Cách viết một bài báo khoa học (phần 2) | KHOA QUẢN TRỊ – TÀI CHÍNH

Tuần qua tôi đã bàn về cách đặt tựa đề bài báo và các viết một abstract ; tuần này, tôi sẽ chỉ cách viết phần dẫn nhập ( introduction hay background ). Phần dẫn nhập là phần tương đối quan trọng, vì nó nói lên kiến thức và kỹ năng của tác giả đến đâu trong chuyên ngành. Người kinh nghiệm chỉ cần đọc qua phần dẫn nhập hoàn toàn có thể nhìn nhận sơ qua về năng lực của tác giả đến đâu, có update hóa kỹ năng và kiến thức như thế nào, và kĩ năng viết lách ra làm sao ( chỉ nhìn qua cách dùng thuật ngữ là hoàn toàn có thể đoán được ) .

Do đó, tác giả cần phải nhân cơ hội viết phần dẫn nhập để thuyết phục người đọc và chứng minh cho họ thấy rằng mình cũng “biết câu chuyện”.  Tôi sẽ lấy vài ví dụ để minh họa cho phần này, và để giữ khách quan, tôi sẽ không nêu tên tác giả.

Dẫn nhập (introduction)

Trong phần này, tác giả cẩn phải trả lời câu hỏi “Tại sao làm nghiên cứu này?” (Why did you do this study?)  Phần dẫn nhập phải cung cấp những thông tin sau đây: (a) định nghĩa vấn đề; (b) những gì đã được làm để giải quyết vấn đề; (c) tóm lược những kết quả trước đã được công bố trong y văn; (d) và mục đích của nghiên cứu này là gì.

Đối với các tập san y khoa lớn và tổng quát ( như New England Journal of Medicine, JAMA, Annals of Internal Medicine, v.v … ) thì định nghĩa yếu tố rất quan trọng, chính do fan hâm mộ khác ngành hoàn toàn có thể nắm được yếu tố và biết được tác giả đứng trên góc nhìn nào. Chẳng hạn như một nghiên cứu và điều tra về gene và loãng xương, thì đoạn tiên phong hoàn toàn có thể nên ( a ) định nghĩa loãng xương là gì ( vì nhiều người vẫn chưa rành ), ( b ) tầm quan trọng của loãng xương ra làm sao ( câu này để nhấn mạnh vấn đề đây là yếu tố lớn, và vì lớn nên phải công bố trên các tập san lớn ! ) Chẳng hạn như, tác giả hoàn toàn có thể viết “ Osteoporosis is a disease characterized by low bone mass and deteriorated bone architecture which ultimately lead to increased susceptibility of fragility fracture. ” Câu tiếp nối sẽ nói tầm quan trọng của gãy xương như thế nào, như tăng rủi ro tiềm ẩn tử trận, tái gãy xương, giảm chất lượng đời sống, v.v … Nhưng so với các tập san chuyên ngành loãng xương và nội tiết, thì câu định nghĩa trên có khi … khôi hài. Khôi hài là vì đại đa số fan hâm mộ các tập san đó đều biết loãng xương là gì, và họ sẽ thấy không dễ chịu nếu tác giả “ lên lớp ” họ về một định nghĩa sơ đẳng ! Thông thường, những tác giả viết câu định nghĩa trong các tập san chuyên ngành là nghiên cứu sinh, chứ chuyên viên cấp cao hơn không ai viết như vậy .
Trong phần dẫn nhập, tác giả cần phải nêu cho được tầm quan trọng của yếu tố điều tra và nghiên cứu. Để nêu tầm quan trọng, tác giả hoàn toàn có thể trình diễn những thông tin như tần số của bệnh ( prevalence ) trong hội đồng, hệ quả của bệnh đến rủi ro tiềm ẩn tử trận, tăng rủi ro tiềm ẩn mắc các bệnh khác ( biến chứng ), tác động ảnh hưởng của bệnh đến nền kinh tế tài chính nước nhà, giảm chất lượng đời sống. Chẳng hạn như câu “ In postmenopausal women, one in three women will sustain a fragility fracture during their remaining lifetime ” là một cách nêu lên qui mô của yếu tố gãy xương ; nhưng để nêu hệ quả thì hoàn toàn có thể viết một câu khác như “ Fragility fracture is associated with increased risk of pre-mature mortality ” ( câu này nhấn mạnh vấn đề “ pre-mature mortality ”, tức là chết sớm ! ) nên sẽ gây chú ý quan tâm .
Trong phần điểm qua y văn, tác giả cần phải trình diễn những thông tin cơ bản để cho người đọc nắm được yếu tố, ý nghĩa và tầm quan trọng của yếu tố, và hiểu tiềm năng của khu công trình điều tra và nghiên cứu. Chỉ nên trình diễn những thông tin có tương quan trực tiếp đến yếu tố, chứ không nên điểm qua những thông tin gián tiếp .
Phần lớn những ý tưởng sáng tạo trong phần dẫn nhập xuất phát từ y văn, tức những khu công trình đã công bố trước đây. Khi điểm qua y văn, nên số lượng giới hạn trong những nghiên cứu và điều tra đã công bố trong vòng 5 năm trở lại đây, tránh những nghiên cứu và điều tra đã trên 20 năm hay tránh những thông tin trong sách giáo khoa vì hoàn toàn có thể những thông tin như vậy không còn hợp thời nữa. Tuy trình diễn thông tin quá khứ, nhưng phải là những câu chữ của chính tác giả, chứ không phải trích dẫn quá nhiều hay lặp lại câu chữ của người đi trước. Tất cả những thông tin trong phần dẫn nhập phải ăn khớp với tài liệu tìm hiểu thêm. Tác giả nên có những tài liệu tìm hiểu thêm đó, chứ không nên trích dẫn theo những những bài báo trong y văn ( secondary citation ) .

Cách viết

Về mặt cấu trúc, phần dẫn nhập gồm có một số ít đoạn văn không cần tiêu đề ( heading ). Tuy nhiên, để viết tốt phần dẫn nhập, kinh nghiệm tay nghề của tôi cho thấy cần phải quan tâm đến một số ít điểm cơ bản sau đây :
( a ) Không nên viết quá dài. Viết quá dài rất dễ làm cho người đọc sao lãng yếu tố chính, và có khi làm mất thì giờ người đọc phải đọc những thông tin không thiết yếu .
( b ) Không nên điểm qua y văn theo kiểu viết sử. Phần lớn những người đọc bài báo là đồng nghiệp tất cả chúng ta, cho nên vì thế họ đã có 1 số ít kỹ năng và kiến thức cơ bản. Do đó, tác giả không cần phải điểm qua y văn từ thời Hippocrate hay Khổng Tử, cũng không cần phải “ lên lớp ” [ hay khoe với ] người đọc về những khái niệm cơ bản mà người làm trong ngành phải biết. Một điều quan trọng là những thông tin trình diễn trong phần dẫn nhập phải có tương quan đến yếu tố điều tra và nghiên cứu .
( c ) Phần dẫn nhập phải phát biểu mục tiêu nghiên cứu và điều tra. Đoạn văn cuối của phần dẫn nhập là nơi để tác giả, sau khi điểm qua yếu tố và y văn, phát biểu mục tiêu của khu công trình điều tra và nghiên cứu. Cố gắng duy trì nguyên tắc “ từ tổng quan đến đơn cử ”, tức là trong phần phát biểu yếu tố thì câu văn mang tính chung chung, nhưng phần mục tiêu thì phải đơn cử. Trong nhiều trường hợp, trước phần mục tiêu, tác giả nên phát biểu giả thuyết điều tra và nghiên cứu. Chẳng hạn như “ We hypothesize that blah blah blah ”, rồi một câu tiếp nối “ This study was designed to test the hypothesis by addressing the following specific aims : blah blah blah ” .
( d ) Về văn phạm, phần dẫn nhập nên viết bằng thì quá khứ, nhất là khi miêu tả những hiệu quả trong quá khứ. Tuy nhiên, khi đề cập đến những thông tin mang tính cổ xưa mà được hội đồng chuyên ngành đồng ý, tác giả hoàn toàn có thể dùng thì hiện tại .

Một vài ví dụ

Trong bài báo sau đây, tác giả viết phần dẫn nhập một cách ngắn gọn, chỉ 1 đoạn văn, nhưng cung ứng khá đầy đủ thông tin thiết yếu để bạn đọc biết yếu tố .
Fragility fracture is a serious public health problem, because it is prevalent in the elderly and is associated with increased risk of mortality [ 1 ]. Measurement of bone mineral density predicts subsequent risk of fractures among the elderly [ 2-4 ]. However, bone mineral density in later decades of life is a dynamic function of peak bone mass achieved during growth and its subsequent age-related rate of loss [ 5 ]. It has been estimated that over a lifetime, a typical woman loses about half of her trabecular bone and one third of her cortical bone [ 6 ], although some women experience greater loss than others .
It is not clear whether the rate of bone loss is an independent risk factor for osteoporotic fractures. We hypothesized that patients with excessive bone loss are at increased risk of fracture. The present study was designed to test the hypothesis by assessing the contribution of bone loss to the risk of osteoporotic fractures in elderly women
Câu đầu ( Fragility fracture is a serious public health problem, because it is prevalent in the elderly and is associated with increased risk of mortality ) tác giả định nghĩa yếu tố và nỗ lực thuyết phục rằng gãy xương là yếu tố nghiêm trọng vì làm tăng rủi ro tiềm ẩn tử trận .
Trong câu thứ hai ( Measurement of bone mineral density predicts subsequent risk of fractures among the elderly ) tác giả cho biết tỷ lệ xương là một yếu tố tiên lượng gãy xương .
Hai câu sau đó ( However, bone mineral density in later decades of life is a dynamic function of peak bone mass achieved during growth and its subsequent age-related rate of loss. It has been estimated that over a lifetime, a typical woman loses about half of her trabecular bone and one third of her cortical bone [ 4 ], although some women experience greater loss than others ) tác giả cho biết tỷ lệ xương đổi khác thay độ tuổi, và tùy thuộc vào hai thông số kỹ thuật : tỷ lệ xương tối đa trong thời “ xuân thì ”, và tỉ lệ mất xương sau thời kì mãn kinh .
Câu tiếp nối tác giả cung ứng thông tin đơn cử hơn, cho biết một phụ nữ trung bình mất khoảng chừng 50 % xương xốp và 1/3 xương đặc, và tỉ lệ mất xương xê dịch lớn giữa các phụ nữ. Câu văn thứ tư ( It is not clear whether the rate of bone loss is an independent risk factor for osteoporotic fractures ) cho tất cả chúng ta biết khoảng trống trong y văn : đó là chưa ai biết tỉ lệ mất xương có tương quan gì đến gãy xương hay không .
Sau khi đặt yếu tố, tác giả phát biểu giả thuyết điều tra và nghiên cứu ( We hypothesized that patients with excessive bone loss are at increased risk of fracture ), và mục tiêu điều tra và nghiên cứu ( The present study was designed to assess the contribution of bone loss to the risk of osteoporotic fractures in elderly women. )
Đây là một dẫn nhập hoàn toàn có thể nói là rất logic, vì sáng tạo độc đáo nối kết nhau. Câu văn đầu cho đến câu văn cuối là một vòng tròn khép kín. Có lẽ cái hay của tác giả là chỉ tóm gọn phần dẫn nhập trong một đoạn văn duy nhất với 114 từ ! Viết dẫn nhập ngắn gọn và súc tích như vậy yên cầu kinh nghiệm tay nghề trình độ tốt và cách dùng chữ một cách kế hoạch .
Nhưng nếu tất cả chúng ta xem xét phần dẫn nhập sau đây :
It is well recognised that nonsocomial infection is associated with an increase in morbidity and mortality together with a significant economic cost [ 1 ]. Patients in Intensive Care units develops nonsocomial infections more frequently than other hospitalised patients [ 2 ]. This is a result of severity of illness, multiple exposure to invasive procedures and multiple therapies [ 3 ]. Patients in surgical and orthopaedic wards are also at a high risk of developing nonsocomial infections. Thes e patients are exposed to various invasive procedures ( including surgical wounds ) which may be similar to those in ICU. Because of the expected differences in the nature of risk factors, patients ‘ illnesses in the therapeutic and infection control measures in the above wards, it was necessary to conduct a study to assess the nonsocomial infection rates .
Cách viết này không tệ, nhưng khó hoàn toàn có thể xem là tốt. Câu văn tiên phong ( It is well recognised that nonsocomial infection is associated with an increase in morbidity and mortality together with a significant economic cost [ 1 ] ) tác giả cho biết yếu tố quan trọng vì tương quan đến tử trận và tốn kém. Những câu văn sau, tác giả nỗ lực lý giải yếu tố nhiễm trùng ở bệnh nhân cấp cứu và bệnh nhân qua phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, mà họ nghĩ rằng có cùng rủi ro tiềm ẩn. Tuy nhiên, tác giả không cho biết yếu tố là gì, đã có ai điều tra và nghiên cứu gì, và khoảng trống của tri thức là gì. Ấy thế mà đến câu văn sau đó, tác giả lý giải lí do cho nghiên cứu và điều tra ! ( Because of the expected differences in the nature of risk factors, patients ‘ illnesses in the therapeutic and infection control measures in the above wards, it was necessary to conduct a study to assess the nonsocomial infection rates ). Thật ra, mục tiêu nghiên cứu và điều tra cũng chưa rõ ràng, vì tác giả không phát biểu giả thuyết làm nền tảng cho nghiên cứu và điều tra là gì. Sau khi đọc xong phần dẫn nhập, có lẽ rằng người đọc không biết ý nghĩa và tầm quan trọng của nghiên cứu và điều tra này ra làm sao. Thật vậy, tác giả chưa thuyết phục fan hâm mộ tại sao họ đã thực thi khu công trình điều tra và nghiên cứu ! Nên tránh cách viết như thế này .

Đoạn văn dưới đây cũng là phần dẫn nhập của một bài báo trên một tập san toán ở Việt Nam.  Bài báo này thật ra không phải là một công trình nghiên cứu toán, mà là một bài viết về lịch sử phát triển bộ môn toán có tên là “complex analysis” (chưa biết dịch sang tiếng Việt là gì) ở Việt Nam.

In the development of contemporary mathematics in Vietnam complex analysis occupies a special place. In this note we give a brief survey of the development of complex analysis in Vietnam. We describe how complex analysis in Vietnam developed under very special conditions : the anti-French resistance, the struggle for the reunification of the country, the American war, the economic crisis, and the change toward a market economy .
Đứng trên quan điểm viết báo khoa học, phần dẫn nhập này chưa đạt. Tạm bỏ lỡ những sai sót về tiếng Anh và văn phạm tiếng Anh ( khá hiển nhiên ), hoàn toàn có thể thấy rằng các câu văn không mang tính tiếp nối đuôi nhau và khúc chiếc. Trong câu văn đầu, tác giả không nêu yếu tố là gì, mà đi thẳng vào vị trí đặc biệt quan trọng của complex analysis ở Nước Ta. Nhưng câu thứ hai thì không thấy tac giả nói “ đặc biệt quan trọng ” như thế nào ; thay vào đó, tác giả trình làng nội dung bài viết ! Đến câu thứ 3 thì tất cả chúng ta mới biết “ đặc biệt quan trọng ” là gì ( là tăng trưởng trong toàn cảnh cuộc chiến tranh ). Nói cách khác, phần dẫn nhập này chưa đạt, vì chưa nói lên được yếu tố, chưa vấn đáp thắc mắc tại sao phải có bài báo này. Cách trình diễn sáng tạo độc đáo cũng chưa mạch lạc. Nên tránh cách viết này .
Có người nghĩ rằng chỉ cần viết ngắn gọn, nhưng so với “ văn chương khoa học ” thì tôi nghĩ quan điểm đó không đúng. Viết phần dẫn nhập quá ngắn làm cho người đọc cảm nhận rằng tác giả thiếu tâm lý sâu, thiếu sáng tạo độc đáo, hay thiếu thông tin ( nên chẳng biết viết / nói gì thêm ). Viết dài quá thì fan hâm mộ lại nghĩ tác giả có lẽ rằng do thiếu ý tưởng sáng tạo nên cố ý lê dài câu truyện ! Do đó, cách viết dẫn nhập tốt nhất là vừa đủ, không qúa dài và cũng không quá ngắn. Theo kinh nghiệm tay nghề của tôi, phần dẫn nhập của một bài báo y khoa chỉ nên số lượng giới hạn trong vòng 1 trang A4. Điều quan trọng nhất là sau khi đọc xong phần dẫn nhập, người đọc biết được tầm quan trọng của nghiên cứu và điều tra, và tại sao tác giả làm điều tra và nghiên cứu. Được như thế thì hoàn toàn có thể xem như tác giả đã “ đạt ” được một tiềm năng của mình : đó là làm cho người đọc phải đọc phần tiếp nối ( phần Phương pháp ) .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Khoa Học