Chương trình 135 Nhìn lại một chặng đường

Những bản làng vùng ĐBKK của tỉnh Lai Châu dần đổi mới một phần nhờ nguồn vốn hỗ trợ của CT135. (Ảnh TL)Những bản làng vùng ĐBKK của tỉnh Lai Châu dần đổi mới một phần nhờ nguồn vốn hỗ trợ của CT135. (Ảnh TL)

Những dấu mốc đáng nhớ

Ngày 31/7/1998, Thủ tướng nhà nước ban hành Quyết định số 135 / QĐ-TTg về Phê duyệt Chương trình tăng trưởng KT-XH những xã ĐBKK miền núi và vùng sâu, vùng xa ( gọi tắt là Chương trình 135 ) .CT135 có tiềm năng tổng quát : “ Nâng cao nhanh đời sống vật chất, ý thức cho đồng bào những dân tộc ở những xã ĐBKK miền núi và vùng sâu, vùng xa ; tạo điều kiện kèm theo để đưa nông thôn những vùng này thoát khỏi thực trạng nghèo nàn, lỗi thời, chậm tăng trưởng, hòa nhập vào sự tăng trưởng chung của cả nước ; góp thêm phần bảo vệ trật tự bảo đảm an toàn xã hội, bảo mật an ninh quốc phòng ” .

CT135 giai đoạn I (1999 – 2005) được bắt đầu từ 1.000 xã nghèo nhất của nước ta và dần mở rộng ra 2.362 xã ĐBKK, xã biên giới, xã an toàn khu với 5 nội dung trọng tâm: Xây dựng cơ sở hạ tầng; trung tâm cụm xã; đào tạo cán bộ; quy hoạch dân cư; phát triển sản xuất. Với tổng nguồn lực của Chính phủ đầu tư cho CT giai đoạn này là 6.795,7 tỷ đồng, sau 7 năm triển khai thực hiện, CT135 đã xây dựng được 20.026 công trình hạ tầng; hoàn thành, đưa vào sử dụng 300 trung tâm cụm xã; hoàn thành trên 50.000km đường các loại; 96% số xã có đường ô tô đến trung tâm xã. Cả nước có 671 xã ĐBKK hoàn thành cơ bản mục tiêu CT đề ra.

Giai đoạn II ( 2006 – 2010 ), CT135 liên tục tiến hành thực thi trên địa phận 1.946 xã ĐBKK, xã biên giới, xã bảo đảm an toàn khu và 3.274 thôn, bản ĐBKK vùng DTTS, miền núi ( thuộc xã vùng II ) với 4 trách nhiệm chính : Hỗ trợ tăng trưởng sản xuất và vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính, nâng cao trình độ sản xuất của đồng bào những dân tộc ; tăng trưởng hạ tầng thiết yếu ở những xã, thôn ĐBKK ; huấn luyện và đào tạo tu dưỡng cán bộ cơ sở, nâng cao trình độ quản trị hành chính và kinh tế tài chính, đào tạo và giảng dạy nâng cao năng lượng hội đồng ; tương hỗ những dịch vụ, cải tổ và nâng cao đời sống Nhân dân, trợ giúp pháp lý để nâng cao nhận thức pháp lý .Theo báo cáo giải trình của Ủy ban Tài chính và Chi tiêu của Quốc hội, đến hết năm 2009, CT135 quá trình II đã đạt được một số ít chỉ tiêu : 100 % dân cư có nhu yếu trợ giúp pháp lý được trợ giúp không tính tiền ; tỷ suất hộ nghèo giảm xuống còn 31,2 %. CT đã tương hỗ 14.000 tỷ đồng cho những địa phương ; kiến thiết xây dựng 4.125 quy mô tăng trưởng nông nghiệp, ngư nghiệp ; kiến thiết xây dựng trên 12.000 dự án Bất Động Sản giảng dạy, tu dưỡng nâng cao năng lượng cán bộ cơ sở. UBDT đã tập huấn cho 3.500 lượt cán bộ tham gia quản trị CT135 từ cấp tỉnh đến cấp huyện ; xây dựng 1.500 Câu lạc bộ trợ giúp pháp lý cho những xã .Trong quá trình III, CT135 được chia làm 2 quy trình tiến độ, từ 2011 – năm ngoái và từ năm nay – 2020. Từ năm 2011 – năm ngoái, CT135 tập trung chuyên sâu vào 2 trách nhiệm trọng tâm, là tương hỗ hạ tầng và tương hỗ tăng trưởng sản xuất trên địa phận 2.331 xã và 2.932 thôn bản ĐBKK. Tính cả viện trợ của những tổ chức triển khai quốc tế, tổng nguồn kinh phí đầu tư sắp xếp cho quy trình tiến độ này lên tới 16.721 tỷ đồng. Sau 5 năm tiến hành triển khai, 98 % TT xã và 70 % thôn đã có điện lưới vương quốc. 58,94 xã có mạng lưới hệ thống thủy lợi nhỏ, phân phối nhu yếu sản xuất và đời sống .

Từ năm 2016 – 2020, CT135 là dự án thành phần của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, triển khai trên địa bàn 2.139 xã và 3.973 thôn bản khó khăn, với 3 nội dung: Hỗ trợ phát triển sản xuất; hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng; nâng cao năng lực cho cộng đồng và cán bộ cơ sở. Từ nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững (trong đó có dự án thành phần CT135), đã có gần 20.000 tỷ đồng được phân bổ cho các địa phương được thụ hưởng triển khai phát triển KT-XH. Tính đến cuối năm 2020, cả nước có 95/292 xã ĐBKK vùng bãi ngang ven biển và hải đảo thoát khỏi tình trạng khó khăn, đạt tỷ lệ 32,5%. Có 1.298/3.973 thôn ĐBKK (32,67%), 125/2.193 xã ĐBKK (5,69%) hoàn thành mục tiêu CT135.

Khẳng định “thương hiệu” trong xóa đói giảm nghèo

Tại Hội thảo “ CT135 – Dấu ấn 20 năm sát cánh với đồng bào DTTS và vùng KT-XH ĐBKK ”, do Ủy ban Dân tộc ( UBDT ) tổ chức triển khai tại TP. Hà Nội vào tháng 12/2018, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông đánh giá và nhận định, suốt 20 năm tiến hành thực thi ( 1999 – 2018 ), CT135 đã nhận được sự chăm sóc của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, nhà nước ; sự phối hợp ngặt nghèo trong quản trị, chỉ huy điều hành quản lý của những bộ, ngành ; sự đảm nhiệm, ủng hộ của những cấp địa phương và người dân ; sự tương hỗ về kinh tế tài chính, kỹ thuật của nhiều cơ quan nhà nước và những tổ chức triển khai quốc tế .

Hơn 20 năm qua, CT135 đã đạt được nhiều thành tựu, tập trung một số nội dung như: Hệ thống cơ sở hạ tầng vùng DTTS và miền núi, vùng KT-XH ĐBKK được đầu tư với hàng ngàn công trình (đường giao thông liên thôn, xã, trường học, trạm y tế, công trình hỗ trợ tưới tiêu, nhà sinh hoạt cộng đồng); nhiều mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất và cách làm mới đã tạo cơ hội việc làm, cải thiện sinh kế cho đồng bào DTTS, giúp người dân vươn lên thoát nghèo…

Có thể nói, CT135 cũng như những chủ trương dân tộc đã tạo ra bước tăng trưởng vượt bậc vùng đồng bào DTTS, vùng ĐBKK. Đến nay, hầu hết những xã ĐBKK đã có khá đầy đủ những khu công trình hạ tầng : 100 % xã có đường xe hơi đến TT ; 99 % TT xã và 80 % thôn có điện ; 65 % xã có mạng lưới hệ thống thủy lợi nhỏ phân phối nhu yếu sản xuất và đời sống ; 88 % thôn có đường cho xe cơ giới và 42 % thôn có đường giao thông đạt chuẩn ; trên 50 % xã có trạm y tế đạt chuẩn. Tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo, nhất là hộ đồng bào DTTS giảm nhanh theo từng quá trình : 1999 – 2005 giảm 4,5 % / năm ; từ 2006 đến nay giảm khoảng chừng 3,5 % / năm …Từ sự chăm sóc và hội đồng nghĩa vụ và trách nhiệm của cả mạng lưới hệ thống chính trị, những cấp, ngành, địa phương ; sự ủng hộ của nhiều tổ chức triển khai quốc tế, CT135 đã trở thành “ tên thương hiệu ” của UBDT nói riêng và Nước Ta nói chung trong công cuộc xóa đói giảm nghèo ; là nổi bật cho sự chăm sóc về mặt chủ trương của Đảng, Nhà nước so với đồng bào DTTS sinh sống tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng ĐBKK ; là địa thế căn cứ, cơ sở để thiết kế xây dựng nhiều chương trình tăng trưởng KT-XH và vận dụng chủ trương phúc lợi đặc trưng ; là quy mô để những tổ chức triển khai quốc tế chăm sóc góp vốn đầu tư tương hỗ, cũng như kinh nghiệm tay nghề giảm nghèo trên bình diện quốc tế .