Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam

Vai trò của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Những năm gần đây, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, vai trò của nông nghiệp, nông thôn không những không giảm sút, mà có những nét mới, cao hơn so với vai trò trước đây. Vai trò mới này xuất hiện từ chính xã hội công nghiệp và thành thị hiện đại. Bên cạnh những vai trò có tính truyền thống trước đây, nông nghiệp, nông thôn còn có vai trò trong việc thỏa mãn những nhu cầu mới xuất hiện từ chính xã hội công nghiệp và nền văn minh công nghiệp, từ yêu cầu phát triển bền vững và lấy con người là mục tiêu của sự phát triển.

Bài học, kinh nghiệm tay nghề của những thành công xuất sắc trong tăng trưởng nông nghiệp và nông thôn ở một số ít nước tăng trưởng rất có ý nghĩa so với những nước đang tăng trưởng, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, hiện thực hóa hình ảnh biểu lộ vai trò, vị trí mới của nông nghiệp, nông thôn ở những nước đang tăng trưởng là quá trình lâu dài hơn và phức tạp. Lâu dài vì trình độ hiện tại của nông nghiệp còn thấp kém và giữa nông thôn và đô thị còn có sự chênh lệch lớn. Phức tạp vì vừa phải định hình cái tương lai, vừa phải tái tạo cái hiện hữu và vấp phải những cản trở từ tính thủ cựu vốn có của một bộ phận dân cư nông thôn. Và, để hiện thực được điều đó, một trong những trách nhiệm quan trọng là phải thực thi thành công xuất sắc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn .
Có thể thấy, công nghiệp hóa, hiện đại hóa được coi là một quy luật có tính phổ cập trong tăng trưởng của toàn bộ những vương quốc. Còn công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một bộ phận hợp thành của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn nằm trong tổng thể và toàn diện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia, tuy nhiên vị trí đặc biệt quan trọng quan trọng, tầm tác động ảnh hưởng sâu rộng cả về kinh tế tài chính và xã hội, cũng như những đặc trưng của khu vực nông nghiệp, nông thôn đã tạo nên những nét đặc trưng về tiềm năng, nội dung, con đường, bước tiến và những giải pháp thực thi quá trình này, bởi thành công xuất sắc ở khu vực này có tác động ảnh hưởng tạo nền tảng và thôi thúc nhanh, có hiệu suất cao và vững chắc tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia ; ngược lại, sự trục trặc trong khu vực này chắc như đinh sẽ gây nên những ảnh hưởng tác động xấu đi khôn lường cả về kinh tế tài chính, chính trị và xã hội .
Thực tế nhiều nước trên quốc tế, đặc biệt quan trọng là kinh nghiệm tay nghề của những nước Khu vực Đông Nam Á và Đông Á trong cuộc khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính – tiền tệ 1997 – 1998 và kinh nghiệm tay nghề của ngay tất cả chúng ta sau khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính toàn thế giới vừa mới qua đã chỉ ra bài học kinh nghiệm cực kỳ quan trọng là : nông nghiệp, nông thôn là bàn đạp khi tăng trưởng không thay đổi, chỗ dựa bảo đảm an toàn khi khủng hoảng cục bộ. Bài học này càng có ý nghĩa với Việt Nam tất cả chúng ta khi có đến 70 % dân số vẫn sinh sống ở khu vực này .
Mục tiêu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong thời đại thời nay là chuyển nông nghiệp, nông thôn từ trạng thái của nền kinh tế tài chính nông nghiệp lỗi thời, phân tán, manh mún, trình độ kỹ thuật, hiệu suất, chất lượng và hiệu suất cao thấp, mang nặng đặc thù sản xuất nhỏ, thủ cựu kiểu tiểu nông sang trạng thái của nền kinh tế tài chính công nghiệp và văn minh công nghiệp có tiềm ẩn những yếu tố nhất định của nền kinh tế tri thức và văn minh trí tuệ .
Với vị trí trọng điểm trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia, việc xác lập đúng vai trò, vị trí, tiềm năng và những giải pháp kế hoạch triển khai công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn không chỉ có ý nghĩa với việc tạo sự chuyển biến về chất những mặt của đời sống kinh tế tài chính – xã hội ở nông thôn, mà còn có ý nghĩa chung với hàng loạt sự tăng trưởng của quốc gia .
Trong 30 năm thay đổi, Đảng ta luôn coi “ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một trách nhiệm quan trọng số 1 của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quốc gia ” như Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7, khóa X của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã chứng minh và khẳng định. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI liên tục khẳng định chắc chắn : Phát triển nông – lâm – ngư nghiệp tổng lực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với xử lý tốt yếu tố nông dân, nông thôn. Đồng thời, chứng minh và khẳng định ưu tiên tăng trưởng công nghiệp ship hàng nông nghiệp và nông thôn .

Những nội dung cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở nước ta

Có thể thấy, nội dung của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn bao hàm hai vế. Vế thứ nhất, đó làcông nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp.Đây là quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, gắn với công nghiệp chế biến và thị trường; thực hiện cơ khí hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa, ứng dụng các thành tựu của khoa học – công nghệ, trước hết là công nghệ sinh học, đưa thiết bị, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào các khâu sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa trên thị trường.

Ở vế thứ hai, đó là công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn. Đây là quá trình chuyển dời cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng giá trị loại sản phẩm và lao động những ngành công nghiệp và dịch vụ ; giảm dần tỷ trọng loại sản phẩm và lao động nông nghiệp ; thiết kế xây dựng kiến trúc kinh tế tài chính – xã hội, quy hoạch tăng trưởng nông thôn, bảo vệ môi trường sinh thái ; tổ chức triển khai lại sản xuất và kiến thiết xây dựng quan hệ sản xuất tương thích ; kiến thiết xây dựng nông thôn dân chủ, công minh, văn minh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và văn hóa truyền thống của nhân dân ở nông thôn .
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, việc tăng trưởng lực lượng sản xuất phải được triển khai đồng nhất ở cả những yếu tố vật chất và yếu tố con người. Song, trong sự số lượng giới hạn về nguồn lực và với điểm xuất phát thấp, cần lựa chọn được nội dung trọng tâm mang tính nâng tầm và nội dung mang tính tương hỗ, nội dung mang tính điều kiện kèm theo .
Với tiềm năng tổng quát và vĩnh viễn của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là kiến thiết xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất sản phẩm & hàng hóa lớn, hiệu suất cao và bền vững và kiên cố, có hiệu suất, chất lượng và sức cạnh tranh đối đầu cao trên cơ sở ứng dụng những thành tựu khoa học – công nghệ tiên tiến và phát triển, phân phối nhu yếu trong nước và xuất khẩu ; kiến thiết xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công minh, văn minh, có cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính hài hòa và hợp lý, quan hệ sản xuất tương thích, kiến trúc kinh tế tài chính – xã hội tăng trưởng ngày càng hiện đại, Đảng ta đã đưa ra những chủ trương và giải pháp lớn sau :
– Phát triển lực lượng sản xuất, vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính nông nghiệp, nông thôn ;
– Xây dựng quan hệ sản xuất tương thích ;
– Phát triển kiến trúc và đô thị hóa nông thôn ;
– Xây dựng đời sống văn hóa truyền thống – xã hội và tăng trưởng nguồn nhân lực ;

– Các giải pháp về quy hoạch, khoa học – công nghệ, đất đai, tài chính, tín dụng, lao động và việc làm, thương mại và hội nhập kinh tế.

Xét tổng quát, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn những năm qua bao hàm những nội dung cơ bản sau đây :
– Xây dựng quan hệ sản xuất tương thích với trình độ và đặc thù tăng trưởng lực lượng sản xuất ở nông thôn ; kêu gọi sự tham gia dữ thế chủ động, thoáng rộng và có hiệu suất cao của mọi lực lượng trong xã hội vào tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội ở nông thôn ;
– Xây dựng nền kinh tế thị trường văn minh sửa chữa thay thế cho nền kinh tế tài chính sản xuất sản phẩm & hàng hóa nhỏ mang nặng đặc thù tự cung tự túc tự cấp của những người tiểu nông ;
– Xây dựng nông thôn mới có kiến trúc hiện đại đủ điều kiện kèm theo cung ứng những nhu yếu của sản xuất và đời sống vật chất – văn hóa truyền thống của dân cư, có thuần phong mỹ tục, lối sống với truyền thống nông thôn được hòa giải với nền văn minh công nghiệp và văn minh trí tuệ và môi trường sinh thái trong lành ;
– Xây dựng con người mới ở nông thôn bảo vệ được những nhu yếu : có tri thức làm chủ quá trình hoạt động giải trí của mình ; có tính hội đồng cao ; năng động thay đổi và tiếp thu cái mới ; tư duy, lối sống văn minh hiện đại nhưng vẫn giữ được truyền thống của người dân nông thôn …

Một số vấn đề đặt ra để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn hiện nay

Với những nỗ lực chung, năm năm ngoái cho thấy vận tốc tăng trưởng nông nghiệp tốt hơn những năm trước đây, Việt Nam cũng xuất khẩu được xê dịch 30 tỷ USD nông sản. Tập trung tổ chức triển khai lại sản xuất, đa dạng hóa cây xanh, vật nuôi theo nhu yếu thị trường và kiến thiết xây dựng những vùng sản xuất sản phẩm & hàng hóa quy mô lớn. Sản lượng lương thực tăng không thay đổi, sản lượng lúa năm năm ngoái đạt khoảng chừng 44,8 triệu tấn. Phát triển mạnh khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy hải sản với chất lượng và hiệu suất cao cao hơn. Một số mẫu sản phẩm nông sản xuất khẩu đạt thứ hạng cao trên quốc tế, như gạo, cà-phê, cao-su, hồ tiêu, hạt điều, cá tra, tôm, loại sản phẩm gỗ chế biến …
Đã thanh tra rà soát, kiểm soát và điều chỉnh những chủ trương, tiêu chuẩn nông thôn mới tương thích hơn với đặc trưng từng vùng. Đến hết năm năm ngoái, có khoảng chừng 1.500 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 16,8 % tổng số xã. Cùng với trào lưu thiết kế xây dựng nông thôn mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đã có những bước tiến quan trọng góp thêm phần tạo nền tảng cho nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại .
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thử thách so với công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong tiến trình lúc bấy giờ, đó là :
– Nội lực ngành nông nghiệp khởi điểm bắt đầu rất thấp, quy mô hộ nông nhỏ, chỉ vào khoảng chừng 0,5 ha / hộ. Điều này dẫn đến những khó khăn vất vả trong việc cơ giới hóa và làm sản xuất lớn .
– Kết cấu hạ tầng nông thôn còn lỗi thời. Mặc dù trào lưu kiến thiết xây dựng nông thôn mới đã được 5 năm, nhiều con đường trong những thôn bản đã khá tốt nhưng những đường vận tải đường bộ, mạng lưới hệ thống trục chính vẫn còn thiếu .
– Mức độ góp vốn đầu tư cho nông nghiệp thấp. Tuy gần đây, đã có một số ít doanh nghiệp lớn khởi đầu chuyển sang góp vốn đầu tư cho nông nghiệp nhưng nhìn chung vẫn ít, chưa phân phối nhu yếu. Đầu tư quốc tế vào nông nghiệp không đáng kể. Nói chung góp vốn đầu tư toàn xã hội cho nông nghiệp là rất thấp so với sức lực lao động góp phần của ngành này cho xã hội .
Nông nghiệp Việt Nam với vị trí là cái gốc của quốc gia, là cái lợi thế rõ ràng nhất. Bởi vậy, rất thiết yếu tăng cường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Đây là con đường tất yếu đưa quốc gia thoát khỏi thực trạng nghèo nàn lỗi thời, cải tổ đời sống dân cư. Song trên quốc tế, không phải nước nào cũng đạt được thành công xuất sắc khi thực thi trách nhiệm này. Khoảng cách về trình độ tăng trưởng của những nước có khuynh hướng ngày càng tăng. Về nguyên tắc, để thu hẹp khoảng cách này lại yên cầu phải rút ngắn thời hạn thực thi những nội dung của quá trình công nghiệp hóa .
Ngày nay, khát vọng rút ngắn quá trình công nghiệp hóa lại được khuyến khích bằng một trong thực tiễn là thời hạn triển khai công nghiệp hóa của những nước đi sau thường ngắn hơn so với những nước đi trước. Nếu như, Hoa Kỳ và những nước Tây Âu mất khoảng chừng 100 năm để hoàn thành công nghiệp hóa, thì Nhật Bản mất khoảng chừng 50 năm, những nước công nghiệp mới chỉ cần 30 đến 35 năm. Vì vậy, với nước đi sau như tất cả chúng ta, trách nhiệm đặt ra phải hoàn thành xong trong thời hạn ngắn hơn, tức khoảng chừng 20 – 25 năm .
Để thực thi được tiềm năng này, trong thời hạn tới, việc triển khai công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn phải chú ý quan tâm rất đầy đủ cả 4 nội dung :

Thứ nhất,phải gắn với quá trình tăng năng suất của các ngành kinh tế nông thôn và năng suất lao động nông thôn.

Thứ hai,gắn với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng gia tăng chất lượng tăng trưởng và tính bền vững.

Thứ ba,phải được thể hiện ở sự tăng lên của hiệu quả và khả năng cạnh tranh của các ngành kinh tế ở nông thôn, trước hết và chủ yếu là trong nông nghiệp.

Thứ tư,phải gắn với phát triển công nghiệp và dịch vụ. Chiến lược phát triển công nghiệp và dịch vụ cần tính toán đến thế mạnh của nông nghiệp, phải phát triển những ngành công nghiệp chế biến nông sản, những cụm công nghiệp để thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn