Nhầm lẫn nông dân ‘độ’ máy móc thành sáng chế

Người nông dân chỉ đổi khác, kiểm soát và điều chỉnh những linh phụ kiện máy móc để tương thích với nhu yếu trong thực tiễn .Về ý tưởng và sáng chế của những nông dân, một câu hỏi ví dụ : ” Để ý tưởng ra máy điện tín tất cả chúng ta cần hàng nghìn nhà khoa học ? “. Không. Chỉ cần vài người thôi, một người ý tưởng và vài người hoàn thành xong. Điện tín là dựa vào dòng điện. Dòng điện chạy liên tục trên dây dẫn. Gõ điện tín là ngắt dòng điện theo một quy luật nhất định .Ví dụ, một cái ngắt đơn lẻ là đại diện thay mặt cho chữ a, hai cái ngắt liên tục đại diện thay mặt cho chữ b. Đại loại như vậy. Ở đầu dây bên kia có máy đọc. Một cái ngắt, thì máy đọc in một cái dấu chấm vào giấy, hai cái ngắt thì hai dấu chấm. Không ngắt thì tạo thành khoảng chừng trắng. Đối chiếu với bảng mã họ dịch ra nội dung bức điện. Lúc đầu là dịch tay, sau đó họ tạo ra máy đọc dịch trực tiếp trên giấy điện tín luôn .

>> ‘Sáng chế’ của nông dân – nỗi oan cho giáo sư, tiến sĩ Việt

Người nông dân có ” sáng chế ” ra máy móc nông cụ ? Không. Dân trong nghề gọi là ” độ ” ( tăng cấp ) hoặc ” chế ” ( hai linh phụ kiện a và b không khớp nhau, cắt gọt sắt kẽm kim loại sao cho chúng gắn vừa với nhau ) .Ví dụ như độ xe. Các bác trung niên đều biết rất lâu rồi có xe máy 50 cc ” xoáy nòng ” lên 70 cc. Xoáy nòng là lan rộng ra ống xy lanh trong block máy sao cho vừa khít với sơ mi xy lanh 70 cc. Sau đó đem nguyên bộ piston xy lanh của động cơ 70 cc lắp qua. Nhìn qua thì tưởng là tăng cấp, thật ra là phá xe. Bởi vì động cơ 50 cc của người ta phong cách thiết kế ra chỉ chịu được lực đẩy của piston 50 cc .Nhiều bác nông dân ” sáng chế ” chính là như vậy, đem linh phụ kiện A tháo ra từ máy này lắp vào linh phụ kiện B tháo ra từ máy kia … Lắp không vừa thì ” chế ” .Để làm được điều này, họ phải học thuộc cấu trúc của rất nhiều loại máy móc khác nhau và nắm rất rõ linh phụ kiện gì có tính năng gì. Đồng thời họ cũng là những thợ cơ khí có kinh nghiệm tay nghề tối thiểu cũng phải bậc 5. Cái đống lộn xộn mà họ tạo ra là ” độc nhất vô nhị “, có làm ra cái thứ hai cũng không trọn vẹn giống với cái thứ nhất. Việc chế đồ này phụ thuộc vào vào việc họ đang có những linh phụ kiện gì tháo ra từ hàng đống máy móc cũ. Độ, chế như vậy thợ cơ khí tầm trung làm được, không cần kỹ sư hay tiến sỹ .Thế nhưng, muốn sản xuất hàng loạt cái máy ấy, máy nào cũng giống máy nào cần nhiều kỹ sư và tiến sỹ. Vậy, tại sao những kỹ sư, tiến sỹ ấy không sáng chế ? Muốn sáng chế cần có mục tiêu. Có nhiều tiến sỹ, kỹ sư không làm ruộng, quanh năm, ngồi phòng lạnh thì làm không có mục tiêu để sáng chế .

Tình trạng như vậy nói lên sự đứt gãy của chuỗi nghiên cứu khoa học. Đúng bài bản thì nông dân mang cái máy mà ông ta “chế” ra đến một viện nghiên cứu khoa học nào đấy. Ở đó, người ta sẽ lên kích thước của từng loại linh kiện và chế tạo ra một cái máy y hệt.

Họ cho cái máy ấy chạy thử và linh phụ kiện nào có tuổi thọ quá ngắn thì họ phải tìm loại vật tư thích hợp để tuổi thọ của những linh phụ kiện gần bằng nhau. Đây gọi là đồng nhất hóa. Từ đó họ lên quy trình tiến độ bảo trì bảo dưỡng. Cuối cùng họ tạo ra dây chuyền sản xuất sản xuất sản xuất linh phụ kiện hàng loạt rồi lắp ra vô số cái máy giống nhau .Vâng, khẩu AK47 của anh nông dân Mikhail Kalashnicov ( chưa từng học qua một trường học cơ khí nào ) chính là được sản xuất như vậy. Bạn đã tưởng tượng ra được quy trình chưa ?

>> Thời của những ‘tiến sĩ giấy’

Quan trọng của sáng chế là ý tưởng sáng tạo. Nếu không có ý tưởng sáng tạo phát minh sáng tạo thì không có ý tưởng, sáng chế. Làm thế nào để thương mại hóa sáng chế ? Người tạo ra ý tưởng sáng tạo đặt những nhà máy sản xuất cơ khí sản xuất cho anh ta từng cái linh phụ kiện một nhưng giấu không cho biết sơ đồ của cái máy. Có đủ linh phụ kiện thì anh ta lắp thành cái máy hoàn hảo và đem cái máy ấy đến nơi cấp bằng bản quyền sáng tạo. Nơi cấp văn bằng bản quyền trí tuệ kiểm tra xong, cái máy có tính năng hoạt động giải trí giống như đã ĐK thì cấp bằng bản quyền sáng tạo, đồng thời thông tin là anh Nguyễn Văn A đã sáng chế ra cái máy có tính năng gì đó .Nhà sản xuất sẽ tìm đến anh A để đàm phán, hoặc là mua đứt bản quyền sáng chế, hoặc là anh được hưởng Phần Trăm trên từng cái máy được bán ra. Từ chiếc máy gốc này, đơn vị sản xuất sẽ liên tục nâng cấp cải tiến để nâng cao hiệu suất, tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu, ngày càng tăng độ bền, thuận tiện sử dụng, mẫu mã đẹp mắt … để bán ra thị trường. Còn nhiều nông dân nhà ta hoàn toàn có thể làm giàu từ phát minh sáng tạo của mình nhưng bất thành vì không được ai biết đến .

Lâm

>>Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Gửi bài tại đây.