Ngành công nghiệp vật liệu tại Việt Nam: Nhiều tiềm năng nhưng thiếu nguồn lực
Sáng 10/4 tại TP.HCM, Ban Kinh tế Trung ương, Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM đồng chủ trì Hội thảo quốc tế “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp vật liệu đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Tham dự hội thảo chiến lược có ông Trần Tuấn Anh – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, ông Huỳnh Thành Đạt – Bộ trưởng Bộ KH&CN cùng những Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, Bộ LĐ-TB và XH, Bộ Công Thương, đại diện thay mặt chỉ huy 1 số ít bộ, ngành, địa phương và gần 400 đại biểu trong và ngoài nước .
Ông Trần Tuấn Anh – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương phát biểu chỉ đạo hội thảo.
Kết quả chưa tương xứng với tiềm năng
PGS.TS Vũ Hải Quân – Giám đốc ĐHQG-HCM, cho biết trong nghành khoa học vật liệu ( KHVL ), những năm qua ĐHQG-HCM đã tiên phong trong việc tiến hành thử nghiệm huấn luyện và đào tạo và nghiên cứu và điều tra. Quy mô giảng dạy ngành KHVL bậc ĐH là khoảng chừng 400 sinh viên mỗi năm, đa phần tại Trường ĐH Bách Khoa và Trường ĐH Khoa học Tự nhiên. Đào tạo sau đại học trình độ thạc sĩ và tiến sỹ mỗi năm có quy mô khoảng chừng hơn 100 học viên cao học, nghiên cứu sinh, đó là chưa kể đến những ngành gần với KHVL như vật lý, hoá học, y sinh …
Về điều tra và nghiên cứu khoa học, ĐHQG-HCM đã phối hợp với ĐH UCLA, ĐH Berkeley của Hoa Kỳ và những viện nghiên cứu và điều tra, những trường ĐH số 1 của Pháp tiên phong xây dựng Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu Cấu trúc Nano và Phân tử, Viện Công nghệ Nano. ĐHQG-HCM đã đạt nhiều hiệu quả tốt trong huấn luyện và đào tạo và nghiên cứu và điều tra về những vật liệu tiên tiến và phát triển. Số lượng công bố khoa học hằng năm có khuynh hướng ngày càng tăng, hiện đạt khoảng chừng 250 bài báo / năm .
Đánh giá cao những góp phần về nguồn nhân lực chất lượng cao của ĐHQG-HCM cho ngành CNVL, tuy nhiên ông Trần Tuấn Anh – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, cho rằng ở quy mô trên cả nước nguồn nhân lực trong nghành nghề dịch vụ này còn thiếu và yếu .
“ Hiện nay, giảng dạy nguồn nhân lực chưa kết nối ngặt nghèo với tăng trưởng khoa học và công nghệ. Cơ chế, chủ trương cho tăng trưởng nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực trong ngành CNVL nói riêng còn nhiều chưa ổn ” – Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh vấn đề .
Theo ông Trần Tuấn Anh, tuy thời hạn qua Nước Ta đã đạt nhiều tác dụng quan trọng trong ngành CNVL nhưng nghành nghề dịch vụ này vẫn chưa tăng trưởng tương ứng với tiềm năng, mong ước và nhu yếu đặt ra .
Cụ thể, nguyên vật liệu trong nước vẫn chưa cung ứng được nhu yếu của nhiều ngành, nghành nghề dịch vụ sản xuất quan trọng, dẫn đến phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu. Điều này ảnh hưởng tác động năng lượng tự chủ, tự cường của nền kinh tế tài chính. Sức cạnh tranh đối đầu của nhiều ngành vật liệu còn hạn chế cả về trình độ công nghệ, năng lượng sản xuất, chất lượng và ngân sách .
Đồng tình với quan điểm trên, ông Huỳnh Thành Đạt – Bộ trưởng Bộ KH&CN đánh giá và nhận định : “ Tại Nước Ta, nhu yếu vật liệu cho sản xuất tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội ngày càng tăng cao. Trong khi đó, quy mô sản xuất vật liệu tại nước ta còn nhỏ, hiệu suất sản xuất và chất lượng mẫu sản phẩm còn nhiều hạn chế. Do đó, tăng trưởng ngành CNVL càng là một yên cầu tất yếu để đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá quốc gia. Việc tăng trưởng nguồn nhân lực ngành CNVL có vai trò quyết định hành động sự thành công xuất sắc trong việc tăng trưởng ngành ” .
Trở ngại về nguồn lực
PGS.TS Phan Bách Thắng – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu cấu trúc nano và phân tử ĐHQG-HCM ( INOMAR ) đại diện thay mặt nhóm nghiên cứu và điều tra của ĐHQG-HCM trình diễn báo cáo giải trình “ Hoạt động huấn luyện và đào tạo và điều tra và nghiên cứu khoa học Giao hàng cho tăng trưởng ngành CNVL tại ĐHQG-HCM ”. Theo số liệu tìm hiểu năm 2017, Nước Ta có 687 tổ chức triển khai điều tra và nghiên cứu và tăng trưởng ( NC&PT ) với những quy mô khác nhau, trong đó có những tổ chức triển khai NC&PT hoạt động giải trí trong nghành CNVL, tập trung chuyên sâu hầu hết tại TP.HN ( 48.89 % ) và Thành Phố Hồ Chí Minh ( 19,07 % ) .
Cả nước có khoảng chừng 172.683 người tham gia hoạt động giải trí NC&PT, đa phần hoạt động giải trí trong những tổ chức triển khai giáo dục ĐH ( 51,24 % ), trong những tổ chức triển khai NC&PT là 19,80 %, trong khối những doanh nghiệp là 15,17 %, còn lại hoạt động giải trí trong những tổ chức triển khai khác .
Ông Dương Anh Đức – Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân TP.Hồ Chí Minh cho biết thành phố rất coi trọng những ĐH và TT nghiên cứu và điều tra trên địa phận, trong đó phải kể đến ĐHQG-HCM. TP. Hồ Chí Minh tin cậy giao cho ĐHQG-HCM chủ trì phần nhiều những công tác làm việc tương quan điều tra và nghiên cứu khoa học. Ông đánh giá và nhận định để Thành Phố Hồ Chí Minh tăng trưởng thì phải không ngừng nâng cấp cải tiến nền tảng công nghệ, đặc biệt quan trọng là công nghệ cao. Nhu cầu này yên cầu ngành công nghiệp vật liệu cũng phải tăng trưởng theo .
Theo báo cáo giải trình của ĐHQG-HCM, hằng năm, số lượng sinh viên nguồn vào của ngành CNVL tại ĐHQG-HCM khoảng chừng 800 sinh viên, thạc sĩ khoảng chừng 25-40 học viên và chương trình tiến sỹ là 8-10 nghiên cứu sinh. So với nhu yếu nguồn nhân lực về ngành CNVL ở khu vực phía Nam thì quy mô đào tạo và giảng dạy lúc bấy giờ ở những trường thành viên ĐHQG-HCM vẫn còn khá ít. Lý do là gặp khó khăn vất vả trong tuyển sinh nguồn vào xuất phát từ sự cạnh tranh đối đầu rất mạnh của những nhóm ngành như công nghệ thông tin, điện tử …
Thống kê số lượng sinh viên nhập học ngành KHVL tại ĐHQG-HCM giai đoạn 2010-2020.
Nguồn: Báo cáo “Hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học phục vụ cho phát triển ngành CNVL tại ĐHQG-HCM”
Mặt khác, góp vốn đầu tư trang thiết bị phục vụ việc giảng dạy và điều tra và nghiên cứu trong nghành nghề dịch vụ CNVL vẫn còn hạn chế, nguồn thu nhập của cán bộ giảng dạy còn khá thấp so với mặt phẳng chung của những trường ĐH ở TP.HCM. Các đơn vị chức năng huấn luyện và đào tạo chưa chiếm hữu hay làm chủ được nhiều công nghệ nguồn, công nghệ cốt lõi thuộc nghành nghề dịch vụ CNVL mà lúc bấy giờ mới chỉ dừng lại ở mức độ làm chủ được một vài quy trình, một số ít quy trình hoặc một số ít yếu tố công nghệ cao mang tính chuyên ngành .
Theo nhận xét của bà Nguyễn Thu Thủy – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đào tạo Đại học, Bộ GD&ĐT, năng lượng nội tại của nhóm ngành vật liệu rất tốt, đặc biệt quan trọng là ở bậc sau đại học. Tỉ lệ giảng viên trình độ tiến sỹ cao, xuất bản quốc tế chỉ xếp sau nghành công nghệ thông tin và vật lý thiên văn. Tuy nhiên, trong số 1,7 triệu học viên cao học trên toàn nước, chỉ có khoảng chừng hơn 4.000 người thuộc nghành vật liệu .
Bà Nguyễn Thu Thủy nhìn nhận đây là một ngành tương đối khó và không mê hoặc người học, vì thế nên tiến hành “ đặt hàng ” nguồn nhân lực. Bà yêu cầu cơ quan chính phủ cần kiến thiết xây dựng những chủ trương đặc trưng cho ngành CNVL. Ngoài ra, cả 3 phía chính phủ nước nhà, nhà trường và doanh nghiệp cần phối hợp với nhau .
Ông Nguyễn Ngọc Thành – Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, nêu ví dụ rằng trữ lượng đất hiếm ở Nước Ta xếp thứ 2 trên quốc tế, tuy nhiên “ hiếm nhưng chưa quý ”. Đó là do nước ta chưa tiến hành được khai thác vì thiếu chuyển giao công nghệ. Theo ông, cần thôi thúc những chủ trương nhằm mục đích khuyến khích những doanh nghiệp tham gia can đảm và mạnh mẽ vào quy trình chuyển giao công nghệ cho ngành vật liệu .
Ông Nguyễn Đình Hậu – Vụ trưởng Vụ KH&CN các ngành kinh tế – kỹ thuật, Bộ KH&CN, đề cập một khó khăn khác là nguồn tài chính. Theo ông, Việt Nam cần chi thêm tài chính cho nghiên cứu khoa học công nghệ trong lĩnh vực vật liệu.
Như vậy, lúc bấy giờ ngành công nghiệp vật liệu ở Nước Ta đang gặp khó khăn vất vả về 3 nguồn lực : nhân lực, vật lực và tài lực .
Kiến nghị của ĐHQG-HCM
Nhận thức được những yếu tố và khó khăn vất vả trong ngành CNVL nói chung và việc tăng trưởng nguồn nhân lực nói riêng, PGS.TS Phan Bách Thắng trình diễn 1 số ít khuyến nghị so với Nước Ta trong tiến trình 2021 – 2030. Để phân phối nhu yếu không ngừng tăng lên về những giải pháp vật liệu tương thích, điều quan trọng mà nước ta cần làm không chỉ là tối ưu hoá hiệu suất cao mà còn phải tăng tính linh động .
Ngoài ra, theo xu thế tăng trưởng của những công nghệ mạng lưới hệ thống, nghiên cứu và điều tra liên ngành sẽ là chìa khoá cho Nước Ta trong nghành nghề dịch vụ nghiên cứu và điều tra về khoa học và kỹ thuật vật liệu. Về mặt này, Nước Ta cần có sự hợp tác ngặt nghèo giữa những nhà nghiên cứu quy trình tiến độ công nghệ, kỹ sư sản xuất, phong cách thiết kế mẫu sản phẩm, tăng trưởng loại sản phẩm, kỹ thuật viên đo lường và thống kê … với tổng thể ngành tương tác với nhau trong chuỗi vật liệu – mẫu sản phẩm .
PGS.TS Phan Bách Thắng cũng đề xuất kiến nghị Nhà nước cần có chương trình đơn cử về chủ trương tương hỗ điều kiện kèm theo thao tác, chính sách đãi ngộ … để đón nhân tài về nước. Bên cạnh đó, nước ta nên có sự đổi khác quy định đào tạo và giảng dạy sau đại học theo hướng tương hỗ, lôi cuốn người học giỏi tham gia những chương trình trong nước : điều kiện kèm theo nguồn vào / tốtnghiệp, điều kiện kèm theo triển khai điều tra và nghiên cứu, đãi ngộ tương ứng …
Các đại biểu tham gia thảo luận bàn tròn.
Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM ký kết hợp tác
Tại hội thảo chiến lược, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy và PGS.TS Vũ Hải Quân – Giám đốc ĐHQG-HCM đã ký kết văn bản hợp tác giữa Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM. Cụ thể, hai bên sẽ hợp tác trong chương trình Phối hợp công tác làm việc hoạt động giải trí khoa học và công nghệ quy trình tiến độ 2021 – 2025 .
Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy và PGS.TS Vũ Hải Quân – Giám đốc ĐHQG-HCM ký kết văn bản hợp tác giữa Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM.
Chứng kiến lễ ký kết có ông Trần Tuấn Anh – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, ông Huỳnh Thành Đạt – Bộ trưởng Bộ KH&CN, ông Hoàng Minh Sơn – Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, ông Lê Tấn Dũng – Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, ông Đỗ Thắng Hải – Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Dương Anh Đức – Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân TP. Hồ Chí Minh cùng đại diện thay mặt chỉ huy 1 số ít bộ, ngành, địa phương .
Chương trình hợp tác đặt ra 2 tiềm năng, đó là tăng cường sự phối hợp giữa Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM để thực thi thành công xuất sắc những tiềm năng, trách nhiệm của “ Chiến lược tăng trưởng khoa học công nghệ và thay đổi phát minh sáng tạo tiến trình 2021 – 2030 ” và góp thêm phần tăng trưởng ĐHQG-HCM trở thành ĐH điều tra và nghiên cứu số 1 trong khu vực và quốc tế .
Thỏa thuận hợp tác gồm có 7 nội dung lớn. Theo đó, hai bên sẽ phối hợp tiến hành những trách nhiệm được phân công tại những Chương trình tăng trưởng khoa học cơ bản trong nghành Toán học, Vật lý, Hóa học, Khoa học Sự sống, Khoa học Trái đất và Khoa học biển đã được Thủ tướng nhà nước phê duyệt theo thế mạnh của ĐHQG-HCM, đồng thời gắn với hình thành những nhóm nghiên cứu và điều tra mạnh .
Bộ KH&CN và ĐHQG-HCM sẽ phối hợp tăng nhanh nghiên cứu và điều tra trong nghành Khoa học Xã hội, Nhân văn ship hàng trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội vùng, địa phương ; phối hợp kiến thiết xây dựng chính sách chủ trương Giao hàng tiến hành hiệu suất cao những hoạt động giải trí nghiên cứu và điều tra thay đổi phát minh sáng tạo, ứng dụng quy đổi số trong toàn cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 .
Đặc biệt, hai bên sẽ phối hợp kiến thiết xây dựng kế hoạch góp vốn đầu tư tăng trưởng trung hạn của ĐHQG-HCM nhằm mục đích tăng thứ hạng của ĐHQG-HCM trên những bảng xếp hạng ĐH quốc tế ; lôi cuốn những nguồn lực cho nghiên cứu và điều tra khoa học thôi thúc tự chủ ĐH .
Ngoài ra, hai bên sẽ phối hợp tiến hành những hoạt động giải trí tương hỗ ứng dụng và thay đổi công nghệ cho khu vực doanh nghiệp và những nhóm nghiên cứu ứng dụng làm chủ và chuyển giao công nghệ, cũng như phối hợp tổ chức triển khai tiến hành kịp thời những trách nhiệm đột xuất phân phối nhu yếu của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước .
Cuối cùng, Bộ KH&CN sẽ tương hỗ ĐHQG-HCM triển khai, tiến hành những chương trình và hoạt động giải trí về khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ, những trách nhiệm theo thế mạnh của ĐHQG-HCM. Đáng quan tâm, Bộ KH&CN sẽ tương hỗ tăng cấp “ Tạp chí Phát triển KH&CN ĐHQG-HCM ” đạt chuẩn quốc tế ( vào hạng mục Scopus hoặc ISI ) .
Bài, ảnh, đồ hoạ, video: HOÀI CHUNG
Tải toàn văn kỷ yếu tại tệp đính kèm phía dưới .
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Công Nghệ
