Xét nghiệm SARS-CoV-2: Tìm kháng nguyên hay kháng thể?

Hệ miễn dịch và chính sách miễn dịch
Hệ miễn dịch là một mạng lưới hệ thống rất phức tạp của khung hình, giúp phòng chống lại những chất lạ, đặc biệt quan trọng là mầm bệnh như vi trùng, siêu vi, vi nấm … xâm nhập. Khi virus SARS-CoV-2 xâm nhập khung hình, tiên phong những “ chiến binh ” của hệ miễn dịch là “ thực bào ” ( macrophage ), một loại tế bào bạch cầu, tiến công “ ăn thịt ” virus, đồng thời gửi cảnh báo nhắc nhở thông tin đến toàn hệ miễn dịch là có quân địch xâm nhập. “ Kẻ thù ” này được gọi tên trình độ là “ kháng nguyên ”. Kế tiếp, những tế bào bạch cầu đặc biệt quan trọng là những tế bào B xung trận. Các tế bào B có năng lực phân biệt những tế bào của ta và tế bào lạ là virus xâm nhập. Các tế bào B sẽ bám lấy SARS-CoV-2 là mầm bệnh, và có phản ứng bằng cách sản xuất thật nhiều chất gọi là “ kháng thể ”. Đó chính là những immunoglobin ( Ig ), đặc biệt quan trọng IgM, là những protein đặc biệt quan trọng có công dụng vô hiệu những kháng nguyên tương ứng là mầm bệnh .
Kháng nguyên hiểu nôm na là thứ làm cho khung hình ta sinh ra kháng thể, chống lại kháng nguyên đó .

Nếu chúng ta có hệ miễn dịch tốt, thì chỉ trong một tuần cơ thể đã tiêu diệt virusđể chúng ta khỏi bệnh. Sau một tuần nhiễm bệnh sốt và mệt mỏi do nhiễm virus như SARS-CoV-2, người bệnh có thể phục hồi do hệ miễn dịch đã tạo kháng thể hữu hiệu để chống lại virus. Thông tin về kháng thể sinh ra sẽ được lưu trữ, để những lần sau, nếu virus này xâm nhập, thì cơ thể có ngay vũ khí chống lại mà không phải chờ lâu.

Như vậy, xét nghiệm tìm kháng nguyên và xét nghiệm tìm kháng thể là tìm sự hiện hữu của hai thứ mà hệ miễn dịch phản ứng và đối phó khi bị nhiễm SARS-CoV-2 .

Xét nghiệm tìm kháng nguyên

Do biết rõ cấu trúc bộ gen RNA của SARS-CoV-2, lúc bấy giờ người ta hoàn toàn có thể làm xét nghiệm chẩn đoán một người đã bị lây nhiễm SARS-CoV-2 hay chưa. Đó là nhờ có kỹ thuật Real-time PCR. Xét nghiệm dùng kỹ thuật này hiện tại là giải pháp duy nhất để phát hiện đúng chuẩn sự sống sót của virus SARS-CoV-2 trong khung hình. Cơ chế của nó là tìm ra đoạn gen RNA của virus ( kháng nguyên ) có trong mẫu, lấy từ phết mũi họng hoặc những vùng khác của đường hô hấp như phết họng, dịch rửa phế quản, nước bọt .

Thông thường, kỹ thật cơ bản xét nghiệm xác lập một mầm bệnh vi sinh là kháng nguyên là phải nuôi cấy cho được tác nhân vi sinh đó từ bệnh phẩm và sau đó làm thử nghiệm định danh. Nay nhờ Real-time PCR, người ta không phải nuôi cấy con SARS-CoV-2 mà tìm cách nhân bản những đoạn RNA đặc hiệu của SARS-CoV-2 có trong bệnh phẩm ( là đàm tiết của bệnh nhân ). PCR ( Polymerase Chain Reaction ) là thử nghiệm nhân bản RNA của SARS-CoV-2 trong ống nghiệm dựa vào những chu kỳ luân hồi nhiệt. Real-time PCR ( RT-PCR ) là thử nghiệm nhân bản RNA của SARS-CoV-2 sau mỗi chu kỳ luân hồi nhiệt xác lập .
Xét nghiệm RT-PCR phát hiện được virus từ ngày 1 của triệu chứng và nhạy nhất trong vòng tuần tiên phong sau khi có triệu chứng. Tỷ lệ dương thế giảm dần đến tuần thứ 3 và sau đó không hề phát hiện được, ngoại trừ ở một số ít bệnh nhân nặng. Có một vài trường hợp hoàn toàn có thể phát hiện được RNA virus đến tuần thứ 6 sau lần xét nghiệm dương thế tiên phong .

RT-PCR hiện tại là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán một người hiện có đang nhiễm SARS-CoV-2 hay không. Tuy nhiên, RT-PCR thực thi có chậm, thường trong phòng thí nghiệm cần 4-6 giờ để cho ra hiệu quả .

Độ nhạy của RT-PCR là 99% và độ đặc hiệu là 100%. Điều này gần đồng nghĩa với việc tỷ lệ dương tính giả (Xét nghiệm dương tính, nhưng không bệnh) gần như là không có. Âm tính giả (Xét nghiệm kết quả âm tính, nhưng có bệnh) chủ yếu là do thời gian lấy mẫu không phù hợp với diễn tiến bệnh hoặc thiếu sót trong kỹ thuật lấy mẫu, đặc biệt là phết mũi họng.

– Trong thời gian vừa qua, có nhiều trường hợp test nhanh có kết quả âm tính, nhưng vẫn bị nhiễm virus SARS-CoV-2
– Test nhanh là xét nghiệm tìm kháng thể kháng virus trong máu hay còn gọi làm xét nghiệm nhanh, cho phép xác định việc bệnh nhân có đang nhiễm hoặc trước đó phơi nhiễm với virus SARS-CoV-2 hay không. Nếu người đang nhiễm hoặc trước đó phơi nhiễm thì trong máu sẽ có kháng thể kháng lại virus SARS-CoV-2. Tuy nhiên, khi test nhanh làm sớm quá thì cơ thể chưa có đủ kháng thể, sẽ cho kết quả test nhanh âm tính.
– Test nhanh làm đúng lúc, cũng chưa đủ khẳng định được là hiện tại có sự hiện diện virus SARS-CoV-2 trong cơ thể hay không, mà cần phải làm thêm xét nghiệm RT-PCR để tìm virus SARS-CoV-2.

Xét nghiệm tìm kháng thể

Xét nghiệm tìm kháng thể là tìm virus gián tiếp trải qua xác lập kháng thể trong máu. Kháng thể là những protein đặc biệt quan trọng ( IgM, IgG ) mà khung hình sản sinh ra để chống lại những bệnh nhiễm trùng. Thông thường, sau khi nhiễm bệnh, phải mất một thời hạn để khung hình sản sinh ra những kháng thể và hoàn toàn có thể phát hiện được trong máu. Hiện nay có 2 kỹ thuật để tìm kháng thể :
Kỹ thuật ELISA giúp định lượng nồng độ kháng thể IgM và IgG trong máu, trung bình phải mất 1/5 giờ để có tác dụng nồng độ kháng thể trong máu. ;
Kỹ thuật sắc ký miễn dịch ( xét nghiệm nhanh hay test nhanh ) : định tính kháng thể, tựa như như que thử thai. Kỹ thuật này đơn thuần, ngân sách ít, cho hiệu quả nhanh. Chỉ cần 15-20 phút đã có hiệu quả có hay không có kháng thể .
Xét nghiệm kháng thể huyết thanh rất quan trọng khi sử dụng trong hội đồng để hiểu được sự phát tán của COVID-19 và phát hiện những người có kháng thể và có năng lực tự bảo vệ trước virus. Xét nghiệm này quan trọng với hội đồng, nhưng không dùng để chẩn đoán một người có đang nhiễm SARS-CoV-2 hay không .
Riêng test nhanh có giá trị tìm hiểu dịch tễ xem tình hình dịch đã qua, hiện tại và dự báo tương lai. Test nhanh làm sớm quá thì khung hình chưa có đủ kháng thể, sẽ cho hiệu quả test nhanh âm tính ( âm tính giả ). Test nhanh làm đúng lúc, cũng chưa đủ chứng minh và khẳng định được là hiện tại có sự hiện hữu virus SARS-CoV-2 trong khung hình hay không, mà cần phải làm thêm xét nghiệm RT-PCR để tìm virus SARS-CoV-2. Test nhanh làm muộn thì hoàn toàn có thể cho hiệu quả dương thế ( dương thế giả ), nhất là sau 2 tuần phơi nhiễm virus SARS-CoV-2 .
Ai nên làm xét nghiệm chẩn đoán SARS-CoV-2 ?

Những người có triệu chứng hay tiếp xúc gần với người được chẩn đoán nhiễm COVID-19 nên được xét ngiệm RT-PCR phết mũi họng để chẩn đoán. Kháng thể cần thời gian để sinh ra khi một người bị bệnh, vì thế xét nghiệm kháng thể sẽ không chính xác với những người mới vừa mắc bệnh. Do đó, nếu kết quả xét nghiệm kháng thể là âm tính cũng không thể loại trừ một người không mắc bệnh và người đó vẫn phải cách ly 14 ngày kèm theo làm thêm xét nghiệm RT-PCR để chẩn đoán.

PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC
Nguồn : https://suckhoedoisong.vn/xet-nghiem-sars-cov-2-tim-khang-nguyen-hay-khang-the-n179410.html

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức