hồn bị tù đày được “ xá tội ” ( tha tội ), tự do đitìm ăn. Người Hoa tổ chức triển khai tết rằm tháng bảy là để “ chiêu đãi ” những vong hồn đó. N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 11 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trần3. 9. Tục lệ cưới xinTục lệ cưới xin của người Hoa có nhiềunghi lễ phức tạp, nhuốm màu của tưtưởng Đạo giáo. Trong tục lệ cưới xincủa người Hoa có những nét đặc trưngnhư : so sánh số mệnh của đôi trai gáitrước khi quyết định hành động trở thành vợ chồng ; cô dâu che mặt phẳng vải đỏ trước khibước vào nhà chồng ; mẹ chồng lánh mặtkhi cô dâu bước chân vào nhà chồng. Lễ cưới của người Hoa ( Ảnh sưuNhững nét đặc trưng này đều được lýtầm ) giải bằng ý niệm tâm linh. 3.10. Tập quá n tang maDân tộc Hoa theo ý niệm vạn vật hữu linh, coi người chết là chết phần xác, còn phần hồn tách ra khỏi xác và vẫn sống. Việc làm ma thường gồm có hai ý : thương tiếc, vĩnh biệt người sống với người chết vàtiễn hồn người chết về với tổ tiên. Việc đưa hồn ngườichết về với tổ tiên được triển khai qua lễ cầu siêu. Người Hoa ở thành phố Hồ Chí Minh có nghĩa trang củatừng bang. Họ chôn cất người chết theo nghĩa địabang. 3.11. Văn nghệ dân gianDân tộc Hoa có một nền văn nghệ dân gian rất phongphú, phong phú. Các thể loại văn học dân gian : truyệnthần thoại, truyện cổ tích, thơ ca, ca dao, tục ngữ, thành ngữ đều rất phong phú và đa dạng. Người Hoa có một số ít tác giả mỹ thuật nổi tiếng. Những bức tranh, bức tượng của họ được triển lãmở nhiều nơi trong nước và quốc tế, được đưaMỹ thuật của người Hoa rấtphát triển ( Ảnh minh họa ) N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 12 | 13T ỔNG QUAN VỀ DÂN TỘC HOA | Hoàng Trầnvào tọa lạc trong Bảo tàng mỹ thuật. Người Hoa lúc bấy giờ không có những khu công trình kiến trúc thẩm mỹ và nghệ thuật nổi tiếng, nhưng tổ tiên của họ đã phát minh sáng tạo ra những khu công trình kiến trúc nổi tiếng thế giớinhư : “ Vạn Lý Trường Thành ”, “ Tử cấm Thành ”, “ Duy Hòa Viên ”, “ Thiên Đàn ” … N g u ồ n : t ổ n g h ợ p t ừ i n t e r n e t – P. a g e 13 | 13

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn