Bảo tồn nét đẹp văn hóa của người Dao Thanh Y

Bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Dao Thanh Y

Trải qua suốt nhiều năm lịch sử, cộng đồng người Dao Thanh Y sinh sống quần tụ dưới chân núi Yên Tử, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vẫn giữ được nhiều nét văn hóa, phong tục, tập quán truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc được thể hiện thông qua những giá trị văn hóa phi vật thể như: Hội làng, lễ cấp sắc, tục cưới hỏi, ma chay, may thêu trang phục dân tộc, hát đối đáp giao duyên, trò chơi dân gian. Đây là những nét văn hóa đặc trưng có giá trị nhân văn sâu sắc.

Cộng đồng người Dao Thanh Y dưới chân Yên Tử

Mảnh đất Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh không chỉ nổi tiếng bởi cảnh sắc thiên nhiên hữu tình và quần thể danh thắng Yên Tử – Nơi phát tích dòng thiền phái Trúc Lâm do Phật Hoàng Trần Nhân Tông khai sáng. Đến đây, khách hành hương còn được hòa mình vào không khí linh thiêng nơi miền đất Phật.

Ngay dưới chân núi Yên Tử cũng là nơi cư trú của hội đồng người Dao Thanh Y với nhiều nét văn hóa truyền thống, siêu thị nhà hàng độc lạ. Những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Dao Thanh Y đang được địa phương bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị và khai thác ship hàng du lịch hiệu suất cao .

Không gian tọa lạc phục trang truyền thống lịch sử và dụng cụ hoạt động và sinh hoạt của người Dao .
Cùng với 18 dân tộc bạn bè sinh sống trên địa phận thành phố Uống Bí, tỉnh Quảng Ninh, người Dao Thanh Y sống tập trung chuyên sâu ở xã Thượng Yên Công và phường Vàng Danh. Trong đó, xã Thượng Yên Công là nơi tập trung chuyên sâu đồng bào dân tộc Dao đông nhất của Thành phố Uông Bí. Trên 50 % dân số của xã Thượng Yên Công là người Dao Thanh Y .
Có giả thuyết cho rằng, người Dao Thanh Y ở Uông Bí không phải là dân địa phương mà do bộ phận dân di cư từ khu vực đồi núi phía Bắc của thành phố sang. Và do đó, theo thuyết “ Trung tâm và ngoại vi ”, nhiều nét văn hoá của người Dao Thanh Y khi lan toả tới ngoại vi thường bị “ hoá thạch ” và giữ lại những dạng thức nguyên thuỷ hơn so với TT của nó là vùng phía Bắc Uông Bí. Những giá trị này được những nghệ nhân dân gian lưu giữ và được thực hành thực tế trong những hoạt động và sinh hoạt hàng ngày, lễ tết, hội hè .
Vốn là người mê hồn những nét đẹp và những giá trị văn hóa truyền thống, niềm tin của đồng bào những dân tộc sinh sống trên địa phận thành phố Uống Bí, đồng thời có quy trình khám phá, nghiên cứu và điều tra về những phong tục, tập quán hoạt động và sinh hoạt, lối sống, cùng những nét văn hóa truyền thống đặc trưng của những dân tộc cư trú truyền kiếp trên vùng đất Yên Tử rất thiêng, đặc biệt quan trọng là người Dao Thanh Y, ông Lê Minh Quang, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Uông Bí, nguyên là Trưởng Phòng Văn hóa – tin tức thành phố và từng có quy trình giữ chức quản trị Ủy Ban Nhân Dân xã Thượng Yên Công, cho hay :
“ Đến nay, người Dao ở Thượng Yên Công vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống truyền thống lịch sử đậm đà truyền thống dân tộc với những giá trị văn hóa truyền thống phi vật thể như : Hội làng, lễ cấp sắc, tục cưới hỏi, ma chay, may thêu phục trang dân tộc, hát đối đáp giao duyên, game show dân gian. Đây là những nét văn hóa truyền thống đặc trưng có giá trị nhân văn thâm thúy .
Với tiềm năng thiết kế xây dựng nền văn hóa truyền thống tiên tiến và phát triển, đậm đà truyền thống dân tộc, những năm gần đây, thành phố Uông Bí luôn chú trọng bảo tồn những giá trị văn hoá truyền thống cuội nguồn, trong đó có đặc trưng văn hóa truyền thống của đồng bào Dao Thanh Y tại xã Thượng Yên Công. Từ năm năm ngoái đến nay, thành phố đã dành nguồn kinh phí đầu tư hàng trăm triệu đồng Giao hàng công tác làm việc sưu tầm, bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống truyền thống lịch sử của đồng bào. Đồng thời, thực thi dự án Bất Động Sản bảo tồn, truyền dạy nghề thêu thổ cẩm bằng tay thủ công, hát múa dân ca, dân vũ và nhà hàng của đồng bào dân tộc Dao Thanh Y ở xã Thượng Yên Công ”, Phó trưởng ban tuyên giáo Thành ủy Uông Bí hồ hởi san sẻ .

Trải nghiệm đêm hội làng tại Làng hành hương Yên Tử.

Trong cuộc trò chuyện giữa chúng tôi, khi nói về đời sống, về những giá trị văn hóa truyền thống, ý thức của đồng bào những dân tộc sinh sống trên địa phận thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, trong đó có hội đồng người Dao Thanh Y, tôi cảm nhận có vẻ như đã chạm vào “ mạch ” say nghiên cứu và điều tra, tìm hiểu và khám phá về những dân tộc địa phương của ông Lê Minh Quang khi ông san sẻ rất nhiệt tình và hào hứng về đời sống, văn hóa truyền thống và tập tục của hội đồng người Dao Thanh Y .
Có lẽ, trong nhiều năm gắn bó với hội đồng này, nét văn hóa truyền thống của người Dao dưới chân Yên Tử đã khiến ông “ say ” và rồi “ yêu ” tự khi nào không hay ! Điều này cũng trọn vẹn dễ hiểu, bởi trước khi về công tác làm việc tại Ban tuyên giáo Thành ủy Uông Bí, ông Quang từng giữ chức Trưởng phòng Văn hóa – thông tin thành phố và nguyên là quản trị Ủy Ban Nhân Dân xã Thượng Yên Công .
Kết hợp du lịch để bảo tồn văn hóa truyền thống người Dao Thanh Y
Sự phối hợp giữa du lịch và văn hóa truyền thống cũng đang mang lại nhiều giá trị kinh tế tài chính cho hội đồng những dân tộc dưới chân núi Yên Tử và góp thêm phần gìn giữ truyền thống văn hóa truyền thống. Hiện tại, Công ty CP Phát triển Tùng Lâm là đơn vị chức năng quản trị dịch vụ tại khu du lịch Yên Tử đang triển khai quy mô phối hợp bảo tồn văn hóa truyền thống với kinh doanh thương mại loại sản phẩm dịch vụ du lịch ở ngay Làng hành hương dưới chân Yên Tử .
Hằng tuần, tại sân đình của Làng hành hương đều tái diễn lại đêm Hội làng để Giao hàng hành khách nghỉ ngơi tại Yên Tử. Mô hình này có tiềm năng ra mắt những nét văn hóa truyền thống đặc trưng của người Dao Thanh Y đến với hành khách, động viên, khuyến khích sáng tạo độc đáo khởi nghiệp phát minh sáng tạo, tiếp thị văn hóa truyền thống, làm phong phú và đa dạng mẫu sản phẩm du lịch địa phương và tạo sinh kế cho người dân trên địa phận, lấy đó làm nguồn lực lưu giữ bảo tồn và tăng trưởng văn hóa truyền thống .

Du khách thú vị khám phá và chiêm ngưỡng và thưởng thức những món ăn đặc trưng của người Dao Thanh Y .
Ông Lê Minh Quang, phó trưởng ban tuyên giáo Thành ủy Uông Bí cũng cho rằng, truyền thống văn hóa truyền thống là “ hồn cốt ”, là nét đặc trưng riêng không liên quan gì đến nhau của mỗi dân tộc luôn cần được gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị. “ Thực tế, hoạt động giải trí sưu tầm, phát huy nghề thêu, những làn điệu dân ca, dân vũ và văn hóa truyền thống nhà hàng của những dân tộc trên địa phận, đặc biệt quan trọng là hội đồng người Dao Thanh Y đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của người dân địa phương. Các nghệ nhân đã tập hợp lại thành những câu lạc bộ tiếp tục duy trì lớp giảng dạy thêu, dạy hát dân ca ; tham gia hoạt động giải trí màn biểu diễn nhằm mục đích tiếp thị nét đẹp của nghề thêu dân tộc ; tái hiện hoạt động giải trí, phong tục, tập quán, góp thêm phần tăng trưởng du lịch. Họ cũng tham gia nghiên cứu và điều tra đưa mẫu sản phẩm của văn hóa truyền thống truyền thống lịch sử ship hàng khách du lịch để tạo nguồn thu ; hình thành tour du lịch thưởng thức ”, ông Quang cho biết thêm .
Ngoài ra, Trung tâm tiếp thị quảng cáo và văn hóa truyền thống thành phố Uông Bí cũng tổ chức triển khai quy mô tọa lạc phục trang nam nữ, cô dâu, chú rể, thầy mo, tọa lạc tranh cổ người Dao, những dụng cụ thực hành thực tế nghi lễ, đồ vật hoạt động và sinh hoạt hàng ngày ; tái hiện nghề thêu dệt thủ công truyền thống và có loại sản phẩm bán cho hành khách .

Đồng thời, tái hiện bếp của người Dao để giới thiệu ẩm thực dân tộc tới du khách với nhiều món ăn đặc trưng của đồng bào như: Bánh gù, xôi màu, canh gà nấu rượu bâu, canh gà nấu gừng xanh giải độc, giải cảm; phục vụ du khách trải nghiệm văn hóa Dao. Mô hình này cũng đã được tổ chức giới thiệu ở Chợ Cảnh Uông Bí trong ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Quảng Ninh hằng năm và thu hút lượng lớn du khách.

Việc bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với tăng trưởng du lịch đang được nhìn nhận là một hướng đi đúng đắn để gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của hội đồng dân tộc thiểu số tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh và nhiều địa phương khác có sự quần tụ của đồng bào những dân tộc .

Theo Bảo Long – Quang Lê/doanhnghiepvadautu.net.vn