Làng nghề giữa Thủ Đô vẫn ô nhiễm trầm trọng

  – Sự phát triển phức tạp của làng nghề tại Hà Nội trong thời gian gần đây đã khiến môi trường nước ở những nơi này bị ô nhiễm nghiêm trọng và người dân làng nghề đang là những người đầu tiên phải gánh chịu hậu quả.

Sống chung với ô nhiễm

Xã Tân Triều, huyện Thanh Trì nằm cách TT thành phố TP. Hà Nội chưa đầy 10 km, tuy nhiên khi về Tân Triều, khó ai hoàn toàn có thể tin rằng đây là một xã Thành Phố Hà Nội bởi sự nhếch nhác và ô nhiễm môi trường tự nhiên do hoạt động giải trí sản xuất làng nghề gây ra .

Hoạt động tái chế nhựa phế liệu tại làng Triều Khúc, Tân Triều, Hà Nội. Ảnh: L.V

Tân Triều có 2 làng, làng Triều Khúc và làng Yên Xá, trong đó, làng Triều Khúc từ lâu đã nổi tiếng với nghề thu gom phế thải, lông vũ, tái chế nhựa. Từ thập niên 90 trở lại đây, những ngành nghề phụ với mức thu nhập cao từ Triều Khúc cũng mở màn lan sang làng Yên Xá, vốn trước kia là làng thuần nông .Theo thống kê của Ủy Ban Nhân Dân xã Tân Triều, tính đến cuối năm 2013, toàn xã có 201 cơ sở sản xuất thuộc 8 ngành nghề khác nhau, gồm : Thu mua phế liệu, sơ chế lông vũ, tái chế nhựa, nhuộm hấp chỉ, xay xát nhựa phế liệu, sản xuất nước uống đóng chai, rút chỉ đồng. Trong đó, đông nhất vẫn là nghề xay xát và tái chế nhựa .Ông Trịnh Đình Tâm, Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân xã Tân Triều cho biết, sự tăng trưởng đa ngành nghề, nhất là hoạt động giải trí xay xát, tái chế nhựa phế liệu, sơ chế lông vũ, nhuộm hấp chỉ … đang khiến thiên nhiên và môi trường của làng bị ô nhiễm .Trên khắp những con ngõ nhỏ của làng Triều Khúc, nơi tập trung chuyên sâu hầu hết những hộ làm nghề xay xát và tái chế nhựa của xã Tân Triều, người ta hoàn toàn có thể thấy những bao tải nhựa phế liệu được thu gom về chất đống ở những bức tường, bên cạnh những lối đi, có chỗ còn cao ngang mái nhà .Các rãnh thoát nước trong làng, mặc dầu đã được bê tông hóa song vẫn bốc lên mùi hôi thối do nước thải từ hoạt động giải trí sản xuất của những hộ làm nghề trong làng đều xả thẳng xuống cống chung mà không qua bất kỳ mạng lưới hệ thống giải quyết và xử lý nước thải nào .Vừa thoăn thoắt cắt những chiếc vỏ chai nhựa được thu gom về chuẩn bị sẵn sàng cho mẻ xay mới, vợ chồng bà Thảo cho biết, nước thải từ quy trình xay xát nhựa tại mái ấm gia đình bà được xả thẳng xuống cống chung chứ không qua mạng lưới hệ thống giải quyết và xử lý nào. “ Toàn nước sạch rửa nhựa chứ có bẩn đâu mà phải giải quyết và xử lý ”, chồng bà Thảo nói .Toàn bộ nước thải của những cơ sở sản xuất trong làng đều được xả thẳng ra thiên nhiên và môi trường khiến mạng lưới hệ thống nước mặt xung quanh Triều Khúc bị ô nhiễm nặng. Hầu hết những ao hồ trong làng đều không hề nuôi được cá do đảm nhiệm một lượng nước thải do sản xuất rất lớn. Ngay bên cạnh trụ sở Ủy Ban Nhân Dân xã, đầu ra của cống nước thải chung của xã, nước cũng đen ngòm và tiếp tục bốc mùi, nhất là vào những ngày nắng nóng .

Ô nhiễm đã tới mức báo động

Triều Khúc không phải là làng nghề duy nhất trên địa phận TP.HN gây ô nhiễm thiên nhiên và môi trường nước. Sự tăng trưởng phức tạp của làng nghề tại Thành Phố Hà Nội trong thời hạn gần đây đã khiến thiên nhiên và môi trường nước ở những nơi này bị ô nhiễm nghiêm trọng .

Infographics: Ô nhiễm nguồn nước tại các làng nghề Hà Nội

( Click vào hình để xem rất đầy đủ )

Theo số liệu của Sở Công thương thành phố Hà Nội đưa ra vào năm ngoái, Hà Nội hiện có 1.350 làng có nghề trong đó có 286 làng nghề truyền thống được công nhận. Số lượng làng nghề tập trung đông đúc trên địa bàn thành phố đang thải ra môi trường ao hồ xung quanh một lượng nước thải lớn.

Theo số lượng được công bố trong Báo cáo Hiện trạng Môi trường Quốc gia năm 2008 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ( TNMT ), tại những làng nghề chế biến lương thực, thực phẩm trên địa phận, lượng nước thải sản xuất có nơi lên đến 7.000 m3 / ngày ( như những làng Dưỡng Liễu, Cát Quế thuộc huyện Hoài Đức ). Nơi tối thiểu cũng thải ra môi trường tự nhiên 1.000 m3 mỗi ngày .Điều đáng nói là hầu hết nước thải sản xuất tại những làng nghề tại TP.HN đều được thải thẳng ra thiên nhiên và môi trường với mức độ ô nhiễm ở mức rất cao mà không qua bất kỳ mạng lưới hệ thống giải quyết và xử lý nào. Báo cáo của Bộ TNMT cho thấy, hàm lượng những chất ô nhiễm theo những chỉ số COD, BOD5 hay tổng số vi trùng Coliform trong nước thải làng nghề đều vượt tiêu chuẩn được cho phép hàng chục lần, riêng biệt, có nơi lên tới hàng ngàn lần .Với hàm lượng những chất ô nhiễm rất cao, việc xả thẳng nước thải khối lượng lớn tại những làng nghề ra môi trường tự nhiên đã khiến mạng lưới hệ thống nước mặt cũng như nước ngầm tại những làng nghề Thành Phố Hà Nội rơi vào thực trạng ô nhiễm nghiêm trọng trong nhiều năm qua .Kết quả khảo sát 43 làng nghề trên địa phận thành phố TP. Hà Nội được công bố mới gần đây của Trung tâm Quan trắc và nghiên cứu và phân tích tài nguyên môi trường tự nhiên TP.HN cho thấy thiên nhiên và môi trường nước tại những làng nghề trên địa phận Thành Phố Hà Nội đều bị ô nhiễm, có nơi đã đến mức báo động .Bên cạnh đó, hiệu quả tìm hiểu nhìn nhận thực trạng sản xuất và môi trường tự nhiên của Chi cục Bảo vệ môi trường tự nhiên TP. Hà Nội được thực thi năm 2013 tại 7 làng nghề trên địa phận TP.HN cho thấy, cả nguồn nước ngầm và ao hồ, kênh mương thủy lợi ở những nơi này bị ô nhiễm bởi những chất hóa học ô nhiễm .

Người dân lãnh hậu quả

Môi trường nước tại Thành Phố Hà Nội đang bị hủy hoại nghiêm trọng do hoạt động giải trí của những làng nghề .

Ông Vũ Văn Lên, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, người có hơn 30 năm gắn bó với việc làm theo dõi sức khỏe thể chất tại địa phương cho biết, vào khoảng chừng những năm 90 quay trở lại trước, chỉ có người dân làng Triều Khúc làm nghề thu gom lông vũ và tái chế phế liệu còn làng Yên Xá là làng thuần nông. Do vậy, trong thời hạn này, chỉ có người dân Triều Khúc có bệnh ung thư chứ người dân Yên Xá không có. Tuy nhiên, tiến trình sau đó, những trường hợp tử vong vì bệnh ung thư Open tại cả 2 làng và có tín hiệu tăng lên .” Nguyên nhân là do từ những năm 90, nghề nghiệp của làng Triều Khúc khởi đầu tràn sang Yên Xá. Và từ đó, làng Yên Xá mở màn Open bệnh ung thư “, ông Lên nói. Ông Lên cho rằng, đây là một vật chứng cho thấy, hoạt động giải trí làng nghề tái Tân Triều đã ảnh hưởng tác động rất lớn tới sức khỏe thể chất của dân cư .Quan sát của ông Lên tại làng nghề Triều Khúc đang phản ánh một trong thực tiễn phổ cập : Hoạt động của những làng nghề đang gây ra những tác động ảnh hưởng nghiêm trọng so với sức khỏe thể chất người dân. Báo cáo của Bộ TNMT từ năm 2008 cho thấy, tỷ suất những người mắc bệnh tại những làng nghề ( đặc biệt quan trọng là những người trong độ tuổi lao động ) có xu thế tăng. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu và điều tra cũng khẳng định chắc chắn, tuổi thọ trung bình của những người dân làng nghề thấp hơn 10 năm so với tuổi thọ trung bình toàn nước và thấp hơn từ 5-10 năm so với những làng không làm nghề .Không chỉ làm ngày càng tăng “ gánh nặng bệnh tật ”, ô nhiễm thiên nhiên và môi trường nói chung và ô nhiễm nguồn nước làng nghề còn gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế tài chính. Đầu tháng 1 năm nay, nguồn nước ô nhiễm từ sông Nhuệ được người dân xã Phương Tú, huyện Ứng Hòa, Hà Tây lấy về kênh Vân Đình để đổ ải cho vụ xuân năm trước đã ngấm vào ao nuôi thủy hải sản, gây ra hiện tượng kỳ lạ cá chết hàng loạt tại nhà nhiều hộ dân, gây ra thiệt hại rất lớn .

GS. Đặng Kim Chi, nguyên Chủ nhiệm đề tài khoa học công nghệ cấp nhà nước nghiên cứu về môi trường các làng nghề Việt nam (KC 08-09) và cũng là người tham gia xây dựng Báo cáo Hiện trạng Môi trường Quốc gia năm 2008 về môi trường làng nghề thừa nhận: Mặc dù các cơ quan quản lý nhà nước đã rất tích cực trong việc thực hiện các biện pháp quản lý, song nói chung, tình hình ô nhiễm nước thải làng nghề trong những năm gần đây chưa được cải thiện đáng kể so với trước và người dân vẫn đang hàng ngày phải gánh chịu những hậu quả do ô nhiễm làng nghề mang lại.

Lê Văn

Kỳ II: Xử lý mãi vẫn ô nhiễm, nguyên nhân vì đâu?

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn