Làm mới dòng phim lịch sử: ‘Mơ về nơi xa lắm’?

lam moi dong phim lich su mo ve noi xa lam
Poster phim Phượng khẩu.

Có một câu nói đã trở thành thành kiến ở Việt Nam như “ phim lịch sử là đề tài khô khan và kén người theo dõi ”. Thế nhưng, đây có thực sự là thực chất của thể loại phim lịch sử khi thể loại gây tiếng vang và đem lại lệch giá “ khủng ” cho nền điện ảnh và truyền hình ở Trung Quốc ? Và ngay ở Việt Nam, liệu có ai không rung động trước từng thước phim cũ của “ Cánh đồng hoang ” hay “ Vĩ tuyến 17 ngày và đêm ”, thậm chí còn cả những thước phim được làm mới của “ Mùi cỏ cháy ” hay “ Đừng đốt ” ?

Nguồn lực không chỉ ở kinh phí

Khi bàn về nguyên nhân khiến phim lịch sử khan hiếm tại Việt Nam, người ta thường nêu ra một số vấn đề về kinh phí, phát hành, kiểm duyệt…

NSND Đào Bá Sơn – người từng thành công xuất sắc với phim ” Long thành cầm giả ca ” chứng minh và khẳng định với những gì đang có của điện ảnh Việt Nam, việc thực thi một dự án Bất Động Sản phim lịch sử tầm vóc không hề đơn thuần, nếu không muốn nói là mất rất nhiều thời hạn, công sức của con người, tiền của … Cũng theo vị đạo diễn này, việc làm phim lịch sử trăm bề khó khăn vất vả. Ngoài thiếu vắng đội ngũ biên kịch giỏi để có ngữ cảnh hay, việc người làm phim lịch sử gặp phải một số ít phản biện quá khắc nghiệt khiến nhà góp vốn đầu tư dễ nản chí. Trên trong thực tiễn, lịch sử Việt Nam có rất nhiều câu truyện ly kỳ với những nhân vật, sự kiện có tầm vóc lớn đủ sức dựng thành phim mê hoặc như Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, Ngô Quyền, Thái hậu Dương Vân Nga, Nam Phương Hoàng hậu, Lý Chiêu Hoàng …, nhưng nói như đạo diễn Lê Cung Bắc thì “ Phim lịch sử làm cho hay thì khó, làm cho có thì dễ ”. Bởi vậy, kinh phí đầu tư vẫn chưa phải yếu tố khó khăn vất vả nhất khi xét đến yếu tố lựa chọn và chỉnh sửa và biên tập ngữ cảnh. Bên cạnh đó, việc ứng dụng kỹ thuật, kỹ xảo, lồng ghép nội dung tiếp thị vẻ đẹp quốc gia, con người trải qua điện ảnh còn là điểm hạn chế của đội ngũ làm phim lúc bấy giờ. Còn theo Giáo sư Lê Văn Lan, một trong những yếu tố tạo nên thành công xuất sắc cho một phim lịch sử là những người làm phim phải biết chọn quãng thời hạn lịch sử để trở thành một tác phẩm điện ảnh. Ông nêu ví dụ dự án Bất Động Sản phim Phượng Khấu lúc bấy giờ, việc chọn quá trình từ năm 1840 – 1847, đời cầm quyền của vua Thiệu Trị là thích hợp nhất cho những tác giả, tác phẩm làm về triều Nguyễn và tránh được sự thiếu giống hệt trong nhìn nhận lịch sử. Là cố vấn về cổ phục cho bộ phim này, Giáo sư Lê Văn Lan cũng cho rằng làm Phượng Khấu là sự trả lại công minh cho lịch sử, giúp lịch sử đến với mọi người một cách tươi tắn, sinh động. Đây là bộ phim khai thác được đề tài mê hoặc với người theo dõi khi nói về những thâm cung bí sử của những người phụ nữ trong cung đình đã có tác động ảnh hưởng đến triều chính từ hàng trăm, hàng nghìn năm nay.

lam moi dong phim lich su mo ve noi xa lam
Cảnh trong phim ‘Truyền thuyết về Quán Tiên’.

Giấc mơ của nhà làm phim trẻ

Ra mắt ngay sau lệnh giãn cách xã hội được hủy bỏ, ” Truyền thuyết về Quán Tiên ” nhanh gọn lôi cuốn được sự chăm sóc của người theo dõi tới rạp. Thuộc dòng phim nhà nước đặt hàng nhân ngày kỷ niệm 70 năm Bộ đội Trường Sơn, 70 năm Cục Vận tải và 70 năm Tổng cục Hậu cần, Quân đội nhân dân Việt Nam, đạo diễn trẻ Đinh Tuấn Vũ – người từng thành công xuất sắc với ” Cuộc đời của Yến ” mang đến bộ phim luồng gió mới mẻ và lạ mắt và nhiều cung bậc xúc cảm cho người theo dõi. ” Truyền thuyết về Quán Tiên ” lấy toàn cảnh năm 1967, kể về ba cô gái người trẻ tuổi xung phong xinh đẹp tên là Mùi, Tuyết Lan và Phượng sống trong một hang động trong rừng tại cao điểm của tuyến đường Trường Sơn, ngày ngày tiếp đón những anh lính tới nghỉ chân nên nơi đó còn được gọi là “ quán Tiên ”. Bộ phim vừa toát lên vẻ hoành tráng của đại ngàn Trường Sơn, đồng thời cũng thẫm đẫm chất thơ. Để hoàn toàn có thể đưa một trong những tác phẩm văn học cuộc chiến tranh xuất sắc nhất của cố nhà văn Xuân Thiều lên màn ảnh, so với đạo diễn 8X này là thử thách ý nghĩa. Trong quy trình chọn toàn cảnh, anh và ê-kip đã đi tới những địa điểm in dấu những ngày oanh liệt, hào hùng của nhiều anh hùng liệt sĩ như Ngã ba Đồng Lộc, di tích lịch sử Truông Bồn, hang Y Tá … để ghi hình. Đây cũng là tác phẩm khiến anh bị ám ảm suốt năm năm trời để hoàn toàn có thể mang lên màn ảnh rộng như ngày hôm nay. Mặc dù còn những hạn chế về mặt bố cục tổng quan nội dung và phần kỹ xảo chưa thật sự thướt tha, điều đáng ghi nhận là bộ phim này không đi theo khuôn mẫu khiến câu truyện cuộc chiến tranh được mềm hóa và trở nên đời hơn. Dù phim làm về thời kỳ những năm 60-70 nhưng những nhân vật trong phim đều trẻ cùng sự hồn nhiên, tươi tắn của đời sống hiện tại. Ngoài ra, phần nhạc của bộ phim này gây ấn tượng can đảm và mạnh mẽ khi không ghi âm bằng nhạc điện tử mà sử dụng dàn nhạc giao hưởng. Từ điểm nhấn này, bộ phim giành được Giải âm nhạc xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam năm 2019 với những giai điệu chững lại, gây xúc cảm mạnh về nỗi đơn độc thâm thúy của con người trong cuộc chiến tranh. Như vậy, phải thừa nhận phim lịch sử không phải thể loại khô khan hay kén người theo dõi, mà là do người Việt chưa có nguồn lực để làm được nhiều bộ phim lịch sử đủ hay và mê hoặc người xem.

Các đạo diễn phim lịch sử ở Việt Nam từ xưa đến nay đều khát khao có được những bộ phim để đời và mong muốn kéo được đông khán giả đến rạp. Dù còn khó khăn cản trở khiến nhiều người chưa làm được, nhưng họ có quyền ước mơ để được thỏa mãn cơn khát ấy!

lam moi dong phim lich su mo ve noi xa lam Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXI: Lần đầu ra mắt phim chiến tranh – tâm lý “Truyền thuyết Quán Tiên” Trong khuôn khổ Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXI, bộ phim thuộc thể loại cuộc chiến tranh Truyền thuyết về Quán Tiên của đạo diễn trẻ Đinh Tuấn …
lam moi dong phim lich su mo ve noi xa lam Phim ‘Hai Phượng’ dự giải Phim truyện quốc tế tại Oscar 2019 Bộ phim Hai Phượng vừa được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch ( VHTT&DL ) ký quyết định hành động được cho phép đại diện thay mặt Việt Nam tham …
lam moi dong phim lich su mo ve noi xa lam Đấu giá poster phim đầu tiên trong lịch sử điện ảnh Poster phim tiên phong trong lịch sử điện ảnh quốc tế, góp thêm phần định hình cách tiếp thị phim tới công chúng, sắp tới sẽ …