Cạnh tranh trong lĩnh vực công nghiệp ô tô tại Việt Nam ngày càng “nóng”

( TBTCO ) – Trong khuôn khổ Dự án “Hoàn thiện và nâng cao năng lực thực thi Luật Cạnh tranh” do Chính phủ Nhật Bản tài trợ, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công thương đã xây dựng báo cáo nghiên cứu “Thực trạng cạnh tranh trong lĩnh vực công nghiệp ô tô tại Việt Nam” nhằm tăng cường rà soát, giám sát đối với các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh trong lĩnh vực công nghiệp ô tô.

Sản xuất xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi – cuộc đua gay gắt

Báo cáo của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đã phác họa những nét chính về môi trường tự nhiên cạnh tranh đối đầu, đồng thời nêu ra một số ít quan ngại về cạnh tranh đối đầu trong nghành công nghiệp ô tô tại Nước Ta. Trong đó, phân khúc thị trường sản xuất xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi là nóng bỏng nhất.

Trong giai đoạn 2017-2019, các vị trí top đầu trong lĩnh vực sản xuất ô tô dưới 9 chỗ trong nước đều bị chiếm lĩnh bởi các doanh nghiệp nước ngoài. Trong rất nhiều năm, Toyota luôn là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường đối với dòng xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi. Với ưu thế và năng lực sản xuất cũng như chất lượng của các sản phẩm tại thị trường Việt Nam, Toyota luôn dẫn đầu thị trường và giữ vị trí số một về thị phần.

Năm 2017, Toyota là doanh nghiệp đứng vị trí số 1 thị trường với mức thị trường lên tới 31,2 %. Theo sau đó là Trường Hải với thị trường đạt 19,21 %. Đến năm 2018, với sự vươn lên can đảm và mạnh mẽ của Huyndai, doanh nghiệp này đã đứng vị trí thứ 2 về thị trường trên thị trường, vượt qua Trường Hải với mức thị trường 20,52 %. Đây là năm ghi lại sự chuyển mình của Huyndai bởi sang đến năm 2019, doanh nghiệp này đã sở hữu được vị trí đứng vị trí số 1 về thị trường trên thị trường, đạt 29,64 %, vượt qua Toyota chiếm 23,16 % thị trường.

Ngày càng “nóng” cạnh tranh trong lĩnh vực công nghiệp ô tô tại Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Vân

Mức độ tập trung chuyên sâu của nhóm doanh nghiệp đứng vị trí số 1 thị trường xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi lúc bấy giờ khá cao. Với rào cản gia nhập thị trường cao cùng với vốn góp vốn đầu tư lớn, đã làm cho không có nhiều doanh nghiệp có đủ năng lượng để cạnh tranh đối đầu trên thị trường này. Ngoài ra nhiều doanh nghiệp hoạt động giải trí sản xuất lắp ráp ô tô đang gặp khó khăn vất vả và phải cắt giảm hoạt động giải trí sản xuất vì ảnh hưởng tác động của chủ trương phí, thuế trong nước và lộ trình cắt giảm thuế khi tham gia những hiệp định thương mại tự do, hội đồng kinh tế tài chính ASEAN … Chính điều này đã làm cho mức độ tập trung chuyên sâu trên thị trường cao. Với mức độ tập trung chuyên sâu cao như lúc bấy giờ, rất dễ phát sinh những hành vi phản cạnh tranh đối đầu làm ảnh hưởng tác động tới thị trường.

Thị trường sản xuất xe khách – doanh nghiệp Việt dần chiếm ưu thế

Trong quy trình tiến độ 2017 – 2019, những doanh nghiệp có lượng tiêu thụ xe khách hầu hết trên thị trường là : Thaco, Dothanh, Samco, Tracomeco, Haeco, Daewoo và Vinamotor. Có thể thấy được thị trường sản xuất xe khách đang chuyển dời sang những doanh nghiệp trong nước, đây là sự tiến triển tốt trong ngành công nghiệp ô tô tại Nước Ta. Các doanh nghiệp tại Nước Ta đã vươn lên can đảm và mạnh mẽ và trở thành những nhà phân phối xe khách nòng cốt trên thị trường. Trong 3 năm này, Thaco liên tục thống lĩnh thị trường với mức thị trường trên 40 %, theo sau là Đô Thành với thị trường đạt trên 20 %. Bên cạnh đó, Tracomeco và Haeco cũng là những doanh nghiệp điển hình nổi bật và có sự tăng trưởng nhanh gọn trên thị trường khi trở thành những doanh nghiệp đạt vị trí thứ 4 và 5 về thị trường trên thị trường vào năm 2019. Việc không có nhiều những doanh nghiệp góp mặt trong phân khúc dòng xe khách và thị trường tập trung chuyên sâu hầu hết một số ít doanh nghiệp đã khiến cho thị trường có mức độ tập trung chuyên sâu khá cao.

Căn cứ vào số liệu tại hai bảng chỉ số CR và HHI ở trên, có thể thấy thị trường xe khách đã hình thành nên nhóm 3 và 5 doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh. Chỉ số HHI trên thị trường 6 năm từ 2014 đến 2019 không những đều vượt ngưỡng 1800 mà còn có chỉ số rất cao. Điều này thể hiện rõ mức độ tập trung trên thị trường đang ở rất cao. Khả năng xảy ra các vụ việc cạnh tranh là rất lớn và khả năng các doanh nghiệp mới tham gia thị trường rất thấp.

Sản xuất xe tải – THACO dẫn đầu thị trường

Đối với dòng xe tải, Công ty CP Ô tô Trường Hải ( THACO ) là doanh nghiệp đứng vị trí số 1 tuyệt đối về thị trường tiêu thụ trong tiến trình 2014 – 2016 và 2017 – 2019. Theo thống kê về sản lượng tiêu thụ của VAMA, THACO luôn có sản lượng tiêu thụ so với dòng xe tải tiêu biểu vượt trội so với những đối thủ cạnh tranh cùng là thành viên trong hiệp hội, thị trường trong 3 năm từ năm trước đến năm nay luôn nắm trên 45 %, trở thành doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh trên thị trường tại phân khúc này. Từ năm 2017 đến 2019, thị trường mẫu sản phẩm xe tải còn có sự tham gia của những tên thương hiệu mới như Huyndai Thành Công, Chiến Thắng, Hoa Mai, nhưng THACO vẫn đứng đầu thị trường với thị trường tăng dần đều, trung bình trên 40 %. Trong cả tiến trình, Hino, Isuzu và THACO luôn là 3 dòng loại sản phẩm được tiêu thụ nhiều nhất tại Nước Ta. Tương tự như dòng xe khách, thị trường dòng xe tải hiện cũng đang có mức tập trung chuyên sâu rất cao. Chỉ số HHI cả 3 năm đều trên 2500 ( đều vượt ngưỡng 1800 – ngưỡng biểu lộ mức độ tập trung chuyên sâu trên thị trường ở mức độ cao ), Chỉ số CR3 và CR5 cho thấy thị trường đã hình thành nhóm những doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh. Như vậy, hoàn toàn có thể thấy, đặc trưng của thị trường ô tô tại Nước Ta là có rào cản gia nhập thị trường cao cùng với vốn góp vốn đầu tư lớn, do đó không có nhiều doanh nghiệp có đủ năng lượng để cạnh tranh đối đầu trên thị trường này. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp hoạt động giải trí sản xuất lắp ráp ô tô đang gặp khó khăn vất vả và phải cắt giảm hoạt động giải trí sản xuất vì tác động ảnh hưởng của lộ trình cắt giảm thuế khi tham gia những hiệp định thương mại tự do, hội đồng kinh tế tài chính …

Chính điều này đã làm cho mức độ tập trung trên thị trường cao. Với mức độ tập trung cao như hiện nay, rất dễ phát sinh các hành vi phản cạnh tranh làm ảnh hưởng tới thị trường. Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đối với cơ quan cạnh tranh cần có sự giám sát, đánh giá và xem xét kỹ lưỡng đối với các hành vi phản cạnh tranh có khả năng xảy ra trên thị trường này.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn