Sức sống mạnh mẽ trong dân ca của người M’Nông

Dân ca của người M’Nông được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. (Nguồn: Báo Đắk Nông)

Người M’Nông là dân tộc thiểu số ở Nước Ta với dân số khoảng chừng 103 nghìn người, là một trong những tộc người cư trú truyền kiếp tại vùng đất Tây Nguyên, tập trung chuyên sâu đa phần tại những tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông. Đây cũng là tộc người có nền văn hoá thẩm mỹ và nghệ thuật đậm đà truyền thống. Di sản văn hóa truyền thống của người M’nông nhiều mẫu mã về mô hình, hàm chứa nhiều giá trị lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống xã hội, trong đó điển hình nổi bật nhất là dân ca. Dân ca của người M’nông ( còn gọi là Nau M’pring ) là hình thức diễn xướng dân gian với 2 hình thức gồm độc diễn và hát đối đáp. Bài hát dân ca là lời ăn lời nói thường ngày được nghệ thuật hóa, mang sắc thái dân tộc bản địa, địa phương.

Nhạc cụ của người M’Nông với các bộ cồng chiêng, kèn bầu, kèn sừng trâu, kèn môi, đàn độc huyền mang âm hưởng của núi rừng Tây Nguyên tiềm ẩn nhiều giá trị văn hoá quý báu và vẫn được lưu truyền đến ngày nay

Kho tàng âm nhạc dân gian được lưu truyền từ nhiều đời

Dân ca M’nông là một kho tàng phong phú và đa dạng và phong phú. Trong số những bài dân ca M’nông còn lưu lại đến ngày này, nhiều bài đã sinh ra từ buổi sơ khai của lịch sử vẻ vang hình thành và tăng trưởng tộc người. Những bài ca ấy được lưu truyền qua sàng lọc tự nhiên và có sức sống lâu bền trong nhân dân. Mặc dù trong suốt tiến trình lịch sử dân tộc, người M’nông chưa có chữ để lưu giữ vào thư tịch, mà giải pháp hầu hết là truyền miệng trong dân gian và hình thức cha truyền con nối. Trải qua hàng ngàn năm vật lộn với vạn vật thiên nhiên khắc nghiệt, chiến đấu chống quân địch để bảo vệ sự sống sót của dân tộc bản địa, người M’nông đã phát minh sáng tạo một kho tàng dân ca vô cùng đa dạng chủng loại về chủng loại và số lượng.

Nét di sản độc đáo chứa đựng nhiều đặc trưng của dân tộc

Những bài dân ca M’nông tiềm ẩn nội dung phản ánh đời sống thường ngày như tình yêu đôi lứa, ca tụng buôn làng, ca tụng những chàng trai can đảm, có sức khỏe thể chất khác thường chiến đấu chống lại cái ác để bảo vệ buôn làng, ca tụng vạn vật thiên nhiên tươi đẹp. Bên cạnh đó, có những bài hát dùng để khấn cầu những thần linh, làm cho mưa, gió thuận hòa, mùa màng bội thu, con người thoát khỏi dịch bệnh … Nội dung nói trên biểu lộ qua nhiều thể loại như dân ca lao động, dân ca phong tục tập quán, dân ca nghi lễ, tín ngưỡng, hát ru con, hát đố, hát đồng dao, hát kể sử thi, hát giao duyên … phản ánh vạn vật thiên nhiên, đời sống thường ngày, tình yêu con người, quê nhà quốc gia, ca tụng những người bảo vệ bon làng …

Dân ca của người M’nông có 2 hình thức diễn xướng là độc diễn và hát đối đáp. (Ảnh: Minh Hưng)

Lối sáng tác sử dụng nhiều kỹ thuật ngôn ngữ, âm điệu khéo léo

Ngôn ngữ của dân ca rất gần với lời nói hàng ngày và mang đậm đặc thù của thơ ca. Phương pháp sử dụng tục ngữ và thành ngữ được vận dụng một cách phát minh sáng tạo. Các thủ pháp nghệ thuật và thẩm mỹ được sử dụng rất tài tình, như so sánh, tương phản, mô phỏng …

Đồng thời, một số phương thức đặc biệt của ngôn ngữ cũng được sử dụng như cách đối chữ, đối nghĩa, các hình thức tạo vần, các hình thức ví von, các hình ảnh ẩn dụ… tạo nên các lối hát mang tính nghệ thuật của dân tộc.

Khi xét về thang âm thì dân ca M’nông có đủ những thể từ thang 3 bậc âm, 5 bậc âm, 6 bậc âm và 7 bậc âm. Tuy nhiên, người M’nông vẫn dùng đa phần là thang 5 âm ( có hoặc không có bán âm ). Trong dân ca, âm nhạc giữ vai trò quyết định hành động. Bởi vì nói đến “ ca ” là nói đến âm nhạc – nếu không có yếu tố âm nhạc thì là tục ngữ, văn vần. Đó chính là đặc thù của nghệ thuật và thẩm mỹ thuộc thể loại dân ca và chính yếu tố thẩm mỹ và nghệ thuật ấy ( âm nhạc và lời ca ) đã cung ứng được nhu yếu tận hưởng của hội đồng.

Bảo tồn giá trị của di sản

Để nét văn hóa truyền thống này của người M’nông không bị mai một, bộ ngành công dụng đã và đang tiến hành nhiều giải pháp để bảo tồn và duy trì giá trị di sản văn hóa truyền thống độc lạ này. Cụ thể, ngành văn hóa truyền thống đã thiết kế xây dựng 4 chương trình hoạt động giải trí cho hai bon làng văn hóa truyền thống nổi bật là bon Pi Nao, xã Nhân Đạo ( Đắk R’lấp ) và bon N’Jriêng, xã Đắk Nia ( TP. Gia Nghĩa ). Bên cạnh đó, nhiều lớn truyền dạy dân ca đã được tổ chức triển khai tại những huyện, thành phố với hàng trăm người tham gia, hiện có 7 đội văn nghệ dân gian điểm được xây dựng. Ngành văn hóa truyền thống, những địa phương tổ chức triển khai sưu tầm, tư liệu hóa, ghi âm, quay phim, chụp hình, phỏng vấn già làng, nghệ nhân am hiểu về dân ca để tàng trữ thông tin Giao hàng công tác làm việc điều tra và nghiên cứu, tu dưỡng kỹ năng và kiến thức cho lớp trẻ tại chỗ. * * * Dân ca M’nông từ thuở thời xưa đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào nơi đây và là món gia tài niềm tin vô giá của người M’nông. Ngày nay, dân ca của người M’nông có sức sống can đảm và mạnh mẽ trong đời sống đương đại, trở nên thông dụng trong những cuộc vui, liên hoan, liên hoan, giao lưu giữa những nhóm hội đồng, và còn được khai thác trình diễn nghệ thuật và thẩm mỹ trên sân khấu, cho nên vì thế nên luôn được trao truyền, bảo tồn và phát huy một cách can đảm và mạnh mẽ.

Xem thêm: Bộ sưu tập những mẫu nhà nông thôn châu âu đẹp kiểu nghĩ dưỡng

Nghệ An – Điểm nhấn du lịch văn hóa độc đáo trên con đường di sản miền Trung Nghệ An là miền đất địa linh nhân kiệt, là nơi quy tụ những yếu tố như một “ Nước Ta thu nhỏ ” với không thiếu …

Trải nghiệm không gian di sản văn hóa Việt Nam tại Hà Nội Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết Triển lãm Không gian Di sản văn hóa truyền thống Nước Ta do Trung tâm Triển lãm …

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn