Để làng nghề phát triển bền vững

(TN&MT) – Theo thống kê cả nước có khoảng 5.400 làng nghề, trong đó có khoảng 2.000 làng nghề truyền thống đã được công nhận. Trong đó, có 60% làng nghề tập trung khu vực phía Bắc, miền Trung chiếm khoảng 23,6% và miền Nam chiếm khoảng 16,6%. Hiện các làng nghề phát triển đang theo hình thức tự phát, tình trạng ô nhiễm môi trường luôn hiện hữu.

Ô nhiễm làng nghề đáng báo động

Tình trạng ô nhiễm môi trường làng nghề lúc bấy giờ đang ở mức báo động, ảnh hưởng tác động đến môi trường và đời sống con người. Theo Thương Hội làng nghề Nước Ta, 46 % số làng nghề trong diện tìm hiểu có môi trường bị ô nhiễm nặng, 27 % làng nghề ô nhiễm vừa. Trong đó, hàm lượng những chất ô nhiễm theo những chỉ số COD, BOD5 hay tổng số vi trùng coliform trong nước thải làng nghề đều vượt tiêu chuẩn được cho phép hàng chục lần, một số ít nơi lên đến hàng nghìn lần. Ngoài ra, hầu hết những làng nghề đều có hàm lượng bụi vượt tiêu chuẩn được cho phép, nồng độ khí SO2 tại những làng nghề cao hơn nhiều lần so với tiêu chuẩn. Tình trạng ô nhiễm môi trường tập trung chuyên sâu vào những mô hình làng nghề đặc trưng như chế biến lương thực, thực phẩm, vật tư kiến thiết xây dựng, dệt nhuộm, tái chế giấy, tái chế nhựa, tái chế sắt kẽm kim loại, thủ công bằng tay mỹ nghệ …

Ô nhiễm không khí từ làng nghề tái chế Bạn đang đọc: Để làng nghề phát triển bền vững

Điển hình tại làng nghề tái chế nhôm Mẫn Xá ( Văn Môn, Yên Phong, Thành Phố Bắc Ninh ). Theo nhìn nhận thực trạng môi trường ở Văn Môn của ngành công dụng trong năm 2019 cho thấy, trung bình mỗi ngày, xã phát sinh khoảng chừng 30 – 40 tấn chất thải rắn bã thải xỉ nhôm, xỉ than từ quy trình cô đúc sắt kẽm kim loại, chưa được thu gom triệt để, còn hiện tượng kỳ lạ đổ tràn xuống đường giao thông vận tải, kênh mương nội đồng và những khu đất trống. Kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí cũng cho thấy, những chỉ tiêu nghiên cứu và phân tích ( tiếng ồn, bụi, SO2, NO2 ) đều vượt quy chuẩn được cho phép từ 1,2 – 1,8 lần. Nguồn nước thải từ sản xuất, hoạt động và sinh hoạt, chăn nuôi chưa được thu gom, giải quyết và xử lý, xả trực tiếp ra những ao, hồ, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Kết quả quan trắc chất lượng nước mặt cho thấy, những chỉ tiêu nghiên cứu và phân tích ( pH, BOD5, COD, SS, Fe, Cu, Ni, Pb, dầu mỡ ) cao hơn chuẩn được cho phép từ 1,5 – 16 lần .
Nguyên nhân đa phần dẫn đến thực trạng trên là do việc tái cơ cấu tổ chức làng nghề chưa được thực thi triệt để nên hầu hết những làng nghề có quy mô sản xuất nhỏ, vốn góp vốn đầu tư thấp nên khó có điều kiện kèm theo tăng trưởng hoặc thay đổi công nghệ tiên tiến theo hướng thân thiện với môi trường. Các cơ sở sản xuất trực tiếp trong những làng nghề chưa góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng khu công trình giải quyết và xử lý nước thải, không có những khuôn khổ, khu công trình bảo vệ môi trường theo pháp luật nên hầu hết chất thải ô nhiễm được thải trực tiếp ra môi trường, không qua giải quyết và xử lý. Bên cạnh đó, do không nhận thức được tai hại vĩnh viễn của ô nhiễm môi trường, chỉ chăm sóc đến doanh thu mà nhiều cơ sở sản xuất còn sử dụng những nguyên vật liệu rẻ tiền, hóa chất ô nhiễm nhằm mục đích hạ giá tiền loại sản phẩm, làm chất lượng môi trường khu vực những làng nghề ngày càng xấu đi .

Nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng

Giải pháp xây dựng làng nghề bền vững

Để giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường các làng nghề cần phải xây dựng quy hoạch lang nghề gắn với bảo vệ môi trường.

Đây là giải pháp quan trọng nhất, bởi thực tiễn lúc bấy giờ hầu hết làng nghề đều tập trung chuyên sâu ở khu vực đông dân cư, dẫn đến khó lan rộng ra sản xuất, đồng thời ảnh hưởng tác động của ô nhiễm môi trường đến người dân nặng nề hơn. Vì vậy, những địa phương cần sớm có quy hoạch làng nghề để sơ tán những cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu vực dân cư. Đồng thời, những khu vực này phải thiết kế xây dựng hạ tầng, kỹ thuật, đặc biệt quan trọng là những khu công trình giải quyết và xử lý môi trường .
Việc quy hoạch cần địa thế căn cứ vào đặc thù của từng làng nghề để có giải pháp tương thích. Với những làng nghề có quy mô nhỏ, sản xuất phân tán, mới hình thành hoàn toàn có thể quy hoạch tập trung chuyên sâu, di tán hàng loạt ra khỏi khu vực dân cư, kiến thiết xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng điệu như giao thông vận tải, mạng lưới hệ thống điện, nước, mạng lưới hệ thống thu gom và giải quyết và xử lý chất thải và những khu sản xuất tương thích với đặc trưng của từng làng nghề. Với những làng nghề truyền thống cuội nguồn truyền kiếp, sản xuất quy mô lớn cần phải tổ chức triển khai sắp xếp cải tổ được điều kiện kèm theo sản xuất, vệ sinh môi trường mà không cần phải sơ tán, hạn chế tối đa việc cơi nới, xây nhà cao tầng liền kề để lưu giữ được nét truyền thống cuội nguồn của làng nghề. Hoặc hoàn toàn có thể di tán những quy trình sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ra khỏi khu vực dân cư như quy trình kéo kén của nghề tơ tằm, quy trình sấy lưu huỳnh của làng nghề mây tre đan, quy trình mạ của nghề kim khí … Các cơ quan quản trị Nhà nước địa phương cần tăng nhanh công tác làm việc kiểm tra, nhìn nhận môi trường làng nghề. Đối với những dự án Bất Động Sản sản xuất phải có nhìn nhận ảnh hưởng tác động môi trường và kiểm tra trước khi đi vào hoạt động giải trí. Tăng cường công tác làm việc kiểm tra, đình chỉ hoạt động giải trí sản xuất với những cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường .

Tập trung tăng trưởng những làng nghề sạch

Ngoài ra những địa phương phải chú trọng đến kiến thiết xây dựng những lang nghề sạch, cần kiến thiết xây dựng vùng nguyên vật liệu sạch và khuyến khích những làng nghề sản xuất sạch hơn. Đồng thời, cần giữ gìn và phát huy những mẫu sản phẩm có giá trị văn hóa truyền thống, truyền thống cuội nguồn như vẽ tay trên loại sản phẩm gốm sứ hay đan tay trong mẫu sản phẩm mây tre đan …

Cùng với đó cần đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị, ứng dụng thành tựu cách mạng công nghiệp lần thứ 4 vào trong quá trình sản xuất. Cần đẩy mạnh thay đổi công nghệ, thiết bị theo hướng gia tăng tỷ lệ công nghệ, thiết bị tiên tiến, hiện đại, giảm tỷ lệ công nghệ, thiết bị lạc hậu trong các làng nghề. Để làm được điều này, Nhà nước, các địa phương cần khuyến khích, hỗ trợ các làng nghề đầu tư đổi mới ứng dụng công nghệ, thiết bị tiên tiến, đặc biệt là những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 vào sản xuất, ưu tiên lựa chọn các công nghệ, thiết bị giúp giảm thiểu hoặc khắc phục ô nhiễm môi trường. Quá trình đổi mới công nghệ, thiết bị, ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 vào trong quá trình sản xuất của các làng nghề phải đi đôi với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, vừa vững tay nghề, vừa sử dụng được công nghệ, thiết bị hiện đại trong sản xuất.        

Hướng tới tăng trưởng những làng nghề tích hợp với du lịch

Hiện nay, nhiều địa phương đang xu thế tăng trưởng lang nghề theo hướng vững chắc, tích hợp làng nghề với tăng trưởng du lịch, Phục hồi truyền thống văn hóa truyền thống, tăng trưởng những mẫu sản phẩm mang tính đặc trưng và có tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao. Để làm được điều này cần đưa yếu tố bảo vệ sinh môi trường lên số 1, vì đây là một trong những yếu tố quan trọng để lôi cuốn khách du lịch. Kết hợp ngặt nghèo với những đơn vị chức năng lữ hành, đưa làng nghề tham gia vào chuỗi những tour, tuyến du lịch. Đầu tư kiến trúc Giao hàng du lịch như đường giao thông vận tải, nơi lưu trú, những khu công trình văn hóa truyền thống, di tích lịch sử lịch sử vẻ vang ship hàng du lịch. Đào tạo lao động, gồm có cả lao động làm nghề và lao động làm việc làm tương quan đến du lịch để những làng nghề vừa có nguồn thu từ hoạt động giải trí sản xuất, vừa có nguồn thu từ hoạt động giải trí dịch vụ du lịch. Đó sẽ là nguồn động lực quan trọng để mỗi làng nghề tăng trưởng bền vững và kiên cố cả về KT-XH và môi trường .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn