Nông nghiệp châu Âu sẽ ra sao?

Luồng không khí lạnh từ Siberia ập vào những lùm ô liu trên khắp nước Ý. Sau đó là mùa hè thiêu đốt, với nhiệt độ khắc nghiệt và thiếu mưa. Tháng 10 và tháng 11 sau đó là lũ lụt và mưa quá nhiều .

Theo tạp chí chuyên nghiệp Olive Oil Times, năm 2018, với những khắc nghiệt của tự nhiên, sản lượng ô liu của Ý đã giảm 57%, các loại cây trồng và cây ăn quả khác cũng bị ảnh hưởng. Tây Ban Nha sau đó, vào năm 2019, hạn hán làm sản lượng sụt giảm đến 44%.
 
“Những thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa, cũng như sự khắc nghiệt của thời tiết và khí hậu đã ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và chăn nuôi ở châu Âu.” Blaž Kurnik, chuyên gia về tác động và thích ứng của biến đổi khí hậu tại Cơ quan Môi trường châu Âu cho biết.
 
“Các dự báo cho thấy sự gia tăng các sự kiện thời tiết và khí hậu khắc nghiệt trên khắp lục địa già. Giá trị đất nông nghiệp được dự báo sẽ giảm hơn 80% vào năm 2100 ở một số khu vực ở miền nam châu Âu, điều này có thể dẫn đến việc bỏ đất nông nghiệp,” tiến sĩ Kurnik cho biết thêm.
 
Ít nhất 22 triệu nông dân và công nhân EU trong lĩnh vực nông nghiệp liên quan trực tiếp với khí hậu cực đoan, trong khi 44 triệu việc làm liên quan đến thực phẩm cũng có thể cảm nhận được tác động của họ.
 
Châu Âu đang sản xuất 1/8 sản lượng ngũ cốc toàn cầu, 2/3 rượu vang thế giới và 3/4 dầu ô liu. Các hệ thống canh tác ở châu lục này đang đối mặt với thách thức trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu.
 
Tác động của biến đổi khí hậu đến cây trồng
 
Tháng 1 năm ngoái, Dịch vụ biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) tuyên bố rằng năm 2019 là năm thứ năm trong chuỗi năm ấm áp đặc biệt và là năm ấm áp thứ hai trên toàn cầu được ghi nhận. Trong đó, châu Âu chứng kiến ​​năm ấm nhất. Trong khi chờ đợi báo cáo Khí hậu châu Âu năm 2019 được công bố vào tháng 4 năm 2020, báo cáo năm 2018 đã chỉ ra rằng nhiệt độ ở châu Âu cho thấy xu hướng ấm lên rõ rệt trong bốn thập kỷ qua, tính trung bình hàng năm và cả theo mùa. Năm 2018 là một trong ba năm ấm nhất được ghi nhận ở châu Âu – cùng với năm 2014 và 2015 – với nhiệt độ tăng bất thường khoảng 1,2°C so với 1981-2010.
 
Theo nghiên cứu của HHFA, lượng mưa ở Bắc Âu đã tăng tới 70 mm/thập kỷ kể từ những năm 1960, trong khi ở phía Nam, lượng mưa giảm tới 90 mm/thập kỷ. Dự báo rằng biến đổi khí hậu sẽ làm suy yếu nông nghiệp ở nhiều vùng của châu Âu, Kurnik giải thích. “các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ ​​là vùng Địa Trung Hải và Đông Nam Âu, chủ yếu là do mưa giảm và nhiệt độ cao hơn, dẫn đến hạn hán kéo dài và nghiêm trọng. Bên cạnh đó là tình trạng khan hiếm nước,” Kurnik cho biết thêm.
 

Dự báo sự thay đổi nhiệt độ trung bình hàng ngày theo mùa, vào cuối thế kỷ (2071-2100) so với khí hậu ngày nay (1981-2010), theo RCP8.5

 
Theo một báo cáo của Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA) gần đây, mưa lớn ảnh hưởng đến mùa màng và đất nông nghiệp ngập lụt có thể tăng tới 35% ở Trung và Đông Âu.  
 
Mỗi loại cây trồng cần một sự kết hợp cụ thể gồm nhiều điều kiện để đạt năng suất; chu kỳ của chúng được điều chỉnh theo các sự kiện cụ thể, vào từng thời điểm cụ thể, vì vậy mỗi khi có một sự chệch hướng, cây trồng sẽ phản ứng ngay. Nhiệt độ cao hơn sẽ thúc đẩy cây trồng phát triển sớm hơn. Các loại ngũ cốc như lúa mì và bắp dự kiến ​​sẽ ra hoa sớm từ một đến ba tuần, đặc biệt là ở phía tây và bắc Âu, EEA cho biết.
 
Nhưng việc cây trồng bị thúc đẩy tăng trưởng nhanh khiến chúng không đủ thời gian để tích lũy đủ nguyên liệu sinh học, dẫn đến kém năng suất. Năng suất bắp, lúa mì và lúa mạch đã bị ảnh hưởng ở miền trung nam châu Âu. Trong tương lai, năng suất bắp ở Bồ Đào Nha có thể giảm từ 20 đến khoảng 29 kg/ha/năm trong giai đoạn 2051-2080. Một số nghiên cứu cũng cảnh báo chất lượng nho của Tây Ban Nha có thể bị ảnh hưởng.
 
“Thời tiết cực đoan trong quá trình ra hoa đặc biệt nguy hiểm đối với nhiều loại cây trồng, như ngũ cốc,” tiến sĩ Margarita Ruiz Ramos, chuyên gia về các hệ thống nông nghiệp thích nghi với biến đổi khí hậu tại CEIGRAM cho biết. “Đây là trường hợp nắng nóng và hạn hán ở Địa Trung Hải, đôi khi có thể xảy ra ở trung tâm châu Âu,” Tiến sĩ Ramos cho biết thêm.
 

Năm 2010, đợt nắng nóng mùa hè ở Nga đã làm giảm 30% vụ thu hoạch ngũ cốc; Chính quyền Nga đã hạn chế thiệt hại bằng cách cấm xuất khẩu lúa mì, làm tăng giá lúa mì trên toàn cầu.
 
Trong thập kỷ qua, các sự kiện cực đoan về thời tiết và khí hậu liên quan đến biến đổi khí hậu đã khiến chi phí nông nghiệp và cơ sở hạ tầng nông thôn của Ý lên tới 14 tỷ euro, theo Coldiretti, hiệp hội nông dân hàng đầu của Ý. Sardinia, nơi có nhiệt độ trung bình trong mùa đông này cao hơn 3°C so với bình thường và khi hạn hán kéo dài với lũ lụt có nguy cơ giảm nghiêm trọng năng suất ngũ cốc trong 30 năm tới, theo chuyên gia Allesandro Gallo của Meteonetwork.  
 
Thích ứng
 
“Thích ứng với sự thay đổi khí hậu là rất quan trọng; Kế hoạch thành công và thực hiện các chính sách thích ứng ở nhiều cấp độ là rất quan trọng,” tiến sĩ Kurnik nói.
 
Nông dân đang dần thích nghi. Trên đảo Sicily, các loại cây ăn quả nhiệt đới như xoài, đu đủ hay vải đã trở thành một phần của vụ mùa, vì nông dân đang tận dụng điều kiện ấm áp hơn. Ở Tây Ban Nha, 64,7% nông dân đã thay đổi cách họ quản lý cây trồng, đặc biệt là sử dụng nước, một cuộc khảo sát cho thấy. Tiến sĩ Ruiz-Ramos cho biết, họ đã đầu tư vào các hệ thống tưới hiệu quả hơn, chuyển từ phương pháp tưới đầy đủ sang tưới trong những thời điểm quan trọng. Nông dân Tây Ban Nha cũng đang thay đổi ngày gieo và các giống cây trồng phù hợp với thời tiết, đồng thời điều chỉnh lượng phân bón, tiến sĩ Ramos nói thêm.
 
Một số chương trình của Dịch vụ Biến đổi Khí hậu của Copernicus (C3S) đang điều chỉnh dữ liệu và mô hình để giúp ngành nông nghiệp ứng phó tốt hơn với biến đổi khí hậu. C3S sẽ cung cấp dữ liệu gần như ở thời gian thực để nhà nông ra các quyết định canh tác và đánh giá cây trồng.
 
“An ninh lương thực là một mối quan tâm toàn cầu và ảnh hưởng của khí hậu đối với nông nghiệp không thể tách biệt với bất cứ quốc gia nào, khu vực nào,” Giám đốc của C3S Carlo Buontempo giải thích.
 
“Chúng tôi cung cấp dữ liệu có thể được đưa vào các mô hình cây trồng, cũng như một số chỉ số liên quan đến lĩnh vực này.” Điều này bao gồm dữ liệu lịch sử và hiện tại, cũng như các chỉ số và thống kê về khí hậu, cây trồng và nước trong tương lai.
 
Một trong những nhà sản xuất rượu vang chính ở Bồ Đào Nha đang thử nghiệm một ứng dụng khí hậu nhằm cải thiện khả năng phục hồi của vườn nho đối với sự thay đổi khí hậu. Ứng dụng khí hậu thông minh tích hợp Vine Gardens (VISCA), một sáng kiến ​​của EU, kết hợp thông tin cụ thể về khí hậu, nông nghiệp và nông dân để điều chỉnh kế hoạch cây trồng với biến đổi khí hậu.
 
Ép cây, một kỹ thuật được sử dụng, liên quan đến việc chuyển thời gian chín từ mùa hè sang những tháng lạnh hơn, bằng cách cắt tỉa, dừng chu kỳ tự nhiên của cây nho và ép nó tăng trưởng lại sau đó.
 
Sử dụng dữ liệu khí hậu cũng là chìa khóa để giúp bảo vệ nông dân trước những thiệt hại từ thời tiết khắc nghiệt. “Chúng tôi sử dụng dữ liệu thời tiết để mô hình hóa rủi ro,” theo Alexa Mayer-Bosse, giám đốc phát triển kinh doanh tại MunichRE, một công ty bảo hiểm phục vụ lĩnh vực nông nghiệp.
 
“Với công nghệ vệ tinh và số hóa ngày càng phổ biến, có nhiều dữ liệu hơn giúp hạn chế các rủi ro nông nghiệp. Dựa trên các bộ dữ liệu này, các sản phẩm bảo hiểm có thể được điều chỉnh theo các thông số khí hậu./.”
 

Thu Cúc – Theo euronews.com