Thế nào là một ” Bài báo khoa học” ? – VCED

THẾ NÀO LÀ MỘT “BÀI BÁO KHOA HỌC”?

Bài báo khoa học ( tiếng Anh : scientific paper hay có kho viết tắt là paper ) là một bài báo có nội dung khoa học được công bố trên một tập san khoa học ( scientific journal ) đã qua mạng lưới hệ thống bình duyệt ( peer-review ) của tập san. Ở đây có 2 yếu tố được bàn đến : NỘI DUNG BÀI BÁO, TẬP SAN KHOA HỌC VÀ HỆ SỐ ẢNH HƯỞNG .

1. NỘI DUNG KHOA HỌC CỦA MỘT BÀI BÁO.

– Thứ nhất, bài báo mang tính cống hiến nguyên gốc (original contributions). Hai chữ “nguyên gốc” ở đây có thể hiểu theo hai nghĩa: dữ liệu mới và ý tưởng hoặc phương pháp mới. Một bài báo nguyên gốc là bài báo có dữ liệu chưa từng công bố trước đây. Cách hiểu này để phân biệt với những bài báo tổng quan.

Một khu công trình điều tra và nghiên cứu nếu được phong cách thiết kế tốt sẽ có hàng loạt bài báo gốc chứ không phải chỉ một bài duy nhất .
Ý nghĩa thứ hai của bài bá “ nguyên gốc ” là những bài báo có sáng tạo độc đáo hoặc phương phá mới. Đó là những khu công trình điều tra và nghiên cứu đề ra một cách tiếp cận mới, một sáng tạo độc đáo mới hay một cách diễn giải mới. Có khi một khu công trình nhiên cứu hoàn toàn có thể có nhiều phát hiện mới và cần phải có nhiều bài báo nguyên gốc để truyền đạt những phát hiện này. Cống hiến mới cho khoa học không chỉ phát hiện mới, mà hoàn toàn có thể bao hàm chiêu thức mới để tiếp cận yếu tố cũ, hay một cách diễn dịch mới cho phát hiện thời xưa. Do đó, những bài báo khoa học ở dạng này cũng hoàn toàn có thể xem là những góp sức nguyên gốc .
Tất cả những bài báo biểu lộ những góp sức nguyên gốc, trên nguyên tắc, đều phải trải qua mạng lưới hệ thống bình duyệt trước khi được công bố. Một bài báo chưa qua mạng lưới hệ thống bình duyệt chưa thể xem là một “ bài báo khoa học ” .

– Thứ hai, những bài báo điều tra và nghiên cứu ngắn ( short communications, hay research letters hay short paper … v.v … ). Đây là những bài báo rất ngắn ( chỉ khoảng chừng từ 600 – 1000 chữ, tùy theo lao lý của tập san ) mà nội dung đa phần tập trung chuyên sâu xử lý một yếu tố rất hẹp hay báo cáo giải trình một phát hiện nhỏ nhưng quan trọng. Những bài báo này vẫn phải qua mạng lưới hệ thống bình duyệt nghiêm chỉnh nhưng mức độ thanh tra rà soát không cao như những bài báo góp sức nguyên gốc. Cần phải nói thêm ở đây phần đông những bài báo công bố trên tập san Nature ( một tập san uy tín vào hàng số 1 trong kha học ) là Letter, nhưng thực ra là bài báo nguyên gốc có giá trị khoa học rất cao, chứ không phải những lá thư thường thì .
– Thứa ba là những báo cáo giải trình trường hợp ( case reports ) .
Những báo cáo giải trình trường hợp cũng qua bình duyệt, nhưng nói chung không khó khăn vất vả như những bài báo nguyên gốc .
– Thứ tư là những bài tổng quan ( trình làng )

Những bài điểm báo thường tập trung một chủ đề hẹp nào đó mà tác giả phải đọc tất cả những bài báo liên quan, tóm lược lại và bàn qua những điểm chính, cũng như đề ra một số đường hướng nghiên cứu cho chuyên ngành. Những bài điểm báo thường không qua hệ thống bình duyệt, hay có qua bình duyệt nhưng không nghiêm chỉnh như những bài báo khoa học nguyên gốc.

– Thứ năm là những bài xã luận ( editorials ) .
Xã luận cũng không phải là một góp sức nguyên thủy, do đó giá trị của nó không hề tương tự những bài báo nguyên thủy. Thông thường những bài xã luận không qua mạng lưới hệ thống bình duyệt mà chỉ được ban biên tập đọc qua và góp vài ý nhỏ trước khi công bố .
– Thứ sáu là nhưng thư cho tòa soạn ( letters to the editor ) .
Nhiều tập san dành hẳn một mục cho bạn đọc phản hồi những bài báo đã đăng trên tập san. Đây là những bài viết rất ngắn ( chỉ từ 300 – 500 chữ, hay một trang, tùy theo pháp luật của tập san ) của bạn đọc về một điểm nhỏ nào đó của bài báo đăng. Những thư này thường phê bình hay chỉ ra một sai lầm đáng tiếc nào đó trong bài báo khoa học đã đăng. Những thư bạn đọc không phải qua mạng lưới hệ thống bình duyệt nhưng thường gửi cho tác giả bài báo nguyên thủy để họ đáp lời hay bàn thêm. Tuy nói là thư bạn đọc, nhưng không phải thư nào cũng được đăng nếu không nêu được yếu tố một cách súc tích và có ý nghĩa .
– Sau cùng là những bài báo trong kỷ yếu hội nghị. Có 2 loại bài báo trong nhóm này : nhóm 1 gồm những bài báo ngắn ( proceeding paper ) và nhóm 2 gồm những bìa báo tóm lược ( abstracts )

2. TẬP SAN KHOA HỌC VÀ HỆ SỐ ẢNH HƯỞNG.

Tập san khoa học là những tờ báo xuất bản định kỳ, hoàn toàn có thể mỗi tuần, mỗi tháng hay mỗi ba tháng, thậm chí còn 6 tháng 1 lần. Mục tiêu chính của những tập san khoa học là chuyên chở thông tin đến giới nghiên cứu và điều tra khoa học nhằm mục đích từng bước tăng trưởng khoa học. những tập san khoa học còn là những forum khoa học để giới khoa học có cùng cuyên môn trao đổi học hỏi lẫn nhau .

Uy tín của một tập san thường được đánh giá qua hệ số ảnh hưởng (Impact Factor hay IF). IF được tính toán dựa vào số lượng bài báo công bố và tổng số lần những bài báo đó được tham khảo hay trích dẫn (citations). Do đó tập san nào có hệ số IF cao cũng được hiểu ngầm là có uy tín và ảnh hưởng cao.

3. Ý NGHĨA XÃ HỘI CỦA BÀI BÁO KHOA HỌC.

Một bài báo chỉ khi nào được xem là “ bài báo khoa học ” nếu nó qua chính sách bình duyệt và được công bố trên một tập san trình độ. Những bài báo Open dưới dạng bản tóm tắt hay thậm chí còn bài báo ngắn không hề xem là những bài báo khoa học do tại nó không cung ứng được hai nhu yếu trên .
Theo GS. Nguyễn Văn Tuấn

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Khoa Học