Cách viết một bài báo khoa học (Phần 1) | KHOA QUẢN TRỊ – TÀI CHÍNH

Đây là loạt bài hướng dẫn viết một bài báo khoa học (Cơ bản nhất) được copy từ trang web của giáo sư Nguyễn Văn Tuấn. BTC Giải thưởng Khoa học Euréka xin giới thiệu để các bạn tham khảo. Xin gửi lời xin phép tới giáo sư Nguyễn Văn Tuấn, chúc GS mạnh khoẻ và công tác tốt.

Mục tiêu số 1 của việc viết bài báo khoa học là truyền đạt thông tin về một yếu tố khoa học đến những đồng nghiệp, và tường trình những chiêu thức hay cách tiếp cận để xử lý yếu tố. Các tập san y sinh học là phương tiện đi lại để những nhà khoa học chuyển tải thông tin. Thông tin thường được trình diễn dưới dạng một bài báo khoa học, và bài báo được viết theo một cấu trúc đặc trưng mà cộng đồng khoa học phải tuân theo. Do đó, để thành công xuất sắc trong khoa học, nhà khoa học phải nắm được kĩ năng viết bài báo khoa học. Tôi soạn bài này trước hết là đưa một số ít lời khuyên về phương pháp viết một bài báo khoa học, và sau đó là một cách san sẻ 1 số ít kinh nghiệm tay nghề viết lách trong khoa học. Tôi ở vào vị thế suôn sẻ là vì tôi biết tiếng Việt và tiếng Anh, và cũng ship hàng trong những ban chỉnh sửa và biên tập những tập san y khoa quốc tế, nên hoàn toàn có thể san sẻ cùng những bạn những kinh nghiệm tay nghề mà có lẽ rằng người quốc tế không hề san sẻ. Bài này được viết cho nghiên cứu sinh y khoa và sinh học, nhưng tôi nghĩ bạn đọc những ngành khoa học thực nghiệm khác cũng hoàn toàn có thể rút ra vài kinh nghiệm tay nghề .

Tựa đề (title) bài báo

Tựa đề bài báo được viết trên trang đầu của một bài báo, thường ở vị trí TT. Không nên gạch đích hay viết nghiêng tựa đề. Phía dưới tựa đề bài báo là tên tác giả và nơi thao tác của từng tác giả .
Chúng ta muốn tựa đề bài báo phải “ đẹp mắt ” người đọc, do đó cần phải góp vốn đầu tư một chút ít hời gian vào việc chọn chữ và kế hoạch chọn tên cho bài báo. Tựa đề không nên quá ngắn, nhưng cũng không nên quá dài, mà phải nói lên được nội dung chính của điều tra và nghiên cứu. Nếu tựa đề không nói lên được nội dung bài báo, fan hâm mộ sẽ không quan tâm đến khu công trình điều tra và nghiên cứu, và tất cả chúng ta mất người đọc. Để có một tựa đề phát minh sáng tạo, tôi đề xuất những bạn nên tuân thủ hay ít ra là xem xét đến một số ít góc nhìn sau đây :
Không khi nào sử dụng viết tắt. Nên nhớ rằng nhiều người ngoài nghành trình độ đọc bài báo của bạn, và viết tắt hoàn toàn có thể làm cho họ không dễ chịu vì họ không quen hay không biết đến những chữ viết tắt chuyên ngành .
Không nên đặt tựa đề theo kiểu nghịch lí hay tựa đề mơ hồ. Tựa đề nghịch ló và mơ hồ rất nguy hại, vì nó bộc lộ nghiên cứu và điều tra của bạn chẳng xử lý được yếu tố gì, hay chẳng có câu vấn đáp gì, và do đó người đọc hoàn toàn có thể nghĩ sẽ rất phí thì giờ để đọc bài báo .
Không nên đặt tựa đề dài. Tựa đề bài báo không nên dài hơn 20 từ. Tựa đề dài hoàn toàn có thể làm cho người đọc mất quan tâm. Tựa đề như “ Genetic determination of bone mineral density in adult women : a reevaluation of the twin Model and the potential importance of gene – environmental interaction on heritability estimates ” chẳng những dài dòng một cách không thiết yếu, mà những chữ như ” potential “, ” estimates “, ” adult ” cũng không thiết yếu. Tác giả hoàn toàn có thể viết lại như “ Roles of gene-environmental interaction in the estimation of heritability of bone mass : a reevaluation of the twin Model. ”
Tựa đề bài báo nên có yếu tố mới. Yếu tố mới khi nào cũng có hiệu suất cao lôi cuốn sự quan tâm của người đọc. Chẳng hạn như tựa đề “ A new family of mathematical models for describing the human growth ” ( quan tâm chữ “ new ”, tức “ mới ” ) chắc được nhiều người quan tâm hơn là tựa đề “ A family of mathematical models for describing the human growth. ”
Không nên đặt tựa đề như thể một phát biểu. Thỉnh thoảng tôi vẫn thấy những tựa đề như “ Smoking causes cancer “, ” Oestrogen is associated with bone loss, Physical activity is not a predictor of mortality, ” v.v …. Những tựa đề này làm cho người đọc … bực mình. Trong khoa học, không có một cái gì xác lập và chắc như đinh. Chúng ta không thể nào chứng tỏ một giả thuyết. Do đó, dùng chữ “ cause ”, hay chia động từ hiện tại như “ is ” ( tức là nói đến chân lí ) là một cách viết bộc lộ sự thiếu hiểu biết khoa học của tác giả. Nhà khoa học là người đi tìm chân lí, chứ không phải đã tìm được chân lí .
Vì tựa đề bài báo được sử dụng trong những cơ sở tài liệu, nên khi đặt tựa đề cần phải chú ý đến những từ khóa ( keywords ). Phần lớn những cơ sở tài liệu dùng tiêu đề và tựa đề làm thuật ngữ tìm kiếm. Chẳng hạn như bài báo với tựa đề “ The effects exercise on không tính tiền fatty acids in the blood ” sẽ được phân loại dưới thuật ngữ ” fatty acids “, ” metabolism of fatty acids “, ” exercise “, và ” blood “. Nhưng nếu bái báo với tựa đề “ The effects exercise on không lấy phí fatty acids in the blood : a study in rats using chromotographic techniques, ” thì sẽ được phân qua dưới thuật ngữ ” composition of fatty acids “, ” chromotographic technique “, ” fatty acids in rats ” và do đó sẽ lôi cuốn nhiều fan hâm mộ hôn .

Ví dụ: Sau đây là ví dụ trang đầu của một bài báo khoa học.  Ví dụ này tương đối tiêu biểu, vì tập san (tiểu đường) đòi hỏi tác giả phải cung cấp những thông tin liên quan đến bài báo như số từ, số biểu đồ và bảng số liệu. viết tắt, tựa đề ngắn (còn gọi là running title), v.v… Tập san này cho phép tác giả viết nguyên họ, nhưng tên thì chỉ được viết tắt (chắc tiết kiệm mực!)

Chú ý rằng nhóm tác giả đặt tựa đề nói lên được ba góc nhìn chính của nghiên cứu và điều tra, đó là tiểu đường ( diabetes ), huyết áp, và tỉ số vòng eo-mông. Chú ý thêm rằng, trước chữ diabetes, nhóm tác giả thêm tính từ “ undiagnosed ” để gây chú ý quan tâm cho người đọc, mà cũng phản ảnh một tình hình ở hầu hết những quần thể bệnh nhân .
Tựa đề bài báo này đã qua 4 lần chỉnh sửa. Ba lần đầu là do chính nhóm tác giả chỉnh sửa. Đến khi bản thảo được bình duyệt, một chuyên viên đề xuất sửa lại một lần nữa. Đôi khi tác giả cần phải góp vốn đầu tư khá nhiều thì giờ cho một tựa đề bài báo .

Phần 1.  Nội dung một bài báo khoa học

Một bài báo khoa học thường có những phần sau đây : dẫn nhập ( introduction ), chiêu thức ( methods ), tác dụng ( results ), và bàn luận ( discussion ). Cấu trúc này được gọi tắt là cấu trúc IMRAD. Tuy nhiên, mỗi bài báo khoa học khi nào cũng có phần tóm lược ( abstract ) để — như tên gọi — tóm tắt những góc nhìn chính của một khu công trình nghiên cứu và điều tra hay một bài báo .

I.  Tóm lược (Abstract)

 Có 2 loại tóm lược: không có tiêu đề và có tiêu đề.  Loại tóm lược không có tiêu đề là một đoạn văn duy nhất tóm tắt công trình nghiên cứu.  Loại tóm lược có tiêu đề — như tên gọi – là bao gồm nhiều đoạn văn theo các tiêu đề sau đây: Background, Aims, Methods, Outcome Measurements, Results, và Conclusions. Tuy nhiên, dù là có hay không có tiêu đề, thì một bản tóm lược phải chuyển tải cho được những thông tin quan trọng sau đây:

Câu hỏi và mục tiêu của điều tra và nghiên cứu. Phần này phải diễn đạt bằng 2 câu văn. Câu văn thứ nhất miêu tả yếu tố mà tác giả chăm sóc là gì, và thực trạng tri thức hiện tại ra làm sao. Câu văn thứ hai diễn đạt mục tiêu điều tra và nghiên cứu một cách gọn nhưng phải rõ ràng .
Phương pháp nghiên cứu và điều tra. Cần phải miêu tả khu công trình nghiên cứu và điều tra được phong cách thiết kế theo quy mô gì, đối tượng người tiêu dùng tham gia điều tra và nghiên cứu đến từ đâu và đặc thù của đối tượng người dùng, giải pháp giám sát, yếu tố rủi ro tiềm ẩn ( risk factors ), chỉ tiêu lâm sàng ( clinical outcome ). Phần này hoàn toàn có thể viết trong vòng 4-5 câu văn .
Kết quả. Trong phần này, tác giả trình diễn những hiệu quả chính của điều tra và nghiên cứu, kể cả những số liệu hoàn toàn có thể lấy làm điểm thiết yếu của điều tra và nghiên cứu. Nên nhớ rằng tác dụng này phải được trình diễn sao cho vấn đáp câu hỏi điều tra và nghiên cứu đặt ra từ câu văn tiên phong .
Kết luận. Một hoặc 2 câu văn Tóm lại và ý nghĩa của hiệu quả nghiên cứu và điều tra. Có thể nói phần đông fan hâm mộ chú tâm vào câu văn này trước khi học đọc những phần khác, vì vậy tác giả cần phải chọn câu chữ sao cho “ thuyết phục ” và lôi cuốn được sự chú ý quan tâm của fan hâm mộ trong 2 câu văn quan trọng này .
Nếu tựa đề bài báo phát biểu về nội dung của khu công trình điều tra và nghiên cứu, thì bảng tóm lược được cho phép bạn diễn đạt cụ thể hơn nội dung của khu công trình điều tra và nghiên cứu. Độ dài của bảng tóm lược thường chỉ 200 đến 300 từ ( tùy theo qui định của tập san ). Bảng tóm lược giúp người đọc nên đọc tiếp bài báo hay bỏ lỡ bài báo. Do đó, tác giả cần phải cung ứng thông tin một cách ngắn gọn, nhưng có tài liệu ( chứ không phải chỉ hứa suông ) và đi thẳng vào yếu tố ( chứ không phải viết lòng vòng ). Thông thường bảng tóm lược được viết sau khi đã hoàn tất bài báo. Kinh nghiệm của tôi trong những năm đầu nghiên cứu sinh cho thấy có khi tốn đến cả ngày chỉ để viết một abstract với 200 chữ. Tôi xem abstract như một bài thơ, tức là tác giả phải chọn từ ngữ rất cẩn trọng để phản ảnh một cô đọng những điều mình muốn chuyển tải đến cộng đồng khoa học .

 Sau đây là một bản tóm lược tiêu biểu có tiêu đề.  Bài báo này trình bày một công trình nghiên cứu về mối liên hệ giữa các thành phần cơ thể (mỡ, nạc, xương) ở một nhóm phụ nữ Việt Nam sau mãn kinh (LT Ho-Pham, et al. Contributions of lean mass and fat mass to bone mineral density: a study in postmenopausal women. BMC Musculoskeletal Disorders 2010, 11:59).  Bản tóm lược có 4 tiêu đề: dẫn nhập, phương pháp, kết quả và kết luận. Phần dẫn nhập chỉ tóm gọn trong 2 câu văn, với câu đầu nêu vấn đề vẫn còn trong vòng tranh cãi, và câu 2 phát biểu về giả thuyết và mục đích của nghiên cứu.  Phần phương pháp mô tả số phụ nữ tham gia, độ tuổi, nơi nghiên cứu, phương pháp đo lường, và phương pháp phân tích.  Phần kết quả đi thẳng vào kết quả chính với những con số cụ thể.  Đương nhiên, những con số này sẽ được lặp lại chi tiết hơn trong bài báo.  Phần kết luận chỉ một câu văn có tính cách trả lời câu hỏi nghiên cứu.

 Background

The relative contribution of lean and fat to the determination of bone mineral density ( BMD ) in postmenopausal women is a contentious issue. The present study was undertaken to test the hypothesis that lean mass is a better determinant of BMD than fat mass .

Methods

This cross-sectional study involved 210 postmenopausal women of Vietnamese background, aged between 50 and 85 years, who were randomly sampled from various districts in Ho Chi Minh City ( Vietnam ). Whole body toàn thân scans, femoral neck, and lumbar spine BMD were measured by DXA ( QDR 4500, Hologic Inc., Waltham, MA ). Lean mass ( LM ) and fat mass ( FM ) were derived from the whole body toàn thân scan. Furthermore, lean mass index ( LMi ) and fat mass index ( FMi ) were calculated as ratio of LM or FM to body toàn thân height in metre squared ( mét vuông ) .

Results

In multiple linear regression analysis, both LM and FM were independent and significant predictors of BMD at the spine and femoral neck. Age, lean mass and fat mass collectively explained 33 % variance of lumbar spine and 38 % variance of femoral neck BMD. Replacing LM and FM by LMi and LMi did not alter the result. In both analyses, the influence of LM or LMi was greater than FM and FMi. Simulation analysis suggested that a study with 1000 individuals has a 78 % chance of finding the significant effects of both LM and FM, and a 22 % chance of finding LM alone significant, and zero chance of finding the effect of fat mass alone .

Conclusions

Thes e data suggest that both lean mass and fat mass are important determinants of BMD. For a given body toàn thân size — measured either by lean mass or height — women with greater fat mass have greater BMD .

 Bản tóm lược dưới đây là một abstract tiêu biểu không có tiêu đề (LT Ho-Pham, et al.  Similarity in percent body fat between white and Vietnamese women: implication for a universal definition of obesity.  Obesity 2010; 18:1242-6).  Toàn bộ bản tóm lược chỉ là một đoạn văn.  Nhưng nếu chú ý kĩ sẽ thấy những thông tin được trình bày trong abstract tuân thủ theo cấu trúc IMRAD.  Phần dẫn nhập gồm 2 câu văn: câu đầu tiên nêu vấn đề nghiên cứu; câu thứ hai phát biểu mục đích nghiên cứu.  Các câu kế tiếp mô tả phương pháp nghiên cứu, kết quả, và kết luận.

It has been widely assumed that for a given BMI, Asians have higher percent body toàn thân fat ( PBF ) than whites, and that the BMI threshold for defining obesity in Asians should be lower than the threshold for whites. This study sought to test this assumption by comparing the PBF between US white and Vietnamese women. The study was designed as a comparative cross-sectional investigation. In the first study, 210 Vietnamese women ages between 50 and 85 were randomly selected from various districts in Ho Chi Minh City ( Vietnam ). In the second study, 419 women of the same age range were randomly selected from the Rancho Bernardo Study ( San Diego, CA ). In both studies, lean mass ( LM ) and fat mass ( FM ) were measured by dual-energy X-ray absorptiometry ( DXA ) ( QDR 4500 ; Hologic ). PBF was derived as FM over body toàn thân weight. Compared with Vietnamese women, white women had much more FM ( 24.8 + / – 8.1 kg vs. 18.8 + / – 4.9 kg ; P or = 30, 19 % of US white women and 5 % of Vietnamese women were classified as obese. Approximately 54 % of US white women and 53 % of Vietnamese women had their PBF > 35 % ( P = 0.80 ). Although white women had greater BMI, body toàn thân weight, and FM than Vietnamese women, their PBF was virtually identical. Further research is required to derive a more appropriate BMI threshold for defining obesity for Asian women .
Sưu tầm

Nguồn: http://nguyenvantuan.net/otherskills/880-cach-viet-mot-bai-bao-khoa-hoc-phan-1

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Khoa Học