Những tiềm năng và cơ hội từ nông nghiệp Việt Nam

Ảnh minh hoạ

Bốn tiềm năng lớn


Theo nhìn nhận của Bộ NN&PTNT, Nước Ta có lợi thế cạnh tranh đối đầu về tăng trưởng nông nghiệp nhiệt đới gió mùa với điều kiện kèm theo sinh thái xanh phong phú, số giờ nắng nhiều, nguồn nước dồi dào. Nông dân có kiến thức và kỹ năng, chịu khó chịu khó và giá ngày công lao động tương đối thấp .

Tăng trưởng nông nghiệp Nước Ta đạt mức trung bình 3,5 % / năm trong quy trình tiến độ 1986 – 2017. Năng suất lúa gạo cao nhất trong khu vực Khu vực Đông Nam Á đạt 5,6 tấn / ha, gần gấp đôi so với Vương Quốc của nụ cười và gấp 1,5 lần so với Ấn Độ. Năng suất cafe đạt 2,6 tấn nhân xô / ha, cao gấp 1,5 lần so với Brazil, gấp 3 lần so với Colombia, Indonesia. Năng suất hồ tiêu đạt 2,6 tấn / ha, gấp 3 lần so với Indonesia và 1,3 lần của Ấn Độ. Năng suất cá tra trung bình đạt 209 tấn / ha, có ao nuôi đạt 300 – 400 tấn / ha, cao nhất quốc tế. Năng suất tôm hùm đạt 0,45 tấn / ha, tôm thẻ chân trắng đạt 3.91 tấn / ha, cao hơn so với Ấn Độ ( tôm thẻ chân trắng hiệu suất 3,5 tấn / ha ) và Vương Quốc của nụ cười ( tôm thẻ chân trắng hiệu suất 3,6 tấn / ha ) .

Trong khi đó, do quy trình tăng trưởng kinh tế tài chính, ngày càng tăng dân số và đô thị hóa, nhu yếu tiêu dùng lương thực, thực phẩm trong nước tăng lên rõ ràng so với hầu hết những nông sản, từ những loại sản phẩm tiêu dùng thiết yếu như lúa gạo, rau quả, thịt lợn đến những mẫu sản phẩm có giá trị cao hơn như thịt bò, thủy hải sản và cả những mẫu sản phẩm hạng sang như đồ gỗ nội thất bên trong, hoa, hoa lá cây cảnh, rau quả hữu cơ, dược liệu, sữa … Giai đoạn 2011 – năm ngoái, thị trường thực phẩm của Nước Ta ngày càng lớn và có vận tốc tăng trưởng cao nhất ( 15,4 % / năm ) so với những nước trong khu vực ASEAN ( tăng ở mức dưới 10 % / năm ). Từ nay đến năm 2020, thị trường tiêu dùng thực phẩm của Nước Ta cũng được dự báo tăng trưởng cao nhất so với những nước trong khu vực .
Hội nhập quốc tế can đảm và mạnh mẽ và việc tham gia những hiệp định thương mại quốc tế, những FTAs giúp Nước Ta phát huy được lợi thế cạnh tranh đối đầu, lan rộng ra thị trường, tăng khối lượng xuất khẩu. Tổng kim ngạch xuất khẩu tiến trình 2013 – 2017 đạt 157,07 tỷ USD, trung bình đạt 31,5 tỷ USD / năm ; tính riêng 6 tháng đầu năm 2018 đạt 19,4 tỷ USD, tăng 12,0 % so với cùng kỳ năm 2017 .
Nông sản Việt Nam hiện xuất hiện trên 180 vương quốc và vùng chủ quyền lãnh thổ, trong đó có những thị trường lớn như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, EU … Xuất khẩu nông sản Nước Ta đứng thứ 2 Khu vực Đông Nam Á và đứng thứ 13 quốc tế. Năng lực cạnh tranh đối đầu và vị thế của nông nghiệp Nước Ta ngày càng được nâng cao .
Đặc biệt, nông nghiệp Nước Ta còn nhiều dư địa để tăng trưởng, nhất là những loại sản phẩm chế biến, những loại sản phẩm có giá trị ngày càng tăng cao và những loại sản phẩm ứng dụng công nghệ cao .

Sức hút DN chưa đủ mạnh

Tính đến quý II / 2018 cả nước có khoảng chừng 7.600 DN nông nghiệp ; nếu tính cả Doanh Nghiệp chế biến nông lâm thủy hải sản và Doanh Nghiệp thương mại hàng lương thực thực phẩm, số lượng đã tăng từ 12.113 DN năm 2005 lên 42.000 DN .
Trong vòng 10 năm ( 2005 – năm ngoái ), tổng vốn góp vốn đầu tư vào khu vực nông nghiệp của Doanh Nghiệp tăng gấp 4 lần ( từ mức 44.273,1 tỷ đồng lên mức 231.334 tỷ đồng ). Quy mô vốn trung bình trong những Doanh Nghiệp nông nghiệp trong nước năm năm nay là 35,8 tỷ đồng / Doanh Nghiệp ( vốn trung bình Doanh Nghiệp cả nước là 72,82 tỷ đồng / doanh nghiệp ) .
Bên cạnh sự tăng lên của những Doanh Nghiệp nhỏ và vừa trong nông nghiệp, một số ít Doanh Nghiệp tập đoàn lớn lớn ngoài nghành nghề dịch vụ nông lâm thủy hải sản cũng tăng nhanh góp vốn đầu tư vào nông nghiệp, như tập đoàn lớn Vingroup, MaSan, Himlam, Viettel, FLC, Hoàng Anh Gia Lai, Pan group …
Những đơn vị chức năng này cũng vận dụng nhiều tiến trình sản xuất văn minh, vận dụng công nghệ tiên tiến mới và đã cho những tác dụng bắt đầu khá tốt. Với những dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư chuyên nghiệp và bài bản, những doanh nghiệp đã trong bước đầu tạo được hiệu ứng lan tỏa, lôi cuốn thêm nhiều nhà đầu tư mới, thắp lửa niềm tin khởi nghiệp cho nông dân trở thành người kinh doanh trên chính mảnh đất của họ .
Tính toán cho cả quy trình tiến độ đủ dài 2007 – năm ngoái, hiệu suất sinh lợi trên gia tài ( ROA ), được tính bằng doanh thu trước thuế / tổng tài sản của doanh nghiệp nông nghiệp luôn đạt trên 10 % so với mức 3,4 % của những doanh nghiệp nói chung. Bên cạnh đó, hiệu suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu ( ROE – được tính bằng doanh thu trước thuế / vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp nông nghiệp ) đạt trung bình trên 15 % trong cả tiến trình 2007 – năm ngoái, mức cao nhất trong toàn bộ những ngành .

Số lao động trong các DN nông nghiệp năm 2017 là hơn 300.000 người (chiếm 2,3% tổng số lao động trong khu vực DN cả nước). Bình quân mỗi DN nông nghiệp sử dụng hơn 30 lao động, cao hơn so với số lao động bình quân trong chung cả nước (28 lao động/DN).

Ảnh minh hoạ

Mặc dù số lượng Doanh Nghiệp nông nghiệp tăng lên nhưng vẫn còn chiếm tỷ trọng rất nhỏ ( khoảng chừng trên 1 % ) trong tổng số những Doanh Nghiệp của cả nước. Nếu tính thêm cả Doanh Nghiệp chế biến nông lâm thủy hải sản và doanh nghiệp thương mại những mẫu sản phẩm lương thực thực phẩm, số Doanh Nghiệp hoạt động giải trí trong nghành nghề dịch vụ nông nghiệp chiếm khoảng chừng 8 % trong tổng số Doanh Nghiệp cả nước. Bên cạnh đó, có tới trên 95 % số Doanh Nghiệp nông nghiệp có quy mô vừa và nhỏ đang là thử thách lớn trong nâng cao năng lượng cạnh tranh đối đầu và tăng trưởng link sản xuất theo chuỗi giá trị loại sản phẩm nông nghiệp .
Trình độ vận dụng khoa học công nghệ tiên tiến của những Doanh Nghiệp nông nghiệp còn thấp khi có tới 75 % Doanh Nghiệp sản xuất ở Nước Ta đang sử dụng máy móc hết khấu hao. Các Doanh Nghiệp trong nước, đặc biệt quan trọng là khu vực Doanh Nghiệp vừa và nhỏ, Doanh Nghiệp siêu nhỏ vẫn loay hoay không hề thoát ra được những máy móc có công nghệ tiên tiến lỗi thời 2 – 3 thế hệ .
Năng lực liên kết hợp tác và tăng trưởng những chuỗi giá trị của Doanh Nghiệp nông nghiệp ; link với những đối tác chiến lược, tìm kiếm và tiếp cận thông tin thị trường, những rào cản kỹ thuật, những pháp luật thương mại quốc tế còn hạn chế. DN mới chỉ chú trọng đến khâu sản xuất, những khâu chế biến và marketing còn kếu kém. Mối link giữa Doanh Nghiệp và nông dân hay những tổ chức triển khai đại diện thay mặt cho nông dân ( hợp tác xã / tổ hợp tác ) thiếu bền vững và kiên cố, chưa kết nối được quyền lợi và nghĩa vụ và trách nhiệm của những bên với nhau .

Phát triển theo 3 trục sản phẩm chính

Bộ NN&PTNT xác lập những ưu tiên tăng trưởng ngành theo 3 trục loại sản phẩm chính .
Đối với những mẫu sản phẩm có giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD / năm ; ngành hàng có quy mô thị trường trong nước lớn như thịt lợn, thịt gia cầm sẽ ưu tiên lôi cuốn góp vốn đầu tư của Doanh Nghiệp quy mô lớn, đóng vai trò hạt nhân, dẫn dắt, tăng trưởng chuỗi giá trị đồng nhất. Tập trung thu hút góp vốn đầu tư vào những cụm link ngành cấp vùng, gắn với những vùng chuyên canh lớn của những Doanh Nghiệp, liên kết giữa khu hạt nhân của cụm ( gồm TT nghiên cứu và điều tra khoa học công nghiệp, kinh tế tài chính, thương mại, logistic ) và những vệ tinh gồm những khu / cụm công nghiệp dịch vụ tương hỗ nông nghiệp cấp tỉnh .
Chuỗi giá trị những loại sản phẩm nòng cốt cấp tỉnh ( như những loại sản phẩm đủ lớn có tổng giá trị xuất khẩu từ 500 triệu USD / năm ) sẽ lôi kéo góp vốn đầu tư từ Doanh Nghiệp vừa và nhỏ so với mẫu sản phẩm có lợi thế của địa phương .
Chuỗi giá trị đặc sản nổi tiếng địa phương được kiến thiết xây dựng và tăng trưởng cùng với kiến thiết xây dựng nông thôn mới theo quy mô “ Mỗi xã một mẫu sản phẩm ” là nghành hoạt động giải trí của Doanh Nghiệp quy mô cực nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, những hợp tác xã, hộ sản xuất kinh doanh thương mại so với những mẫu sản phẩm đặc sản nổi tiếng của địa phương .
Bộ NN&PTNT xác lập ưu tiên những Doanh Nghiệp góp vốn đầu tư, nghiên cứu và điều tra, chuyển giao, ứng dụng vào tăng trưởng vùng sản xuất tập trung chuyên sâu trong những nghành trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy hải sản ; sản xuất, tăng trưởng giống cây xanh, vật nuôi ; sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi và thủy hải sản, chế phẩm sinh học, thuốc thú y chăn nuôi và thủy hải sản ; ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ tiên tiến vật tư mới, công nghệ tiên tiến tự động hóa và những công nghệ cao được ưu tiên góp vốn đầu tư tăng trưởng trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy lợi, thủy hải sản .
Các Doanh Nghiệp cũng được tạo điều kiện kèm theo thuận tiện để góp vốn đầu tư vào nghành nghề dịch vụ chế biến, dữ gìn và bảo vệ nông, lâm, thủy hải sản, dược liệu, tinh chế muối ; sản xuất máy, thiết bị, chất phụ gia, phụ trợ Giao hàng cho sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, máy chế biến thực phẩm ; công nghệ tiên tiến giết mổ, dữ gìn và bảo vệ chế biến gia súc, gia cầm, tập trung chuyên sâu, công nghiệp ; sản xuất hàng thủ công bằng tay ; mẫu sản phẩm văn hóa truyền thống, dân tộc bản địa truyền thống cuội nguồn .

Thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, nước thải sinh hoạt tại nông thôn; thu gom xử lý chất thải làng nghề; Đầu tư hệ thống cấp nước sạch, thoát nước, công trình thủy lợi và hệ thống tưới tiên tiến, tiết kiệm nước.

Trong thời hạn tới, Doanh Nghiệp nông nghiệp được coi là lực lượng dẫn dắt những chuỗi giá trị nông nghiệp và tạo hiệu ứng lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội .
Các bộ, ngành, địa phương cần liên tục tăng cường cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm những điều kiện kèm theo góp vốn đầu tư kinh doanh thương mại không thiết yếu, nâng cao chất lượng môi trường tự nhiên kinh doanh thương mại trong nông nghiệp, thực thi tốt những chính sách, chủ trương tặng thêm, tương hỗ Doanh Nghiệp tiếp cận có thời hạn lâu bền hơn với đất đai ; khuyến khích can đảm và mạnh mẽ hơn những nhà đầu tư tham gia kiến thiết xây dựng và kinh doanh thương mại kiến trúc nông nghiệp, nông thôn theo nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt quan trọng là góp vốn đầu tư theo hình thức đối tác chiến lược công tư ( PPP ) ; thực thi chủ trương bảo hiểm nông nghiệp ; nâng cao chất lượng huấn luyện và đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật nông nghiệp …

Minh Khôi