Đừng ép học sinh phổ thông thành thiên tài qua cuộc thi khoa học kĩ thuật – Giáo dục Việt Nam

GDVN – Thời điểm này, nhiều sở giáo dục trên cả nước sẵn sàng chuẩn bị tổ chức triển khai cuộc thi khoa học kĩ thuật cấp tỉnh dành cho học viên đại trà phổ thông dù dịch Covid-19 còn phức tạp .Năm học 2021 – 2022, nhiều tỉnh thành phải chuyển từ hình thức học trực tiếp sang trực tuyến vì dịch Covid-19 hoành hành .
Những tưởng rằng những trào lưu, cuộc thi dành cho học viên sẽ tạm gác lại, nhưng ở thời gian này nhiều sở giáo dục vẫn tổ chức triển khai rầm rộ, ví như cuộc thi nghiên cứu khoa học kĩ thuật cấp trường ( phòng giáo dục – bậc trung học cơ sở ), cấp tỉnh. [ 1 ], [ 2 ], [ 3 ]

Không có giáo viên cầm tay chỉ việc, học sinh rớt ngay từ… vòng gửi xe

Là giáo viên từng nhiều năm hướng dẫn học viên triển khai những dự án Bất Động Sản nghiên cứu khoa học kĩ thuật, tôi hoàn toàn có thể khẳng định chắc chắn rằng, nếu không có thầy cô ( kể cả người bảo trợ ) cầm tay chỉ việc thì học viên sẽ rớt ngay từ … vòng gửi xe .
Thứ nhất, đối tượng người tiêu dùng dự thi là học viên lớp 8, lớp 9 trung học cơ sở và học viên đang học trung học phổ thông, giáo dục tiếp tục. Có toàn bộ 22 nghành dự thi như : Khoa học động vật hoang dã ; Y sinh và khoa học sức khỏe thể chất ; Sinh học tế bào phân tử ; Khoa học vật tư ; Y học vận động và di chuyển …
Trong đó, có những nghành nghề dịch vụ sâu xa quá sức với học viên chỉ mới 14, 15 tuổi như : hành vi ; tế bào ; gen và di truyền ; sinh lí ; mạng lưới hệ thống và tiến hóa … ( Khoa học động vật hoang dã ). Hay chẩn đoán ; điều trị ; dịch tễ học ; dinh dưỡng ; sinh lí học và bệnh lí học … ( Y sinh và khoa học sức khỏe thể chất ) ; hoặc khám bệnh và chẩn đoán ; phòng bệnh ; điều trị ; kiểm định thuốc ; nghiên cứu tiền lâm sàng ; … ( Y học vận động và di chuyển ). [ 4 ]
Học sinh cấp 2, cấp 3 học kiến thức và kỹ năng khoa học ở sách giáo khoa chỉ ở mức “ đại trà phổ thông ” ( có đặc thù thường thì, hợp với hầu hết, không có gì đặc biệt quan trọng, không thuộc những yếu tố có tính nâng cao ), chưa đủ trình độ để hoàn toàn có thể nghiên cứu những nghành nghề dịch vụ khoa học hàn lâm .

Thứ hai, một dự án Bất Động Sản nhu yếu phải có câu hỏi nghiên cứu ; yếu tố nghiên cứu ; giả thuyết khoa học. Phần câu hỏi nghiên cứu ; yếu tố nghiên cứu thì học viên hoàn toàn có thể triển khai được nhưng riêng giả thuyết khoa học, tôi dám chứng minh và khẳng định hầu hết học viên lớp 8, lớp 9 không hiểu được khái niệm ( lí thuyết ), nói gì đến chuyện nghiên cứu .
Bởi, giả thuyết nghiên cứu là những đánh giá và nhận định sơ bộ hay là một Tóm lại giả định về tác dụng nghiên cứu, thực chất của đối tượng người dùng nghiên cứu do người nghiên cứu đề ra để chứng tỏ hoặc bác bỏ. Giả thuyết nghiên cứu hoàn toàn có thể đúng hoặc sai. Người nghiên cứu đề ra giả thuyết nghiên cứu nhằm mục đích khuynh hướng nghiên cứu và kế hoạch thực thi nghiên cứu khoa học. [ 5 ]
Thứ ba, muốn thực thi dự án Bất Động Sản khoa học thì người triển khai phải biết chiêu thức nghiên cứu khoa học .
Kể cả nhiều sinh viên khi làm tiểu luận, khóa luận tốt nghiệp cũng chưa “ sạch nước cản ” về một số ít giải pháp nghiên cứu cơ bản, phải có giáo viên hướng dẫn chỉ thêm .
Chỉ đến bậc cao học người học mới được học môn học “ Phương pháp nghiên cứu khoa học ” tương đối chuyên nghiệp. Vậy thì học viên từ 14 đến 18 tuổi lấy đâu ra giải pháp để nghiên cứu những đề tài ở tầm vĩ mô như : “ nghiên cứu điều trị ung thư ”, “ nghiên cứu điều khiển và tinh chỉnh quy trình phân giải thuốc bọc chứa nano oxit sắt từ ” ? [ 6 ]
Ngoài ra, chỉ riêng phần sắp xếp, trích dẫn tài liệu tìm hiểu thêm sao cho đúng pháp luật thì học viên cũng không biết vì những em đã được học khi nào đâu. Vậy nên, nếu không có giáo viên cầm tay chỉ việc, học viên dự thi khoa học kĩ thuật sẽ rớt ngay từ … vòng gửi xe .

“Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”

Năm tiên phong hướng dẫn học viên lớp 10 dự thi khoa học kĩ thuật, tôi chỉ gợi ý cho những em cách triển khai đề tài nhưng dự án Bất Động Sản bị loại ngay vòng đầu .
Tôi khám phá từ đồng nghiệp có kinh nghiệm tay nghề thì được biết, dự án Bất Động Sản bị loại vì học viên tiến hành phần câu hỏi nghiên cứu ; yếu tố nghiên cứu ; giả thuyết khoa học không rõ ràng, dài dòng như một bài văn .
Rút kinh nghiệm tay nghề, năm sau tôi làm thay học viên ( lớp 11 ) những pháp luật bắt buộc như : câu hỏi nghiên cứu ; yếu tố nghiên cứu ; giả thuyết khoa học ; chiêu thức nghiên cứu ; Kết luận ( chiếm khoảng chừng 20 % nội dung của dự án Bất Động Sản ) thì dự án Bất Động Sản đạt giải Khuyến khích .
Nhóm học viên của tôi đã khá quen với việc nghiên cứu khoa học nên lên lớp 12 những em vẫn liên tục tham gia .
Học sinh thực thi một đề tài khoa học xã hội và hành vi mới mẻ và lạ mắt, chiêu thức nghiên cứu tương thích, tăng trưởng nội dung khoa học, phát minh sáng tạo, có tính ứng dụng cao ( theo nhìn nhận của tôi ) nhưng dự án Bất Động Sản cũng chỉ đạt giải Ba ( không lọt vào chung kết ) .
Tôi quyết định hành động “ mục sở thị ” bằng cách làm người theo dõi giáo viên tham gia cuộc thi khoa học kĩ thuật do sở giáo dục và đào tạo và giảng dạy một tỉnh phía Nam tổ chức triển khai để xem những đề tài thuộc nghành nghề dịch vụ khoa học xã hội và hành vi lọt vào vòng chung kết “ khủng ” đến cỡ nào .
Tôi đọc toàn văn 2 dự án Bất Động Sản ( về sau công bố đạt giải Nhất, Nhì ) của nhóm học viên trung học phổ thông, một nghiên cứu về chiêu thức tư duy phản biện và một nghiên cứu về tâm lí học nhận thức mà thấy “ choáng ” .
Cá nhân người viết là người có học vị Thạc sĩ, đã từng được 1 số ít tạp chí khoa học đăng bài báo nhưng vẫn không hề hiểu hết những gì mà học viên viết ra. Đọc kĩ một lần nữa, tôi thấy 2 đề tài này không khác gì một luận văn Thạc sĩ chuyên ngành đạt loại giỏi .
Những năm qua, theo ghi nhận của tôi, những đề tài vào vòng chung kết cuộc thi khoa học kĩ thuật được tỉnh này tổ chức triển khai đều rơi vào một số ít trường trung học phổ thông quen thuộc .

Điều đáng băn khoăn là, dự án nào cũng cỡ tầm tiến sĩ, thạc sĩ mới có khả năng thực hiện (theo suy nghĩ chủ quan của tôi).

Cùng với đó, cũng có dư luận râm ran cho rằng, 1 số ít trường đại trà phổ thông có điều kiện kèm theo kinh tế tài chính đã thuê chuyên viên ( người bảo trợ ) “ hướng dẫn ” học viên nghiên cứu khoa học .
Khi dự án Bất Động Sản đạt giải Nhất, Nhì thì được truyền thông online đưa tin, cũng là một cách giúp nhà trường quảng cáo tên thương hiệu rất hiệu suất cao .

Thay lời kết

Ngày 2/1/2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hành Thông tư 38/2012 / TT-BGDĐT về quy định thi nghiên cứu khoa học, kĩ thuật cấp vương quốc dành cho học viên trung học cơ sở và trung học phổ thông .
Theo đó, cuộc thi nhằm mục đích khuyến khích học viên trung học nghiên cứu khoa học ; phát minh sáng tạo kĩ thuật, công nghệ tiên tiến và vận dụng kỹ năng và kiến thức của những môn học vào xử lý những yếu tố thực tiễn ; góp thêm phần thay đổi hình thức tổ chức triển khai dạy học gắn với tăng trưởng văn hóa truyền thống đọc ;
Thúc đẩy giáo viên tự tu dưỡng nâng cao năng lượng trình độ, nhiệm vụ ; nâng cao chất lượng dạy học trong những cơ sở giáo dục trung học ; khuyến khích những cơ sở giáo dục ĐH, cao đẳng, cơ sở nghiên cứu, những tổ chức triển khai và cá thể tương hỗ hoạt động giải trí nghiên cứu nghiên cứu khoa học của học viên trung học. [ 7 ]
Thế nhưng, càng về sau cuộc thi có những “ góc khuất ” khiến dư luận không ngớt rối loạn bàn luận. Nhiều quan điểm cho rằng cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học viên đại trà phổ thông là cuộc thi hay, khuyến khích học viên tìm tòi, phát minh sáng tạo. Tuy nhiên cũng có người đề xuất bỏ cuộc thi vì nhiều nguyên do. [ 8 ]
Riêng đại diện thay mặt Bộ Giáo dục đào tạo cho rằng, “ cuộc thi khoa học kỹ thuật những cấp trong gần một thập niên qua đã lôi cuốn hàng ngàn học viên tham gia. Trong đó có cả học viên ở những vùng khó khăn vất vả. Điều đó khuyến khích, tạo động lực cho giáo viên biến hóa để học viên cũng đổi khác trong việc học song song với hành .
Những điểm chưa tương thích nếu có sẽ được xem xét, giải quyết và xử lý đơn cử nhưng không hề vì điều đó mà phủ nhận những giá trị có thật, có ý nghĩa trong tiến trình thay đổi giáo dục phổ thông ”. [ 9 ]
Học sinh thi phát minh sáng tạo khoa học kĩ thuật, làm thế nào đừng bắt những em gian dối. Muốn vậy, sân chơi khoa học là của học viên, đừng là “ sàn đấu ” của chuyên viên phía sau .

Tài liệu tham khảo:

[ 1 ] / / hcm.edu.vn/thong-bao/cuoc-thi-khoa-hoc-ky-thuat-hoc-sinh-trung-hoc-cap-thanh-pho-nam-hoc-2021-2022/ct/41000/67756
[ 2 ] / / snv.bacgiang.gov.vn/chi-tiet-tin-tuc/-/asset_publisher/aRIn3er4plGA/content/cuoc-thi-khoa-hoc-ky-thuat-cap-tinh-nam-2021-2022-danh-cho-hoc-sinh-trung-hoc-mang-nhieu-net-moi/20181
[ 3 ] / / kontum.edu.vn/nop-bai-du-thi-khkt-nam-2021.html
[ 4 ] / / thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-38-2012-TT-BGDDT-Quy-che-thi-khoa-hoc-ky-thuat-cap-quoc-gia-hoc-sinh-150866.aspx
[ 5 ] / / luanvanviet.com/gia-thuyet-nghien-cuu-khoa-hoc/
[ 6 ] / / vietnamnet.vn/vn/giao-duc/khoa-hoc/nghien-cuu-khoa-hoc-trinh-do-hoc-sinh-pho-thong-ngang-tien-si-723452.html
[ 7 ] / / moet.gov.vn/giaoducquocdan/giao-duc-trung-hoc/Pages/default.aspx?ItemID=4081
[ 8 ] / / tuoitre.vn/giu-hay-bo-cuoc-thi-khoa-hoc-ky-thuat-cho-hoc-sinh-20210330152955117.htm

[9] //tuoitre.vn/du-luan-nghi-ngo-muon-bo-cuoc-thi-khoa-hoc-ky-thuat-cho-hoc-sinh-bo-gd-dt-noi-gi-20210329221253812.htm

[ 10 ] / / dantri.com.vn/giao-duc-huong-nghiep/san-choi-khoa-hoc-cua-hoc-sinh-dung-la-san-dau-cua-chuyen-gia-phia-sau-20210331094643823.htm

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện quan điểm, góc nhìn của tác giả.

Ánh Dương