Các làng nghề truyền thống của Vĩnh Phúc

Các làng nghề truyền thống của Vĩnh Phúc

Vĩnh Phúc là một tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng, từ xưa đã xuất hiện nhiều làng nghề truyền thống có thương hiệu và tồn tại cho đến nay, các làng nghề đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm tại chỗ… cho người lao động.

Vĩnh Phúc hiện có trên 19.300 cơ sở hoạt động giải trí trong nghành nghề dịch vụ ngành nghề nông thôn hầu hết như : chế biến dữ gìn và bảo vệ nông lâm thủy hải sản ; sản xuất thủ công bằng tay mỹ nghệ ; nghề trạm khắc đá ; gây trồng, kinh doanh thương mại sinh vật cảnh ; chế biến nguyên vật liệu ship hàng ngành nghề nông thôn ; sản xuất vật tư thiết kế xây dựng …

Việc áp dụng kỹ thuật khoa học vào trong quá trình sản xuất các sản phẩm của các làng nghề đã rút ngắn quá trình sản xuất, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao (máy CNC đục gỗ được áp dụng tại các làng mộc).

Một số làng nghề truyền thống lịch sử đã và đang tăng trưởng, mẫu sản phẩm làm ra được xuất khẩu Giao hàng nhu yếu người tiêu dùng là người quốc tế. Điển hình như làng nghề chế tác đá mỹ nghệ Hải Lựu ( Sông Lô ) ; đan lát Triệu Đề ( Lập Thạch ) ; làng nghề mộc Thanh Lãng ( Bình Xuyên ), mộc Minh Tân ( Yên Lạc ), mộc Bích Chu, Thủ Độ ( Vĩnh Tường ) ; làng nghề rắn Vĩnh Sơn ( Vĩnh Tường ) ; làng nghề gốm Hương Canh ( Bình Xuyên ) ; làng nghề rèn Lý Nhân ( Vĩnh Tường ) …Các cơ sở nghề đã tạo việc làm cho từ 55.000 – 60.000 lao động nông thôn và nhiều làng số hộ tham gia hoạt động giải trí nghề trong những làng nghề chiếm 50 – 80 % tổng số hộ dân trong làng với mang lại thu nhập không thay đổi cho người lao động vùng nông thôn .

Làng nghề mây tre đan Triệu Xá

Triệu Xá là một làng thuần nông, người dân đa phần sống bằng nông nghiệp và đan lát là nghề phụ do những bậc cao niên để lại. Vì thế, tranh thủ lúc nông nhàn để kiếm thêm thu nhập cải tổ đời sống hàng ngày. Cả làng nghề có 1.560 hộ với 4.000 nhân khẩu có tới 850 hộ làm nghề. Tuy thu nhập không cao so với nghề bằng tay thủ công truyền thống lịch sử khác nhưng không cho nên vì thế mà người dân bỏ nghề .Trước kia loại sản phẩm làm ra đa phần được bán ở những chợ lân cận thì giờ đây nó còn được tiêu thụ ở một số ít tỉnh như : Tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang … Để làm được nghề này thời hạn học việc không lâu, dụng cụ rất đơn thuần. Mấy con dao tốt, vài cái đục, cưa … là hoàn toàn có thể theo nghề. Nhưng yên cầu người làm phải bền chắc, tinh nhanh, kiên trì, nhẫn nại cộng với sự khôn khéo của đôi tay .

Làng rèn Lý Nhân

Từ rất thời xưa ở Lý Nhân phần đông nhà nào cũng làm nghề rèn. Người ta rèn từ dao, kéo, liềm, cuốc, thuổng, cày, bừa, búa, rìu … công cụ Giao hàng cho sản xuất nông nghiệp và vật dụng hoạt động và sinh hoạt mái ấm gia đình. Các mẫu sản phẩm của Lý Nhân được người sử dụng ưa thích và trở nên nổi tiếng khắp nơi bởi họ luôn biết tạo dáng đẹp, lại có giải pháp bổ thép với nước tôi đạt chất lượng cao. Những năm tháng quốc gia có cuộc chiến tranh dao Lý Nhân đã từng là một trong những thứ vũ khí lợi hại tham gia đánh giặc ngoại xâm …Để cung ứng nhu yếu ngày càng cao của thị trường, lúc bấy giờ nhiều HTX, tổng hợp nghề rèn đã sinh ra. Họ góp vốn cùng nhau shopping thêm máy móc chuyên sử dụng vào sản xuất cho giá trị kinh tế tài chính cao và giải phóng sức lao động cho nhân dân. Hiện nay, nghề rèn Lý Nhân rất khởi sắc những mẫu sản phẩm đã xuất khẩu đến những thị trường Trung Quốc, Lào, Cam Pu Chia .

Làng Rắn Vĩnh Sơn

Người dân Vĩnh Sơn đa phần sống bằng nghề sản xuất nông nghiệp và có nghề truyền thống cuội nguồn chăn nuôi, chế biến những loại sản phẩm từ rắn ( theo thống kê lúc bấy giờ có 700 hộ chăn nuôi, chế biến rắn ). Với tuyệt kỹ gia truyền qua nhiều đời, từ việc săn bắt rắn người dân Vĩnh Sơn đã biết nuôi dưỡng, làm thịt và chế biến những mẫu sản phẩm như : rượu rắn, cao rắn, nọc rắn và những món ăn đặc sản nổi tiếng từ rắn … kinh nghiệm tay nghề này đã được duy trì, tăng trưởng và trao truyền cho con cháu đến ngày này .Những loại sản phẩm Rắn của Vĩnh Sơn không những nổi tiếng trong nước mà còn xuất khẩu sang 1 số ít nước Phương Tây, Đông Á, Khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc … Tại Hội chợ Quốc tế Giảng Võ năm 1981, 1982 loại sản phẩm rắn của Vĩnh Sơn đã được ban tổ chức triển khai Hội chợ Tặng Kèm huy chương bạc. Ở những Hội chợ trong và ngoài tỉnh những loại sản phẩm này đã được người tiêu dùng nhìn nhận cao về chất lượng và hình thức mẫu sản phẩmCó thể nói con rắn so với người dân Vĩnh Sơn rất quan trọng, ngoài giá trị kinh tế tài chính, rắn còn là vị thuốc để chữa bệnh, bồi bổ sức khoẻ và chế biến những món ăn đặc sản nổi tiếng. Chính thế cho nên, chăn nuôi và chế biến loại sản phẩm từ rắn đã đem lại việc làm, nguồn thu nhập đáng kể cho người dân trong xã .

Làng gốm Hương Canh

Những câu ca xưa còn âm vang mãi trong ký ức của nhiều lớp người về một thời xa vắng mộc mạc, hiền hòa, đằm thắm, an vui của Đất và Người nơi đây nổi tiếng một vùng từ thời Hậu Lê cách nay chừng 250 năm. Là gốm gia dụng thân mật, thân thương với bao mái ấm gia đình nhiều miền quê, nào chum, vại, chĩnh, chậu, tiểu sành … rất được ưu thích. Vì gốm Hương Canh bền chắc, không thấm nước, ngăn được ánh sáng, giữ nguyên mùi vị của vật đựng lại rất đẹp, đẹp tự nhiên, dân dã, mộc mạc mà ngưng trệ, nhất là sắc tố của nó ? Hay còn bởi nghệ nhân đã dồn bao tâm sức, kinh nghiệm tay nghề và lòng yêu đất, yêu người đã thổi vào đất ? Tất cả đã làm nên truyền thống quý và hiếm hút hồn cả nghệ sỹ, đã nâng cánh bay lên tầm mỹ nghệ, mỹ thuật còn được giải trong nước, được triển lãm ở nước ngài .Hôm nay hành khách đến Hương Canh không chỉ thấy gạch gói như hồi nào, mà là đồ mỹ nghệ từ đất : tranh, tượng, phù điêu … đậm hồn quê Đất Việt lại rất thú vị được tham gia vào việc chế tác, tạo dáng … bằng chiêu thức thủ công bằng tay thật mê hoặc … Ra về lại có thêm những vật dụng, những tác phẩm gốm rực rỡ chỉ có ở Hương Canh …

Làng đá Hải Lựu

Vào mùa Lễ hội du xuân, hành khách trẩy hội chọi trâu Hải Lựu ( Sông Lô ) sẽ có dịp thăm quan làng nghề đục đá độc lạ của Vĩnh Phúc – Nghề này có chừng 100 năm. Nhờ làng có đá xanh, đá xám chất thành núi, lại có trí phát minh sáng tạo và đôi tay khéo đã đục đẽo nên nhiều loại đồ gia dụng hoạt động và sinh hoạt ( Cối xay giã, đá mài dao, máng lợn, đế kê cột nhà … ), tiến lên phân phối nhu yếu đời sống có : lọ hoa, tượng Phật, tượng sư tử, voi, chó … đèn vườn … là đồ mỹ nghệ. Một số họa sỹ trong tỉnh còn chọn đá Hải Lựu phát minh sáng tạo tượng đá nghệ thuật và thẩm mỹ …Đến đây, hành khách được xem việc làm khai thác đá không kém phần nặng nhọc, biết được quy trình chế tác đá để tạo nên những mẫu sản phẩm tiêu dùng và tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật kỳ công như thế nào. Ra về, đem theo những mẫu sản phẩm từ đá, vĩnh cửu, kết tinh linh khí đất trời và lòng người …

Làng nghề mộc nổi tiếng.

Nói về nghề mộc của Vĩnh Phúc không hề không nhắc đến làng nghề mộc Bích Chu, Thủ Độ ( thuộc xã An Tường, huyện Vĩnh Tường ), mộc tại Thanh Lãng ( huyện Bình Xuyên ), mộc Minh Tân ( huyện Yên Lạc ), những loại sản phẩm mộc mỗi nơi chia ra những chủng loại loại sản phẩm khác nhau, như tại Bích Chu, Thủ Độ, nghề mộc đa phần tạo ra bàn và ghế, lục bình … tại làng nghề Thanh Lãng thì hầu hết tạo ra loại sản phẩm là những câu đối, những sập thờ và chiếu ngồi, còn làng nghề mộc Minh Tân thì hầu hết tạo ra những loại giường, từ giường trường, giường trái tim … Các loại sản phẩm được tạo ra từ nhiều loại gỗ khách nhau mang đến sự phong phú và đa dạng trong những loại sản phẩm được tạo ra .

Hiện nay, nghề mộc tại Vĩnh Phúc đã được các hộ kinh doanh áp dụng kỹ thuật khoa học vào trong quá trình sản xuất, như máy đục CNC, máy tiện, máy bào, máy xẻ…góp phần rút ngắn thời gian tạo ra sản phẩm, qua đó tạo ra các sản phẩm đẹp và có giá trị cao hơn.

Các làng nghề ở Vĩnh Phúc đã góp thêm phần vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính, cơ cấu tổ chức lao động trong khu vực nông thôn, tận dụng được lao động nông nhàn. Khi làng nghề tăng trưởng cũng thôi thúc những ngành nghề khác tăng trưởng, những cơ sở sản xuất chế biến quy mô lớn hơn hộ mái ấm gia đình được hình thành và được góp vốn đầu tư khoa học công nghệ tiên tiến vào sản xuất để nâng cao chất lượng loại sản phẩm .Sự Open của những cơ sở sản xuất được góp vốn đầu tư tổng lực giúp người dân từ bỏ thói quen sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và sự thụ động trong sản xuất sản phẩm & hàng hóa. Tính link trong sản xuất giữa những cơ sở sản xuất lớn, nhỏ được hình thành có công dụng tương hỗ đắc lực trong sản xuất, tiêu thụ loại sản phẩm, dự báo nhu yếu thị trường trong và ngoài nước để sản xuất tương thích .

Đức Nam