‘Bạn có phải là người Việt không?’

Trong 10 năm sống ở Pháp, nhiều lúc vợ chồng tôi lại được một người Pháp hỏi câu này. Lúc ở trạm xăng, khi ở ẩm thực ăn uống, lúc ở bệnh viện, quán cafe. Hầu hết những người hỏi đều ở độ tuổi trung niên trở lên .Sau khi chúng tôi gật đầu xác nhận, họ hồ hởi nói rằng họ rất yêu Việt Nam. Và không để chúng tôi đi mất, họ hấp tấp vội vàng kể về những kỷ niệm họ đã có ở Việt Nam ; họ từng đến đâu, làm gì, đã gặp những con người dễ thương và đáng yêu ra làm sao .

‘Bạn có phải là người Việt không?’
Hội người Việt Nam tại Pháp giới thiệu cuốn sách “Một thế kỷ – Một con đường (1919-2019)” về hoạt động yêu nước của nhiều thế hệ Việt kiều trong suốt 100 năm qua. Ảnh: Báo Tin tức

Nếu chúng tôi có thời gian tiếp chuyện, họ sẽ hỏi han thêm về cuộc sống của chúng tôi ở Việt Nam, ở Pháp. Họ hẳn cũng mong chờ tìm những điểm chung giữa họ và chúng tôi về Việt Nam. Họ hẳn sẽ không mong chúng tôi nói: “Chúng tôi ra đi vì cuộc sống ở quê hương khó khăn quá”.

An lòng nơi đất khách

Lần gần đây nhất, tôi đưa mẹ vào viện gặp bác sĩ phẫu thuật. Mẹ tôi mang trọng bệnh và sẵn sàng chuẩn bị trải qua cuộc đại phẫu thứ 2 ở Pháp .Câu tiên phong bác sĩ hỏi chúng tôi khi vừa bước vào phòng là : Các bạn là người Việt Nam hay người Trung Quốc ? Khi biết chúng tôi là người Việt, ông nhìn tôi trìu mến và nói : “ Tôi hiểu rất rõ văn hoá Việt Nam. Tôi có Việt Nam trong tim mình ” .Chỉ câu nói của ông thôi đã khiến cho mẹ tôi, một người không hiểu nhiều về văn hoá Pháp và không nói tiếng Pháp, thấy an lòng nơi đất khách. Giữa cuộc trao đổi về bệnh tình của mẹ tôi và ca phẫu thuật sắp tới, ông bác sĩ lại hỏi thăm tôi về mái ấm gia đình, về việc làm, về đời sống ở tôi ở Pháp, ở Việt Nam, như những người khác. Và ông không ngừng nhắc, ông yêu Việt Nam biết bao .Trước đây, khi còn ở Việt Nam, tôi thường ít khi nghĩ về những khái niệm như “ ý thức dân tộc bản địa ”, “ lòng tự tôn dân tộc bản địa ”, “ niềm tự hào dân tộc bản địa ”. Chúng quá xa xỉ với một cá thể đơn thuần như tôi. Tôi chẳng có thành tựu gì, tôi cũng không thể nào mơ tưởng tới một tương lai đưa quốc gia “ sánh vai cùng những cường quốc năm châu ”. Tôi chẳng là ai cả .Nhưng cuộc gặp với những người Pháp yêu Việt Nam đã khiến tôi biến hóa tâm lý .

Hoá ra họ yêu mến đất nước tôi trước hết vì những con người bình dị họ đã gặp trong cuộc sống hàng ngày, trong những chuyến công tác, hoặc những chuyến du lịch. Họ yêu thích sự cởi mở, thân thiện, cần cù, chăm chỉ, và tinh thần kiên cường của người Việt.

Những người họ đã gặp hoàn toàn có thể là nhà khoa học, nghệ sĩ, người kinh doanh, cũng hoàn toàn có thể là học viên, sinh viên, nhân viên cấp dưới Giao hàng nhà hàng quán ăn hay công nhân rừng cao su đặc. Bằng một cách nào đó, những con người này đã góp thêm phần tạo nên một sự thiện cảm về Việt Nam so với những người Pháp mà tôi đã gặp .

Nếu chúng ta có Việt Nam trong tim

Cái vốn để thiết kế xây dựng tên thương hiệu vương quốc thì quý nhất, điển hình nổi bật nhất và được quốc tế ghi nhận chính là con người Việt Nam .

‘Bạn có phải là người Việt không?’
Một lớp học tiếng Việt dành do con em người Việt ở thủ đô Prague, Cộng hòa Séc. Ảnh: Vietnam+

Trong nhiều năm nay, nhiều cá thể và đơn vị chức năng đã bàn về kế hoạch kiến thiết xây dựng Thương hiệu vương quốc. Họ cũng đã xác lập Việt Nam lấy con người làm trọng tâm để tăng trưởng tên thương hiệu. Trong thời đại số hoá, với sự tăng trưởng của kinh tế tri thức, thì giá trị con người chính là một thứ quyền lực tối cao mềm, tuy nhiên lại vô cùng can đảm và mạnh mẽ .Càng đi xa, tôi mới càng thấm thía giá trị này. Tôi nhận thấy mỗi khi tôi đối lập với một người quốc tế, thì bản thân tôi, ngoài đại diện thay mặt cho chính mình, còn đại diện thay mặt cho những giá trị dân tộc bản địa mà tôi được thừa kế. Với ý thức đó, tôi luôn nỗ lực sống tử tế, và nuôi dạy con mình thành những người tử tế, dù sống hay làm gì ở bất kể nơi đâu. Tôi không thất thiết phải là ” ai đó ” mới hoàn toàn có thể đại diện thay mặt cho Việt Nam, hay tiếp thị hình ảnh quê nhà tôi với bạn hữu quốc tế. Bất kỳ ai cũng hoàn toàn có thể làm điều đó, nếu tất cả chúng ta có Việt Nam ở trong tim .

Tôi rất biết ơn những người Việt Nam đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng những người Pháp mà tôi từng gặp. Họ khiến tôi cảm thấy hãnh diện và tự tin khi xác nhận mình là người Việt. Tôi không biết họ đã làm những gì, nhưng đó hẳn là những điều tử tế. Nhờ vậy, tôi có thêm những người bạn Pháp yêu Việt Nam, và đôi khi, cũng nhận được những ưu ái nho nhỏ trong công việc. Tôi biết ơn vì những điều tử tế họ đã làm.

Yêu nước, hay ý thức dân tộc bản địa, tôi nghĩ, đều khởi đầu từ những điều nhỏ bé khác thường như vậy thôi .

Nguyên Kan

Tôi yêu tiếng nước tôi

Tôi yêu tiếng nước tôi

Bên cạnh miếng bánh chưng xanh, hoa đào, hoa mai, bát phở bò hay chiếc nem rán, giữa xứ người lạnh lẽo, được trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ quả là một liều thuốc niềm tin …