Nhà sáng chế ‘chân đất’ đưa trí tuệ Việt ra thế giới

Chỉ được học hết lớp 7 nhưng từ năm 2012 đến nay, anh nông dân Phạm Văn Hát ( Tứ Kỳ, Thành Phố Hải Dương ) đã sáng chế thành công xuất sắc trên 40 loại máy ship hàng nông nghiệp, lâm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp .Những chiếc máy anh Phạm Văn Hát sản xuất giá bán chỉ bằng 1/3 – 1/10 máy của những nước khác và hiệu suất cao theo lời người mua là “ cao và trọn vẹn độc lạ ” .

“Tôi mong mỏi các ban, ngành hỗ trợ, chung tay kết hợp để tôi có thể sản xuất nhiều máy với giá rẻ hơn nữa đưa đến được với nhiều người nông dân, giúp họ đỡ vất vả. Như vậy, người dân cũng tạo ra được những sản phẩm với giá thành hạ, tăng tính cạnh tranh trên thương trường, tạo ra thương hiệu sản phẩm của người Việt”.

Những sáng chế không để trong… tủ kính

Không hẹn trước nên khi tôi đến nhà, “ anh Hát sáng chế ” đã bận đi việc làm. Vợ anh vừa trông nom nhà, vừa bận rộn tiếp khách đến mua nông cụ. Một người mua ở xã bên xuýt xoa : “ Các máy móc và nông cụ do anh Hát sản xuất mang tính thực tiễn rất cao, dễ sử dụng, đưa vào ứng dụng được ngay trên đồng ruộng và tương thích với lối canh tác nông nghiệp nước mình, Ngân sách chi tiêu lại rẻ. Chị có người chồng là “ vàng 4 số 9 ” đấy ”. Vợ anh tủm tỉm xác nhận : “ Chu đáo với mái ấm gia đình và không chơi bời, khi nào anh ấy cũng chỉ nghĩ tới việc làm và sáng chế những loại máy móc ” .

Nhà sáng chế 'chân đất' đưa trí tuệ Việt ra thế giới
Anh Phạm Văn Hát.

Hơn nửa tiếng sau, anh Hát về tới nhà. Trong bộ đồng phục công nhân màu xanh dương, anh nhanh gọn tới bắt tay tôi, hồ hởi : “ Tôi vừa đi đặt những xưởng cơ khí làm cho vài phụ kiện. Phải chuẩn bị sẵn sàng sản xuất thêm máy Giao hàng vụ lúa Đông Xuân này ”. Xen lẫn tiếng búa đập, tiếng loảng xoảng của những đồ vật bằng sắt kẽm kim loại va vào nhau, tiếng cắt sắt, hàn, khoan … anh kể : “ Trước đây, tôi từng mở xưởng cơ khí thay thế sửa chữa công nông. Năm 2007, khi xe công nông bị cấm hoạt động giải trí, tôi góp vốn đầu tư làm trang trại trồng rau bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, thời gian này người dân vẫn chưa quen với khái niệm rau sạch, rau bảo đảm an toàn nên tôi bị thua lỗ, ôm khoản nợ gần 4 tỷ đồng ” .Sau thất bại ấy, năm 2010, anh Hát quyết định hành động sang Israel – một quốc gia có nền nông nghiệp văn minh – với kỳ vọng làm để trả nợ, đồng thời học cách làm nông nghiệp công nghệ cao. “ Làm việc trong một trang trại, tôi nhận ra : Đất nước của họ văn minh nhưng có nhiều cái vẫn phải làm bằng tay thủ công, ví dụ như việc rải phân. Vậy là tôi đề xuất kiến nghị thử sản xuất máy. Khi máy được đưa ra thử nghiệm, hiệu suất cao rất tốt, chủ trang trại đã tăng lương cho tôi để tôi chỉ chuyên điều tra và nghiên cứu, sáng chế. Sau đó, tôi sáng chế thêm được một số ít máy Giao hàng nông nghiệp. Tôi mở màn có “ lửa ” sáng chế từ đó. Người ta thưởng, tăng lương cho tôi, thời gian ấy tính ra tiền Việt lên đến 50 triệu đồng / tháng. Thế nhưng tôi nghĩ : Làm thuê thì không hề làm giàu, mà phải làm chủ. Bởi vậy, dù ở nhà lúc ấy còn nợ mấy tỷ đồng, tôi vẫn quyết định hành động về nước ”, anh Hát nhớ lại .Năm 2012, anh Hát mở xưởng cơ khí, mở màn thiết kế xây dựng lại từ con số âm. Dân làng đàm tiếu rằng anh sang Israel đánh cắp ý tưởng sáng tạo, mẫu máy về làm. “ Tôi phải gạt bỏ hết đàm tiếu, quyết tâm lập nghiệp. Rồi sau một thời hạn, những máy móc tôi sáng chế khi đưa vào ứng dụng mang lại hiệu suất cao cao đã giúp tôi minh oan ”, anh Hát trải lòng .

“Rô-bốt gieo hạt” – sản phẩm đầu tiên anh chế tác thành công, cũng là sản phẩm để lại nhiều cảm xúc và trở thành động lực sáng chế cho anh sau này. Chiếc máy này không chip, không rơ-le, không máy nén khí mà chỉ có 1 mô-tơ, 1 quạt gió, công suất tiêu thụ chỉ 200W nhưng tốc độ gieo hạt nhanh gấp đôi so với các máy khác trên thế giới. Anh cho hay: “Một lần, thấy anh trai không thuê được người gieo hạt rau giống cho kịp thời vụ, tôi đã nảy ý tưởng chế tạo một chiếc máy rải hạt giống. Sau gần 2 năm ấp ủ nghiên cứu, năm 2014, chiếc rô-bốt gieo hạt đã ra đời, có cả hai tính năng gieo mặt đất và gieo chìm, nhanh chóng được nhiều người tìm mua bởi cho hiệu quả cao lại không phải lo sửa chữa vì máy có cấu tạo đơn giản”. Với giá 35 triệu đồng/chiếc, có những năm anh Hát bán được gần 200 chiếc. Đến nay, “Rô-bốt gieo hạt” đã có ở 63 tỉnh, thành trong nước và 14 nước trên thế giới. Sau thành công này, nhiều người đến đặt tôi chế tạo các loại máy mà họ cần. Cứ vậy, từ đó đến nay, anh Hát làm chưa bao giờ hết việc.

Năm năm ngoái, anh Hát sáng chế thành công xuất sắc máy phun thuốc trừ sâu. Máy phun có sải cánh bề ngang 20 – 25 m nên chỉ cần 7 – 10 phút là máy phun được 1 mẫu ruộng. Đặc biệt, mạng lưới hệ thống tinh chỉnh và điều khiển cánh tay phun được phong cách thiết kế bằng thủy lực nên quản lý và vận hành rất nhẹ nhàng, thuận tiện, khi cần hoàn toàn có thể kiểm soát và điều chỉnh hạ thấp cho sát cây lúa để phun thuốc sâu được tới sát gốc. Anh bảo : “ Thấy khâu phun thuốc trừ sâu rất ô nhiễm, nặng nhọc, sau nữa là người trẻ tuổi đi làm công nhân hết nên không có người làm, vậy là tôi nghĩ tới sáng chế máy phun thuốc trừ sâu ”. Máy phun thuốc trừ sâu của anh Hát đã xuất hiện cả ở trong Nam ngoài Bắc và những nước Lào, Đất nước xinh đẹp Thái Lan, Campuchia, Myanmar, nước Australia …Chiếc máy tiêm vaccine cho gia cầm được một tập đoàn lớn của Đức đặt sáng chế với mong ước sao cho đơn thuần, hài hòa và hợp lý và giá cả giảm 1/3 so với máy của Đức có giá 35 triệu đồng / chiếc. Thế nhưng khi anh Hát sáng chế xong và đưa vào sử dụng hiệu suất cao mà giá bán chỉ 1 triệu đồng / chiếc khiến cả tập đoàn lớn kinh ngạc, thán phục .

Muốn khẳng định vị thế của người Việt

Anh Hát san sẻ : “ Vì thực trạng mái ấm gia đình, tôi chỉ học hết lớp 7 là phải nghỉ học. Nhiều người vướng mắc vì sao một người chỉ học hết lớp 7 và lại sáng chế ra những loại máy mà có khi quốc tế còn chưa có. Nhưng chính vì xuất phát là một người nông dân nên tôi có thực tiễn, từ đó sáng chế được những máy đơn thuần mà hiệu suất cao, tương thích với lối canh tác và nhu yếu của người nông dân ”. Mỗi khi bắt tay sản xuất một chiếc máy mới, anh Hát luôn đặt ra những câu hỏi như : Khách hàng cần gì ? Với giá tiền này, người nông dân có mua được không và những người không có trình độ, kỹ năng và kiến thức thì có sử dụng được không ? Khi vấn đáp được những câu hỏi này, anh mới bắt tay vào sản xuất máy. Nhờ vậy, những loại máy do anh sản xuất ra luôn đơn thuần, dễ quản lý và vận hành, dễ sử dụng, đem lại hiệu suất cao cao, giá rẻ. Có những lần khách đến đặt hàng nhưng trong đầu anh rất mông lung. Thế nhưng trước niềm tin của người mua, không đành lòng để họ tuyệt vọng ra về, tôi gật đầu nhận lời dù không chắc mình có làm được hay không. Và tôi đã làm được. “ Nếu muốn làm được một cái gì đó thì mình phải dám đối lập với nó, chuẩn bị sẵn sàng tìm tòi, chứ nếu chưa làm đã nghĩ đến lùi thì không hề thành công xuất sắc ”, anh Hát bày tỏ .

Đã nhiều lần anh Hát từ chối bán bản quyền và cũng không nhận làm sáng chế cho các doanh nghiệp nước ngoài với mức lương 7.000USD/tháng. Anh trải lòng: “Tuy lương cao nhưng mình vẫn chỉ là người làm thuê, còn ở nhà, mình được làm chủ. Tôi muốn làm giàu trên quê hương mình, làm những gì có ích cho xã hội, khẳng định vị thế và xây dựng thương hiệu của người Việt Nam. Hơn nữa, chính sự tin yêu của những người nông dân đã níu chân và khích lệ tôi sáng chế”.

Chiếc tủ kính ở phòng khách đã kín những bằng khen, cúp phần thưởng cho những sáng chế của anh : Máy phun thuốc trừ sâu, máy gieo hạt, máy đặt hạt trên khay, máy đóng bầu, máy trồng ngô, máy thu hoạch, máy xịt khuẩn tay, máy tiêm vaccine, máy dỡ dây điện, máy làm bánh, máy tráng bánh đa, máy đóng gói … Mới đây nhất, anh Hát cùng con trai đã sáng chế ra máy xịt khuẩn, có điện hay không đều sử dụng được và đã ĐK bản quyền. “ Tôi sẽ luôn ấp ủ những sáng chế mới. Và thực tiễn chính là nguồn ý tưởng sáng tạo không khi nào cạn cho những sáng chế của tôi ”, anh Phạm Văn Hát chứng minh và khẳng định .Anh Phạm Văn Hát được quản trị nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba ; Hội Nông dân Nước Ta Tặng Kèm thương hiệu “ Nông dân Nước Ta xuất sắc ”, tham gia Đại hội điển hình nông dân tiên tiến và phát triển toàn nước. Năm 2018, anh được tuyên dương tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày quản trị Hồ Chí Minh ra Lời lôi kéo thi đua ái quốc .( Theo VOV )