Bộ trưởng Lê Minh Hoan: ‘Cần có cuộc cách mạng trong nông nghiệp’

90 % nông sản Việt xuất khẩu ở dạng thô, doanh nghiệp quốc tế chế biến thành thương hiệu của họ. VnExpress phỏng vấn Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan về việc gỡ khó và xác định tên thương hiệu nông sản Việt .- Những ngày cuối năm, hàng nghìn xe nông sản vẫn ùn ở cửa khẩu chờ xuất qua Trung Quốc. Với vai trò quản trị nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa ra giải pháp gì để tương hỗ người dân ?- Việc ùn ứ xe nông sản ở cửa khẩu không phải giờ đây mới có, nhưng năm nay thực trạng căng thẳng mệt mỏi nhất. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Công Thương, những bộ, ngành, địa phương đã khuyến nghị hạn chế, điều tiết đưa hàng lên cửa khẩu, đồng thời điện đàm với phía Trung Quốc để đàm phám Open, tăng thời hạn thông quan .

Chúng tôi cũng kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng xem xét các chính sách ưu tiên theo kiến nghị của địa phương như khử khuẩn, kiểm tra hàng hóa; hỗ trợ địa phương đầu tư hạ tầng cửa khẩu, kho bãi, trung tâm trung chuyển, logistic, bảo quản nông sản.

Các địa phương cần nhanh gọn thanh tra rà soát, khảo sát, thiết lập vùng đệm sản phẩm & hàng hóa trao đổi với Trung Quốc để quản trị, trấn áp chặt tình hình dịch Covid-19, cách ly người và sản phẩm & hàng hóa mắc Covid-19 ngay tại đầu vùng đệm, không để phát hiện ở điểm giáp biên dẫn đến ” đóng biên tức thời ” .Nhìn những xe nông sản phải hạ xuống bán tại chỗ với giá rẻ, hoặc đổ bỏ để quay đầu, tôi rất đau xót. Vừa qua, sau khi có điện đàm giữa Thủ tướng Nước Ta và Thủ tướng Trung Quốc, hai bên đã phối hợp tốt hơn. Hy vọng thực trạng ùn ứ sẽ giảm dần trong thời hạn tới .Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan. Ảnh: Giang HuyBộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan. Ảnh : Giang Huy- Nông sản ùn ứ ở cửa khẩu khiến nhiều tài xế, thương lái phải đổ bỏ. Cần làm gì để khắc phục thực trạng này ?- Ý tưởng về một tổng hợp đa công dụng ở cửa khẩu để tập trung, dữ gìn và bảo vệ, sơ chế, bao gói ship hàng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đã được chúng tôi yêu cầu với nhà nước, Thủ tướng. Nếu không có một TT thanh toán giao dịch nông lâm thủy hải sản đa công dụng thì dễ dẫn đến thực trạng càng sản xuất, càng rủi ro đáng tiếc lớn do sản phẩm & hàng hóa bị ùn ứ, không tiêu thụ được như đang diễn ra .Với sự ủng hộ của nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang trao đổi với tỉnh Quảng Ninh, cùng những bộ, ngành tương quan để hoàn toàn có thể sớm tiến hành dự án Bất Động Sản Trung tâm Giao dịch sản phẩm & hàng hóa, nông, lâm, thủy hải sản châu Á – Thái Bình Dương tại thành phố Móng Cái, theo hình thức xã hội hóa. Mức độ hiệu suất cao của dự án Bất Động Sản sẽ là cơ sở để xem xét, xem xét tiến hành những tổng hợp tựa như tại TP Lạng Sơn, Tỉnh Lào Cai …Tổ hợp đa tính năng này góp thêm phần quan trọng giúp tăng trưởng kinh tế tài chính biên giới, vừa quản trị thị trường, tổ chức triển khai lại đội ngũ tham gia bốc xếp, vừa là khu vực cho doanh nghiệp đưa sản phẩm & hàng hóa đến dữ gìn và bảo vệ, đóng gói, chế biến … Thậm chí, khâu kiểm dịch sản phẩm & hàng hóa từ những đơn vị chức năng trình độ Trung Quốc hoàn toàn có thể được triển khai một lần duy nhất tại đây. Các sản phẩm & hàng hóa đủ điều kiện kèm theo sẽ không phải kiểm dịch hai chiều như lúc bấy giờ, vừa phức tạp, vừa tốn thời hạn .Ngoài những giải pháp thời gian ngắn trên, quan trọng nhất vẫn là mạng lưới hệ thống chính sách, chủ trương vĩnh viễn. Trong đó, có liên kết đa ngành và phối hợp liên ngành, từ sản xuất, chế biến, vận tải đường bộ, chuỗi đáp ứng, lưu thông sản phẩm & hàng hóa đến quản trị xuất nhập khẩu .- Dự tổng kết công tác làm việc năm 2021 của ngành Nông nghiệp, Thủ tướng nhu yếu phong phú thị trường xuất khẩu, thôi thúc chính ngạch vì ” không hề mãi trông chờ vào đường mòn lối mở “. Bộ sẽ tiến hành nhu yếu này thế nào ?- Xuất khẩu chính ngạch được xác lập là giải pháp vững chắc trong giao thương mua bán với Trung Quốc. Các doanh nghiệp, thương nhân đang dần chăm sóc nhiều hơn đến hoạt động giải trí xuất khẩu sản phẩm & hàng hóa sang thị trường Trung Quốc theo hình thức này ( mua và bán theo hợp đồng với những điều kiện kèm theo thanh toán giao dịch đơn cử, cụ thể, giao nhận rõ ràng, giao hàng tại cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính … ). Thực tế cho thấy, trong những thời gian khó khăn vất vả nhất, xuất khẩu chính ngạch không ít vẫn được bảo vệ, trong khi xuất khẩu tiểu ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng tiếc .Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp sẽ liên tục đàm phán với Trung Quốc để hướng dần tới chính ngạch. Vấn đề này cần kiên trì, vì muốn chính ngạch phải tổ chức triển khai lại nông sản trong vùng nguyên vật liệu, chứ không phải để lên biên giới rồi mới phân nhóm chính ngạch, tiểu ngạch .

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng sẽ phân tích kịp thời thông tin thị trường, bao gồm: Những quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định thông quan hàng hóa, mùa vụ thu hoạch những nông sản Trung Quốc có thể sản xuất được. Bộ cũng tăng cường nâng cao nhận thức cho người dân, chuyển từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch để giảm thiểu rủi ro.

Hiện nay, dù nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn chiếm tỷ trọng nhiều nhất, nhưng những thị trường khác cho thấy tiềm năng tăng trưởng rất lớn. Trong đó, EU là một trong những thị trường xuất khẩu nông sản lớn, chiếm 13,7 % trong tổng kim ngạch xuất khẩu những loại sản phẩm nông sản chính .Chúng tôi cũng đang dự thảo đề án đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nông sản dựa trên lợi thế từ những hiệp định thương mại với Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu ( EVFTA ), Anh ( UKVFTA ) …Thanh long chín trong vườn của ông Nguyễn Luân, xã Mương Mán, huyện Hàm Thuận Nam, ngày 30/12/2021. Ảnh: Việt QuốcThanh long chín trong vườn của ông Nguyễn Luân, xã Mương Mán, huyện Hàm Thuận Nam, ngày 30/12/2021. Ảnh : Việt Quốc- Muốn vươn sâu, vươn xa đến những thị trường không dễ chiều, nông sản Nước Ta phải đạt nhiều tiêu chuẩn về chất lượng, không riêng gì ngon, đẹp mà còn bảo vệ dư lượng bảo vệ thực vật được cho phép. Ngành Nông nghiệp sẽ thôi thúc việc đạt chuẩn nông sản như thế nào ?- Đúng là thị trường những nước tăng trưởng yên cầu chất lượng nông sản rất cao. Khi mở màn xuất khẩu sang Mỹ, một trong những điều kiện kèm theo mà họ yên cầu là quá trình sản xuất bảo vệ theo nhu yếu từ giống, trồng trọt, chăm nom, phòng trừ sinh vật gây hại, bảo vệ lượng nhất định chất dữ gìn và bảo vệ, tồn dư chất bảo vệ thực vật trong hoa quả …. Chuyên gia của họ sẽ sang kiểm tra, nhìn nhận và cấp mã số vùng trồng .Không chỉ thị trường Mỹ, EU, mà tại thị trường Trung Quốc cũng nhu yếu cao về chất lượng sản phẩm & hàng hóa. Vì vậy, chúng tôi sẽ đến từng địa phương để hướng dẫn chuẩn hóa vùng nguyên vật liệu, đổi khác cả tập quán, thói quen chăn nuôi, trồng trọt, nâng cao chất lượng, truy xuất được nguồn gốc mẫu sản phẩm, mã vùng trồng, mã vùng nuôi, đóng gói …Cần có một cuộc cách mạng trong từng địa phương, đồng ruộng, người nông dân. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cùng với cơ quan tương quan, Tham tán thương mại của những nước tại Nước Ta thiết kế xây dựng đề án chuẩn hóa vùng nguyên vật liệu để xuất khẩu qua từng thị trường. Các bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Ngoại giao, cùng cơ quan tham tán quốc tế cũng xây dựng liên minh của những doanh nghiệp xuất khẩu nông sản sang những thị trường để cùng ngồi lại, đàm đạo kế hoạch xuất khẩu nông sản .Muốn tiếp cận thị trường nào thì cần điều tra và nghiên cứu thói quen tiêu dùng của người dân ở đó, như người Trung Quốc rất thích thanh long ruột đỏ của Nước Ta nhưng một số ít nước khác lại thích thanh long ruột trắng. Từ đó, tìm cách để chăm nom, nâng cao chất lượng loại sản phẩm .- Có chuyên viên cho rằng Nước Ta xuất khẩu nông sản rất nhiều, nhưng có vẻ như những loại sản phẩm vẫn ” vô danh “. Ông nghĩ sao về quan điểm này ?- Nước Ta hiện có hơn 10 loại sản phẩm nông sản xuất khẩu nòng cốt, xuất hiện tại 160 vương quốc và vùng chủ quyền lãnh thổ. Trong đó, một số ít loại sản phẩm có giá trị xuất khẩu hơn một tỷ USD như cafe, gạo, điều, thủy hải sản, cao su đặc, rau quả, gỗ và đồ gỗ … Tuy nhiên, so với tiềm năng, số lượng nông sản xuất khẩu của Nước Ta còn khá ít, do chất lượng mẫu sản phẩm không đồng đều, chưa phân phối được nhu yếu của thị trường không dễ chiều .Năm 2019, gạo ST25 được trao giải gạo ngon nhất quốc tế sau khi vượt qua những loại gạo của Xứ sở nụ cười Thái Lan, Campuchia tại cuộc thi World’s Best Rice. Cà phê Tây Nguyên, gạo Cần Thơ, dứa Đồng Giao, nhãn Ido, xoài Cát Chu, tiêu Phú Quốc, chuối Tỉnh Lào Cai, chè Shan Tuyết, Ô Long, Tân Cương … là những nông sản Việt được người tiêu dùng quốc tế yêu thích .

Như vậy nói “vô danh” thì có phần chưa chính xác, nhưng đây cũng là điều mà tôi trăn trở. Chúng ta xuất khẩu nhiều, nhưng 90% số đó lại ở dạng thô, sau khi nhập về thì doanh nghiệp nước ngoài chế biến và sử dụng tên, thương hiệu của họ. 80% lượng nông sản của chúng ta cũng chưa xây dựng được thương hiệu, không logo, nhãn mác.

Tôi muốn nông sản Nước Ta phải được xác định, không hề mãi vô danh được. Muốn vậy, nông dân phải coi nông sản, thực phẩm không chỉ là loại sản phẩm thô mà cần được chuyển tải câu truyện văn hóa truyền thống, cảm hứng, hình ảnh. Cá nhân, doanh nghiệp cần chăm sóc nhiều hơn đến yếu tố về pháp lý, kinh doanh thương mại hóa, pháp luật quốc tế … để bảo vệ quyền hạn khi tham gia ” sân chơi “, thị trường toàn thế giới.

Hoàng Thùy