Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ nhiệm HTX Mây tre lá Ba Nhất: Người đưa bèo, cỏ đi Tây

Sinh ra ở đất cằn Bình Định, thời cuộc đã đưa đẩy số phận cô gái nhỏ bé Nguyễn Thị Cúc rong ruổi khắp nơi, đóng nhiều vai, làm nhiều nghề để kiếm sống. Để rồi khi đất nước thống nhất, chính đôi vai nhỏ của người phụ nữ ấy đã gánh nhiều phận nghèo vượt lên hoàn cảnh, cùng bà đưa bèo, cỏ đi Tây thu ngoại tệ về cho đất nước…

Bà Cúc luôn thân mật, cùng thao tác với công nhân trong xưởng. Ảnh : KHÁNH VINH

Bán nhà đi tìm thị trường

Năm 1977, tổng hợp sản xuất Mây tre lá phường 16 ( phường Uyên Hưng, TX.Tân Uyên lúc bấy giờ ) đổi tên thành Hợp tác xã ( HTX ) Mây tre lá Ba Nhất, do bà Cúc làm Chủ nhiệm. Tuy nhiên, trong một thời hạn dài HTX thiếu nguyên vật liệu sản xuất, vì lúc đó mây, tre, lá cũng phải mua bằng tem phiếu. Khi bà Cúc dữ thế chủ động đi tìm mua nguyên vật liệu, nhiều người quan ngại không dám cung ứng vì nghĩ bà đang … buôn lậu. Bà Cúc nhớ lại : “ Khó khăn lắm, có khi mình luồn lách trong rừng mấy ngày cũng chỉ mua được vài gánh lá buông về cho chị em làm. Vậy mà còn bị chính quyền sở tại hỏi thăm mấy lần ”. Vốn là người bản lĩnh, bà Cúc đến gặp chỉ huy địa phương và trình diễn khó khăn vất vả và thuyết phục được cho phép xây dựng ban đáp ứng vật tư để phân phối nguyên vật liệu làm mẫu sản phẩm từ mây, tre, lá. HTX Mây tre lá Ba Nhất làm ăn yên ổn không được bao lâu thì xảy ra thực trạng nhiều HTX trong cả nước bị giải thể. Khi đó, 60 triệu đồng tiền vốn của HTX không được hoàn trả ; mẫu sản phẩm trị giá 18 triệu đồng không có nơi tiêu thụ, nằm kho vài tháng đã ẩm mốc, phải đốt bỏ. Trong thực trạng đó, hàng ngàn công nhân của HTX Ba Nhất lần lượt bỏ nghề, kiếm kế khác sinh nhai, HTX chỉ còn lại 70 xã viên. Không chịu cảnh để HTX làm ăn đình đốn, bà Cúc quyết định hành động bán căn nhà đang ở lấy 80 triệu đồng để đi tìm đầu ra cho mẫu sản phẩm của HTX. Lúc đó, chồng con của bà phải đi thuê nhà trọ để ở. Với số tiền bán nhà, bà sang Liên Xô, Philippines, Trung Quốc học hỏi cách làm của họ, rồi sang những nước châu Âu tìm thị trường. Quả là một hành trình dài gian truân. Ở nhà, nhiều người khi đó đồn bà Cúc bỏ xứ vượt biên giới đi trốn nợ. Sau chuyến đi dài, trở về nước với sự am hiểu về nhu yếu thị trường ở quốc tế cũng như những kỹ thuật mới về bèo, lục bình, bẹ chuối, cỏ … bà Cúc đã bắt tay vào làm một việc “ chẳng giống ai ” ở thời gian ấy. Bà cho người trong HTX đi gom lục bình, bẹ chuối về làm hàng mỹ nghệ. Sản phẩm HTX làm ra đẹp và bền chắc. Có hàng, bà Cúc lại xin những khách sạn, nhà hàng quán ăn có nhiều người quốc tế lui tới để trang hoàng giúp họ bằng những mẫu sản phẩm mỹ nghệ của mình, không quên kèm theo lời nhắn : “ Nếu khách nào hỏi mua, xin cho giùm địa chỉ HTX tui nhé ! ”. Không lâu sau, có một người kinh doanh Đài Loan tên Linky tìm đến tận HTX Ba Nhất để đặt một đơn hàng trị giá 100.000 USD. Nhận được đơn đặt hàng, bà Cúc mừng đến rơi nước mắt. Nhưng khi HTX chỉ mới giao được 4.000 USD mẫu sản phẩm thì phải hủy hợp đồng giữa chừng do lúc bấy giờ HTX chưa được trực tiếp làm ăn với quốc tế.

Bán bèo, cỏ lấy ngoại tệ

Đến năm 1993, khi những rào cản của chính sách cũ đã được xóa bỏ, thấy đã đến lúc hoàn toàn có thể tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ ngành mây tre lá xuất khẩu, bà Cúc lấy 2 ha đất nông nghiệp của mái ấm gia đình ở thị xã Uyên Hưng ( trước kia ) làm nhà xưởng. Từ đó, lượng hàng làm ra nhiều hơn và bà liên tục tìm cách tăng xuất khẩu loại sản phẩm. Lần này, bà đến tận những điểm du lịch nổi tiếng để tọa lạc loại sản phẩm. Ngay lập tức, bà được ông Morell, một người kinh doanh Pháp, đặt đơn hàng 200.000 USD. Sau đó, thấy HTX Ba Nhất làm loại sản phẩm tốt, ông Morell liên tục ký thêm hợp đồng đặt hàng hơn 100 container hàng mỹ nghệ mây tre lá, lại cho ứng 20.000 USD để HTX thiết kế xây dựng quầy bán hàng trình làng loại sản phẩm. Tiếp đó, có thêm một người kinh doanh Nhật Bản tên là Yamamoto đặt đơn hàng lên đến 500.000 USD. Ít ai biết được rằng, trước thời gian lệnh cấm vận Nước Ta của Hoa Kỳ chưa được dỡ bỏ, mẫu sản phẩm của Ba Nhất đã xuất khẩu sang vương quốc này. Để làm được điều này, bà Cúc đã phải xuất hàng quá cảnh sang Canada và Hà Lan rồi vào thị trường Hoa Kỳ. Nhận thấy hàng của mình hoàn toàn có thể cạnh tranh đối đầu được ở thị trường giàu tiềm năng này, bà Cúc ký gửi cho những hãng kinh doanh nhỏ lớn phân phối loại sản phẩm. Đến ngày 17-11-2000, khi Tổng thống Hoa Kỳ B.Clinton sang thăm Nước Ta, bà soạn một lá thư bằng tiếng Anh gửi bà Hillary, phu nhân tổng thống, với nội dung ý kiến đề nghị tương hỗ đưa loại sản phẩm mây tre lá vào thị trường Hoa Kỳ nhằm mục đích giúp xóa đói giảm nghèo. Sau đó, phía Hoa Kỳ đã giúp sức bà đem mẫu sản phẩm mây tre lá bán vào thị trường của họ bằng cách hỗ trợ vốn tiền và bảo lãnh cho HTX Mây tre lá Ba Nhất tham gia những hội chợ. Hội chợ quốc tế tiên phong mà HTX Mây tre lá Ba Nhất được tham gia là Hội chợ Atlanta năm 2003. Từ hội chợ này, những hãng kinh doanh nhỏ hàng mỹ nghệ của Hoa Kỳ đã chú ý quan tâm hàng mây tre lá của Nước Ta. Bởi trước đó, dù nhu yếu thị trường Hoa Kỳ rất lớn nhưng hàng Trung Quốc vẫn chiếm đại đa số trên những kệ hàng. Từ đó, hàng ngàn mẫu mã mẫu sản phẩm của Ba Nhất được những hãng kinh doanh nhỏ số 1 như World Mark, Target, Ikea … nhận phân phối. Nay loại sản phẩm mây tre lá của HTX Ba Nhất đã xuất hiện trên 40 nước. Đó cũng là niềm tự hào chung của giới mỹ nghệ trong nước. Những năm gần đây, HTX Mây tre lá Ba Nhất luôn đạt lệch giá xấp xỉ 200 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu khoảng chừng 10 triệu USD / năm. Hiện nay, HTX có 1.355 lao động tại chỗ và hơn 20.000 lao động sơ chế nguyên vật liệu, làm hàng gia công ở những tỉnh Thanh Hóa, Long An, Tỉnh Ninh Bình, Tỉnh Nam Định, Sóc Trăng … Đó là chưa kể đến những HTX được bà Cúc xây dựng ở những địa phương để đáp ứng nguyên vật liệu. Trước đây, người mua của HTX Ba Nhất đặt hàng theo mùa vụ, nay nhiều người mua lớn có uy tín trên quốc tế đã ký hợp đồng lớn với Ba Nhất, số lượng lên đến hàng trăm ngàn loại sản phẩm. Đạt được thành quả đó chính là nhờ bà Cúc đã thiết kế xây dựng cho mình một đội ngũ tiếp thị năng động và rất giỏi tiếng Anh để tiếp xúc lan rộng ra quan hệ kinh doanh thương mại. Bà còn cử nhiều chuyên viên sang quốc tế để liên tục update thông tin, khám phá nhu yếu thị trường, tìm kiếm đối tác chiến lược.

Bên cạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, 35 năm qua bà Cúc còn dựng vợ, gả chồng cho hơn 200 đôi uyên ương là lao động của HTX. Với người đã có nhà bà giúp vốn làm ăn, với người chưa có nhà bà xây tặng nhà để họ yên tâm làm ăn, sinh sống. Con em trong HTX bà đều hỗ trợ tiền đi học hàng năm, lại lập quỹ khuyến học để thúc đẩy việc học hành cho các em.

Sau những ngày thao tác mệt nhọc, bà lại chăm nom cỏ cây trong vườn. Khu nhà xưởng và nhà ở tại Tân Uyên trước kia là một khu rừng rậm rạp, bom mìn thời cuộc chiến tranh còn bộn bề, sau nhiều năm tái tạo, bà Cúc đã có được một ngôi nhà nhỏ xinh xắn nằm giữa vườn cây. Xưởng mây tre lá Ba Nhất sinh động khách đến thăm quan, container liên tục xuất hàng đi. Chính cho nên vì thế, dù có resort ở Phan Thiết, Bình Thuận, nhà cao cửa rộng ở Q. Q. Bình Thạnh, TP.Hồ Chí Minh nhưng gần như hàng loạt thời hạn hoạt động và sinh hoạt và thao tác bà đều dành trọn cho HTX Mây tre lá Ba Nhất ở TX.Tân Uyên. “ Tui muốn ở bên những người lao động gắn bó với mình. Không phải để trấn áp họ, mà là để thông cảm, san sẻ với mọi người ”, bà Cúc tâm tình. Bà Nguyễn Thị Cúc đã đưa HTX Mây tre lá Ba Nhất vượt qua nhiều khó khăn vất vả, thử thách trong suốt 35 năm kể từ ngày xây dựng. Nói về tuyệt kỹ thành công xuất sắc trong thời gian hàng loạt công ty xuất khẩu mỹ nghệ đang gặp khó khăn vất vả, bà cho biết : “ Ba Nhất đang thực thi giải pháp phải sản xuất bán cái người ta cần, chứ không chỉ bán cái mà mình đang có. Nhờ vậy, khách luôn tìm đến chúng tôi, dù giờ đây hàng mây tre lá đầy ra đó ! ”. Nhiều người hỏi vì sao bà có vốn, có mối quan hệ trong tay mà lại không quy đổi ngành nghề làm ăn để thu nhiều doanh thu hơn, bà Cúc chỉ cười bảo : “ Tui chọn làm mây tre lá là vì nó giúp người nghèo thuận tiện kiếm tiền, giúp nhiều người ở dưới đáy xã hội hoàn toàn có thể kiếm chén cơm ăn ” .

KHÁNH VINH

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn