Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế nông nghiệp thành phố Cần Thơ
TCCTThS. NGUYỄN HOÀNG THANH TRÚC (Trường Đại học Nam Cần Thơ) – ThS. HUỲNH MINH ĐOÀN (Trường Đại học Cửu Long)
TÓM TẮT:
Bài viết nghiên cứu các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế nông nghiệp thành phố Cần Thơ thông qua số liệu được thu thập từ năm 2005 đến năm 2019. Hàm sản xuất Cobb-Douglas được sử dụng để xác định mức đóng góp của từng nhân tố tới tốc độ tăng trưởng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các yếu tố đóng góp cho tăng trưởng nông nghiệp thành phố Cần Thơ có xu hướng thay đổi theo thời gian. Nếu năm 2006, yếu tố vốn đầu tư và lao động quyết định tốc độ tăng trưởng nông nghiệp, thì năm 2019, yếu tố vốn đầu tư và khoa học công nghệ lại đóng vai trò quan trọng. Như vậy, để đạt được mức tăng trưởng nông nghiệp như hiện nay, thành phố Cần Thơ cần chú trọng đầu tư thêm vốn và khoa học kỹ thuật.
Từ khóa: đầu tư phát triển kinh tế, tăng trưởng nông nghiệp, vốn đầu tư.
Nội Dung Chính
1. Đặt vấn đề
Thành phố Cần Thơ là đô thị loại I thường trực Trung ương, nhưng vẫn còn bộ phận lớn người dân có thu nhập hầu hết dựa vào nghề nông. Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp đang phải đương đầu với nhiều yếu tố bất lợi : tình hình dịch bệnh trên nhiều loại cây xanh vật nuôi diễn biến phức tạp, thời tiết cực đoan, hạn hán và xâm nhập mặn nóng bức dẫn đến chi phí sản xuất nguồn vào tăng. Trong khi sản xuất nông nghiệp trên địa phận thành phố còn mang tính nông hộ, nhỏ lẻ, link 4 nhà chưa ngặt nghèo, tiêu thụ sản phẩm & hàng hóa nông sản gặp nhiều khó khăn vất vả ; những nguồn vốn góp vốn đầu tư cho nghành nghề dịch vụ nông nghiệp và tăng trưởng nông thôn thời hạn qua còn hạn chế, chưa cung ứng nhu yếu tăng trưởng. Điều này đặt ra cho thành phố thử thách lớn trước nhu yếu bảo vệ sinh kế, nâng cao thu nhập cho nông dân tham gia sản xuất nông nghiệp. Tốc độ tăng trưởng của tổng sản phẩm nông nghiệp trên địa phận thành phố Cần Thơ ( GRDP – Gross Regional Domestic Product ) có khuynh hướng tăng dần qua những năm, nhưng mức tăng còn thấp. Trong tiến trình 2005 – 2019, vận tốc tăng trưởng ngành nông nghiệp trung bình ở mức 3,62 % .
Bài viết phân tích tác động của các nhân tố đến tăng trưởng kinh tế nông nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Kết quả nghiên cứu nhằm giải thích mức độ tác động của các nhân tố đầu vào đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn 2005 – 2019.
2. Phương pháp nghiên cứu
Hàm sản xuất Cobb-Douglas được sử dụng để xác lập mối quan hệ giữa tăng trưởng nông nghiệp và những yếu tố nguồn vào. Hàm Cobb-Douglas có những nguồn lực nguồn vào gồm có : vốn góp vốn đầu tư nông nghiệp, số lượng lao động nông nghiệp và yếu tố công nghệ tiên tiến sẽ tác động ảnh hưởng đến tổng sản phẩm nông nghiệp được biểu lộ dưới dạng công thức sau :
Y = TFPLαKβ (1)
Trong đó, gọi Y : GRDP nông nghiệp là biến phụ thuộc ; K : vốn góp vốn đầu tư nông nghiệp và L : số lượng lao động nông nghiệp là 2 biến độc lập ; TFP : hiệu suất những yếu tố tổng hợp ( TFP – Total Factor Productivity ), yếu tố tổng hợp này đa phần là yếu tố khoa học công nghệ tiên tiến không được đo lường và thống kê trực tiếp mà sẽ tính gián tiếp bằng cách lấy GRDP nông nghiệp trừ đi những yếu tố nguồn vào đã nêu trên .
Tổng thông số co và giãn ( α + β ) cho biết xu thế của hàm sản xuất về suất sinh lợi theo quy mô. Nếu ( α + β ) = 1, hiệu suất biên không thay đổi, khi tăng thêm 1 đơn vị chức năng nguồn vào ( vốn và lao động ), đầu ra ( GRDP nông nghiệp ) sẽ tăng thêm 1 đơn vị chức năng. Nếu ( α + β ) > 1, hiệu suất biên tăng dần, khi tăng thêm 1 đơn vị chức năng nguồn vào ( vốn và lao động ), đầu ra ( GRDP nông nghiệp ) sẽ tăng thêm hơn 1 đơn vị chức năng. Nếu ( α + β ) < 1, hiệu suất biên giảm dần, khi tăng thêm hơn 1 đơn vị chức năng nguồn vào ( vốn và lao động ), đầu ra ( GRDP nông nghiệp ) sẽ tăng thêm nhỏ hơn 1 đơn vị chức năng .
Từ phương trình ( 1 ), lấy Logarith 2 vế, sẽ có phương trình tương tự :
LnY = LnTFP + αLnL + βLnK (2)
Lấy đạo hàm phương trình ( 2 ) theo thời hạn t, ta được :
(3)
Nghiên cứu này sử dụng ứng dụng SPSS để ước đạt a và b bằng chiêu thức bình phương bé nhất ( OLS – Ordinary Least Square ) .
3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
3.1. Phân tích hồi quy
Mục tiêu chính của bài viết này là trình diễn những tác nhân ảnh hưởng tác động đến GRDP nông nghiệp trên địa phận thành phố Cần Thơ nên nhóm tác giả đã sử dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas để nghiên cứu và phân tích. Kết quả nghiên cứu và phân tích của quy mô được biểu lộ tại Bảng 1 .
Bảng 1. Kết quả hồi quy
Nguồn : Kết quả xử lý số liệu tích lũy bằng SPSS
Trong Bảng 1, R2 hiệu chỉnh = 0,559 ; như vậy 55,9 % biến hóa của GRDP nông nghiệp được lý giải bởi những biến vốn góp vốn đầu tư nông nghiệp và lao động nông nghiệp. Bên cạnh đó Sig. < 0,01, như vậy quy mô đưa ra tương thích với tài liệu thực tiễn. Các biến độc lập có đối sánh tương quan tuyến tính biến phụ thuộc với mức độ an toàn và đáng tin cậy là 99 % .
Trong cột thông số hồi quy chưa được chuẩn hóa, ta biết được thông số co và giãn của hàm Cobb-Douglas. Đối với biến vốn góp vốn đầu tư nông nghiệp, thông số co và giãn là 0,390. Đối với biến lao động nông nghiệp, thông số là 1,110. Như vậy α = 1,11 và β = 0,39. Đồng thời ở cột mức ý nghĩa ( Sig. ) cho thấy : biến K có Sig. < 0,01, có nghĩa vốn góp vốn đầu tư nông nghiệp đối sánh tương quan có ý nghĩa với GRDP nông nghiệp với độ đáng tin cậy 99 %. Biến L có Sig. < 0,1, có nghĩa lao động nông nghiệp đối sánh tương quan có ý nghĩa với GRDP nông nghiệp với độ an toàn và đáng tin cậy 90 %. Đồng thời trải qua Bảng 1, độ phóng đại phương sai ( VIF - Variance Inflation Factor ) đều nhỏ hơn 10. Như vậy, những biến độc lập không có đối sánh tương quan với nhau, không có hiện tượng kỳ lạ đa cộng tuyến xảy ra .
3.2. Xác định mức đóng góp của từng nhân tố đối với tốc độ tăng trưởng nông nghiệp
Bảng 2. Tốc độ tăng trưởng ngành Nông nghiệp và các nhân tố đầu vào năm 2006 và năm 2019
Bảng 3. Đóng góp của các nhân tố đến tăng trưởng ngành Nông nghiệp (%)
Nguồn : Tính toán của tác giả
Giai đoạn 2005 – 2019, tốc độ tăng trưởng GRDP của thành phố Cần Thơ đạt 10,43%, trong đó khu vực Nông nghiệp chỉ đạt tốc độ tăng trưởng bình quân ở mức 3,62%. Điều này được giải thích do đặc trưng của sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, trong những năm gần đây cường độ và tính biến động cực đoan của các hiện tượng thời tiết như khô nóng, lũ, xâm nhập mặn, sâu bệnh, dịch bệnh làm giảm năng suất và sản lượng của cây trồng, vật nuôi; đầu tư phát triển cho ngành còn ít; đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp còn hạn chế; cơ sở hạ tầng phục vụ nông nghiệp còn thấp.
Trong năm 2006, vận tốc tăng trưởng nông nghiệp hầu hết do vốn góp vốn đầu tư và lao động, còn yếu tố công nghệ tiên tiến ( dấu âm ) chưa phát huy tính năng cho thấy ngành Nông nghiệp có xu thế tăng trưởng theo chiều rộng nhiều hơn .
Trong năm 2019, vận tốc tăng trưởng nông nghiệp hầu hết do vốn góp vốn đầu tư và công nghệ tiên tiến, còn lao động tác động âm. Theo khuynh hướng tăng trưởng nghành nghề dịch vụ nông nghiệp, góp phần của số lượng lao động cho tăng trưởng nông nghiệp giảm dần, thay vào đó là sự tăng lên của khoa học công nghệ tiên tiến, chất lượng lao động .
4. Kết luận và đề xuất
Từ tác dụng điều tra và nghiên cứu trên, rút ra một số ít Kết luận như sau :
– Nhân tố vốn có vai trò rất quan trọng trong việc thôi thúc tăng trưởng kinh tế tài chính nông nghiệp ; Đóng góp của tác nhân lao động ngày càng giảm dần, do việc tăng cường cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp ; Công tác chuyển giao ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến vào sản xuất được chăm sóc, có nhiều quy mô ứng dụng khoa học kỹ thuật, vận dụng công nghệ tiên tiến mới vào trong sản xuất .
– Tốc độ tăng trưởng ngành Nông nghiệp trong những năm gần đây rất thấp và thấp hơn nhiều so với vận tốc tăng trưởng của ngành Công nghiệp và Xây dựng, dịch vụ. Tuy tỷ trọng của GRDP nông nghiệp trong cơ cấu tổ chức GRDP của thành phố Cần Thơ giảm dần qua những năm và năm 2019 chỉ còn khoảng chừng 9,42 %, nhưng sản xuất nông nghiệp lại có vai trò rất quan trọng, vừa góp thêm phần bảo vệ bảo mật an ninh lương thực vương quốc, vừa là tác nhân cân đối môi trường tự nhiên, giữ gìn cảnh sắc sinh thái xanh cho một đô thị xanh, sạch, đẹp .
Từ những nhận định và đánh giá trên, tác giả đưa ra một vài đề xuất kiến nghị nhằm mục đích ngày càng tăng vận tốc tăng trưởng nông nghiệp như sau :
Thứ nhất, kiến thiết xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao :
+ Đẩy mạnh tăng trưởng nông nghiệp theo hướng công nghệ tiên tiến – kỹ thuật cao ; Tăng cường hợp tác, link với Khoa Nông nghiệp – Trường Đại học Cần Thơ, Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, những TT nghiên cứu và điều tra khoa học để tương hỗ kinh phí đầu tư cho những khu công trình nghiên cứu và điều tra, ứng dụng, chuyển giao công nghệ tiên tiến cho những doanh nghiệp ; Xây dựng những quy mô sản xuất tổng hợp ; Gắn sản xuất nông nghiệp với công nghiệp chế biến ; Phối hợp giữa những ngành, doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân trong sản xuất – chế biến – tiêu thụ mẫu sản phẩm .
+ Tăng góp vốn đầu tư ngân sách cho nghiên cứu và điều tra, chuyển giao khoa học – công nghệ, ưu tiên góp vốn đầu tư ứng dụng công nghệ sinh học để chọn, tạo ra nhiều giống cây xanh, vật nuôi và quy trình tiến độ nuôi trồng, dữ gìn và bảo vệ, chế biến, tạo nâng tầm về hiệu suất, chất lượng và hiệu suất cao sản xuất .
+ Khuyến khích mọi thành phần kinh tế tài chính tham gia nghiên cứu và điều tra, chuyển giao khoa học – công nghệ ; tăng cường năng lượng của mạng lưới hệ thống khuyến nông, khuyến ngư, thú y, bảo vệ thực vật và những dịch vụ khác ở nông thôn ; thiết kế xây dựng những vùng sản xuất nông sản công nghệ cao để tạo ra nông sản bảo vệ chất lượng bảo đảm an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và truy xuất được nguồn gốc loại sản phẩm cung ứng nhu yếu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu .
Thứ hai, kêu gọi vốn góp vốn đầu tư để tăng trưởng nông nghiệp :
+ Nhu cầu vốn góp vốn đầu tư cho tăng trưởng nông nghiệp thành phố Cần Thơ hàng năm rất lớn so với năng lực, nguồn lực của Thành phố. Do vậy, cần có những giải pháp phong phú trong kêu gọi vốn cho góp vốn đầu tư tăng trưởng nông nghiệp, vừa ưu tiên góp vốn đầu tư vốn nhà nước, vừa khuyến khích lôi cuốn vốn góp vốn đầu tư từ những thành phần kinh tế tài chính khác tham gia, thực thi tốt chủ trương hợp tác giữa Nhà nước và tư nhân trong kêu gọi vốn góp vốn đầu tư tăng trưởng, nguồn vốn góp vốn đầu tư công tập trung chuyên sâu cho góp vốn đầu tư tăng trưởng kiến trúc nông nghiệp .
+ Tập trung tăng nhanh tăng trưởng kinh tế tài chính, sản xuất kinh doanh thương mại tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, kêu gọi vốn Trung ương, viện trợ góp vốn đầu tư của quốc tế, kêu gọi góp vốn đầu tư của những tổ chức triển khai, cá thể trong và ngoài nước góp vốn đầu tư vào thành phố Cần Thơ .
+ Tuyên truyền, lôi kéo toàn dân thực hành thực tế tiết kiệm chi phí tiêu dùng, ưu tiên góp vốn đầu tư cho tăng trưởng để thực thi được tiềm năng tăng trưởng và tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội nhằm mục đích đạt được tiềm năng đến năm 2030, thành phố Cần Thơ là thành phố xanh, văn minh, văn minh mang đậm truyền thống miền Tây Nam bộ ; thuộc nhóm những thành phố tăng trưởng số 1 Khu vực Đông Nam Á ; là TT của vùng Đồng bằng sông Cửu Long về công nghiệp, dịch vụ ship hàng công nghiệp chế biến và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ; tầm nhìn đến năm 2045, thành phố Cần Thơ là thành phố xanh, văn minh, văn minh mang đậm truyền thống miền Tây Nam bộ ; thuộc nhóm những thành phố tăng trưởng số 1 châu Á .
Thứ ba, chú trọng tiến hành, thực thi tốt quy hoạch tăng trưởng nguồn nhân lực trong nghành nghề dịch vụ nông nghiệp .
Đầu tư tăng trưởng giáo dục, nâng cao chất lượng giảng dạy đồng thời giao lưu hợp tác quốc tế để giảng dạy nguồn nhân lực chất lượng cao Giao hàng góp vốn đầu tư tăng trưởng nông nghiệp .
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Cục Thống kê thành phố Cần Thơ (2019). Niên giám thống kê 2019. TP. Cần Thơ: Nhà xuất bản Thống kê.
- Đinh Phi Hổ (2012). Phương pháp nghiên cứu định lượng và những nghiên cứu thực tiễn trong kinh tế phát triển – nông nghiệp. Tỉnh Cà Mau: Nhà xuất bản Phương Đông.
- Huỳnh Trường Huy (2009). Phân tích tốc độ tăng trưởng nông nghiệp và các nhân tố đầu vào theo mô hình tăng trưởng của Solow. Tạp chí Nghiên cứu – trao đổi, 24(1+2/2009).
- Nguyễn Đình Thọ (2018). Giáo trình phương pháp nghiên cứu khoa học trong kinh doanh. Hà Nội: Nhà xuất bản Tài chính.
- UBND thành phố Cần Thơ (2020), Phát triển bền vững thành phố Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tài liệu hội thảo.
- A.K. Salgotra, Ajay Singh Manhas, Pawan Deep Singh. (2018). Agricultural growth and productivity in India. International Journal of Applied Social Science, 5(3&4), 192-199.
- S.H. Baba, A.S. Saini, K.D Sharma and D.R. Thakur. (2010). Impact of Investment on Agricutural Growth and Rural Development in Himachal Pradesh: Dynamics of Public and Private Investment. Indian Journal of Agricultural Economics, 65(1), 1-24.
- Therese Bjarstig, Camilla Sandstrom. (2016). Public – private partnerships in a Swedish rural context – A policy tool for the authorities to achieve sustainable rural development. Journal of rural studies, 49, 58-68.
FACTORS AFFECTING CAN THO CITY’S ECONOMIC
AGRICULTURAL GROWTH
• Master. NGUYEN HOANG THANH TRUC1
• Master. HUYNH MINH DOAN2
1N am Can Tho University
2U niversity of Cuu LongABSTRACT:
The study analyzes the factors affecting Can Tho City’s agricultural growth over the period from 2005 to 2019. Cobb-Douglas production function is used to determine the contribution of factors to the growth. The study’s results show that there are changes in contribution of factors to the growth over time. For example, the factors of investment capital and labor were major drivers of Can Tho City’s agricultural growth in 2006. However, factors of investment capital, scientific and technical applications played important roles in the city’s agricultural development in 2019. As a result, Can Tho City should increase its investment capital and promote the application of high technology to achieve a higher agricultural growth rate .
Keywords: economic development investment, agricultural growth, investment capital.
[Tạp chí Công Thương – Các kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, Số 24, tháng 10 năm 2021]
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
